I SA/Sz 649/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu środków na ochronę miejsc pracy, uznając je za przedwczesne.
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot środków na ochronę miejsc pracy w związku z COVID-19. Po pierwotnej decyzji organu I instancji, która została uchylona przez SKO, organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu dobrowolnej spłaty zobowiązania przez beneficjentkę. SKO podtrzymało tę decyzję. WSA uznał jednak umorzenie za przedwczesne, wskazując na potrzebę merytorycznego rozstrzygnięcia sporu i naruszenie przepisów proceduralnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu środków na ochronę miejsc pracy. Organ I instancji pierwotnie określił kwotę zwrotu, ale SKO uchyliło tę decyzję, wskazując na błędy proceduralne i konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy. Następnie Dyrektor WUP umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu dobrowolnej spłaty przez beneficjentkę. SKO podtrzymało tę decyzję, powołując się na art. 105 § 1 k.p.a. WSA uznał jednak, że umorzenie było przedwczesne. Sąd podkreślił, że postępowanie nie powinno być umarzane, gdy istnieje spór co do zasadności zwrotu środków i gdy strona domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia. WSA wskazał na naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, oraz brak należytego uzasadnienia decyzji. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania w takiej sytuacji jest przedwczesne, jeśli strona domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia sporu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości jest nieprawidłowe, gdy istnieje spór co do zasadności dochodzonej należności i strona aktywnie domaga się jej merytorycznego rozstrzygnięcia, a nie tylko zwrotu środków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (39)
Główne
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 1 - 4, ust. 19-20, ust. 23a, ust. 27-28
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
u.f.p. art. 60, 169
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 23
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
O.p. art. 21 § § 1 pkt 1, § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 22, ust. 23d
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p.a. art. 39 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.f.p. art. 60, 67 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 23a, ust. 28 pkt 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
u.f.p. art. 169 § ust. 1-6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 18 - 22
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 23c, ust. 23d
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15g § ust. 17b, 17c
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 6, ust. 7, ust. 23c, ust. 23d
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 1-4, ust. 18-22, ust. 28 pkt 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
u.f.p. art. 60, 61 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 169 § ust. 1-6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15gg § ust. 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p. art. 81
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
ustawa COVID-19 art. 15g § ust. 5
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15g § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa COVID-19 art. 15g § ust. 17b, 17c
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
u.f.p. art. 169 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 169 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania było przedwczesne, ponieważ strona kwestionowała zasadność zwrotu środków i domagała się merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ nie rozpoznał merytorycznie sprawy, mimo że było to wymagane. Decyzja umarzająca postępowanie nie zawierała pełnego uzasadnienia zgodnego z wymogami k.p.a.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów obu instancji o bezprzedmiotowości postępowania z powodu dobrowolnej spłaty zobowiązania.
Godne uwagi sformułowania
umorzenie przedmiotowego postepowania za przedwczesne i nie poddające się weryfikacji organ wszczął postepowanie i przystąpił do jego merytorycznego rozstrzygnięcia, którego prawidłowość została w toku kontroli instancyjnej zakwestionowana strona nie godzi się na zwrot otrzymanych środków i domagając się albo uzupełnienia decyzji o zawarcie w nich ustaleń merytorycznych lub o ich wyeliminowanie z obrotu prawnego naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów
Skład orzekający
Wiesława Achrymowicz
przewodniczący
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
sprawozdawca
Bolesław Stachura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania administracyjnego jako czynność formalna nie może zastępować merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, gdy istnieje spór co do zasadności dochodzonej należności."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organ administracji umarza postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości, podczas gdy strona kwestionuje samo zobowiązanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest merytoryczne rozstrzyganie sporów, nawet jeśli strona dobrowolnie spełniła świadczenie, a także podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadniania decyzji administracyjnych.
“Czy dobrowolna spłata zobowiązania zawsze oznacza koniec sprawy? WSA: niekoniecznie!”
Sektor
finanse publiczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 649/24 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-03-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Bolesław Stachura Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/ Wiesława Achrymowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Pomoc publiczna Finanse publiczne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 340 art. 15gg ust. 1 - 4, ust. 19-20, ust. 23a, ust. 27-28 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.) Dz.U. 2021 poz 305 art. 60, art. 169 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j. Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art.8, art. 77, art. 80, art. 105, art. 107 par 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr SKO/WA/503/1964/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu środków na rzecz ochrony miejsc pracy wraz z odsetkami za zwłokę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz G. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z [...] sierpnia 2024 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) w zw. z art. 15gg ust. 19-20, ust. 23a, ust. 27-28 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 340 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19") po rozpoznaniu sprawy z odwołania G. W. (dalej: "strona", "beneficjentka", "skarżąca") od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. (dalej: "organ I Instancji", "Dyrektor WUP") z [...] kwietnia 2024 r., nr [...], w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty należności głównej [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych z uwagi na brak rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I Instancji. Stan sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z [...] sierpnia 2023 r. Dyrektor WUP określił stronie, prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Biuro Podatkowe Bilans, przypadającą do zwrotu należność główną w wysokości [...] zł i odsetki w wysokości [...] zł z uwagi na brak rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy wraz z dalszymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od kwoty [...]zł od dnia 21 lutego 2023 r. do dnia zwrotu, od kwoty [...]zł od dnia 31 sierpnia 2020 r. do dnia zwrotu i od kwoty [...]zł od dnia 30 września 2020 r. do dnia zwrotu. Decyzja zapadła na podstawie art. 15gg ust. 23, ust. 23a i ust. 28 pkt 2 ustawy COVID-19 w zw. z art. 60 i art. 67 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 305 ze zm., dalej: "u.f.p.") w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa(t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p."). Od ww. decyzji strona, działając przez pełnomocnika, złożyła odwołanie zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie: - przepisów art. 15gg ust. 19, ust. 20 i ust. 23a ustawy COVID-19 poprzez nieuzasadnione uznanie, że strona nie złożyła rozliczenia otrzymanych środków, podczas gdy takie rozliczenie było przez nią składane kilkukrotnie, także po uprzednich konsultacjach z osobą prowadzącą sprawę w imieniu organu; - przepisów art. 21 § 3 i art. 21 § 1 pkt 1 O.p., w zw. z art. 15gg ust. 22 i ust. 23d ustawy COVID-19 poprzez nieuprawnione wydanie decyzji po przeprowadzeniu kontroli, która w swojej treści zobowiązuje do zwrotu należności (świadczeń) przedawnionych; - naruszenie przepisów art. 39 § 1 k.p.a poprzez niezastosowanie się do wymogu doręczenia postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji na adres do doręczeń elektronicznych, mimo że pełnomocnik umożliwił takie doręczenie, złożył elektronicznie wniosek i z ostrożności podał w nim swój adres do doręczeń elektronicznych. Stawiając powyższe zarzuty. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Kolegium, decyzją z [...] grudnia 2023 r., nr [...], uchyliło decyzję Dyrektora WUP i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Kolegium, podstawą rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji było stwierdzenie przez organ I instancji, że strona w ogóle nie zareagowała na wezwanie z [...] stycznia 2023 r. w sprawie weryfikacji rozliczenia z prośbą o uzupełnienie braków i wyjaśnienia w dodatkowym terminie 30 dni i tym samym nie rozliczyła się z otrzymanego dofinansowania. Tymczasem, zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez Kolegium, strona dwukrotnie zareagowała na wezwanie Dyrektora WUP, to jest pismem z [...] stycznia 2023 r., przedkładając poprawiony Formularz rozliczeniowy oraz pismem z [...] lutego 2023 r., natomiast w treści uzasadnienia decyzji organu I instancji, brak jest jakiegokolwiek odniesienia się przez Dyrektora WUP do dokumentacji złożonej przez stronę we wskazanych datach. W ocenie Kolegium, powyższe wymagało uchylenia zaskarżonej decyzji celem ponownego rozpatrzenia sprawy. Zaskarżona decyzja została oparta na nieprawdziwym ustaleniu, że strona nie zareagowała na wezwanie organu. Jak zaznaczyło Kolegium, z uzasadnienia decyzji wydanej [...] sierpnia 2023 r., nie można było wywieść, by Dyrektor WUP w ogóle przystąpił do oceny złożonej przez stronę dokumentacji. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2023r. została wydana z pominięciem materiału dowodowego jaki znajduje się w aktach sprawy od daty doręczenia wezwania z [...] stycznia 2023 r. Kolegium wyjaśniło, że nie może zastępować organu I instancji, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, która wymaga aby sprawa została rozstrzygnięta po jej dwukrotnym rozpatrzeniu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor WUP wydał decyzję z [...] kwietnia 2024 r., nr [...], którą, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie wszczęte 27 marca 2023 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty należności głównej [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor WUP wskazał, że pomimo uchylenia decyzji przez Kolegium dobrowolna spłata zobowiązania przez beneficjenta czyni postępowanie administracyjne wszczęte w celu przymuszenia do spłaty zobowiązania za bezprzedmiotowe. Jak wyjaśnił Dyrektor WUP skoro zobowiązanie do spłaty należności nierozliczonej w terminie 30 dni zgodnie z art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19 odpadło, to także rygor obowiązku zwrotu całej otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, odpada, skoro beneficjent dobrowolnie wykonał swoje zobowiązanie. Pełnomocnik strony, [...] kwietnia 2024 r., złożył wniosek o uzupełnienie treści decyzji z [...] kwietnia 2024 r. co do rozstrzygnięcia ze wskazaniem dlaczego sprawa została umorzona bez ponownego jej rozpatrzenia oraz w zakresie poinformowania strony o zwrocie na jej rzecz środków, które początkowo dobrowolnie wpłaciła na czas sporu w celu zapobieżenia naliczaniu odsetek, a które teraz - po uchyleniu decyzji przez Kolegium, a następnie umorzeniu sprawy bez jej ponownego rozpatrzenia - jej się należą. Dyrektor WUP, postanowieniem z [...] kwietnia 2024 r., odmówił uzupełnienia decyzji z [...] kwietnia 2024 r. uznając, że jest ona kompletna. Strona działając przez pełnomocnika złożyła odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2024 r. Rozpoznając odwołanie, Kolegium stwierdziło, że jeżeli strona zwróciła całość uzyskanego dofinansowania, to nie można było wydać decyzji rozstrzygającej na podstawie przepisów ustawy COVID-19 o zwrocie pobranych środków z tytułu nierozliczenia się z pobranych z FGŚP środków. Nie ulega przecież wątpliwości, że w sytuacji gdy strona zwróciła całość środków przekazanych jej z FGŚP, przestała de facto być beneficjentem dofinansowania wypłacanego na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19. Nie znajdują zatem uzasadnienia zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie zaktualizowały się bowiem przesłanki z art. 105 § 1 k.p.a. do umorzenia postępowania. Podobnie za bezpodstawne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Pismem z 19 września 2024 r. skarżąca wniosła skargę na ww. decyzję, zarzucając naruszenia przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. wydanie decyzji umarzającej postępowanie w uwagi na uznanie, że dalsze procedowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, w sytuacji w której SKO w decyzji z [...] grudnia 2023 r., nr [...], zobowiązało Dyrektora WUP do ponownego rozpatrzenia sprawy oraz naruszenia art. 77 § 1 i art 80 w zw. z art 7 i 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji w całości. W odpowiedzi na skargę, Kolegium zarzuty te uznało za niezasadne, a tym samym podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako – "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu jego wydania. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Skarga jest zasadna. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wszczął postępowanie zawiadomieniem z [...] marca 2023 r. z uwagi na brak pełnego rozliczenia otrzymanych przez skarżącą środków na rzecz ochrony miejsc pracy. Podstawą wszczęcia postępowania, a następnie wydania decyzji przez organ I instancji było stanowisko Dyrektora WUP, że strona w ogóle nie zareagowała na wezwanie organu z [...] stycznia 2023 r. Powyższe stanowisko stanowiło podstawę do wydania przez organ I instancji decyzji z [...] sierpnia 2023 r., w której Dyrektor WUP określił stronie, przypadającą do zwrotu należność główną w wysokości [...] zł i odsetki w wysokości [...] zł z uwagi na brak rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy wraz z dalszymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Na skutek zaskarżenia tego rozstrzygnięcia przez stronę zostało ono uchylone przez SKO, które stanęło na stanowisku, że strona dwukrotnie zareagowała na wezwanie Dyrektora WUP, to jest pismem z [...] stycznia 2023 r., przedkładając poprawiony Formularz rozliczeniowy oraz pismem z [...] lutego 2023 r. Zaskarżona decyzja została zatem oparta na nieprawdziwym ustaleniu, że skarżąca nie zareagowała na wezwanie organu. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor WUP wydał decyzję z [...] kwietnia 2024 r., którą, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie wszczęte [...] marca 2023 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty należności głównej [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, mając na względzie, że beneficjent dobrowolnie wykonał swoje zobowiązanie. Dyrektor WUP zaznaczył, że skoro nastąpił faktyczny zwrot świadczenia wraz z odsetkami, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Także zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie zaktualizowały się przesłanki z art. 105 § 1 k.p.a. do umorzenia postępowania. Sąd nie podziela takiego stanowiska uznając, że skarga jest zasadna. Zwrócić należy także uwagę, że stosownie do ww. regulacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość oznacza, że żądanie zawarte we wniosku podatnika nie może zostać rozstrzygnięte merytorycznie. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ wszczął postepowanie i przystąpił do jego merytorycznego rozstrzygnięcia, którego prawidłowość została w toku kontroli instancyjnej zakwestionowana przez Kolegium nakazujące przeprowadzić Dyrektorowi WUP wnikliwe postepowanie dowodowe. W akt sprawy wynika, że także strona oczekuje merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy na każdym etapie postępowania podnosząc, że nie godzi się na zwrot otrzymanych środków i domagając się albo uzupełnienia decyzji o zawarcie w nich ustaleń merytorycznych lub o ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, a także wskazanie Kolegium, że decyzja Dyrektora WUP z dnia 31 sierpnia 2023 r. została wydana z pominięciem materiału dowodowego jaki znajduje się w aktach sprawy, a także stanowisko strony skarżącej, z którego wynika, że dokonała ona dobrowolnej wpłaty, na podstawie uchylonej przez Kolegium decyzji organu I instancji, w celu zapobieżenia naliczania odsetek i nieustająco domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, uznać należy, że umorzenie przedmiotowego postepowania za przedwczesne i nie poddające się weryfikacji. Podstawę prawną decyzji stanowiły również przepisy ustawy COVID-19, w tym art. 15gg ust. ust. 1- 4, ust. 18 - 22, ust. 28 pkt 2 w związku art. 15gg ust. 6, ust. 7, ust. 23c oraz ust. 23d tej ustawy oraz art. 60, art. 61 ust. 1, art. 67 oraz art. 169 ust. 1-6 u.f.p. Zgodnie z treścią art. 15gg ust. 1 - ust. 4 ustawy COVID-19 podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych: 1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, lub 2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub 3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5 ( ust.1). Podmiotom, o którym mowa w ust. 1, przysługują środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1 (ust. 2). Podmioty, o których mowa w ust. 1, muszą spełniać kryteria, o których mowa w art. 15g ust. 3 (ust.3). Wynagrodzenia pracowników, o których mowa w ust. 1, są dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości połowy wynagrodzeń, o których mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (ust.4). Przepisy art. 15 gg ust. 18 -22 ustawy stanowią że podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do powiadamiania na piśmie w terminie 7 dni dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy o zmianie mającej wpływ na wysokość wypłacanej transzy środków (ust. 18). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń (ust. 19). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, składa do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy w szczególności: 1) dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystania świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zgodnie z przeznaczeniem; 2) dokumenty, potwierdzające zatrudnienie pracowników, na których otrzymał świadczenie, przez okres wskazany we wniosku (ust. 20). Do rozliczenia przez wojewódzkie urzędy pracy przekazanych uprawnionym podmiotom świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, przepisy art. 15g ust. 17b i 17c stosuje się odpowiednio (ust. 21). Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy może przeprowadzać, w okresie pobierania świadczeń, o których mowa w ust. 1, oraz w okresie 3 lat po zakończeniu tego okresu, kontrole podmiotu, o którym mowa w ust. 1, w zakresie wydatkowania środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń zgodnie z przeznaczeniem i w tym celu może żądać okazania wszelkiej dokumentacji z tym związanej oraz żądać złożenia stosownych wyjaśnień. Kontrola może być prowadzona w kontrolowanym podmiocie lub w wojewódzkim urzędzie pracy (ust. 22). Zgodnie z art. 15g ust. 17b ustawy COVID-19 rozliczenie przez wojewódzkie urzędy pracy przekazanych uprawnionym podmiotom świadczeń, o których mowa w ust. 1 i 1a, lub środków, o których mowa w ust. 2, następuje dwuetapowo w drodze: 1) wstępnej weryfikacji rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i dokumentacji, potwierdzającej wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przekazanych świadczeń i środków, o których mowa w ust. 1, 1a lub 2, polegającej w szczególności na analizie jej kompletności, prawidłowości złożonych przez beneficjentów oświadczeń oraz weryfikacji kwot przekazanych i faktycznie wykorzystanych środków, której dokonuje się w terminie 60 dni od dnia złożenia prawidłowych i kompletnych rozliczenia i dokumentacji potwierdzającej dane zawarte w rozliczeniu; 2) końcowej weryfikacji dokumentacji, potwierdzającej wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przekazanych świadczeń i środków, o których mowa w ust. 1, 1a lub 2, i ostatecznego zatwierdzenia przekazanego rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, która może zostać dokonana w okresie 3 lat od dnia upływu terminu do złożenia rozliczenia i dokumentacji potwierdzającej dane zawarte w rozliczeniu, wynikającego z umowy zawartej przez uprawniony podmiot z dyrektorem wojewódzkiego urzędu pracy. Stosownie do treści art. 15gg ust. 23c ustawy COVID-19 w przypadku wykorzystania świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania ich nienależnie lub w nadmiernej wysokości stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 ust. 1-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 169 ust.1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Z kolei, zgodnie z ust. 2 dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, natomiast zgodnie z ust. 3 dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Zdaniem Sądu, co wynika również z przepisu art. 169 ust. 2 u.f.p., przez dotacje pobrane w nadmiernej wysokości należy rozumieć dotacje wyższe niż określone w odrębnych przepisach lub wyższe niż niezbędne do dofinansowania dotowanego zadania. Jeżeli kwota przyznanej dotacji przewyższa kwotę, która powinna być prawidłowo naliczona, będziemy mieli do czynienia z przyznaniem dotacji w nadmiernej wysokości. Z art. 169 ust. 2 u.f.p. wprost wynika, że dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Wskazać należy, że środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Także zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem następuje w drodze decyzji organu administracji, a nie w drodze procesu cywilnego - wyrok WSA w Warszawie z 5 września 2007 r., V SA/Wa 495/07, LEX nr 374351 (por. Ludmiła Lipiec Warzecha, Komentarz do art. 126 ustawy o finansach, LEX). Środki przekazane na konto beneficjenta stanowią dotację do momentu ich wykorzystania. Wykorzystanie zaś następuje poprzez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja została przeznaczona. Wprawdzie w powyższych uwagach mowa jest o dotacjach, ale w ocenie Sądu, ze względu na odesłanie do przepisów u.f.p. oraz charakter wsparcia o którym mowa w art. 15gg ustawy COVID -19, odnosić je należy również do świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, Sąd z zasadne uznał zarzuty wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. Zdaniem Sądu, w sprawie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów. Jak wyżej wyjaśniono, umorzenie postępowania było przedwczesne, zamknęło możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy, w której istnieje spór co do zasadności określenia skarżącej kwoty przypadającej do zwrotu. Nadto, zaskarżona decyzja nie zawierała uzasadnienia, z ustosunkowaniem się do zarzutów odwołania, wskazaniem jaki stan faktyczny przyjęto w sprawie, na podstawie jakich dowodów i jakie prawne argumenty przemawiały za wydaniem decyzji. Organ administracji nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, nie wyjaśnił jakie okoliczności zostały udowodnione, przedwcześnie umarzając postępowanie w sprawie po uprzednim wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji w sprawie określenia kwoty przypadającej do zwrotu i nakazując organowi I instancji kompleksowe odniesienie się do zgromadzonego materiału dowodowego. Tym samym, nie wypełniono również obowiązków informacyjnych z art. 107 § 3 k.p.a., a nadto doszło do naruszenia art. 105 § 1 oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane będzie uwzględnić powyższe uwagi Sądu. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI