I SA/SZ 651/24

I SA/Sz 651/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski
Renata Bukowiecka-Kleczaj
Wiesław Drabik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 146
art. 54 ust. 3-4 i  ust. 7, art. 2 ust. 1 pkt 1-2, art. 108 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 8 ust. 3 i  ust. 4 pkt 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi U.w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr SKO/PA/436/1958/2024 w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie z dnia 15 maja 2024 r., Nr RO.PR.205285.6237-2-98.2024.PŁ, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz strony skarżącej U. w S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 21 marca 2024 r. Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr [...] w S. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie z prośbą o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej G. Ś., przyjętemu na leczenie szpitalne w trybie nagłym w dniu 10 stycznia 2024 r.
Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, Prezydent Miasta Szczecin (dalej jako: "organ I instancji") decyzją z dnia 14 maja 2024 r. nr RO.PR.205285.6237-2-98.2024.PŁ odmówił potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla G. Ś., począwszy od 10 stycznia 2024 r. Swoje stanowisko organ I instancji umotywował tym, że w sprawie nie spełnione zostały warunki z art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdyż dochód G. Ś. w miesiącu lutym 2024 r, czyli w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przez Szpital wynosił [...] zł i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące 776,00 zł. Decyzja doręczona została stronie w dniu 17 maja 2024 r.
Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr [...] w S. złożył odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji i potwierdzenie prawa od świadczeń opieki zdrowotnej dla G. Ś.. Szpital podniósł, że pacjent w dniu udzielenia świadczenia zdrowotnego w szpitalu i w miesiącu poprzedzającym nie posiadał żadnego dochodu. Zasiłek stały wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym został przyznany pacjentowi od 1 lutego 2024 r.
Decyzją z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr SKO/PA/436/1958/2024, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako: "k.p.a." oraz art. 8 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283) w związku z art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1296), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (przywoływane dalej jako: "organ II instancji" lub "Kolegium") utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium przywołało treść przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia i wskazało, że podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 27 marca 2024 r. ustalono, że G. Ś. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest kawalerem, nie ma dzieci, ma 58 lat. Nadto, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności do dnia 30 listopada 2025 r. Na podstawie decyzji z dnia 1 marca 2024 r., na okres od 1 lutego 2024 r. do 30 listopada 2025 r. przyznano mu prawo do zasiłku stałego w kwocie [...]zł miesięcznie (300 zł w formie pieniężnej, [...] zł w postaci bonów żywnościowych). Na podstawie ww. decyzji objęty został również ubezpieczeniem zdrowotnym.
W ocenie Kolegium zaistniały spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w rozpatrywanej sprawie organ obowiązany był ustalić dochód strony z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku czy z miesiąca, w którym wniosek został złożony.
Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że zasadą wynikającą z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej jest ustalanie dochodu z miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym złożony został wniosek. Ustawodawca przewidział wyłącznie odstępstwo w przypadku utraty dochodu, co uzasadnia obliczenie dochodu z miesiąca złożenia wniosku. Tymczasem Szpital chce by na potrzeby ustalenia prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych organ wziął pod uwagę nie datę złożenia przez stronę wniosku, a datę udzielenia świadczenia zdrowotnego. Szpital domaga się tego składając wniosek do organu po upływie ponad 2 miesięcy od przyjęcia pacjenta w trybie nagłym. Zdaniem Kolegium dla takiego postępowania organu brak jest prawnych podstaw.
Organ odwoławczy argumentował dalej, że z pomocy społecznej mogą korzystać osoby spełniające przesłanki ubóstwa, a więc w trakcie wnioskowanej pomocy spełniające stosowne kryteria dochodowe. Trudno przyjąć, że gmina miałaby ponosić koszty leczenia w okolicznościach niespełniania w dacie składanego wniosku (miesiąca poprzedzającego) przez ewentualnego beneficjenta pomocy społecznej zgodnych z przepisami prawa kryteriów dochodowych. Nie do przyjęcia byłaby taka interpretacja przepisów, która zmuszałaby pracowników socjalnych do ustalania warunków materialnych ewentualnego beneficjenta np. sprzed kilku lat od daty złożenia wniosku. To na stronie zainteresowanej była powinność złożenia wniosku niezwłocznie, czego strona nie zrobiła.
W konsekwencji dochód uzyskany przez G. Ś. należało ustalić zgodnie z zasadą określoną w art. 8 ust. 3 zdanie 1 in fine ustawy o pomocy społecznej, tj. z lutego 2024 r., będącego miesiącem poprzedzającym złożenie wniosku przez Szpital. Dochód pacjenta wynosił [...] zł i przekraczał kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (776 zł). G. Ś. - z uwagi na wysokość miesięcznego dochodu - nie był zatem uprawniony do potwierdzenia mu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej.
Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr [...] w S., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję organu II instancji z dnia 29 sierpnia 2024 r., wnosząc o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;
- zobowiązanie organu do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla G. Ś. począwszy od [...] stycznia 2024 r.;
- zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wliczając w to kwotę 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa.
Zaskarżonej decyzji Szpital zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia i wzięcia pod uwagę dochodu G. Ś. w dacie udzielenia mu świadczenia zdrowotnego w trybie nagłym, a także w miesiącu poprzedzającym oraz nieustalenie okoliczności niezwłoczności złożenia wniosku świadczeniodawcy udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej;
- art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewłaściwe uznanie, że złożenie wniosku przez świadczeniodawcę nie nastąpiło niezwłocznie, co skutkowało ustalaniem, jakoby prawo do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych nie rozpoczęło się wraz z datą faktycznego udzielenia niniejszego świadczenia, mając jednocześnie wpływ na nieprawidłowo ustalone kryterium dochodowe pacjenta.
Nadto, Szpital zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 54 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie terminu niezwłoczności, towarzyszącemu wnioskowi składanemu przez świadczeniodawcę;
- art. 54 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), przysługuje przez okres 90 dni od dnia określonego w decyzji, biorąc po uwagę dzień złożenia wniosku, podczas gdy w przypadku udzielania świadczeń w stanie nagłym, to dzień udzielenia świadczenia powinien być dniem rozpoczynającym bieg opisywanego terminu, wobec czego weryfikacja dochodu pacjenta powinna odnosić się do daty udzielonego świadczenia w trybie nagłym i dni jego poprzedzających.
W uzasadnieniu skargi Szpital podkreślił, że jest podmiotem świadczącym usługi zdrowotne nie tylko dla pacjentów ze Szczecina, ale i z całego województwa zachodniopomorskiego, a często także z przyległych regionów kraju. Rocznie w szpitalu hospitalizowanych jest ok. 35 000 pacjentów i wykonywanych jest ok. 16 000 zabiegów (dane z 2023 r.). Mając na względzie powyższe, a nadto biorąc pod uwagę uwarunkowania organizacyjne, Szpital wskazał, że zwracając się z wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie w dniu 21 marca 2024 r., uczynił to niezwłocznie, wobec czego ustalenia dotyczące dochodu pacjenta - G. Ś., winny być dokonywane mając na względzie datę udzielenia świadczenia i dni poprzedzające jego udzielenie.
Zdaniem strony skarżącej, w przypadku udzielania świadczeń w stanie nagłym, jakie miało miejsce w tej sprawie, to dzień faktycznego udzielenia świadczenia powinien być dniem rozpoczynającym bieg opisywanego terminu, a weryfikacja dochodu winna być dokonywana w oparciu o datę wykonanego świadczenia zdrowotnego w trybie nagłym. Szpital podkreślił, że pacjent - G. Ś. w dniu udzielenia mu świadczenia zdrowotnego w szpitalu oraz w miesiącu poprzedzającym nie posiadał żadnego dochodu. Zasiłek stały wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym został mu przyznany przez Ośrodek Pomocy Rodzinie [...] od dnia 1 lutego 2024 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 poz. 1267 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego, nie zaś według kryterium słuszności.
Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – dalej jako "p.p.s.a.", Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto, w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, jak również procesowego, które miały wpływ na wynik postępowania.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczeń z opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia interpretacji pojęcia "daty ustalenia kryterium dochodowego potwierdzającego prawa do świadczeń opieki zdrowotnej", którego użył ustawodawca w art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 146), dalej jako: "u.ś.o.z.", a który to przepis stanowił podstawę prawną rozstrzygnięć organów polegającego na odmowie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zgodnie z powyższym przepisem decyzję, o której mowa w art. 54 ust. 1 u.ś.o.z., wydaje się na wniosek świadczeniobiorcy, a w przypadku stanu nagłego - na wniosek świadczeniodawcy udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej, złożony niezwłocznie po udzieleniu świadczenia.
Rozpatrując skargę Sąd rozważył czy powyższemu sformułowaniu można przypisać charakter terminu materialnego lub procesowego, gdyż takie rodzaje terminów rozróżnia się na gruncie prawa administracyjnego. Terminem materialnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego, natomiast terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu powyższe sformułowanie, że "decyzja jest dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust.1 pkt 2" oznacza, że decyzja ma charakter deklaratoryjny i przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 54 ust. 3 ustawy organ nie może odmówić potwierdzenia tego prawa.
Z kolei, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. prawo do korzystania ze środków publicznych na zasadach określonych w tej ustawie mają osoby objęte powszechnym, obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym (ubezpieczeni), ale także, w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy osoby inne, niż ubezpieczeni, osoby posiadające obywatelstwo i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które spełniają kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej jako: "u.p.s.") , co do których stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy, tj. możliwości przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej przy wykorzystaniu własnych zasobów majątkowych, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych.
Finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych świadczeniobiorcom innym niż ubezpieczeni, spełniającym kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 u.p.s., co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 u.p.s., należy, jak stanowi art. 97 ust. 3 pkt 3 u.ś.o.z., m.in. do zakresu działania Narodowego Funduszu Zdrowia. Dodać przy tym trzeba, że według art. 108 ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z., koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych na terenie danego województwa świadczeniobiorcy innemu niż ubezpieczony, finansuje oddział wojewódzki Funduszu świadczeniobiorcy, mający siedzibę na ternie województwa, z którym zawarto umowę o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej.
Przepis art. 54 ust. 4 u.ś.o.z. został umieszczony w ustawie, która zawiera zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, dlatego charakter ustawy nie przesądza w tym wypadku charakteru powyższego terminu. Złożenie wniosku (podania) inicjującego postępowanie administracyjne jest niewątpliwie czynnością procesową, zatem należy wykluczyć możliwość zakwalifikowania powyższego terminu jako terminu materialnego.
Zauważyć należy, że ustawodawca w art. 54 ww. ustawy użył sformułowania, że decyzja jest dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Oznacza to, że decyzja ma charakter deklaratoryjny i przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 54 ust.3 ustawy organ nie może odmówić potwierdzenia tego prawa.
W myśl art. 54 ust. 3 ustawy decyzję, o której mowa wart. 54 ust. 1 ustawy wydaje się po:
1) przedłożeniu przez świadczeniobiorcę, dokumentów potwierdzających:
a) posiadanie obywatelstwa polskiego,
b) zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego;
3) stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;
4) stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w pkt 2.
Powyższe przepisy jednoznacznie wskazują jakie przesłanki muszą być przez skarżącego spełnione, aby mógł on otrzymać prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Treść przywołanego art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że organy przy podejmowaniu decyzji w trybie art. 54 ustawy mają obowiązek ustalić czy strona spełnia warunki w przepisie tym określone i jedynie w takiej sytuacji wydać decyzję zgodną z wnioskiem.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy, w ocenie Sądu, należy podkreślić, że ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej wskazuje sposób ustalenia kryterium dochodowego, odsyłając do regulacji zawartej w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Ustawodawca jedynie wskazał sposób w jaki należy dokonać obliczenia wysokości dochodu osobie, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej.
Organy pomocy społecznej w tej sprawie błędnie uznały, że wniosek złożony przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr [...] w S. o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki jest jednocześnie wnioskiem o przyznanie pomocy.
W tym miejscu należy wskazać, że świadczenie zdrowotne zostało udzielone w dniu 10 stycznia 2024 r., a tym samym kryterium dochodowe winno być ustalone dla osoby, której udzielono świadczenie zdrowotne w oparciu o art. 8 ust. 3 u.p.s. na miesiąc grudzień 2023 r.
Wniosek o potwierdzenie prawa do świadczenia opieki zdrowotnej nie należy utożsamiać z wnioskiem o ustalenie kryterium dochodowego po udzieleniu świadczenia. Data udzielenia świadczenia zdrowotnego winna być traktowana odpowiednio jako data ustalenia kryterium dochodowego w oparciu o art. 8 u.p.s.
Całkowicie nieuzasadnione jest stanowisko organu o ustaleniu kryterium dochodowego po udzieleniu świadczenia, a nie wstecz przed udzieleniem świadczenia. Ustawodawca w art. 54 u.ś.o.z. użył sformułowania, że decyzja jest dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Oznacza to, że decyzja ma charakter deklaratoryjny i przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 54 ust. 3 ustawy organ nie może odmówić potwierdzenia tego prawa. Decyzja ta stanowi dokument, na podstawie którego wojewódzki Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje koszty udzielonej opieki zdrowotnej (art. 108 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 54 ust. 1 u.ś.o.z.). Decyzja ta wywiera skutek prawny zarówno po stronie świadczeniobiorcy, jak i świadczeniodawcy.
Cechą deklaratywności decyzji jest to, że potwierdza stan prawny w dniu zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy prawa wiążą postawę do jej wydania. Akt deklaratoryjny nie tworzy nowej sytuacji prawnej i nie zmienia istniejącego stosunku prawnego, lecz potwierdza ich wcześniejsze powstanie na mocy prawa. Służyć ma bowiem realizacji celu ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tj. finasowaniu świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych. Decyzja ta ma zatem charakter deklaratoryjny (wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 741/17, podobnie WSA w Krakowie w wyroku z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 150/18).
Na marginesie należy wskazać, że organy pomocy społecznej przyjęły przy ustaleniu kryterium dochodowego dochód wynikający z decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z dnia 1 marca 2024 r. nr [...], na mocy której przyznano G. Ś. zasiłek stały w kwocie [...]zł, w tym:
- [...] zł w formie pieniężnej,
- [...] zł w formie niepieniężnej w postaci bonów żywnościowych.
Jednocześnie został on objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie pobierania świadczenia.
Z kolei, z art. 8 ust. 4 pkt 4 u.p.s. wynika, że w drodze wyjątku do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się wartości świadczenia w naturze. Świadczenie w naturze to świadczenie, którego przedmiot jest inny niż pieniądz lub wartość pieniężna. Uznaje się za nie np. pomoc rzeczową, żywność, odzież, leki, zaopatrzenie w sprzęt medyczny, nieodpłatne uzyskanie praw (np. darowizna mieszkania lub użyczenie mieszkania).
Podsumowując, to zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i decyzja organu I instancji błędnie ustaliły kryterium dochodowego wliczając do kryterium do dochodu pomoc w formie niepieniężnej.
Wskazać należy art. 68 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Wyjaśnić jednak należy, że ta generalna zasada zapewnia prawo do ochrony zdrowia, ale nie uprawnia do stwierdzenia, że każdy ma prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej. Art. 68 ust. 2 Konstytucji stanowi, że "Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa". Zatem to ustawy regulują zasady związane z tym, którym osobom bezpłatna ochrona zdrowia przez państwo winna być zapewniona. Aktem takim jest właśnie ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W pozostałych przypadkach przepisy przewidują partycypowanie przez obywateli w kosztach tej opieki.
W ocenie Sądu wobec możliwości uruchomienia postępowania z urzędu, złożenie wniosku przez świadczeniodawcę, w sytuacji udzielenia świadczeń w trybie nagłym, nie powinno skończyć się odmową przyznania prawa, gdyż w sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że mieliśmy do czynienia z udzieleniem świadczeń w trybie nagłym, co zostało pominięte przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie.
Zasadne są zatem zarzuty skargi, a w szczególności zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 54 ust. 4 i art. 54 ust. 7 z ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez uznanie, iż świadczeniobiorca nie spełniał kryterium dochodowe i że udzielenie świadczenie nie nastąpiło w trybie nagłym. W świetle powyższego podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 8 k.p.a. należało uznać za uzasadnione.
Ponownie rozpoznając sprawę organy winny przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające celem ustalenia zasadności złożonego przez świadczeniodawcę wniosku o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej celem ustalenia istnienia lub nieistnienia przesłanek wskazanych w art. 54 ust. 3 i 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i orzec stosownie do wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia.
Mając to wszystko na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy.