I SA/SZ 617/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, uznając, że skarżący nie był stroną w postępowaniu, którego dotyczył wniosek o wznowienie.
Skarżący M.S. domagał się wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018, prowadzonego z wniosku A.K.-S., twierdząc, że jako właściciel działek nie został o nim poinformowany. Organy administracji odmówiły wznowienia, wskazując na uchybienie terminu. WSA w Szczecinie oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie miał statusu strony w postępowaniu zainicjowanym przez A.K.-S., a zatem nie mógł skutecznie domagać się jego wznowienia.
Sprawa dotyczyła skargi M.S. na postanowienie Dyrektora ARiMR utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018. Skarżący, właściciel działek, twierdził, że nie brał udziału w postępowaniu zainicjowanym przez A.K.-S. i nie został o nim poinformowany. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący dowiedział się o decyzji po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, ale z innych przyczyn niż wskazane przez organy. Sąd uznał, że skarżący nie posiadał statusu strony w postępowaniu prowadzonym z wniosku A.K.-S., ponieważ organ rozstrzygał wyłącznie o prawach wnioskującego rolnika. Nawet jeśli skarżący był właścicielem działek lub przedstawiał swoje stanowisko, nie czyniło go to stroną w postępowaniu, w którym wnioskodawcą była inna osoba. Sąd podkreślił, że w przypadku konfliktów dotyczących tych samych płatności, organy wydają odrębne decyzje dla każdego wnioskodawcy. W związku z tym, brak było podstaw do wznowienia postępowania, a rozstrzygnięcie organu odwoławczego, mimo wadliwego uzasadnienia, zostało uznane za prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba, która nie posiadała statusu strony w pierwotnym postępowaniu, nie może domagać się jego wznowienia, nawet jeśli jest właścicielem działek objętych postępowaniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej dotyczy wyłącznie praw wnioskującego rolnika. Posiadanie tytułu prawnego do działek czy przedstawianie stanowiska nie nadaje statusu strony w postępowaniu zainicjowanym przez inną osobę. Organ rozstrzyga o prawach konkretnego wnioskodawcy, a nie o prawach osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (39)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do oddalenia skargi.
Dz.U. 2021 poz 735 art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
t.j. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t.j. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wniosek o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymieniono jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia.
k.p.a. art. 148 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania wynosi jeden miesiąc od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia.
k.p.a. art. 148 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
k.p.a. art. 149 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wskazany jako podstawa prawna przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Wskazany jako podstawa prawna przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzucane naruszenie przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd wskazał na naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania jako podstawę uwzględnienia skargi.
u.w.r.o.w. art. 27 § 1
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Obowiązki organu w postępowaniu administracyjnym.
u.w.r.o.w. art. 27 § 1
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Obowiązki organu w postępowaniu administracyjnym.
u.w.r.o.w. art. 27 § 2
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Obowiązki stron i innych uczestników postępowania.
Dz.U. 2021 poz 735 art. 145
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz 735 art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz 735 art. 148 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz 735 art. 149 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz 735 art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2018 poz 627 art. 27 § 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2018 poz 627 art. 27 § 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2015 poz 415 § 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
t.j. art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tryb uproszczony rozpoznania sprawy.
t.j. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
t.j. art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada reformationis in peius.
t.j. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd.
t.j. art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada nieorzekania na niekorzyść skarżącego.
Dz. U. z 2023 r. poz. 259 art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tryb uproszczony.
Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz. U. z 2023 r. poz. 259 art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2023 r. poz. 259 art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2023 r. poz. 259 art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2023 r. poz. 259 art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie posiadał statusu strony w postępowaniu, którego dotyczył wniosek o wznowienie.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące naruszenia art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że termin do złożenia wniosku o wznowienie nie rozpoczął biegu. Argumenty dotyczące błędnej interpretacji przez organ pojęcia 'dowiedzenia się o decyzji' i 'sposobu rozstrzygnięcia'.
Godne uwagi sformułowania
Sąd wskazuje, że skarżący w postępowaniu prowadzonym z wniosku A. K.-S. o przyznanie jej płatności nie posiada statusu strony. Kwestia 'przedstawienia szczegółowego stanowiska, w tym argumentów merytorycznych jak i wniosków', na którą skarżący wskazuje we wniosku o wznowienie postepowania, nie implikuje bowiem udziału skarżącego w charakterze strony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. K.-S.. W postępowaniu z wniosku A. K.-S. organ mógł jedynie odmówić bądź przyznać płatność tej właśnie osobie. Nie mógł natomiast jednocześnie przyznać płatności skarżącemu.
Skład orzekający
Anna Sokołowska
przewodniczący
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
sprawozdawca
Bolesław Stachura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że status strony w postępowaniu o przyznanie płatności rolnych jest kluczowy dla możliwości domagania się wznowienia postępowania, nawet jeśli wnioskodawca jest właścicielem spornych działek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym płatności rolnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze statusem strony w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy właściciel działki zawsze jest stroną w postępowaniu o płatności rolne?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 617/22 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2023-04-04 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-09-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Anna Sokołowska /przewodniczący/ Bolesław Stachura Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I GSK 865/23 - Wyrok NSA z 2025-11-25 I GZ 428/22 - Postanowienie NSA z 2022-12-07 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 145 par 1, pkt 4, art. 145 - 152, art. 149 par 3, art. 148 par 1 i 2, art. 7 , art. 77 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 627 art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn. Dz.U. 2015 poz 415 par 2 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 Dz.U. 2023 poz 259 art. 151, art. 119 pkt 3, art. 134 par 1 i 2, art. 145 par 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2018 r. oddala skargę. Uzasadnienie M. S. (zwany dalej: "wnioskodawcą", "skarżącym") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (zwanego dalej "organem odwoławczym") z [...] lipca 2022 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (zwanego dalej "organem I instancji") z [...] marca 2022 r., nr [...] odmawiające skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018 z wniosku A. K.-S.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 149 § 3, art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: "K.p.a."). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, [...] marca 2022 r. wpłynął do organu I instancji wniosek skarżącego z [...] marca 2022 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, które toczyło się w wyniku wniosku A. K.-S. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018 w zakresie płatności do działek stanowiących jego własność, tj. działki nr [...] (obręb Ś., gmina Z.) oraz nr [...] (obręb N. W. , gmina Z.), których jest jedynym użytkownikiem. Skarżący wskazał, że jako właściciel i jedyny użytkownik powinien mieć status strony w tym postępowaniu, a mimo to nie poinformowano go o tym postępowaniu i nie mógł w nim brać udziału. Wnioskodawca wskazał również, iż z jego wiedzy wynika, że postępowanie prawdopodobnie zakończyło się już ostateczną decyzją, ale nie ma co do tego pewności. W treści wniosku opisał dodatkowo kwestie związane z użytkowaniem spornych działek. Wymienionym postanowieniem z [...] marca 2022 r. organ I instancji odmówił skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018 z wniosku A. K.-S.. Organ wskazał, iż [...] lipca 2021 r. skarżący otrzymał od organu odwoławczego postanowienie z [...] lipca 2021 r., nr [...], w którym został poinformowany, że postępowanie w sprawie przyznanie ww. płatności zostało zakończone i się nie toczy. W ocenie organu I instancji było to jednoznaczne z uzyskaniem w tej dacie wiedzy o wydanej decyzji w sprawie ww. płatności. Tym samym, jako podstawę odmowy uznano uchybienie jednomiesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Po rozpatrzeniu zażalenia, zaskarżonym do sądu postanowieniem z [...] lipca 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w sposób nieprawidłowy przyjął za wystarczającą informację przekazaną w postanowieniu z [...] lipca 2021 r., iż postępowanie się zakończyło i się nie toczy, jako rozpoczynającą bieg terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a co za tym idzie wydanie na tej podstawie odmowy wznowienia postępowania. Organ odwoławczy wskazał jednak, że wydane przez organ I instancji rozstrzygnięcie winno się ostać w obrocie prawnym z innych przyczyn. Według organu odwoławczego art. 148 § 2 K.p.a. nie dopuszcza żadnej innej możliwości rozpoczęcia biegu jednomiesięcznego terminu do wniesienia żądania o wznowienie postępowania jak dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji, której jej nie doręczono. Termin do złożenia wniosku o wznowienie nie biegnie od momentu dowiedzenia się o trybie czy możliwości złożenia wniosku, lecz od dowiedzenia się o decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. Skoro więc skarżący nie posiada wiedzy o rozstrzygnięciu decyzji, należało przyjąć, iż nie został zachowany jednomiesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie, a co za tym idzie wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że niezależnie od twierdzeń i zarzutów skarżącego, wydane przez organ I instancji postanowienie o odmowie wznowienia postępowania nie mogło zostać rozpatrzone pozytywnie, jednakże z innych przyczyn, aniżeli wskazane przez organ I instancji. Brak było przy tym podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji, gdyż nowe postanowienie zawierałoby to samo rozstrzygnięcie. Strona zaskarżyła do Sądu postanowienie organu odwoławczego, zarzucając mu naruszenie art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że jednomiesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie rozpoczął jeszcze swojego biegu, tj. że złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania jest przedwczesny, oparte na założeniu, że aby mówić o "dowiedzeniu się o decyzji", konieczne jest posiadanie przez skarżącego wiedzy nie tylko o organie, który ją wydał, przedmiocie postępowania (czyli czego decyzja dotyczyła), tego, że zakończyło się decyzją, ale dodatkowo wiedzy na temat zapadłego rozstrzygnięcia w sprawie, a więc czy była to decyzja przyznająca płatność czy też decyzja odmowna, mimo że wcześniej organ przytacza orzecznictwo sądów administracyjnych, sam wskazując, że nie jest konieczne dowiedzenie się przez skarżącego o treści decyzji. Według skarżącego organ błędnie także interpretuje zawartą w orzeczeniach sądów przesłankę dowiedzenia się o "sposobie rozstrzygnięcia" uznając, że chodzi o to czy decyzja była np. pozytywna, czy też odmowna. Tymczasem, "sposób rozstrzygnięcia" w postępowaniu administracyjnym dotyczy tego czy sprawa została rozstrzygnięta decyzją, postanowieniem czy ugodą, a nie tego, jaka była ich treść; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu skargi odniósł się do zarzutów podniesionych w petitum. Skarżący wniósł o: uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania; orzeczenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z 13.10.2022 r., sygn. akt I SA/Sz 617/22, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2022 r. Po rozpoznaniu zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt I GZ 428/22, uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił skarżącemu termin do złożenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei, art. 134 § 2 p.p.s.a. ustanawia tzw. zasadę reformationis in peius czyli zasadę nieorzekania na niekorzyść skarżącego. Naruszenie zakazu reformationis in peius w postępowaniu sądowoadministracyjnym może wystąpić na skutek uchylenia aktu lub czynności w części niezaskarżonej, zastosowania środka ostrzejszego od tego, o który wnosił skarżący, lub takiego sformułowania oceny prawnej, która w ponownym postępowaniu przez organem administracji zdeterminowałaby wydanie aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w sprawie dotyczy prawidłowości odmowy skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2017 r. prowadzonego z wniosku A. K.-S.. Skarżący powołał się na podstawę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. wniosek o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Stosownie natomiast do art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Na wstępie należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (por. W. Dawidowicz: Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230; W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu. Warszawa 1983, 242). Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych została określona przepisami art. 145 - 152 K.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega zatem na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania w drodze postanowienia (art. 149 § 3 K.p.a.) następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym, w tym nie dochowano terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Odmowa taka jest zatem w istocie odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały (powołane we wniosku o wznowienie) podstawy wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez "dowiedzenie się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi więc o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 168/18). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zatem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Wystarczające jest aby strona wiedziała czego dana decyzja dotyczy (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 16, Warszawa 2019, s. 852 -853). Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy zatem rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Organ I instancji stanął na stanowisku, że skarżący dowiedział się o zapadłej decyzji z postanowienia z [...] lipca 2021 r., w którym został poinformowany, że postępowanie w sprawie przyznanie ww. płatności, podjęte z wniosku A. K.-S. zostało zakończone i się nie toczy. Z kolei, organ odwoławczy zaakceptował powyższe rozstrzygnięcie jednak z uzasadnieniem, w którym wyjaśnił, że skoro skarżący nie posiadał wiedzy o rozstrzygnięciu, należało przyjąć, iż nie został zachowany jednomiesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie. Abstrahując jednak od powyższych stanowisk organów, których Sąd, rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela, wyjaśnić należy, że wstępna faza postępowania o wznowienie polega również na badaniu przyczyn podmiotowych umożliwiających uruchomienie takiego postępowania. A zatem, w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, z powodu określonego w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., konieczne jest też ustalenie czy wnioskodawca jest stroną takiego postępowania. W przypadku bowiem ustalenia, że stroną nie jest również możliwe jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a.(por. m.in. wyrok NSA z 6 października 2022 r. II OSK 1414/21). Według Sądu w analizowanej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Skarżący domaga się bowiem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, która toczyła się z wniosku A. K.-S. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2018 r. Sąd wskazuje, że skarżący w postępowaniu prowadzonym z wniosku A. K.-S. o przyznanie jej płatności nie posiada statusu strony. Kwestia "przedstawienia szczegółowego stanowiska, w tym argumentów merytorycznych jak i wniosków", na którą skarżący wskazuje we wniosku o wznowienie postepowania, nie implikuje bowiem udziału skarżącego w charakterze strony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. K.-S.. Kwestia ta wiążę się z art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 627; dalej: "u.w.r.o.w."), zgodnie z którym organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Stosownie do ust. 2 tego artykułu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści powyższych przepisów wynika, że organ działa, co do zasady, na podstawie przepisów K.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy m.in. brak związania przepisem art. 7 i 77 K.p.a. Bliższe zasady przyznawania płatności określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020; Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm., dalej: "rozporządzenie Ministra Rolnictwa" wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 45 ust. 1 pkt. 1 u.w.r.o.w. Stosownie do § 2 rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.; zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013"), jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1, ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", przez 5 lat - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1-7 lub przez rok - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 lub 9; 3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Z przytoczonych powyżej przepisów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że w aspekcie podmiotowym w postępowaniu o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej organ ma obowiązek zbadać, czy płatność należy się wnioskującemu rolnikowi, tj. czy wnioskujący rolnik spełnia określone prawem warunki do przyznania tej płatności. Organ rozstrzyga zatem wyłącznie w zakresie interesu prawnego tego rolnika, przyznając bądź też odmawiając przyznania płatności wnioskującemu rolnikowi we wskazanym w decyzji zakresie. Nie jest tak, jak wskazuje się we wniosku o wznowienie postepowania, że organ mógł w ramach jednego postępowania przyznać płatności jednemu rolnikowi, a drugiemu odmówić. W postępowaniu z wniosku A. K.-S. organ mógł jedynie odmówić bądź przyznać płatność tej właśnie osobie. Nie mógł natomiast jednocześnie przyznać płatności skarżącemu. W ramach prowadzonego postepowania, w toku którego organ może dokonywać kontroli i przesłuchiwać świadków, możliwe jest ustalenie przez organ, że płatność ta w istocie należy się innemu rolnikowi, co będzie skutkować odmową przyznania płatności wnioskującemu rolnikowi. Podkreślić bowiem należy, że jeżeli organ ustali, że płatność przysługuje np. przesłuchanemu w charakterze świadka rolnikowi, to nie sprawia, że świadek ten staje się stroną toczącego się postepowania z wniosku innego rolnika. Może on być stroną jedynie w postępowaniu, w którym sam ubiega się o określoną płatność. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których występuje tzw. konflikt krzyżowy, tj. złożono więcej niż jeden wniosek o tę samą płatność w stosunku do tożsamych działek. W tym wypadku organ rozpoznaje osobno wniosek każdego z rolników w drodze decyzji indywidualnej, której zgodność z prawem, w wyniku wniesienia skargi, może zbadać sąd administracyjny. Kwestia wzięcia pod uwagę stanowiska rolnika, który również ubiega się o tożsamą płatność dotyczy zatem prawidłowego przeprowadzenia przez organ postepowania wyjaśniającego, a nie posiadania statusu strony w tym postępowaniu przez innego rolnika, który również ubiega się o tożsamą płatność. Sąd zwraca uwagę, że skarżący powinien być w pełni świadomy takiego pojęcia "strony" w postępowaniu o przyznanie płatności. Ilekroć bowiem skarżący sam wnioskował o przyznanie mu płatności (ONW, płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, płatności ekologicznej) w stosunku do działek nr [...] (obręb Ś., gmina Z.) oraz nr [...] (obręb N. W. , gmina Z.), otrzymywał indywidualne decyzje w zakresie przyznania mu wnioskowanych płatności, które w przypadku decyzji odmownych zaskarżał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w odniesieniu do spornych działek oraz posiadania uprawnienia do ubiegania się o płatności trwa wieloletni konflikt pomiędzy skarżącym, który jest właścicielem spornych gruntów a A. K.-S., która jest ich dzierżawcą. Każdorazowo jednak w odniesieniu do wniosków o płatności składanych przez skarżącego bądź też A. K.-S., organy rozstrzygają w drodze odrębnych, indywidualnych decyzji, w których danemu wnioskującemu przyznają, bądź też odmawiają przyznania konkretnej płatności. Powyższej konstatacji nie zmieniają przywołane w skardze wyroki WSA w Szczecinie z 3 listopada 2021 r. wydane w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 695/21 oraz I SA/Sz 697/21, w których Sąd stwierdził nieważność postanowień organu odwoławczego oraz organu I instancji o niedopuszczeniu skarżącego do udziału w charakterze strony w postępowaniu o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oraz płatności bezpośrednich na 2021 r. Sąd, badając zaskarżone postanowienia pod względem zgodności z prawem, uznał, że postanowienia organów zostały wydane bez podstawy prawnej, tj. że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje rozstrzygania w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w prowadzonym postępowaniu, jak również nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na akt wydany w tym przedmiocie. Sąd wskazuje zatem, że skarżący w postępowaniu wynikłym z wniosku A. K.-S. o przyznanie jej płatności na 2018 r. ze względów oczywistych nie posiada statusu strony. Kwestia bycia właścicielem spornych działek czy "przedstawienia szczegółowego stanowiska, w tym argumentów merytorycznych jak i wniosków", na którą skarżący wskazuje we wniosku o wznowienie postępowania, nie implikuje bowiem udziału skarżącego w charakterze strony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. K.-S.. Organy co prawda nie wskazały na powyższą przesłankę odmowy skarżącemu wznowienia postępowania, jednak w sprawie nie doszło do naruszenia zasady nieorzekania na niekorzyść skarżącego (kolei art. 134 § 2 p.p.s.a.), ponieważ sformułowana ocena prawna nie mogła, w ponownym postępowaniu prowadzonym przez organem administracji, zdeterminować wydania aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonego aktu lub czynności. A zatem, pomimo odmiennego uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego od przedstawionych powyżej wywodów Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie należało zaaprobować jako prawidłowe, bowiem wskazana wadliwość uzasadnienia organu odwoławczego nie miała wpływu na treść weryfikowanego rozstrzygnięcia. Z tego względu skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI