I SA/Sz 677/22

I SA/Sz 677/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 691/23 - Wyrok NSA z 2024-10-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2, art. 122, art. 187 § 1 , art. 191 , art. 194 § 3, art. 180art. 210 § 1 pkt 6 i § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 4 ust. 2 oraz art. 1a ust. 1 pkt 5, art. 3 ust. 1 pkt 1 , art. 3 ust. 4, art. 3 ust. 4a, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 20 ust. 1 , art. 20 ust. 2 ,
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] marca 2023 r. sprawy ze skargi J. W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. , na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.) - dalej: "O.p", art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4a
i art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
(Dz. U. z 2019 r., poz. 1170, ze zm.), dalej: "u.p.o.l.", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś. z [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru J. W. i K. W. (dalej: "Podatnicy", "Strony", "Skarżący") podatku od nieruchomości za 2022 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Organ I instancji, na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalił, że Podatnicy są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego przy ul. [...]/37 w Ś., o pow. [...] m2 wraz z pomieszczeniem przynależnym – komórką lokatorską o pow. [...] m2, do których przynależy udział [...] w gruncie
o pow. [...] m2 oraz udział w częściach wspólnych budynku o pow. [...] m2, a także udział [...] w garażu wielostanowiskowym położonym przy ul [...] o pow. użytkowej [...] m2, tj. [...] m2, z którym związany jest udział [...] w działce gruntu o pow. [...] m2 oraz w częściach wspólnych posadowionego na niej budynku o pow. [...] m2.
Organ I instancji w decyzji z [...] czerwca 2022 r. ustalił podatnikom wysokość podatku od nieruchomości na rok 2022 w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono, iż z ewidencji gruntów i budynków wynika pow. działki gruntu nr [...], która wynosi [...] m2. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez dewelopera
– D. Sp. j. części wspólne wynoszą [...] m2. Natomiast wg. zaświadczenia wydanego przez Prezydenta Miasta z [...] października 2020 r., nr [...] o samodzielności lokalu wysokość garażu podziemnego wynosi 2,50 m - 2,80 m. Organ podatkowy zwrócił uwagę, także na dane figurujące w ewidencji gruntów i budynków oraz z aktu notarialnego nabycia, z których wynika, że garaż wielostanowiskowy podziemny położony przy ul. [...] stanowi odrębną nieruchomość lokalową o funkcji niemieszkalnej (użytkowej).
Ponadto ustalono, że budynek położony przy ul. [...] i [...] został
oddany do użytkowania decyzją z [...] października2018 r., nr [...], a budynek położony przy ul. [...] został oddany do użytkowania decyzją z [...] ;lipca 2020 r., nr [...]
Organ przedstawił analizę przepisów prawa, a następnie wskazał, że nieruchomość położona przy ul. [...] – garaż będący własnością podatników w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowany jest jako niemieszkalny, natomiast lokal położony przy ul. [...] posiada nomenklaturę
w ww. rejestrze jako lokal mieszkalny. Budynek, w którym znajdują się ww. nieruchomości posadowiony jest na gruntach oznaczonych w ewidencji symbolem B – tereny mieszkaniowe, a budynek oznaczony jest jako budynek mieszkalny.
Organ podkreślił, że garaż wielostanowiskowy podziemny dla samochodów osobowych przy ul. [...] stanowi odrębna nieruchomość lokalową o funkcji niemieszkalnej (posiada odrębną księgę wieczystą). Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w akcie notarialnym dotyczącym nabycia przedmiotowej nieruchomości (str.2). Widnieje tam zapis o sprzedaży udziału wynoszącego [...] część we współwłasności nieruchomości stanowiącej lokal o przeznaczeniu innym niż mieszkalny (garaż wielostanowiskowy), położonego w budynku wielorodzinnym.
Organ powołał się na uchwałę NSA wydaną w składzie 7 sędziów
z 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11 i przytoczył przedstawione tam stanowisko. W związku z tym organ zwrócił uwagę, że opodatkowując udział w garażu, zastosował stawkę jak dla budynków pozostałych, a nie mieszkalnych. Podkreślił, że wyodrębnienie własności tego lokalu uniemożliwia uznanie miejsca postojowego za pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego i opodatkowania go przy zastosowaniu stawek podatku jak dla "budynków mieszkalnych". Organ stwierdził, że pogląd taki jest uzasadniony, nawet jeżeli w sensie architektonicznym lokal mieszkalny i garażowy usytuowany jest w tej samej bryle, stanowi jedną całość, to w sensie prawnym zasadnicze znaczenie ma wyodrębnienie garażu jako odrębnej rzeczy.
Dalej organ podatkowy stwierdził, że przy nieruchomościach lokalowych udziały w gruncie i częściach wspólnych budynku są nieodzownie związane z lokalem i dzielą jego los prawny. Natomiast w zakresie opodatkowania części wspólnych budynku związanych z prawem wspólności w hali garażowej, organ podatkowy uznał, że odnoszą się one do budynku mieszkalnego (bo w taki sposób cały budynek jest oznaczony w ewidencji gruntów i budynków, więc zastosowano stawki jak dla lokali mieszkalnych.
Organ podatkowy końcowo podał szczegółowe wyliczenie kwoty podatku,
tj. dla nieruchomości przy ul. [...]: części wspólne budynku o pow. [...] m2 wg stawki [...] zł – [...] zł; części budynku – lokal o pow. [...] m2 wg stawki [...] zł – [...] zł; części budynku – komórka o pow. [...] m2 wg stawki [...] zł – [...] zł; grunty pozostałe o pow. [...] m2 wg stawki [...] zł – [...] zł i dla nieruchomości przy ul. [...] (miejsce postojowe w garażu): części wspólne budynku o pow. [...] m2 wg stawki [...] zł – [...] zł; części budynku – udział w lokalu o pow. [...] m2 – [...] zł; grunty pozostałe o pow. [...] m2 wg stawki [...] zł – [...] zł. Łączna kwota podatku to [...] zł (po zaokrągleniu zgodnie z art. 63 § 1 O.p.).
Organ odwoławczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2022 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa oraz stan faktyczny sprawy. Organ podatkowy przedstawił obszerną argumentację dotyczącą opodatkowania lokalu niemieszkalnego, tj. garażu stanowiącego przedmiot odrębnej własności, zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Stwierdził, że garaż ten stanowi bez wątpienia nieruchomość, a zatem stanowi odrębny przedmiot opodatkowania. Niewątpliwie też nie jest to budynek, lecz jego wyodrębniona własnościowo część, czyli lokal. Zdaniem organu podatkowego nie budzi tez wątpliwości, iż nie jest to lokal mieszkalny. Z tego powodu brak podstaw, aby taki lokal (użytkowy-garaż) był opodatkowany stawką podatkową przewidziana dla lokali mieszkalnych.
Organ odwoławczy stwierdził, że wobec tego, iż nie jest on wykorzystywany w sposób przewidziany w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. zasadnie został przez podatkowy organ pierwszej instancji opodatkowany stawka przewidzianą dla budynków pozostałych.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z dołączonego do akt sprawy wypisu z ewidencji gruntów i budynków wynika, że przedmiotowy garaż znajdujący
się w budynku przy ul. [...] został oznaczony jako lokal "niemieszkalny", a więc już z tego powodu, przy uwzględnieniu zasady wyrażonej w art. 21 ustawy
z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.) – dalej: "u.p.g.k.", nie było możliwe zastosowanie do niego stawki przewidzianej dla lokali mieszkalnych. W tym zakresie organ odwołał się do poglądów wyrażonych w orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym uchwałę NSA (7 sędziów)
z 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11 i doktrynie prawa podatkowego. Dodatkowo zwrócił uwagę na stanowisko Ministerstwa Finansów zawarte w piśmie Dyrektora Departamentu Podatków i Opłat lokalnych z [...] stycznia 2010 r. w s. opodatkowania garaży.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wysokości garażu, organ odwoławczy wskazał na art. 4 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Wyjaśnił, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż wysokość lokalu niemieszkalnego – garażu wielostanowiskowego przekracza 2,20 m, co oznacza brak możliwości zastosowania przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Dowodem w tym zakresie jest zaświadczenie Prezydenta Miasta Ś. z [...] października 2020 r.
Końcowo organ odwoławczy wskazał na rozstrzygniecie WSA w Szczecinie
z [...] sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 238/22, którym oddalono skargę Stron na decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r.
W skardze na powyższą decyzję, złożoną przez podatników do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, uzupełnioną przez pełnomocnika pismem procesowym z dnia [...] lutego 2023 r. Strony wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 2022 r. oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji z [...] czerwca 2022 r.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie prawa, a to:
1) prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 122 O.p. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy
i nie przeprowadzenie wszystkich dowodów i błędne ustalenie wysokości hali garażowej, a w szczególności nie przeprowadzono dowodu z aktu notarialnego, na podstawie którego Skarżący nabyli udział w prawie własności pomieszczenia garażowego i uzyskali miejsce postojowe, nie przeprowadzono oględzin przedmiotowej nieruchomości oraz nie przesłuchano skarżących, nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego w wyniku czego błędnie ustalono, że pomieszczenie nabyte przez skarżących ma wysokość przedziale 2,50 m
do 2,80 m i na tej podstawie ustalono wysokość należnego podatku, podczas gdy pomieszczenie nabyte przez Skarżących ma wysokość w świetle nie przekraczającą 2,20 m. i powinno się zastosować odpowiednio niższą stawkę podatkową przewidzianą w uchwale Rady Miejskiej Świnoujścia
z 24 października 2019 r. pkt. 2 ppkt a, tj. 50% z 0,81 zł. za 1 m2 powierzchni użytkowej;
b) art. 194 O.p. poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zaświadczenie wystawione przez prywatną spółkę prawa handlowego ma walor zaświadczenia, podczas gdy taki dokument jest dokumentem prywatnym, a nie urzędowym.
W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały rozwinięte. Zdaniem Skarżących organy podatkowe błędnie ustaliły i przyjęły, że pomiaru wysokości pomieszczenia dokonuje się w świetle pomieszczenia od podłogi do stropu z pominięciem urządzeń technicznych takich jak rury, kable i inne instalacje. Organ nie uwzględnił, że tego rodzaju urządzenia uniemożliwiają faktyczne korzystanie z przestrzeni zajętej pod te urządzenia i w związku z tym nie może być naliczany od tych pomieszczeń podatek z ich pominięciem. Ponadto urządzenia te nie stanowią wyłącznej własności skarżących, lecz są częścią wspólną wszystkich współwłaścicieli. Organ podatkowy dokonał niewłaściwej interpretacji przepisów, korzystnej dla organu podatkowego jako beneficjenta podatku.
W ocenie Skarżących organ podatkowy zastosował błędną stawkę dla pozostałych budynków [...] zł za m2 powierzchni użytkowej. Zdaniem Skarżących nie nabyli oni garażu jako odrębnego budynku, nie jest on wydzielony przegrodami (ścianami) lecz jedynie nabyli udział w części budynku, w którym maja wydzielone miejsce postojowe bez ścian i możliwości zamknięcia dla wyłącznego korzystania. W tym przypadku uchwała NSA z 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11
nie ma zastosowania. W ocenie Skarżących, do hali garażowej jako części budynku mieszkalnego powinny być zastosowana stawka podstawowa dla budynków mieszkalnych 0,81 zł za m2 powierzchni użytkowej pomniejszonej o 50% z uwagi na wysokość nie przekraczającą 2,20 m.
Skarżący wskazali, że nie zostali przesłuchani w celu ustalenia rzeczywistej wysokości nabytego udziału w prawie własności tego budynku, ani nie dokonano oględzin i nie wykonano pomiarów przedmiotowego budynku, ani nie dopuszczono dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa. Nie uwzględniono ponadto,
że w nabytym budynku mieszczą się także pomieszczenia o innym charakterze, a mianowicie są tam klatki schodowe, pomieszczenia gospodarcze w postaci komórek oraz wspólna droga dojazdowa.
Ponadto organy w niniejszej sprawie nie uwzględniły, że lokal mieszkalny
jest w klatce [...] i miejsce postojowe również jest w klatce [...]. W związku z tym dokonano błędnego oznaczenia miejsca postojowego wskazując, że jest w klatce [...]. Nie uwzględniono, że z hali garażowej korzystają inni współwłaściciele jako drogi i dojścia do pomieszczeń gospodarczych w tym tacy, którzy nie mają miejsc postojowych. W związku z tym obowiązek podatkowy powinien obciążać wszystkich współwłaścicieli, a nie tylko tych, którzy mają miejsca postojowe. Dlatego, zdaniem Skarżących, hala garażowa powinna być częścią wspólną wszystkich współwłaścicieli i częścią składową lokali mieszkalnych, a nie całkowicie odrębnym lokalem. Skarżący nabywając lokal mieszkalny wraz z miejscem postojowym byli przekonani, że będą ponosili opłaty tylko za powierzchnię lokali z których faktycznie korzystają indywidualnie. Tymczasem okazało się, że ponoszą opłaty za lokal użytkowy z którego korzystają wszyscy współwłaściciele.
Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Zastępca Przewodniczącej
Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie zarządzeniem
z [...] stycznia 2022 r., powołując się na art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) skierował niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 marca 2023 r. Zgodnie z tym przepisem, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić
jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi
- przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz.259) - dalej: "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne – art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Skarga jest niezasadna.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonych w Ś., tj. lokalu mieszkalnego przy ul. [...]/37 o pow. użytkowej [...] m2 wraz z pomieszczeniem przynależnym - komórką lokatorską o powierzchni użytkowej [...] m2, do których przynależy udział [...] w gruncie (udział podatników wynosi [...] m2)
oraz w częściach wspólnych budynku ([...] m2). Potwierdzenie powyższych danych znajduje się w umowie ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia jego własności w wykonaniu umowy deweloperskiej oraz pełnomocnictwa z [...] stycznia 2019 r. (akt notarialny Rep. A Nr [...]) oraz księdze wieczystej [...] i ewidencji gruntów i budynków.
Ponadto są współwłaścicielami udziału [...] w garażu wielostanowiskowym położonym przy ul. [...] o powierzchni użytkowej [...] m2 (udział podatników wynosi [...] m2), z którym związany jest udział [...] w działce gruntu (udział podatników wynosi [...] m2) oraz w częściach wspólnych posadowionego na niej budynku ([...] m2). Potwierdzenie powyższych danych znajduje się w umowie przeniesienia własności i pełnomocnictwa z [...] października 2020 r.
(akt notarialny Rep. A Nr [...]), oraz księdze wieczystej [...] i ewidencji gruntów i budynków.
Przedmiot sporu niniejszej sprawy sprowadza się do oceny prawidłowości opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2022 rok udziału Skarżących w prawie własności lokalu niemieszkalnego stanowiącego garaż.
Skarżący zarzucają organowi podatkowemu błędne wyliczenie podatku za miejsce postojowe w garażu (hali garażowej). Zdaniem Skarżących decyzja organu podatkowego jest sprzeczna z prawem, dyskryminuje bowiem podatników posiadających miejsce postojowe z wyodrębnioną własnością w budynku mieszkalnym poprzez zastosowanie do opodatkowania stawki dla powierzchni użytkowej. Skarżący podnosili, że przedmiotowy udział w garażu powinien być opodatkowany jak dla budynków mieszkalnych, bowiem nabyli go wraz z nabyciem lokalu mieszkalnego. Ponadto hala garażowa z miejscami postojowymi jest częścią budynku mieszkalnego i powinna być opodatkowana stawkami dla budynków mieszkalnych.
Skarżący podnieśli również zarzut dotyczący przyjętej przez organ podatkowy do obliczenia podatku wysokości kondygnacji hali garażowej, poprzez przyjęcie, że przekracza ona 2,2 m, co w konsekwencji oznacza brak możliwości zaliczenia powierzchni użytkowej budynku w 50%.
Zdaniem organu podatkowego odnoście lokalu niemieszkalnego - garażu stanowiącego przedmiot odrębnej własności, zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, stwierdzić należało, że opisany garaż stanowi bez wątpienia nieruchomość, a zatem stanowi odrębny przedmiot opodatkowania. W opinii organu podatkowego niewątpliwie nie jest to budynek, lecz jego wyodrębniona własnościowo część, czyli lokal i nie jest to lokal mieszkalny. W tych okolicznościach organ podatkowy uznał, że brak było podstaw, aby taki lokal (użytkowy- garaż) był opodatkowany stawką podatkową przewidzianą dla lokali mieszkalnych.
W ocenie organów podatkowych, w świetle obowiązujących przepisów prawa należący do Skarżących udział w lokalu – hali garażowej powinien zostać opodatkowany według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych.
W zakresie zarzutu dotyczącego wysokości garażu, organ podatkowy wskazał na przepis art. 4 ust. 2 oraz art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. i stwierdził, że powierzchnia użytkowa budynku lub jego części oznacza powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych, a za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Organ podatkowy podkreślił,
że wysokość garażu podziemnego wynosi 2,5 m – 2,8 m, co jego zdaniem wynika z zaświadczenia Prezydenta Miasta z [...] października 2020 r., jak również z dokumentacji budowlano-architektonicznej.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne,
w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3.
Przepis art. 3 ust. 4 u.p.o.l. stanowi, że jeżeli nieruchomość lub obiekt
budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy
od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6.
Natomiast przepis art. 3 ust. 4a u.p.o.l. stanowi, że zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe, o której mowa w ust. 4, nie stosuje
się przy współwłasności w częściach ułamkowych lokalu użytkowego - garażu wielostanowiskowego w budynku mieszkalnym wraz z gruntem stanowiących
odrębny przedmiot własności. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży na współwłaścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w prawie własności. Przepisu art. 6 ust. 11 nie stosuje się.
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchni użytkowa.
Przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. (wg stanu na rok 2022), stanowi natomiast, że Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie: od budynków
lub ich części: a) mieszkalnych - 0,81 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych
lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 23,90 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 11,18 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające
tych świadczeń - 4,87 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 8,05 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej.
Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 u.p.o.l. górne granice stawek kwotowych określone w art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 19 pkt 1, obowiązujące w danym roku podatkowym ulegają corocznie zmianie na następny rok podatkowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego.
Przepis art. 20 ust. 2 u.p.o.l. stanowi natomiast, że minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", górne granice stawek kwotowych na każdy rok podatkowy z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 1, zaokrąglając je w górę do pełnych groszy.
Górne granice podatków i opłat lokalnych na rok 2022 zostały ogłoszone w obwieszczeniu Ministra Finansów z 22 lipca 2021 r.(M. P. z 2021 r., poz. 724). Zaznaczyć należy, że stawki podatku od nieruchomości określone uchwałą Rady Miasta Świnoujście z dnia 30 września 2021 r. (nr LI/417/2021) nie przekraczają górnych stawek podatku ogłoszonych w ww. obwieszczeniu.
Podkreślić należy, że w odniesieniu do samych stawek podatku zastosowanych przez organy podatkowe w niniejszej sprawie, Skarżący w toku postępowania w sprawie (w tym również w skardze) nie zgłaszali zastrzeżeń. Sporna w sprawie była sama zasada zastosowanie stawki przewidzianej dla budynków pozostałych (w odniesieniu do udziału w garażu), lecz nie wysokość tej stawki.
Z uwagi na to, że w sprawie nie była kwestionowana prawidłowość opodatkowania należącego do Skarżących lokalu mieszkalnego, ani udziału w prawie własności gruntów, w dalszych rozważaniach Sąd pominie to zagadnienie, tym bardziej, że prawidłowość decyzji w tym zakresie nie budzi zastrzeżeń.
W świetle powołanych przepisów nie budzi wątpliwości, że Skarżący, jako współwłaściciele lokalu stanowiącego garaż, są podatnikami podatku od nieruchomości w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w prawie własności tego lokalu.
Zarzuty skargi i spór koncentrują się na wadliwych ustaleniach faktycznych i naruszeniu przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć zatem należy, że z zawartej w art. 122 O.p. zasady prawdy obiektywnej wynika, iż obowiązek ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności obciąża organ podatkowy.
Przepis art. 187 § 1 O.p., będący rozwinięciem ww. zasady, nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.
Dokonując rozpatrzenia materiału dowodowego organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 O.p., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów organ nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonuje tej oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania. Swobodna
ocena dowodów musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny, m.in. logiki, doświadczenia życiowego, wszechstronności oraz jest dokonywana wyłącznie z punktu widzenia znaczenia dowodów i ich wartości dla konkretnej sprawy.
Po analizie sprawy, Sąd stwierdza, że wbrew temu co twierdzą podatnicy, organy nie naruszyły przepisów postępowania podatkowego, w tym wskazanych w skardze, dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, opartych na wiarygodnych dowodach w postaci wypisów z rejestru gruntów, wypisów z rejestru lokali, aktów notarialnych oraz dokumentów pochodzących od innych organów (Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Ś.) oraz załączonych do nich dokumentów, sporządzonych przez osoby z uprawieniami budowlanymi.
Sąd stwierdza, że organ podatkowy, wbrew twierdzeniom Skarżących, przeanalizował akt notarialny z [...] października 2020 r. (Rep. A nr [...]).
Wynika z niego, że powierzchnia lokalu niemieszkalnego stanowiącego nabyty
przez Skarżących garaż wynosi [...] m2. Jak wynika z treści § 1.1. ww. aktu notarialnego, Skarżący nabyli udział w wysokości [...] części we współwłasności
lokalu niemieszkalnego oznaczonego literą [...], z własnością którego związany jest
m.in. udział w nieruchomości wspólnej budynku i własności gruntu wynoszący
do lipca 2021 - [...], a od lipca 2021 - [...] części (co wynika z aktu notarialnego z [...] czerwca 2021 r.) w księdze wieczystej nr [...] oraz dokonano podziału do korzystania, w ten sposób, że Skarżącym przypadło miejsce postojowe nr [...].
Mając na uwadze wskazaną wyżej powierzchnię garażu oraz wysokość przysługującego Skarżącym udziału w tym lokalu, organ podatkowy zasadnie przyjął, że obowiązek podatkowy ciążący na Skarżących dotyczy powierzchni [...] m2.
Należy wskazać, że zasadnie również organ podatkowy uznał, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w lokalu garażowym, a nie konkretne miejsce postojowe, które na zasadzie umowy quoad usum (umowa pozwalająca na wyodrębnienie współwłaścicielowi części nieruchomości, która będzie tylko do jego użytku) przypadło Skarżącym do używania. Powierzchnia garażu wynikająca z udziału współwłaściciela jest zawsze większa, niż powierzchnia samego miejsca postojowego, gdyż obejmuje również ciągi komunikacyjne w garażu, które służą faktycznie wszystkim współwłaścicielom.
W świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie ma żadnych podstaw do opodatkowania należącego do Skarżących udziału w garażu według stawek jak dla budynków mieszkalnych. W szczególności błędna jest argumentacja Skarżących, zdaniem których istotne jest, że sporny garaż znajduje się w budynku mieszkalnym. Zauważyć należy, że opodatkowaniu, jak wynika z powołanych przepisów podlega – "część budynku". Taką część budynku stanowi garaż, który nie stanowi "mieszkalnej części budynku". Jak wynika z treści art. 3 ust. 4a u.p.o.l. dla sposobu opodatkowania garażu (zastosowanej stawki podatku) w okolicznościach niniejszej sprawy bez znaczenia pozostaje okoliczność, że lokal ten znajduje się w budynku mieszkalnym.
Pomimo, że Skarżący korzystają z jednego miejsca postojowego, to ich udział w nieruchomości lokalowej (garażu) jest określony już w akcie notarialnym i księdze wieczystej. Prawo podatkowe, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., nie uwzględnia rozstrzygnięć umownych pomiędzy współwłaścicielami, w tym tego, który z nich może korzystać z określonego miejsca nieruchomości wspólnej, a także z ilu takich miejsc może korzystać. Jedyna odrębność opodatkowania garażowej nieruchomości lokalowej dotyczy nieobowiązywania zasady odpowiedzialności solidarnej współwłaściciela za zobowiązanie podatkowe innych współwłaścicieli (art. 3 ust. 4a u.p.o.l.).
Nadal obowiązuje jednak zasada, że każdy współwłaściciel ponosi ciężar podatkowy odpowiadający jego prawnemu udziałowi w takiej nieruchomości. Tak więc Skarżący posiadają udziały w budynku i w gruncie z dwóch tytułów – raz jako właściciele lokalu mieszkalnego, a drugi raz jako współwłaściciele garażu wielostanowiskowego. Ten fakt został uwzględniony w wydanych decyzjach.
Sąd zwraca uwagę, że organ I instancji przyjął łączną powierzchnię 954,53 m2 w oparciu o oświadczenie dewelopera z [...] września 2020 r. Zważywszy zatem, że powierzchnia części wspólnych (bez klatek schodowych) nabytych zarówno przy lokalu mieszkalnym jak i niemieszkalnym wynosiła [...] m2, Skarżącym przysługuje z racji własności lokalu mieszkaniowego w 2022 r. [...] m2 ([...]), zaś co się tyczy części wspólnych przy zakupie miejsca postojowego [...] m2 ([...] [...]), co znalazło odzwierciedlenie w decyzji organu I instancji w tabeli na str. 5-6. Powierzchnia części wspólnych nie obejmowała klatek schodowych, zatem przy określaniu powierzchni użytkowej części wspólnej budynku dokonano stosownego pomniejszenia (co wynika z pisma dewelopera).
Odnoście zastosowania stawki podatkowej dla opodatkowania lokali garażowych (wielostanowiskowych), Sąd wskazuje, że zagadnienie to było przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę o sygn. II FPS 4/11. NSA uznał, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l., a zatem jak dla budynków pozostałych, a nie mieszkalnych.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w tej uchwale (niezależnie od tego, że jest też ono dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wiążące). Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom Skarżących, zasada wyrażona w ww. uchwale ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Błędna jest argumentacja Skarżącego - że pomieszczenie garażowe wraz z częścią nadziemną budynku stanowi jednolitą całość i jest ściśle związane z posiadanym mieszkaniem, za czym miałoby przemawiać bezpośrednie połączenie z klatką schodową z szybem windowym i korytarzami znajdującymi się w części budynku mieszkalnego. Otóż nawet jeśli w sensie architektonicznym bryła budynku, w którym usytuowany jest lokal mieszkalny i garażowy Skarżących, stanowi jedną całość, to w sensie prawnym wyodrębnienie garażu jako odrębnej rzeczy ma zasadnicze znaczenie. Sprawia ono, że mamy do czynienia z dwoma rzeczami o różnych funkcjach, z czym wiążą się różne stawki podatku od nieruchomości.
Nie ulega wątpliwości, że z aktu notarialnego z [...] października 2020 r. wynika, że Skarżący nabyli udział w garażu wielostanowiskowym, stanowiącym odrębną nieruchomość - lokal niemieszkalny, objęty odrębną księgą wieczystą.
Kolejną kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawidłowość pomiarów powierzchni garażu, w tym zwłaszcza nieuwzględnienie, zdaniem Skarżących, że wysokość garażu nie przekracza wartości 2,2 m.
Należy więc przypomnieć, że stosownie do art. 4 ust. 2 u.p.o.l., powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość
jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się.
Z przepisu tego wynika więc, że wysokość pomieszczenia mierzy się "w świetle", co oznacza, że pomiar powinien być dokonywany od podłogi do najniższego elementu konstrukcyjnego stropu. Elementy techniczne danej kondygnacji, takie np. jak rury, kable, instalacje elektryczne, wodne, przeciwpożarowe, nie są konstrukcyjnymi częściami budynku i będą mogły zostać zdemontowane. Stąd podnoszone takie argumenty w uzupełnieniu skargi tj. piśmie z dnia [...] lutego 2023 r. są nieuzasadnione.
Ponadto, zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony i jednolity jest pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące i organy te nie mają kompetencji do ich zmiany w postępowaniu podatkowym; zmiana taka jest możliwa tylko w odpowiednim, odrębnym postępowaniu administracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 października 2021 r.,
sygn. akt III FSK 385/21, czy z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III FSK 4693, 4706 i 4707/21). Należy dodać, że jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 odstępstwo od tej zasady może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy ewidencja gruntów i budynków nie klasyfikuje kategorii istotnych podatkowo, względnie, gdy dane z ewidencji gruntów i budynków mogą zostać skonfrontowane i pozostają w sprzeczności z danymi z innych rejestrów publicznych. Ponadto reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych – niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi
(np. zawartymi w ustawie o księgach wieczystych i hipotece) lub też musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żaden z wyjątków wskazanych w wymienionej uchwale, bowiem zarówno zastosowana w odniesieniu do spornego lokalu kategoria ewidencyjna "niemieszkalne", jak i postulowana przez Skarżącego kategoria "mieszkalny", klasyfikuje lokale jako stanowiące przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, odmiennymi stawkami podatku; oznacza to, że ewidencja zawiera dane podatkowo istotne i różnicujące przedmiot opodatkowania.
Dane zawarte w ewidencji były więc na podstawie art. 21 ust. 1 u.g.k. wiążące dla wymiaru podatków, a zatem organy podatkowe były zobowiązane do ich uwzględnienia. Organy te nie mogły zatem w oparciu o art. 194 § 3 O.p. prowadzić dowodu przeciwko danym wynikającym z ewidencji, gdyż nie mogło to doprowadzić do ich zmiany lub obalenia zasady związania tymi danymi. Dopiero dokonana w odrębnym postępowaniu administracyjnym zmiana klasyfikacji będzie miała znaczenie prawnopodatkowe, w którym zostanie dokonana (art. 6 ust. 1 i ust. 4 u.p.o.l.).
Ponadto w ocenie Sądu - użyty w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować jako ustalenie (określenie) zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem elementów przedmiotowych jak i podmiotowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków (tak np. wyrok NSA z 22 września 2020 r.,
sygn. akt II FSK 1504/18).
W tym kontekście trzeba zauważyć, że brak ujawnienia wysokości lokalu w ewidencji – na co wskazuje znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru lokali oraz wypis z kartoteki budynków – nie może prowadzić do jego nieopodatkowania,
jeśli budynek ten w rzeczywistości istnieje i zawiera wszystkie elementy określone
w art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Innymi słowy, oparcie się na danych z ewidencji,
nie zawierającej przedmiotowego budynku, wiązałoby się wprost z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku.
Stąd też nie jest możliwe oparcie się w tej mierze na danych z ewidencji,
jeśli przedmiotowy budynek (lokal), czy dane dotyczące jego powierzchni,
w niej nie figurują.
Wobec braku danych w ewidencji gruntów i budynków, powierzchnia ta została zasadnie przyjęta na podstawie zaświadczenia Prezydenta Miasta S.
z [...] października 2020 r. o samodzielności lokalu oraz stanowiącego jego integralną część załącznika sporządzonego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia architektoniczne, a więc dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 O.p., z którego wynika, że wysokość garażu podziemnego wynosi 2,50 m – 2,80 m. Taka sama wysokość wynika z dokumentacji budowlano-architektonicznej. Organ podatkowy, nie miał obowiązku dokonywania dodatkowych ustaleń co do powierzchni użytkowej budynku, w tym przesłuchiwania Skarżących, czy przeprowadzania oględzin nieruchomości, czy też dowodu z opinii biegłego, skoro dowody zgromadzone w sprawie wskazują na wysokość przedmiotowych pomieszczeń.
Zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. do organu podatkowego należy wyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. To on określa, jakie fakty winny być ustalone, za pomocą jakich dowodów, on też przeprowadza te dowody. Zobowiązany jest przy tym przeprowadzić wszelkie możliwe dowody, a następnie wszystkie je rozpatrzyć. Za dowód może być uznane wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 O.p.). Ustawodawca przyjął otwarty system środków dowodowych i zasadę równej ich mocy, nie wprowadzając ograniczenia dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w zakresie wykazania określonych faktów.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, organ podatkowy w sposób uprawniony przyjął, że ww. zaświadczenie urzędowe i jego załącznik stanowią wystarczający dowód, że wysokość lokalu przekracza 2,20 m, co skutkuje, że nie może mieć zastosowanie przepis stanowiący o uwzględnieniu połowy powierzchni do opodatkowania. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że z innych, wcześniej datowanych załączników (z lipca 2020 r.), notabene sporządzanych przez tę samą osobę, znajdujących się w aktach sprawy wynika wysokość garażu do 2,20 m.
Kwestie zmiany treści załączników i ich aktualizacja do aktu notarialnego pozostają wyłącznie w gestii Skarżących.
Reasumując Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania uzasadniających uwzględnienie skargi. Skoro organy podatkowe przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe w rozpoznawanej sprawie, prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i zastosowały je w prawidłowy sposób, zarzuty skargi okazały się zatem bezpodstawne
W ocenie Sądu, organy prawidłowo oceniły, że przedmiotowy udział w lokalu niemieszkalnym podlega opodatkowaniu stawką przewidzianą dla nieruchomości pozostałych, nie zaś dla lokali mieszkalnych oraz że wysokość lokalu przekracza
2,20 m. Potwierdzają to okoliczności wymienione w treści decyzji organów
obu instancji. Decyzje te zawierają prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, stosownie do wymogów z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.