I SA/Sz 618/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-04-04
NSArolnictwoWysokawsa
płatności rolneśrodki unijnePROWwznowienie postępowaniastatus stronyARiMRnieruchomości rolne

WSA w Szczecinie oddalił skargę na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, uznając skarżącego za niebędącego stroną w pierwotnym postępowaniu.

Skarżący M.S. domagał się wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2020 r., prowadzonego z wniosku A.K.-S., twierdząc, że jako właściciel działek nie został o nim poinformowany. Organy administracji odmówiły wznowienia, wskazując na uchybienie terminu. WSA w Szczecinie oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie był stroną w postępowaniu zainicjowanym przez A.K.-S., a zatem nie mógł domagać się jego wznowienia.

Sprawa dotyczyła skargi M.S. na postanowienie Dyrektora ARiMR utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020. Skarżący, właściciel działek, twierdził, że nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym z wniosku A.K.-S. i nie został o nim poinformowany. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący dowiedział się o decyzji po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, ale z innej przyczyny niż organy. Sąd uznał, że skarżący M.S. nie posiadał statusu strony w postępowaniu zainicjowanym przez A.K.-S., ponieważ organ rozstrzygał wyłącznie o prawach wnioskującego rolnika. Nawet jeśli skarżący był właścicielem działek lub przedstawiał swoje stanowisko, nie czyniło go to stroną w postępowaniu prowadzonym przez innego wnioskodawcę. Sąd podkreślił, że w przypadku konfliktów dotyczących tych samych płatności, każdy rolnik powinien ubiegać się o nie w odrębnym postępowaniu. W związku z tym, mimo wadliwego uzasadnienia organu odwoławczego, rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi zostało uznane za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba niebędąca stroną w postępowaniu administracyjnym nie może domagać się jego wznowienia, nawet jeśli jest właścicielem spornych działek lub przedstawia swoje stanowisko.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej dotyczy wyłącznie praw wnioskującego rolnika. Osoba, która nie złożyła wniosku, nie posiada statusu strony, a tym samym nie może żądać wznowienia postępowania, nawet jeśli jest właścicielem nieruchomości, do której płatność się odnosi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145-152

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.r.o.w. art. 27 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 148 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie był stroną w postępowaniu administracyjnym, którego wznowienia się domagał, co uniemożliwia mu skorzystanie z tej instytucji procesowej.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące naruszenia art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie rozpoczął biegu.

Godne uwagi sformułowania

"W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione." "Przez "dowiedzenie się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi więc o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji." "W przypadku bowiem ustalenia, że stroną nie jest również możliwe jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a." "Organ rozstrzyga zatem wyłącznie w zakresie interesu prawnego tego rolnika, przyznając bądź też odmawiając przyznania płatności wnioskującemu rolnikowi we wskazanym w decyzji zakresie."

Skład orzekający

Anna Sokołowska

przewodniczący

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

sprawozdawca

Bolesław Stachura

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że właściciel nieruchomości niebędący stroną w postępowaniu administracyjnym nie może domagać się jego wznowienia, nawet jeśli dotyczyło ono płatności związanych z tą nieruchomością."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolnymi i interpretacją statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie statusu strony w postępowaniu administracyjnym, nawet w kontekście własności nieruchomości. Pokazuje też, że sąd może oddalić skargę z innych przyczyn niż organy.

Właściciel działki nie był stroną w postępowaniu o unijne dopłaty? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 618/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Bolesław Stachura
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GZ 430/22 - Postanowienie NSA z 2022-12-07
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 par 1 pkt 4, art. 145 par 1, art. 16 par 1, art. 145-152, art. 149 par 3, art. 148 par 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 627
art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
Dz.U. 2015 poz 415
par 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151, art. 134 par 1 i 2, art. 119 pkt 3, art. 145 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2020 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
M. S. (zwany dalej "skarżącym") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
w Szczecinie (zwanego dalej "organem odwoławczym") z [...] lipca 2022 r.,
nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwanego dalej "organem I instancji") z [...] marca 2022 r., nr [...]
odmawiające skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności
rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020 prowadzonego z wniosku A.
K.-S..
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 149 § 3, art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – zwanej dalej "K.p.a.").
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, [...] marca 2022 r. wpłynął do organu I instancji wniosek skarżącego z [...] marca 2022 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, które toczyło się w wyniku wniosku A. K.-S. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020 w zakresie płatności do działek stanowiących jego własność, tj. działki nr [...] (obręb Ś. , gmina Z.) oraz nr [...] (obręb N. W. , gmina Z.), których jest jedynym użytkownikiem. Skarżący wskazał, że jako właściciel i jedyny użytkownik powinien mieć status strony w tym postępowaniu, a mimo to nie poinformowano go o tym postępowaniu i nie mógł w nim brać udziału. Wnioskodawca wskazał również, iż z jego wiedzy wynika, że postępowanie prawdopodobnie zakończyło się już ostateczną decyzją, ale nie ma co do tego pewności. W treści wniosku opisał dodatkowo kwestie związane z użytkowaniem spornych działek.
Wymienionym postanowieniem z [...] marca 2022 r. organ I instancji odmówił skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020 podjętego z wniosku A. K.-S.. Organ wskazał, iż [...] lipca 2021 r. skarżący otrzymał od organu odwoławczego postanowienie
z [...] lipca 2021 r., nr [...], w którym został poinformowany, że postępowanie w sprawie przyznanie ww. płatności zostało zakończone i się nie toczy. W ocenie organu I instancji było to jednoznaczne z uzyskaniem w tej dacie wiedzy o wydanej decyzji w sprawie ww. płatności. Tym samym, jako podstawę odmowy uznano uchybienie jednomiesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.
Po rozpatrzeniu zażalenia, zaskarżonym do sądu postanowieniem z [...] lipca
2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w sposób nieprawidłowy przyjął
za wystarczającą informację przekazaną w postanowieniu z [...] lipca
2021 r., iż postępowanie się zakończyło i się nie toczy, jako rozpoczynającą bieg terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przepis
art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a co za tym idzie wydanie na tej podstawie odmowy wznowienia postępowania. Organ odwoławczy wskazał jednak, że wydane przez organ I instancji rozstrzygnięcie winno się ostać w obrocie prawnym z innych przyczyn.
Według organu odwoławczego art. 148 § 2 K.p.a. nie dopuszcza żadnej innej możliwości rozpoczęcia biegu jednomiesięcznego terminu do wniesienia żądania
o wznowienie postępowania jak dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji, której jej nie doręczono. Termin do złożenia wniosku o wznowienie nie biegnie od momentu dowiedzenia się o trybie czy możliwości złożenia wniosku, lecz od dowiedzenia się
o decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. Skoro więc skarżący nie posiada wiedzy o rozstrzygnięciu decyzji, należało przyjąć, iż nie został zachowany jednomiesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie, a co za tym idzie wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 K.p.a.
Organ odwoławczy stwierdził, że niezależnie od twierdzeń i zarzutów skarżącego, wydane przez organ I instancji postanowienie o odmowie wznowienia postępowania nie mogło zostać rozpatrzone pozytywnie, jednakże z innych przyczyn, aniżeli wskazane przez organ I instancji. Brak było przy tym podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji, gdyż nowe postanowienie zawierałoby to samo rozstrzygnięcie.
Strona zaskarżyła do sądu w całości postanowienie organu odwoławczego, zarzucając mu naruszenie art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że jednomiesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie rozpoczął jeszcze swojego biegu, tj. że złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania jest przedwczesny, oparte na założeniu, że aby mówić
o "dowiedzeniu się o decyzji", konieczne jest posiadanie przez skarżącego wiedzy nie tylko o organie, który ją wydał, przedmiocie postępowania (czyli czego decyzja dotyczyła), tego, że zakończyło się decyzją, ale dodatkowo wiedzy na temat zapadłego rozstrzygnięcia
w sprawie, a więc czy była to decyzja przyznająca płatność czy też decyzja odmowna, mimo że wcześniej organ przytacza orzecznictwo sądów administracyjnych, sam wskazując,
iż nie jest konieczne dowiedzenie się przez skarżącego o treści decyzji. Według skarżącego organ błędnie także interpretuje zawartą w orzeczeniach sądów przesłankę dowiedzenia się o "sposobie rozstrzygnięcia" uznając, że chodzi o to czy decyzja była np. pozytywna, czy też odmowna. Tymczasem "sposób rozstrzygnięcia" w postępowaniu administracyjnym dotyczy tego czy sprawa została rozstrzygnięta decyzją, postanowieniem czy ugodą, a nie tego, jaka była ich treść; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do odmowy wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu skargi odniósł się do zarzutów podniesionych w petitum.
Skarżący wniósł o: uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania; orzeczenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, ewentualnie
o odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 13.10.2022 r., sygn. akt I SA/Sz 618/22, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi
na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2022 r. Po rozpoznaniu zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z [...] grudnia 2022 r., sygn. akt I GZ 430/22 uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił skarżącemu termin do złożenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei, art. 134 § 2 p.p.s.a. ustanawia tzw. zasadę reformationis in peius czyli zasadę nieorzekania na niekorzyść skarżącego. Naruszenie zakazu reformationis in peius w postępowaniu sądowoadministracyjnym może wystąpić na skutek uchylenia aktu lub czynności w części niezaskarżonej, zastosowania środka ostrzejszego od tego, o który wnosił skarżący, lub takiego sformułowania oceny prawnej, która w ponownym postępowaniu przez organem administracji zdeterminowałaby wydanie aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Spór w sprawie dotyczy prawidłowości odmowy skarżącemu wznowienia postępowania o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2020 r. prowadzonego z wniosku A. K.-S.. Skarżący powołał się na podstawę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. wniosek o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Stosownie natomiast do art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne.
Na wstępie należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (por. W. Dawidowicz: Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230; W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu. Warszawa 1983, 242). Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych została określona przepisami art. 145 - 152 K.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione.
Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega zatem na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania w drodze postanowienia (art. 149 § 3 K.p.a.) następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym, w tym nie dochowano terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Odmowa taka jest zatem w istocie odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały (powołane we wniosku o wznowienie) podstawy wznowienia postępowania.
Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez "dowiedzenie się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi więc o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 168/18). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zatem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Wystarczające jest aby strona wiedziała czego dana decyzja dotyczy (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 16, Warszawa 2019, s. 852 -853). Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy zatem rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania.
Organ I instancji stanął na stanowisku, że skarżący dowiedział się o zapadłej decyzji z postanowienia z [...] lipca 2021 r., w którym został poinformowany, że postępowanie w sprawie przyznanie ww. płatności, podjęte z wniosku A. K.-S. zostało zakończone i się nie toczy. Z kolei, organ odwoławczy zaakceptował powyższe rozstrzygnięcie jednak z uzasadnieniem, w którym wyjaśnił, że skoro skarżący nie posiadał wiedzy o rozstrzygnięciu, należało przyjąć, iż nie został zachowany jednomiesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie.
Abstrahując jednak od powyższych stanowisk organów, których Sąd, rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela, wyjaśnić należy, że wstępna faza postępowania o wznowienie polega również na badaniu przyczyn podmiotowych umożliwiających uruchomienie takiego postępowania.
A zatem, w postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, z powodu określonego w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., konieczne jest też ustalenie czy wnioskodawca jest stroną takiego postępowania. W przypadku bowiem ustalenia, że stroną nie jest również możliwe jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a.(por. m.in. wyrok NSA z 6 października 2022 r. II OSK 1414/21).
Według Sądu w analizowanej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Skarżący domaga się bowiem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, która toczyła się z wniosku A. K.-S. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2017 r.
Sąd wskazuje, że skarżący w postępowaniu prowadzonym z wniosku A. K.-S. o przyznanie jej płatności nie posiada statusu strony. Kwestia "przedstawienia szczegółowego stanowiska, w tym argumentów merytorycznych jak i wniosków", na którą skarżący wskazuje we wniosku o wznowienie postepowania, nie implikuje bowiem udziału skarżącego w charakterze strony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. K.-S..
Kwestia ta wiążę się z art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 627; dalej: "u.w.r.o.w."), zgodnie z którym organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Stosownie do ust. 2 tego artykułu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z treści powyższych przepisów wynika, że organ działa, co do zasady, na podstawie przepisów K.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy m.in. brak związania przepisem art. 7 i 77 K.p.a.
Bliższe zasady przyznawania płatności określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020; Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm., dalej: "rozporządzenie Ministra Rolnictwa" wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 45 ust. 1 pkt. 1 u.w.r.o.w.
Stosownie do § 2 rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.; zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013"), jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1, ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", przez 5 lat - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1-7 lub przez rok - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 lub 9;
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Z przytoczonych powyżej przepisów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że w aspekcie podmiotowym w postępowaniu o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej organ ma obowiązek zbadać, czy płatność należy się wnioskującemu rolnikowi, tj. czy wnioskujący rolnik spełnia określone prawem warunki do przyznania tej płatności.
Organ rozstrzyga zatem wyłącznie w zakresie interesu prawnego tego rolnika, przyznając bądź też odmawiając przyznania płatności wnioskującemu rolnikowi we wskazanym w decyzji zakresie. Nie jest tak, jak wskazuje się we wniosku o wznowienie postepowania, że organ mógł w ramach jednego postępowania przyznać płatności jednemu rolnikowi, a drugiemu odmówić. W postępowaniu z wniosku A. K.-S. organ mógł jedynie odmówić bądź przyznać płatność tej właśnie osobie. Nie mógł natomiast jednocześnie przyznać płatności skarżącemu. W ramach prowadzonego postepowania, w toku którego organ może dokonywać kontroli i przesłuchiwać świadków, możliwe jest ustalenie przez organ, że płatność ta w istocie należy się innemu rolnikowi, co będzie skutkować odmową przyznania płatności wnioskującemu rolnikowi. Podkreślić bowiem należy, że jeżeli organ ustali, że płatność przysługuje np. przesłuchanemu w charakterze świadka rolnikowi, to nie sprawia, że świadek ten staje się stroną toczącego się postepowania z wniosku innego rolnika. Może on być stroną jedynie w postępowaniu, w którym sam ubiega się o określoną płatność. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których występuje tzw. konflikt krzyżowy, tj. złożono więcej niż jeden wniosek o tę samą płatność w stosunku do tożsamych działek. W tym wypadku organ rozpoznaje osobno wniosek każdego z rolników w drodze decyzji indywidualnej, której zgodność z prawem, w wyniku wniesienia skargi, może zbadać sąd administracyjny. Kwestia wzięcia pod uwagę stanowiska rolnika, który również ubiega się o tożsamą płatność dotyczy zatem prawidłowego przeprowadzenia przez organ postepowania wyjaśniającego, a nie posiadania statusu strony w tym postępowaniu przez innego rolnika, który również ubiega się o tożsamą płatność.
Sąd zwraca uwagę, że skarżący powinien być w pełni świadomy takiego pojęcia "strony" w postępowaniu o przyznanie płatności. Ilekroć bowiem skarżący sam wnioskował o przyznanie mu płatności (ONW, płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, płatności ekologicznej) w stosunku do działek nr [...] (obręb [...], gmina Z.) oraz nr [...] (obręb N. W. , gmina Z.), otrzymywał indywidualne decyzje w zakresie przyznania mu wnioskowanych płatności, które w przypadku decyzji odmownych zaskarżał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w odniesieniu do spornych działek oraz posiadania uprawnienia do ubiegania się o płatności trwa wieloletni konflikt pomiędzy skarżącym, który jest właścicielem spornych gruntów a A. K.-S., która jest ich dzierżawcą. Każdorazowo jednak w odniesieniu do wniosków o płatności składanych przez skarżącego bądź też A. K.-S., organy rozstrzygają w drodze odrębnych, indywidualnych decyzji, w których danemu wnioskującemu przyznają, bądź też odmawiają przyznania konkretnej płatności.
Powyższej konstatacji nie zmieniają przywołane w skardze wyroki WSA w Szczecinie z 3 listopada 2021 r. wydane w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 695/21 oraz I SA/Sz 697/21, w których Sąd stwierdził nieważność postanowień organu odwoławczego oraz organu I instancji o niedopuszczeniu skarżącego do udziału w charakterze strony w postępowaniu o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oraz płatności bezpośrednich na 2021 r. Sąd, badając zaskarżone postanowienia pod względem zgodności z prawem, uznał, że postanowienia organów zostały wydane bez podstawy prawnej, tj. że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje rozstrzygania w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w prowadzonym postępowaniu, jak również nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na akt wydany w tym przedmiocie.
Sąd wskazuje zatem, że skarżący w postępowaniu wynikłym z wniosku A. K.-S. o przyznanie jej płatności na 2020 r. ze względów oczywistych nie posiada statusu strony. Kwestia bycia właścicielem spornych działek czy "przedstawienia szczegółowego stanowiska, w tym argumentów merytorycznych jak i wniosków", na którą skarżący wskazuje we wniosku o wznowienie postępowania, nie implikuje bowiem udziału skarżącego w charakterze strony w postępowaniu wszczętym na wniosek A. K.-S.. Organy co prawda nie wskazały na powyższą przesłankę odmowy skarżącemu wznowienia postępowania, jednak w sprawie nie doszło do naruszenia zasady nieorzekania na niekorzyść skarżącego (kolei art. 134 § 2 p.p.s.a.), ponieważ sformułowana ocena prawna nie mogła, w ponownym postępowaniu prowadzonym przez organem administracji, zdeterminować wydania aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonego aktu lub czynności.
A zatem, pomimo odmiennego uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego od przedstawionych powyżej wywodów Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie należało zaaprobować jako prawidłowe, bowiem wskazana wadliwość uzasadnienia organu odwoławczego nie miała wpływu na treść weryfikowanego rozstrzygnięcia.
Z tego względu skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI