I SA/Sz 612/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu środków na ochronę miejsc pracy z powodu błędów proceduralnych organów.
Fundacja zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą zwrot środków otrzymanych na ochronę miejsc pracy. Sąd administracyjny uchylił zarówno decyzję Kolegium, jak i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora WUP, stwierdzając naruszenia przepisów proceduralnych przez organy obu instancji. Kluczowe było uznanie, że organy nie wezwały prawidłowo strony do uzupełnienia dokumentacji, a także wprowadziły ją w błąd co do podstaw prawnych i sposobu rozliczenia środków.
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w sprawie określenia wysokości przypadającej do zwrotu kwoty środków otrzymanych na ochronę miejsc pracy wraz z odsetkami. Fundacja złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów K.p.a. oraz przepisów ustawy covid. Skarżąca podnosiła, że organy nie podjęły wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego, nie wezwały do uzupełnienia brakujących dokumentów, a także prowadziły postępowanie w sposób obniżający zaufanie do władzy publicznej. Sąd administracyjny przychylił się do argumentacji skarżącej, stwierdzając istotne naruszenia prawa procesowego przez organy obu instancji. Wskazano, że organ I instancji błędnie wezwał stronę do przedłożenia dokumentów, a organ odwoławczy zignorował własne wcześniejsze stanowisko w sprawie. Co więcej, Sąd uznał, że organy wprowadziły stronę w błąd co do podstaw prawnych i sposobu rozliczenia środków, co skutkowało złożeniem przez stronę nieprawidłowych dokumentów. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz strony zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji publicznej nieprawidłowo wezwały stronę do uzupełnienia dokumentacji, popełniając błędy proceduralne i wprowadzając stronę w błąd co do podstaw prawnych i sposobu rozliczenia środków.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie podjęły wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego, nie wezwały prawidłowo do uzupełnienia brakujących dokumentów, a także wprowadziły stronę w błąd co do podstaw prawnych i sposobu rozliczenia środków, co skutkowało naruszeniem przepisów K.p.a. i ustawy covid.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa covid art. 15gg § ust. 19
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa covid art. 15gg § ust. 20
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa covid art. 15gg § ust. 23a
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa covid art. 31 zo
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy naruszyły przepisy K.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy naruszyły zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej. Organy nie wezwały skarżącej do uzupełnienia brakujących dokumentów, co było obowiązkiem. Organy wprowadziły stronę w błąd co do podstaw prawnych i sposobu rozliczenia środków.
Godne uwagi sformułowania
sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną organ odwoławczy uczynił to z pominięciem własnego stanowiska wyrażonego we wskazanej wyżej decyzji kasatoryjnej organ z wprowadzenia strony w błąd nie może bowiem wywodzić ujemnych dla niej skutków prawnych
Skład orzekający
Bolesław Stachura
sprawozdawca
Jolanta Kwiecińska
przewodniczący
Wiesława Achrymowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia procedury przez organy administracji, obowiązek prawidłowego wzywania do uzupełnienia dokumentacji, zasada pogłębiania zaufania do organów państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rozliczeniem środków na ochronę miejsc pracy w kontekście przepisów covid-owych, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet jeśli pierwotnie chodziło o zwrot środków publicznych. Podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowania i ochrony praw strony.
“Błędy urzędników uchylają decyzję o zwrocie pieniędzy. Sąd wskazuje na naruszenie procedury.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 612/24 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-02-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Bolesław Stachura /sprawozdawca/ Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/ Wiesława Achrymowicz Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 8 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] lutego 2025 r. sprawy ze skargi F. "Ś. W." z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych na rzecz ochrony miejsc pracy wraz z odsetkami za zwłokę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej F. "Ś. W." z siedzibą w M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 30 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (dalej "organ odwoławczy" lub "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. (dalej "organ I instancji") z 15 lipca 2024 r. znak: WUP.VIIB.605.1.3904.2024.KS w sprawie określenia Fundacji [...] z siedzibą w M. (dalej "Strona", "Skarżąca" lub "Fundacja) wysokości przypadającej do zwrotu kwoty oraz orzeczeniu o obowiązku jej zwrotu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – K.p.a.), art 15gg ust 23, ust 23a i ust 28 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 34 – ustawa covid), art 60 i 67 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm. – u.f.p.), Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ I instancji określił przypadającą do zwrotu kwotę w wys. [...] zł z uwagi na nienależnie pobrane świadczenie na rzecz ochrony miejsc pracy oraz orzekł o obowiązku zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami liczonymi od kwoty [...]zł liczonymi od 16 lipca 2024 r. Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez Fundację odwołania, Kolegium wskazało na treść art. 15gg ust. 1, ust. 9-11, ust. 13, ust. 19, ust. 17b, ust. 21 ustawy covid i stwierdziło, że z przedłożonej dokumentacji wynika, iż 19 listopada 2020 r. Fundacja złożyła wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Na rachunek bankowy Beneficjenta zostały przekazane kwoty - w postaci dofinansowania do wynagrodzenia dla 7 pracowników za listopad - grudzień 2020 r. oraz styczeń 2021 r. – w 3 transzach: -[...] zł 22 grudnia 2020 r. -[...] zł 31.grudnia 2020 r. -[...] zł 29 stycznia 2021 r. Kolegium stwierdziło, że beneficjent, który otrzymał środki, jest zobowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków FGŚP na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. Według Kolegium z akt sprawy wynika, że Fundacja we wniosku o udzielenie pomocy oświadczyła, iż nie zamierza skorzystać ze zwolnień w opłacaniu składek ZUS, o których mowa w ustawie covid, a także, że nie ubiegała się o pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. W rozliczeniu z 25 lutego 2021 r. strona wskazała wydatkowanie środków w okresie od 1 listopada 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. w kwocie [...]na wynagrodzenia oraz [...] zł na ubezpieczenie społeczne. Jednocześnie, strona przesłała potwierdzenie wynagrodzeń dla pracowników: M. B. w wys. [...] zł za miesiące od listopada 2020 r. do stycznia 2021 r.; A. D. w wys. [...] za XI 2020 r., [...] zł za XII 2020 r. i [...] zł za I 2021 r.; I. F. - w wys. [...] zł za [...] r. , [...] zł za XII 2020 r. i [...] zł za 1.2021 r.; W. G. - w wys. [...] za miesiące od XI 2020 do I 2021 r.; M. J. - w wys. [...] za XI 2020 r., [...] zł za XII 2020 r. i [...] zł za I 2021 r.; A. S. - w wys. [...] zł za miesiące od [...] r. do I 2021 r.; P. S. - w wys. [...] zł za XI.2020 r., [...] zł za XII.2020 r. i [...] zł za I 2021 r. Jak podkreśliło Kolegium w kalkulatorze rozliczeniowym wskazano łączną kwotę dofinansowania do wynagrodzenia w wys. [...] zł oraz do składek na ubezpieczenie społeczne w wys. [...] zł. Kwota niewykorzystana na wynagrodzenia wyniosła [...] zł zaś na ubezpieczenie społeczne [...] zł. Kolegium wskazało, że w wezwaniu z 1 marca 2023 r. organ I instancji stwierdził: brak oświadczenia RODO; błędne wypełnienie formularza rozliczeniowego, brak potwierdzenia przelewu na PIT4R za 01/2021; brak umowy o pracę dla W. G. oraz pełnomocnictwa do złożenia rozliczenia. W piśmie tym wyznaczono 30-dniowy termin do wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 15gg ust. 19 lub 20 ustawy covid oraz pouczono stronę o skutkach prawnych niedotrzymania tego terminu. Według Kolegium pismem z 18 marca 2023 r. strona dosłała potwierdzenie przelewu do ZUS oraz zaliczek na podatek od wynagrodzenia za styczeń 2021 r. Pismem z 31 marca 2024 r. strona przesłała formularz rozliczeniowy, wykazując w nim wydatkowane środki na wynagrodzenia pracowników w wys. [...] zł oraz na ubezpieczenie społeczne w wys. [...] zł - kwoty te również były rozbieżne z kwotami wynikającymi z kalkulatora rozliczeniowego. Przy piśmie wpłynąć miały także umowy zlecenia zawarte z W. G. . Z kolei, w piśmie z 25 kwietnia 2023 r. strona przesłała formularz rozliczeniowy, wykazując wysokość wydatkowanych środków dofinansowania na kwotę łączną w wys. [...] zł jako dofinansowanie do wynagrodzenia oraz kwotę [...]zł do ubezpieczeń społecznych, jednocześnie, strona przekazała na konto WUP w S. kwotę [...]zł tytułem rozliczenia wniosku. Z kolei ZUS pismami z 21 i 27 grudnia 2023 r., 2 oraz 5 stycznia 2024 r. poinformował, że beneficjent otrzymał dofinansowanie na tych samych pracowników z art 13zo za miesiące marzec, kwiecień, maj 2020 r. oraz kwiecień 2021 r. Według Kolegium w tym stanie rzeczy nie sposób uznać, że strona w sposób prawidłowy rozliczyła przyznane środki, składając w ramach rozliczenia trzy różne formularze rozliczeniowe oraz niezmieniony, nieodpowiadający danym zawartym w formularzu - kalkulator rozliczeniowy. Wezwanie z 1 marca 2023 r. zostało skierowane na podstawie art. 15gg ust 23a ustawy covid w związku z niewywiązaniem się przez stronę z obowiązku, o którym mowa w art 15gg ust 19 i 20 ustawy covid. W związku z tym przyjęty został przez organ I instancji rygor nałożenia obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Kolegium oceniło, że przyczyną, dla której strona została zobowiązana do zwrotu środków, było złożenie nieprawidłowego rozliczenia, które nie pokrywało się z danymi zawartymi w formularzu rozliczeniowym, nie zaś otrzymanie przez stronę pomocy, o której mowa w art. 31 zo ustawy covid (w sprawie ustalono, że w dniach 30 maja 2020 r. oraz 20 września 2020 r. Fundacji udzielona została pomoc na podstawie 31 zo ustawy covid dotycząca zwolnienia ze składek na ZUW za 3 miesiące). Kolegium zwróciło uwagę, że obowiązkiem organu przyznającego pomoc jest ocena, czy beneficjent pomocy wykonał nałożony na niego obowiązek rozliczenia się z otrzymanej pomocy. Skoro organ miał uzasadnione podstawy do kwestionowania prawidłowości i kompletności rozliczenia pomocy przez stronę, to jego obowiązkiem było skierowanie wezwania do wykonania obowiązków opisanych w art. 15gg ust. 19 i ust. 20 ustawy covid. Jeśli zatem w sprawie nie doszło do złożenia w wyznaczonym terminie prawidłowego rozliczenia, to organ I instancji zasadnie uznał, że zachodzą podstawy do zobowiązania strony do zwrotu środków. Fundacja zaskarżyła decyzję Kolegium w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a w szczególności: a) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z góry ukierunkowanego na negatywne dla skarżącej rozstrzygnięcie oraz niepodejmowanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez brak wezwania skarżącej do wyjaśnienia rozbieżności w złożonych dokumentach oraz brak wezwania na podstawie art. 15gg ust. 19 ustawy covid do przedłożenia brakujących dokumentów; b) art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób obniżający zaufanie do władzy publicznej i sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, na skutek utrzymania w mocy działań Dyrektora WUP naruszających zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także poprzez brak zawiadomienia skarżącej o zmianie podstawy prawnej orzekania na art. 15gg ust. 23a ustawy covid; c) art. 12 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego zbadania sprawy i ograniczenie się do jej pobieżnej oceny, jak również prowadzenie sprawy w sposób z góry nakierowany na wydanie niekorzystnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie co przejawiało się w tym, że organ II instancji pomimo tego, ze sformułował wytyczne dla organu I instancji, sam się do nich nie zastosował, tj. w decyzji z 21 maja 2024 r. wskazał, że organ I instancji, przeprowadzając ponownie postępowanie, ma dokonać oceny przedłożonych w toku postępowania odwoławczego dokumentów, a w przypadku stwierdzenia, że brak jest określonego dokumentu (ów) powinien wezwać stronę do ich przedłożenia. Tymczasem organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania i nie wezwał skarżącej do uzupełnienia jakichkolwiek brakujących dokumentów, zaś organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora WUP: 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. w szczególności: art. 15gg ust. 23a w zw. z art. 15gg ust. 19 w zw. z ust. 20 ustawy covid poprzez jego niezastosowanie w prowadzonym postępowaniu po uchyleniu poprzedniej decyzji z 26 marca 2024 r. i tym samym niespełnienie przesłanki do ewentualnego zwrotu środków; tj. niewezwanie skarżącej do uzupełnienia brakującej dokumentacji pod rygorem orzeczenia zwrotu środków. W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżąca zauważyła, że sprawa była już wcześniej przedmiotem rozstrzygania przez Kolegium. Decyzją bowiem z 21 maja 2024 r. w sprawie SKO/CZ/503/1533/2024 Kolegium uchyliło w całości decyzję organu I instancji z 26 marca 2024 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, formułując wytyczne, które organ I instancji zlekceważył. Kolegium wskazało bowiem, że WUP nie miał podstawy do uznania świadczenia jako świadczenia przyznanego bez podstawy prawnej, ponieważ w odniesieniu do pracowników objętych wnioskiem beneficjent nie uzyskał pomocy w zakresie takich samych tytułów, skoro wsparcie uzyskane z FGŚP oraz z ZUS dotyczyło innych miesięcy. Organ I instancji miał dokonać oceny przedłożonych w toku postępowania odwoławczego dokumentów; a w przypadku stwierdzenia, że brak jest określonego dokumentu, powinien wezwać stronę do ich przedłożenia. Tymczasem nie przeprowadzono żadnego postępowania i nie wezwano skarżącej do uzupełnienia jakichkolwiek brakujących dokumentów. Skarżąca podkreśliła, że decyzją z 26 marca 2024 r. Dyrektor WUP orzekł obowiązek zwrotu kwoty [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od kwoty [...]zł od 16 marca 2024 r. do dnia zwrotu. Jako podstawę prawną swojej decyzji organ I instancji wskazał art. 15gg ust. 23, 23c oraz ust. 28 pkt 2 ustawy covid. Organ I instancji w ogóle nie wskazywał jako podstawy prawnej art. 15gg ust. 23a ustawy covid, na którą obecnie się powołał, zaś w uzasadnieniu zwrotu środków jako świadczenia nienależnego wskazywał uzyskanie dofinasowania z dwóch tytułów: do wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne, nie zaś na braki w dokumentacji skarżącej. W obliczu decyzji Kolegium co do tego, że WUP nie miał podstawy do uznania świadczenia jako świadczenia przyznanego bez podstawy prawnej, bowiem w odniesieniu do pracowników objętych wnioskiem beneficjent nie uzyskał pomocy w zakresie takich samych tytułów, skoro wsparcie uzyskane z FGŚP oraz z ZUS dotyczyło innych miesięcy, przy braku przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania oraz jakiejkolwiek oceny przedłożonych dokumentów, organ I Instancji zmienił podstawę prawną swojej decyzji, o czym skarżąca dowiedziała się z decyzji z 15 lipca 2024 r. uświadamiając sobie, że na tym etapie organ już nie przychyla się do swojego stanowiska wyrażonego w decyzji z 26 marca 2024 r., lecz odwołuje się do innej podstawy prawnej, nie spełniając jednak wymogów ustawy, tj. wezwania skarżącej do przedłożenia brakujących dokumentów w tym postępowaniu. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że organ I instancji w decyzji z 15 lipca 2024 r. wskazał, iż powrócił do stanowiska wyrażonego w wezwaniu z 1 marca 2023 r., w którym to wezwał do wywiązania się z obowiązku, o którym mowa w art. 15gg ust. 19 lub 20 ustawy covid w dodatkowym terminie 30 dni. Skarżąca wskazała, że w całości wykonała obowiązki określone w art. 15gg ust. 19 i 20 ustawy covid. W zaskarżonej decyzji Kolegium wskazuje jednak, że przyczyną, dla której strona została zobowiązana do zwrotu środków, było złożenie nieprawidłowego rozliczenia, które nie pokrywało się z danymi zawartymi w formularzu rozliczeniowym, nie zaś otrzymanie przez stronę pomocy, o której mowa w art. 31 zo ustawy covid. Co istotne, Kolegium, uchylając wcześniej decyzję WUP z 26 marca 2024 r., nie wskazywało na powyższe podstawy do zwrotu czy rozbieżności w złożonych dokumentach. Dokumenty zostały złożone w terminie, zaś w sytuacji rozbieżności organ I instancji powinien wezwać skarżącą do ich wyjaśnienia, co nie zostało wykonane. Powyższe postepowanie narusza zaufanie obywatela do organów. Skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzonej na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm prawem przepisanym. wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z 16 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (które to zastrzeżenie nie znajduje w badanej sprawie zastosowania). Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Wyjaśnić należy, że zaskarżoną decyzją z dnia 30 sierpnia 2024 r. organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie określenia Fundacji wysokości przypadającej do zwrotu kwoty oraz orzeczenia o obowiązku jej zwrotu. Organ I instancji uczynił to zupełnie na innej podstawie prawnej, jak i z zupełnie innym uzasadnieniem, niż uczynił to w poprzedniej decyzji wydanej w tej samej sprawie w dniu 26 marca 2024 r. – uchylonej przez Kolegium decyzją z dnia 21 maja 2024 r. Co istotne, również organ odwoławczy uczynił to z pominięciem własnego stanowiska wyrażonego we wskazanej wyżej decyzji kasatoryjnej z dnia 21 maja 2024 r. W decyzji tej bowiem organ odwoławczy dostrzegł m.in., że organ I instancji błędnie wezwał stronę do przedłożenia innych dokumentów niż rzeczywiście brakujące (organ odwoławczy wskazał, że w decyzji organ I instancji zauważa brak PIT-4 za listopad 2020, tymczasem w wezwaniu z 1 marca 2023 r. wezwał do złożenia PIT-4 za styczeń 2021) i wskazał, że organ I instancji, przeprowadzając ponownie postępowanie, ma dokonać oceny przedłożonych w toku postępowania odwoławczego dokumentów, a w przypadku stwierdzenia, że brak jest określonego dokumentu (-ów) powinien wezwać stronę do ich przedłożenia. (Sąd zauważa przy tym, że organ wzywał do przedłożenia potwierdzenia przelewu na PIT-4R za 01/2021 r. a nie samej deklaracji.) Tymczasem organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę nie wezwał Skarżącej do uzupełnienia jakichkolwiek brakujących dokumentów, zaś organ odwoławczy ignorując swoje poprzednie stanowisko utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora WUP. Organ odwoławczy w istocie w treści uzasadnienia decyzji w ogóle pominął kwestię tego, że w sprawie wydawał już uprzednio decyzję. Z takim sposobem rozstrzygnięcia sprawy nie można się zgodzić. Omyłkowe wezwanie Strony do przedłożenia innych dokumentów niż te których brakowało należy uznać za wadliwe i winno ono było zostać powtórzone. Co jednak szczególnie ważne Sąd dostrzegł jeszcze inną i to zdecydowanie bardziej istotną niż powyższa wadliwość postępowania, wywołaną pierwotnie skierowanym do strony nieprawidłowym wezwaniem. Należy bowiem zauważyć, że organ odwoławczy w decyzji kasatoryjnej z 21 maja 2024 r. zakwestionował także dotychczas wyrażany przez organ I instancji pogląd, że stanowi podstawę do uznania świadczenia jako świadczenia przyznanego bez podstawy prawnej sytuacja, gdy w odniesieniu do pracowników objętych wnioskiem beneficjent uzyskał pomoc z FGŚP i ZUS w zakresie takich samych tytułów, nawet gdy wsparcie uzyskane z FGŚP oraz z ZUS dotyczyło innych miesięcy. Obecnie zaś organ odwoławczy opiera obowiązek zwrotu dofinansowania o to, że Strona złożyła błędne formularze rozliczeń. Tymczasem Sąd zauważa, że zmiany przez Skarżącą przedkładanych i kwestionowanych obecnie przez organy formularzy rozliczeń następowały także wskutek wprowadzenia Strony w błąd przez organ I instancji, który twierdził w swoim wezwaniu z 1 marca 2023 r., iż otrzymanie pomocy z FGŚP i ZUS za inne okresy rozliczeniowe (miesiące) skutkuje koniecznością zwrotu pomocy w zakresie objętym niniejszym postępowaniem. W piśmie (wezwaniu) z 1 marca 2023 r. organ wskazał bowiem, że w sytuacji gdy przedsiębiorca obok pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne z FGŚP otrzymał pomoc w postaci zwolnienia ze składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 31 zo ustawy covid, niezależnie od nazw miesięcy za które są wypłacane zobowiązany jest do zwrotu otrzymanego nienależnie świadczenia. W związku z powyższym organ wskazał, że Strona jest zobowiązana m.in. do poprawy formularza rozliczeniowego. Wskazał też, że jeśli zaszły powyższe okoliczności Strona zobowiązana jest zwrócić nienależnie pobrane składki do WUP. Tymczasem stanowisko takie zostało następnie zakwestionowane ostateczną decyzją Kolegium. Sąd zauważa natomiast, że pod wpływem wezwania z dnia 1 marca 2023 r. Strona zwróciła otrzymane składki, a dodatkowo przedłożyła kolejny Formularz Rozliczeniowy z dnia 25 kwietnia 2023 roku w którym w zestawieniu nie ujęła środków wydatkowanych na składki na ubezpieczenie społeczne. Zatem wadliwe działanie organu I instancji, oparte na nieprawidłowej interpretacji przepisów, zakwestionowanej następnie ostateczną decyzją Kolegium, spowodowało wprowadzenie Strony w błąd i złożenie ocenionego jako błędny formularza rozliczeniowego. Dlatego zdaniem Sądu konieczne jest powtórzenie wezwania Strony (tym razem pozbawionego błędnych pouczeń i twierdzeń) do złożenia stosownych brakujących dokumentów, w tym także prawidłowego formularza rozliczeniowego. Należy też wskazać, iż organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję stwierdził, iż przyczyną dla której Strona została zobowiązana do zwrotu środków "było złożenie nieprawidłowego rozliczenia które nie pokrywało się z danymi zawartymi w formularzu rozliczeniowym". Wcześniej organ powołał się na niezgodność przedkładanych rozliczeń wskazując, iż Strona w ramach rozliczenia złożyła trzy różne formularze rozliczeniowe oraz "niezmieniony, nieodpowiadający danym zawartym w formularzu - kalkulator rozliczeniowy". Takie sformułowanie sugeruje, jakoby organ oczekiwał również, że Strona dodatkowo winna złożyć także "zmieniony, odpowiadający danym zawartym w formularzu – kalkulator rozliczeniowy". W związku z powyższym stwierdzeniem organu (o ile organ rzeczywiście tego oczekiwał) w ocenie Sądu Strona powinna być także wyraźnie i jasno wezwana do przedłożenia "zmienionego, odpowiadającego danym zawartym w formularzu – kalkulatora rozliczeniowego". Z takiego bowiem jak wyżej sformułowania decyzji nie sposób zrozumieć czy nieprawidłowe kwoty podano w "formularzach rozliczeniowych" czy też nieprawidłowe kwoty podano w "kalkulatorze rozliczeniowym" i złożenia jakich poprawionych dokumentów w istocie oczekiwał organ. Nadto nie sposób także jednoznacznie ustalić czy i który ze znajdujących się w aktach dokumentów stanowi ów formularz "kalkulatora rozliczeniowego". Sąd nie jest w stanie tego jednoznacznie stwierdzić. Co prawda w aktach sprawy na stronach 67 – 75 znajdują się wydruki różnego rodzaju tabel i zestawień, ale organ nigdzie nie odwołuje się wprost do któregokolwiek z tych dokumentów. Zatem także i z tego powodu Sąd nie byłby w stanie sprawdzić prawdziwości stwierdzenia organu o niezgodności złożonych rozliczeń z powoływanym "kalkulatorem". Skoro organ do formularza zwanego "kalkulatorem rozliczeniowym" się odwołuje, to dokument ten w aktach sprawy winien być wyraźnie oznaczony, bądź też organ winien odwołać się do konkretnej strony akt. Tego jednak w sprawie nie uczyniono. Niezależnie od powyższego, mając na uwadze wcześniejsze uchybienia Sąd wskazuje, iż ponownie rozpoznając sprawę organ winien wezwać prawidłowo Stronę do uzupełnienia konkretnych brakujących dokumentów, w tym dokumentu dotyczącego wpłaty na PIT-4R oraz prawidłowego formularza rozliczeniowego, mając na uwadze że dotychczasowe wezwania były wadliwe, a nawet wprowadzały Stronę w błąd co do jej praw i obowiązków. Organ z wprowadzenia Strony w błąd nie może bowiem wywodzić ujemnych dla niej skutków prawnych. Zdaniem Sądu opisane wyżej postepowanie organów niewątpliwie naruszało art. 7 k.p.a poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również naruszało zasadę zaufania do organów wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. - a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając zatem na uwadze stwierdzone uchybienia należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Na koszty te, w łącznej wysokości [...] zł, złożyły się: wpis od skargi – [...] zł, uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – [...] zł. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI