I SA/Sz 62/22

I SA/Sz 62/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Kwiecińska
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 1286/22 - Wyrok NSA z 2023-05-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 1a ust. 1 pkt 3 art. 2 art. 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Burmistrz P. ("organ I instancji") wydał w dniu 14 stycznia 2021 r. decyzje nr FN.3120.170.2021, w której ustalił J. S. ("podatnik", "skarżący") podatek od nieruchomości za rok 2021 w kwocie [...]zł.
E. S. jako pełnomocnik podatnika złożyła odwołanie od ww. decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. ("organ odwoławczy"), po rozpoznaniu ww. odwołania, wydało w dniu 31 maja 2021 r. decyzję nr SKO/KD/400/1095/2021, w której uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 14 stycznia 2021 r.
Organ I instancji wydał w dniu 1 października 2021 r. decyzję nr FN.3120.1.680.2021 na podstawie art. 207 § 1, art. 210 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej "o.p."), art. 1 ust. 1a pkt 1 i 3, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1-8a, art. 6 ust. 11a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej "u.p.o.l."), uchwały nr XXIV/235/2020 Rady Miejskiej w Policach z dnia 27 października 2020 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego poz. 4935), w której ustalił podatnikowi podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł.
Organ I instancji przedstawił w tabeli sposób wyliczenia przedmiotowego podatku dotyczącego nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. Organ wskazał, że podatnik nabył ww. nieruchomość w dniu 25 kwietnia 1997 r. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków jest to działka o pow. 275 m2 zabudowana budynkiem handlowo-gastronomicznym z częścią mieszkalną. Podatnik w złożonej informacji In-1 w dniu 1 czerwca 2017 r. wykazał: powierzchnię gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej – 275 m2; powierzchnię użytkowa budynku związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej – 254,47 m2, powierzchnię użytkowa części mieszkalnej – 44, 56 m2. Organ I instancji podał, że informacja ta znajduje odzwierciedlenie w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej (CEiGD) i zgodnie z nią w ww. budynku prowadzi działalność E. S. (synowa podatnika).
Organ I instancji podał, że realizując wskazania Kolegium zawarte w decyzji z 31 maja 2021 r., uzyskał stosowną dokumentację architektoniczno-budowlana ww. budynku. W dniu 9 sierpnia 2021 r. wpłynęło do organu pismo K. S. (syn podatnika) z 4 sierpnia 2021 r. jako pełnomocnika podatnika, w którym powołał się on na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. akt SK 39/19. Pismem z 18 sierpnia 2021 r. organ I instancji udzielił odpowiedzi na ww. pismo podatnika. W dniu 23 września 2021 r. podatnik i jego pełnomocnik K. S. zapoznali się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i nie wnieśli uwag.
Organ I instancji przywołał treść art. 1 ust. 1a pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 , art. 6 ust. 6 u.p.o.l. i dokonał analizy dokumentacji archiektoniczno-budowlanej przedmiotowego budynku zestawiając ją z danymi informacji IN-1 i jej zmianami na przestrzeni lat. Organ I instancji podał, że dane dotyczące powierzchni użytkowej zawarte w informacji IN-1 z 1 czerwca 2017 r. były zgodne z zebraną dokumentacją budowlana, udzielonym pozwoleniem na budowę i zakończeniem budowy z 25 września 2020 r., ostatnią zmianą geodezyjną z 2021 r. Organ I instancji podał, że powierzchnia użytkowa budynku jest zgodna z aktami sprawy, a powierzchnia użytkowa mieszkania wynika wprost z dokumentacji opracowanej w dniu 25 maja
2021 r. – projektu architektonicznego dotyczącego zabudowy tarasu
z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe i wynosi 44,56 m2. Organ I instancji podał, że powierzchnia użytkowa całego budynku to 299,03m2, lecz nie zgodził się
z podatnikiem, iż od marca 2021 r. część mieszkalną stanowi powierzchnia użytkowa – 162,95 m2, a 136,08 m2 stanowi część związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą. Według organu, część mieszkalna to 44,56 m2, zaś 254,47 m2 to powierzchnia użytkowa budynku związana z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Powierzchnia mieszkalna budynku wynika wprost z dokumentacji projektowej i nie została zmieniona żadną inną dokumentacją, ani decyzją administracyjną, zaś powierzchnia użytkowa budynku związana z prowadzoną działalnością gospodarczą została wykazana przez podatnika zgodnie z informacją z 1 czerwca 2017 r. Organ I instancji wskazał, że w informacji z 5 marca 2021 r. podatnik podał, że od marca
2021 r. zmniejszył powierzchnię użytkową związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą z 254,47 m2 do 136,08 m2 z uwagi na przejściowe niewykorzystywanie jej na cel działalności gospodarczej. Organ podał, że zgodnie z umową użyczenia z 20 maja 2015 r. lokal znajdujący się ww. budynku został użyczony do prowadzenia działalność gospodarczej na czas nieoznaczony. Podatnik nie przedstawił dokumentów na zmianę ww. umowy. Organ I instancji wyjaśnił, że czasowe niewykorzystanie powierzchni lokalu na działalność gospodarcza nie skutkuje zastosowaniem niższych stawek podatkowych. Wskazał, że Rada Miejska w Policach nie podjęła uchwały dotyczącej zwolnień w podatku od nieruchomości w związku
z ustawą covidową, zaś przepisy podatkowe nie przewidują zmniejszeń podatku
z powodu obostrzeń covidowych. Organ I instancji poinformował podatnika, że może złożyć wniosek o umorzenie przedmiotowego zobowiązania podatkowego lub wniosek o rozłożenia na raty tego zobowiązania. Ponadto przedsiębiorca może ubiegać się
o ulgi w ramach stosownych przepisów.
Podatnik złożył odwołanie od ww. decyzji i wskazał, że zapłacił pierwsza ratę podatku. W ocenie podatnika, jeżeli nieruchomość stanowi mienie prywatne to nie może być obciążona podatkiem według najwyższej stawki, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. sygn. SK 39/19. Zdaniem podatnika, wobec zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z powodu COVID- 19 podatek od nieruchomości powinien być obniżony z "automatu" do wysokości stawki za lokale mieszkalne. Podatnik wskazał, że budynek nie jest wprowadzony do środków trwałych firmy.
Organ odwoławczy wydał w dniu 29 grudnia 2021 r. decyzję nr SKO/KD/400/4375/2021,w której utrzymał w mocy decyzję organu i instancji z 14 stycznia 2021 r.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że J. S. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, zaś E. S. zarządza i prowadzi w nim działalność gospodarczą na podstawie bezpłatnej umowy użyczenia. Na gruncie przepisów u.p.o.l. J. S. jest podatnikiem podatku od nieruchomości, nie zaś E. S. – posiadacz zależny (art. 336 K.c.). Organ odwoławczy ponownie przeanalizował dokumentację budowlaną budynku
w zestawieniu z danymi wynikającymi z informacji IN-1 i jej zmian. Organ odwoławczy podał, że powierzchnia budynku jest zgodna z informacją z dnia 1 czerwca 2017 r. Na część mieszkalną została zagospodarowana część tarasu i wynosi ona 44,56 m2 zgodnie z projektem budowlanym. Powierzchni tej podatnik nie korygował, aż do dnia 5 marca 2021 r., kiedy wykazano powierzchnię mieszkalną – 162,95 m2. Organ odwoławczy wskazał, że podatnik nie może sam dowolnie zmieniać funkcji budynku, który jest budynkiem handlowo-usługowym z głównym przeznaczeniem – jako pawilon handlowo-usługowy o powierzchni 254,47 m2. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego uregulowana jest w przepisach budowlanych (art. 71 ustawy Prawo budowlane). Ponadto zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052), podstawę wymiaru podatków stanowią zapisy w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy podał, że dopóki nie zostaną zmienione dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków to organ podatkowy jest nimi związany. Organ odwoławczy wskazał, że organ podatkowy nie może zastosować stawki podatkowej właściwej dla budynków mieszkalnych do budynków niemieszkalnych. Za pomocą informacji podatkowej strona nie ma możliwości przekwalifikowania budynku- pawilonu handlowego na lokal mieszkalny. Organ odwoławczy zauważył również, że działka o pow. 275 oznaczona jest symbolem Bi (inne tereny zabudowane), który przeznaczony jest dla budynków innych niż mieszkaniowe. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19. Wyjaśnił, że Trybunał uznał, iż najwyższą stawką podatkową nie mogą być obciążeni przedsiębiorcy z tytułu nieruchomości niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej, nie zaś
z tytułu nieruchomości niezajętych na działalność gospodarczą. W sprawie nie ujawniono aby podatnik posiadał status przedsiębiorcy, lecz na przedmiotowej nieruchomości działalność gospodarcza prowadziła początkowo jego żona E. S., a następnie synowa E. S. na podstawie umowy użyczenia. Inwestorem budowlanym był podatnik, który pozostaje właścicielem ww. budynku, zatem E. S. nie może wprowadzić tego budynku do ewidencji środków trwałych swojej firmy. Nie oznacza to jednak, że ww. nieruchomość nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odwołaniu od decyzji z dnia 14 stycznia 2021 r. wskazano, że w ww. budynku prowadzona jest działalność gospodarcza, sala na imprezy okolicznościowe zajmuje ľ powierzchni budynku, zaś sklep spożywczy – Ľ powierzchni budynku. Organ odwoławczy podał, że mimo iż w 2021 r. ilość osób jest limitowana z uwagi na pandemię nie oznacza to, iż budynek utracił związek
z działalnością gospodarczą E. S.. Ponadto mimo, iż budynek stanowi mienie prywatne podatnika o udostępnia on go do prowadzenia działalności gospodarczej. Dla zastosowania stawki podatkowej związanej z działalnością gospodarczą nie ma znaczenia fakt, że z uwagi na obostrzenia covidowe nie można prowadzić w budynku działalności gospodarczej w rozmiarze jak w latach poprzednich. Organ odwoławczy wskazał, że budynek został przygotowany przez podatnika do prowadzenia działalności gospodarczej i faktycznie do takiej działalności służy. Nie ma znaczenia intensywność wykorzystania budynku na działalność gospodarczą oraz czy działalność ta przynosi przychody. W ocenie organu odwoławczego, fakt wykorzystywania budynku na działalność gospodarcza przez E. S. – przedsiębiorcę skutkuje opodatkowaniem budynku najwyższą stawką podatkową. Jedynie część mieszkalna tego budynku została opodatkowana stawką jak dla budynków mieszkaniowych. Organ odwoławczy podał, że opodatkowanie nieruchomości wynika z przepisów u.p.o.l. i organ podatkowy nie ma możliwości zmniejszenia opodatkowania z uwagi na ograniczenia wywołane epidemią, gdy brak jest stosownych przepisów w tym względzie. Organ odwoławczy poinformował podatnika, że może on wystąpić na podstawie art. 67a o.p. przyznanie stosownej ulgi.
Podatnik złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wskazał, że jest ona dla niego krzywdząca. Podał, że w czasie epidemii wyszła ustawa o zwolnieniu niektórych podmiotów gospodarczych z podatku od nieruchomości. Wobec trudności zwrócił się on o jednorazowe ograniczenie podatku od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić skarżącemu, że czym innym jest ustalenie podatku od nieruchomości przez organ za dany rok, a czym innym jest udzielenie ulgi w podatku od nieruchomości, np. umorzenie części należnego podatku przez organ na wniosek podatnika. Postępowania prowadzone są przez organ odrębnie na podstawie innych przepisów.
Ustalenie podatku od nieruchomości następuje na podstawie obowiązujących przepisów prawa, m.in. przepisów u.p.o.l. Organ podatkowy ustala kto jest podatnikiem, jakie są przedmioty opodatkowania danym podatkiem, jaka jest stawka podatkowa, czy dane przedmioty opodatkowania są zwolnione od podatku i na jakich zasadach.
W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że podatnikiem jest skarżący jako właściciel ww. nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest ww. budynek i grunt, na którym jest posadowiony budynek. Budynek ten został opodatkowany dwoma stawkami podatkowymi, tj. stawką właściwą dla budynków mieszkalnych (część mieszkalna budynku) oraz stawką jak od części budynków związanych z działalnością gospodarczą (pozostała powierzchnia budynku) Grunt, na którym jest posadowiony budynek opodatkowany został stawką jak od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Skarżący nie jest przedsiębiorcą, a przedmiotowy budynek stanowi jego mienie prywatne. Budynek wykorzystuje w swojej działalności gospodarczej E. S.- przedsiębiorca.
Stosownie do art. 2 ust. 1, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty;
2) budynki lub ich części.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące
w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Na podstawie art. 4 ust. 1 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi:
1) dla gruntów - powierzchnia;
2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa.
Rada Gminy ustala w drodze uchwały stawki podatkowe obowiązuje w danym roku zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.o.l. W niniejszej sprawie zastosowanie ma uchwała Rady Miejskiej w Policach nr XXIV/235/2020 z dnia 27 października 2020 r.
Zwolnienia w podatku od nieruchomości określone są w art. 7 u.p.o.l., lecz wśród nich nie ma zwolnienia z powodu trwającej epidemii COVID-19, zatem organ podatkowy nie mógł zwolnić podatnika, czy też obniżyć podatnikowi wysokość należnego podatku od nieruchomości.
Z uwagi, że budynek znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy – E. S. i jest przez nią wykorzystywany do działalności gospodarczej uzasadnione jest zatem zastosowanie najwyższej stawki podatkowej, mimo iż stanowi on własność podatnika, który sam takim przedsiębiorcą nie jest. Podnoszona przez podatnika okoliczność, że z powodu ograniczeń wynikających z epidemii COVID 19, nie jest obecnie wykorzystywana powierzchnia użytkowa budynku związana z działalnością gospodarczą w całości, nie ma znaczenia dla ustalenia wysokości podatku od nieruchomości. Słusznie również organ odwoławczy wskazał, że przez złożenie informacji podatkowej nie można dokonać zmiany funkcji danego budynku, gdyż to uregulowane jest przepisami ustawy Prawo budowlane.
Odnośnie przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19 wskazać należy, że nie ma on zastosowania w sprawie. Stan faktyczny w jakim orzekał Trybunał Konstytucyjny był inny niż w niniejszej sprawie, dotyczył on bowiem podatników- osób fizycznych, będących przedsiębiorcami.
W ocenie Sądu, podatek od nieruchomości został ustalony zgodnie z przepisami u.p.o.l. oraz danymi wynikającym z ewidencji gruntów i budynków, którymi przy wymiarze podatku organ jest związany.
Jak wskazał organ I instancji, Rada Miejska w Policach nie podjęła uchwały
o zwolnieniu podatników z podatku od nieruchomości za lata 2020-2021 na podstawie art. 15p ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz.2095 ze zm.). Powyższy przepis umożliwiał podjęcie przez daną radę gminy uchwały o zwolnieniu z podatku od nieruchomości: gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazanym grupom przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku
z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19 za część roku 2020 oraz za wybrane miesiące 2021 r. Zwolnienie to jest fakultatywne, tj. ustawodawca pozostawił w tym zakresie gminom swobodę, co oznacza, że mogą one podjąć taką uchwałę, lecz nie muszą.
Podkreślić należy, że osobie fizycznej podatek od nieruchomości ustalany jest przez organ podatkowy co roku w decyzji na podstawie obowiązujących przepisów. Organ podatkowy nie ma swobody w ustaleniu wysokości należnego podatku
i możliwości jego zmniejszenia, gdy nie wynika to z przepisów.
Słusznie organy obu instancji wskazywały, że podatnik ma możliwość wystąpienia z odrębnym wnioskiem na podstawie art. 67a o.p. do organu podatkowego
o umorzenie należnego podatku w całości lub w części lub rozłożenie podatku na raty.
W tym zakresie organ podatkowy nie może działać z urzędu, żeby wszcząć takie postępowanie podatnik musi złożyć wniosek i go uzasadnić.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), skargę oddalił.