I SA/Sz 630/22

I SA/Sz 630/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Jolanta Kwiecińska
Marzena Kowalewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 201
art. 127, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 333
art. 6c ust. 1,
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 888
art. 6a ust. 1
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 3  ust. 1 i ust. 4, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 6 ust. 7
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości z 2021 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego L. L. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
L. L. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2022 r. nr [...] utrzymującego w mocy decyzję Wójta Gminy S. z [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2021.
Z akt podatkowych sprawy wynika, że Strona złożyła w organie I instancji:
- informację o gruntach (IR-1), korekta informacji - okres, od którego obowiązuje to 10.2018 r.; sporządzona [...] września 2020 r., wpływ do organu [...] września 2020 r.
wraz z załącznikiem (ZIR-1) - dane o przedmiotach opodatkowania podlegających opodatkowaniu;
- informację o lasach (IL-1) - okres, od którego obowiązuje to 10.2018 r., sporządzona [...] września 2020 r., wpływ do organu [...] września 2020 r. wraz z załącznikiem (ZIL-1) - dane o przedmiotach opodatkowania podlegających opodatkowaniu;
- informację w sprawie podatku od nieruchomości (IN-1) - na rok 2019, sporządzona [...] września 2020 r., wpływ do organu 1 października 2020 r.
Pismem z [...] marca 2021 r. organ I instancji poinformował Stronę, że dokonuje czynności sprawdzających w zakresie poprawności złożonej informacji na podatek od nieruchomości IN-1 na 2019 r. W treści wskazał, że w przedmiotowej informacji na 2019 r. wystąpiły nieprawidłowości polegające na: wypełnieniu nieaktualnego druku; nie wpisaniu w poz. 56 (w obowiązującej informacji poz. 33) powierzchni gruntów oznaczonych jako B – podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości; nie wpisaniu w poz. 63 (w obowiązującej informacji poz. 39-41) powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych; wpisaniu w poz. 64 (w obowiązującej informacji poz. 51-53) wartości budowli w wysokości [...] zł, w tą pozycję należało wpisać powierzchnię użytkową budynku niemieszkalnego; nie wypełnieniu załącznika do informacji ZIN-1.
W związku z ww. nieprawidłowościami organ I instancji wezwał, Stronę do złożenia korekty deklaracji na podatek od nieruchomości DN – 1 na 2018 r.
W uzasadnieniu wezwania organ podatkowy wyjaśnił, że w wyniku dokonywanych czynności sprawdzających w zakresie poprawności złożonej informacji stwierdzono, iż informacja zwiera błędy lub wypełniono ją niezgodnie z obowiązującymi
przepisami prawa. W tym zakresie organ I instancji powołał art. 274 § 1 pkt 2 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1991 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – dalej: "O.p.". Korespondencja została doręczona Stronie [...] marca 2021 r. (zgodnie z ZPO).
W dniu [...] marca 2021 r. do organu I instancji wpłynęła korekta informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1) - okres, od którego obowiązuje to 03.2019 r.; sporządzona 17 marca 2021 r. wraz z załącznikiem (ZIN-1) - dane o przedmiotach opodatkowania podlegających opodatkowaniu. Z treści korekty informacji wynika, że grunty – pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego – [...] m2; budynki mieszkalne ogółem – [...] m2 (od 1,40-2,20) i [...] m2 (pow. 2,20); budynki pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego ogółem – dł. 12 m x 11 m.
Organ I instancji działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 w zw. z art. 207 § 1 O.p., art. 1, art. 3, art. 4, art. 6, art. 6a i art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 333 ze zm.) – dalej: "u.p.r."; art. 1, art. 2, art. 3, art. 4,
art. 5, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym
(Dz. U. z 2019 r., poz. 888 ze zm.) - dalej: "u.p.l."; art. 23, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l.", wydał 21 maja 2021 r. decyzję nr j.w. ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2021, w kwocie [...]zł, w tym podatki: rolny w wysokości [...] zł, leśny w wysokości [...] zł i od nieruchomości w wysokości [...] zł. (w aktach podatkowych brak potwierdzenia doręczenia decyzji).
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonych informacji oraz danych z ewidencji gruntów i budynków.
W dniu [...] czerwca 2021 r. wpłynęło do organu podatkowego odwołanie Strony od ww. nakazu płatniczego nr [...] (1) z [...] maja 2021 r. W uzasadnieniu Strona podniosła, że ujęta w nakazie płatniczym powierzchnia w ha fizycznych odbiega od danych dotyczących działek (nr [...] i nr [...]) wchodzących obecnie do gospodarstwa rolnego. Strona odwołała się do zawiadomienia nadesłanego przez Starostwo Powiatowe w S. z [...] września 2019 r. oraz aneksu z [...] maja 2019 r. dotyczącego umowy dzierżawy nr [...]/35 z [...] września 2019 r.). Strona podkreśliła, że w latach ubiegłych na podstawie danych dotyczących tych samych gruntów podatek rolny był naliczany na poziomie realnych stawek. Za rok 2018
podatek rolny wraz z podatkiem od nieruchomości wynosił [...] zł w skali roku,
a za rok 2020 roczny podatek wynosił [...] zł. Zdaniem Strony w sprawie brak było przesłanek merytorycznych przemawiających za podwyżką podatku od nieruchomości.
Po rozpoznaniu odwołania Strony od ww. decyzji, organ II instancji wydał
w [...] lipca 2022 r. nr j.w. decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję
organu I instancji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2021.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że organ podatkowy ustalił
wobec Strony za przedmiot opodatkowania położony jest w miejscowości K., gm. S. obejmujący działki [...], [...], [...], [...], wysokość podatku
od nieruchomości za 2021 roku za budynki mieszkalne lub ich części - [...] m2, budynki pozostałe - [...] m2, grunty pozostałe - [...] m2 pomieszczenia 1.40 - 2.20 - [...] m2, nieużytki - [...] m2 w łącznej kwocie [...]zł.
W dalszej kolejności organ II instancji powołał przepisy art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 3
ust. 1 i ust. 4, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 6 ust. 7 u.p.o.l. oraz art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.p.r. Organ podatkowy przywołał również przepis art. art. 20 ust 1 pkt 1, art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Przenosząc rozważania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji ustalił wysokości wymiaru podatku rolnego za 2021 r. na podstawie złożonej przez Stronę informacji IR-1 oraz danych z ewidencji gruntów i budynków.
Organ II instancji podniósł, że z załączonego do akt sprawy materiału dowodowego wynika, iż Strona jest właścicielem nieruchomości położonych w miejscowości K., gm. S. oznaczonych ewidencyjnie jako działki nr [...], [...], [...]. Strona jest także dzierżawcą nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...] położonej w miejscowości K. o pow. [...] ha (działka jest własnością Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa OT w K., według aneksu nr [...] do umowy dzierżawy nr [...] z [...] września 1994 r. umowa została zawarta na okres do [...] października 2029 r. Organ zwrócił uwagę, że [...] lutego 2019 r. na podstawie Operatu Pomiarowego nr [...] ([...]) Starostwo Powiatowe w S. dokonało zmiany w Ewidencji Gruntów i Budynków. Zmiany te dotyczyły działek, których właścicielem jest Strona i obejmowały one zmiany zarówno w powierzchniach działek jak i poszczególnych klasach gruntów.
Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków na dzień wydania decyzji, dane te prezentowały się następująca: działka nr [...],
ob. [...], pow. [...] ha sklasyfikowana była jako B; działka nr [...] ob. [...], pow. [...] ha, sklasyfikowana była jako: RIVb - [...] ha, B - [...] ha; działka nr [...], ob. [...], pow. [...] ha sklasyfikowana była jako: PsIV - [...] ha, LsIV - [...] ha. Organ II instancji wskazał też, że zgodnie z aneksem nr [...] do umowy dzierżawy nr [...] z [...] września 1994 r. działka nr [...], ob. Krągłe ma powierzchnię [...] ha i jest skalsyfikowana jako: PslV - [...] ha, W-PsIV [...] ha, nieużytki [...] ha.
Organ II instancji wskazał, że Strona złożyła korekty informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1), o gruntach (IR-1) oraz
o lasach (IL-1), w których uwzględniła powierzchnie gruntów po aktualizacji danych po wskazanym wyżej operacie pomiarowym w dniu [...] września 2020 r.
W przedmiotowych korektach wykryto nieprawidłowości i w związku z tym wezwano Stronę do złożenia kolejnej korekty informacji IN-1.
W dniu [...] marca 2021 r. podatnik na wezwanie organu I instancji złożył korektę informacji lN-1, w której wykazał powierzchnię gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości o powierzchni [...] m2. Organu II instancji wskazał,
że ww. powierzchnia jest zgodna z powierzchnią wykazaną w Ewidencji Gruntów i Budynków. Ponadto wykazano powierzchnię budynku mieszkalnego o łącznej powierzchni [...] m2 z czego powierzchnia [...] m2 to powierzchnia od 1.40 m - 2.20 m wysokości, a także powierzchnię budynku niemieszkalnego o wymiarach 12 m x 11 m, co daję łącznie [...] m2 powierzchni (budynek ten jest wysoki na 2,50 m).
Zdaniem organu II instancji analiza zarzutów odwołania w konfrontacji z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie nie pozwoliła na ich uwzględnienie. Zwrócił uwagę, że okoliczności nie związane z decyzją podatkową nie maja wpływu na wymiar podatku rolnego w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji wyjaśnił, że okoliczność, że Strona płaciła niższe podatki w poprzednich latach wynikała z tego, iż na podstawie operatu pomiarowego nr [...] ([...]) Starostwo Powiatowe w S. dokonało zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Zmiany te dotyczyły działek, których właścicielem jest Strona i dotyczyły zarówno powierzchni działek jak i poszczególnych klas gruntów.
W ocenie organu II instancji wysokość należnego zobowiązania podatkowego została przez organ I instancji ustalona zgodnie z przepisami prawa m.in. ze stawkami wynikającymi z Komunikatu Prezesa GUS z dnia 19 października 2020 r. Tym samym decyzja pierwszoinstancyjna jest pozbawiona wad i prawidłowo ustala wymiar podatku rolnego za 2021 r.
Strona pismem z [...] sierpnia 2022 r. zaskarżyła decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący podniósł,
że nie zgadza się z ustaleniami organu podatkowego.
Do skargi załączono: kopię zawiadomienia o wprowadzonych zmianach w danych ewidencyjnych z [...] lipca 2021 r. wraz z wykazem zmian w danych ewidencyjnych dotyczących regulacji działek nr [...], nr [...] i modyfikacji budynków: mod 31; kopie nakazu płatniczego nr [...] z [...] lutego 2022 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2022, kopie decyzji Starosty [...]
z [...] czerwca 2021 r. nr [...] o aktualizacji informacji objętych ewidencja gruntów i budynków.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej uchylenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Zastępca Przewodniczącej Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie zarządzeniem
z 13 stycznia 2023 r., powołując się na art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) skierował niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2023 r. Zgodnie z tym przepisem, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego,
jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić
jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi
- przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej: "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne – art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie
do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując kontroli sądowej w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu II instancji narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Sąd zwraca uwagę, że nakazem płatniczym nr [...] z [...] maja 2021 r.
organ I instancji ustalił zobowiązanie pieniężne za rok 2021 w kwocie [...]zł,
w tym podatki: rolny w kwocie [...]zł, leśny w kwocie [...]zł oraz od nieruchomości w kwocie [...]zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonych informacji oraz danych z ewidencji gruntów i budynków.
Z akt podatkowych sprawy wynika (po analizie dat widniejących na dokumentach – dat generowania dokumentów z ewidencji, dat sporządzenia oraz dat na prezentatach organu), że w dacie wydania nakazu płatniczego tj. na dzień [...] maja 2021 r. organ dysponował: aneksem nr [...] z [...] maja 2019 r. do umowy dzierżawy nr [...] z [...] września 1994 r. zawartej pomiędzy KOWR Oddziałem Terenowym w K.; stanem rozdysponowania umowy nr [...]; korektą informacji o gruntach (IR-1) od października 2019 r. wraz z załącznikiem – sporządzoną
[...] września 2020 r. i złożoną [...] września 2020 r.; informacją o lasach (IL-1, deklaracja) od października 2019 r. wraz z załącznikiem – sporządzoną [...] września 2020 r. i złożoną [...] września 2020 r.; informacją w sprawie podatku od nieruchomości
(IN-1, deklaracja) na 2019 r. – sporządzoną [...] września 2020 r. i złożoną [...] października 2020 r.; wezwaniem Skarżącego z [...] marca 2021 r. do nadesłania informacji IN-1 na aktualnym druku (tj. do złożenia korekty deklaracji na podatek
od nieruchomości DN-1 na 2018 r. – tak w treści wezwania) wraz z ZPO; korektą informacji (IN-1) od marca 2019 r. wraz z załącznikiem – sporządzoną [...] marca 2021 r. i złożoną [...] marca 2021 r.
Od ww. decyzji Skarżący wniósł odwołanie. Podkreślić należy, że w treści rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że po rozpoznaniu odwołania Skarżącego od decyzji nr [...] z [...] maja 2021 r. organu I instancji, w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2021 orzeka – utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji były trzy podatki: rolny, leśny oraz od nieruchomości. Okoliczność tą bezspornie potwierdza zarówno sam charakter rozstrzygnięcia – nakaz płatniczy, ale przede wszystkim treść rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie.
Podstawę rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji były przepisy
u.p.o.l., u.p.r. i u.p.l.
Zgodnie z art. 6c ust. 1 u.p.r. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio.
Sąd wskazuje, że analogiczne rozwiązanie dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego zastosował ustawodawca w art. 6a ust. 1 u.p.l.
Zdaniem Sądu w przypadku wniesienia odwołania od ww. nakazu płatniczego, postępowanie odwoławcze powinno obejmować cały zakres sprawy. Skoro zatem decyzja organu I instancji dotyczyła zobowiązania: w podatku od nieruchomości, podatku rolnym oraz podatku leśnym, to organ II instancji zobowiązany był rozpoznać ponownie sprawę w tym samym zakresie.
Zgodnie z art. 233 § 1 O.p. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo 2) uchyla decyzję organu pierwszej instancji: a) w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie, b) w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze.
Bezspornie postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, jak stanowi
art. 127 O.p. Zasada dwuinstancyjności przewiduje, że każda sprawa podatkowa winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej (z uwzględnieniem wyjątków od tej zasady, które w niniejszej sprawie nie zaistniały). Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji.
Niewątpliwie zakres rozstrzygnięcia sprawy orzeczeniem odwoławczym jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w sprawie,
a więc musi zachodzić tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy.
Organ II instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy wydaje decyzję, którą uzasadnia, prostując stwierdzone nieprawidłowości zaistniałe w rozstrzygnięciu organu I instancji lub uzupełnia braki jakie dostrzega, a jeżeli stwierdza, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne nie jest dotknięte błędami utrzymuje je w mocy. Należy podkreślić, że organ II instancji nie ogranicza się do skontrolowania decyzji pierwszoinstancyjnej, tylko ponownie rozpoznaje w drugiej instancji sprawę w jej całokształcie.
Organ II instancji może korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej czy niewyczerpującej ocenie okoliczności faktycznych,
bądź powodujące inne nieprawidłowości, w tym wynikające z mylnego czy omyłkowego odczytania, zacytowania normy prawa w przełożeniu na stan faktyczny sprawy
(por. WSA w Warszawie z 8 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2196/22;
WSA w Krakowie z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 418/21).
Sąd analizując decyzję organu odwoławczego dopatrzył się nieprawidłowości polegających na braku tożsamości przedmiotowej tego rozstrzygnięcia z nakazem płatniczym z [...] maja 2021 r. Nie sposób bowiem uznać, że organ II instancji formułując rozstrzygnięcie poprzez zapis "w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2021" w rzeczywistości rozstrzygał również o wymiarze podatku rolnego i leśnego za ten okres. Innymi słowy nie można uznać, że opisane przez organ II instancji rozstrzygnięcie zostało prawidłowo sformułowane. Sąd jednak nie wskazuje na nieprawidłowość sprowadzającą się jedynie do błędnego opisu przedmiotu sprawy, tj. poprzez opisanie sprawy jako sprawy w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2021, zamiast w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz leśnego za ten okres.
Podkreślić należy, że prawidłowe rozstrzygnięcie organu podatkowego,
w obu instancjach, powinno pozwalać na identyfikację przedmiotu sprawy i zawierać treść rozstrzygnięcia niebudzącą wątpliwości (co do tożsamości przedmiotowej).
Nie może więc wystąpić chociażby wątpliwość, co do tego w jakim przedmiocie organ podatkowy sprawę rozstrzyga. Organ podatkowy powinien dołożyć starań, aby przedmiot w jakim toczy się postępowanie znalazł odzwierciedlenie w przedmiocie i zakresie rozstrzygnięcia. Okoliczność ta dotyczy w tym wypadku rozstrzygnięcia odwoławczego.
Analiza uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, pomimo zamieszczenia w nim zarówno opisu stanu faktycznego, przytoczenia przepisów prawa i wniosków organu również budzi wątpliwości Sądu.
Istotne jest, aby treść decyzji organu podatkowego pozwalała na odtworzenie przebiegu procesu myślowego w odniesieniu do problemów zaistniałych na gruncie analizowanej sprawy, który doprowadził organ II instancji do zajęcia stanowiska, że nakaz płatniczy ustalający wysokość podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego jest prawidłowy, co do treści rozstrzygnięcia, przyjętej podstawy rozstrzygnięcia
i jego uzasadnienia.
Sąd dostrzega, że we wstępnej części uzasadnienia organ II instancji odwołał się jedynie do podatku od nieruchomości za 2021 r. Następnie przeszedł do opisu odwołania. Analiza tego fragmentu uzasadnienia prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego dotyczy decyzji wydanej jedynie w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r., a ponadto że odwołanie dotyczy właśnie takiej decyzji. Jak już wyżej Sąd wyjaśniał nie polega to na prawdzie, bowiem odwołanie zostało wniesione od nakazu płatniczego i kwestionowało rozstrzygnięcie organu I instancji w całości. Warto podkreślić, że charakterystyczne dla nakazu płatniczego jest ustalenie łącznego zobowiązania pieniężnego za dany rok. Skarżący natomiast w odwołaniu nie zgadza się z wysokością tego łącznego zobowiązania pieniężnego, które jak podnosił w latach poprzednich było niższe. Jak natomiast wynika z załączonego do skargi materiału, również w roku 2022 było niższe (załączono kopię nakazu płatniczego
z [...] lutego 2022 r. - za rok 2022).
Sąd dostrzega oczywiście dalszą część uzasadnienia decyzji odwoławczej, w której zamieszczono pogrupowane przepisy dotyczące podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego, a także łącznego zobowiązania pieniężnego i ewidencji gruntów i budynków. Ta część uzasadnienia z kolei prowadzi do wniosku, że intencją organu było rozpoznanie sprawy w zakresie podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Organ nie odniósł się natomiast do regulacji prawnych dotyczących podatku leśnego, który stanowił element przedmiotu rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji.
Ponadto przedstawiając poczynione w toku postępowania ustalenia, organ II instancji wskazał, że ustalenia dotyczące podatku rolnego opierały się na złożonej przez podatnika deklaracji IR-1 oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. Jednakże analizując materiał dowodowy Sąd dostrzegł, że w aktach sprawy nie znajduje się deklaracja na ten podatek, lecz korekta takiej deklaracji sporządzona 29 września 2020r. (zgodnie z zaznaczeniami). Organ II instancji w zasadzie nie przeprowadza
analizy zapisów "deklaracji", przechodząc do danych dotyczących powierzchni nieruchomości, którą Skarżący dzierżawi od KOWR OT w K. na podstawie umowy z [...] września 1994 r. (umowy brak w aktach sprawy, w aktach sprawy znajduje się aneks do tej umowy z [...] maja 2019 r.). Następnie organ II instancji odwołuje
się do Operatu Pomiarowego numer [...] (którego w aktach sprawy brak), na podstawie którego Starostwo Powiatowe w S. dokonało zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Organ wskazał, że zmiany dokonano zarówno w zakresie powierzchni jak i klasy poszczególnych gruntów. Nie podał jednak, na czym zmiana polegała, poprzestając na przytoczeniu obowiązującego na dzień wydania decyzji stanu ewidencji. Organ odwołał się również do aneksu do umowy dzierżawy nieruchomości od KOWR OT w K..
Organ podatkowy poprzestał zatem na przytoczeniu danych z ewidencji
oraz z ww. aneksu, nie wskazując jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia mają te dane.
Sąd zwraca uwagę, że zastrzeżenia Skarżącego w niniejszej sprawie sprowadzają, się w zasadzie do braku jasnego wyjaśnienia, co stanowiło podstawę zmiany kwoty (znaczący wzrost kwoty), wobec kwot ustalanych w poprzednich okresach. Zastrzeżenia Sądu budzi zatem lakoniczność wyjaśnień organu odwoławczego, zwłaszcza, że jak wynika z materiału dowodowego sprawy, na etapie postępowania odwoławczego materiał uzupełniono o wydruki z archiwum jednostki rejestrowej ze zmianami wpisów w ewidencji (data wydruku – [...] czerwca 2021 r.) i informację z ewidencji gruntów i budynków (data [...] czerwca 2021 r.).
Podobny wniosek nasuwa się po przeanalizowaniu uzasadnienia decyzji w zakresie ustaleń co do podatku od nieruchomości. W tym zakresie organ podatkowy wskazał, że podatnik złożył korekty informacji IN-1, IR-1 i IL-1. W związku z tym, że wykryto w nich nieprawidłowości, zobowiązano podatnika, jak wyjaśnia organ podatkowy, do złożenia kolejnej korekty informacji IN-1. Następnie organ przytoczył dane zawarte w korekcie IN-1 z [...] marca 2021 r.
Sąd zwraca uwagę, że nie jest jasne, dlaczego organ II instancji, nie przedstawił w uzasadnieniu analizy zapisów wynikających z korekt, w porównaniu z treścią nakazu płatniczego. Poprzestano bowiem na przytoczeniu tych zapisów, tymczasem w nakazie płatniczym podano dane, które nie mają odzwierciedlenia w materiale dowodowym, dotyczy to powierzchni budynku mieszkalnego o wysokości kondygnacji [...] ([...] m2) oraz powierzchnia nieużytków ([...] m2) – lp 3 podatek od nieruchomości.
Sąd zauważa, że pomimo wskazania przez organ II instancji, iż po otrzymaniu odwołania ponownie zbadał całokształt sprawy pod względem zarówno faktycznym, tj. dotyczącym zaistniałego stanu faktycznego, jak i pod względem prawnym, to decyzja z [...] lipca 2022 r. bezspornie rozstrzyga (sentencja) sprawę jedynie w zakresie podatku od nieruchomości za 2021 r.
Powyżej przedstawionej oceny nie zmienia analiza treści uzasadnienia, w którym organ przytoczył regulacje dotyczące podatku od nieruchomości (tj. u.p.o.l.), podatku rolnym (tj. u.p.r.), pomijając całkowicie podatek leśny. Także dalsza część uzasadnienia nie pozwala na uznanie, że organ II instancji odniósł się wyczerpująco, merytorycznie do wszystkich kwestii istotnych dla niniejszej sprawy. Okoliczności te powodują, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli Sądu. W uzasadnieniu decyzji brak jest bowiem wskazania przyczyn w oparciu o zebrany materiał dowodowy, dlaczego rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Prowadzone postępowanie
nie zostało ukierunkowane na kluczowe okoliczności wymagające wyjaśnienia, a przez to nie obejmowało wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i pominiętych zastrzeżeń zamieszczonych w odwołaniu (czyli przyczyn dla których doszło do tak znaczącej zmiany w wysokości podatku), na co wskazuje zdaniem Sądu ogólnikowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, na podstawie którego Sąd nie mógł ocenić całokształtu sprawy i poddać jej ocenie zgodności z prawem.
Zdaniem Sądu ww. kwestie mogą mieć zasadniczy wpływ na ustalenie okoliczności mogących mieć wpływ na prawidłowe rozstrzygnięcie i przekonujące uzasadnienie, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. w podatkach od nieruchomości, rolnym i leśnym.
Jak wskazywano powyżej z dyspozycji art. 127 O.p. wynika, że w zasadzie organ II instancji powinien ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozpoznaną przez organ I instancji. Tego w rozpoznawanej sprawie organ II instancji nie uczynił.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 127, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., które zobowiązują organy administracji publicznej do podejmowania z urzędu
wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, których odzwierciedleniem winna być treść uzasadnienia decyzji.
Naruszenie wskazanych wcześniej przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi samodzielna podstawę do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem zasad postępowania podatkowego, w szczególności wynikających z art. 122, art. 124, art. 127, art. 187 § 1 oraz sporządzi decyzję (uzasadnienie) z uwzględnieniem regulacji
art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Organ będzie miał na względzie obowiązek ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, tj. po rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przeprowadzona analiza dowodów (znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej) i wnioski z niej płynące powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. powinno wskazywać na podstawie jakich dowodów organ wydał rozstrzygnięcie oraz powody, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom nieuwzględnionym. Uzasadnienie decyzji powinno wyjaśniać, w sposób czytelny i możliwy do weryfikacji w oparciu o zebrany materiał dowodowy (znajdujący się w aktach adminsiatrcyjnych), podjęte rozstrzygniecie.
Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania, Sąd na podstawie
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku (punkt I).
Sąd wskazuje, że o zwrocie kosztów rozstrzygnął na podstawie art. 200
w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę [...]zł, stanowiącą równowartość uiszczonego w sprawie wpisu sadowego – orzekł jak w sentencji wyroku (punkt II).
Powołane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.