I SA/Sz 611/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-01-31
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowy od osób fizycznychspółka cywilnakoszty uzyskania przychodówprzychodyprzedawnienie zobowiązania podatkowegozawieszenie biegu terminu przedawnieniapostępowanie karne skarbowenierzetelne fakturydowodypostępowanie podatkowe

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę podatnika w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r., uznając, że zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się i prawidłowo zakwestionowano część kosztów uzyskania przychodów.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. Głównymi zarzutami skargi były naruszenie przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego oraz bezzasadne wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami. Sąd uznał, że zobowiązanie nie przedawniło się, gdyż bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej (doręczenie zarządzenia zabezpieczenia) oraz art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (wszczęcie postępowania karnego skarbowego). Sąd podzielił również stanowisko organu, że część wydatków zaliczonych przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów została nieprawidłowo udokumentowana lub ich wartość była zawyżona, co skutkowało koniecznością określenia wyższego podatku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego określającą podatnikowi podatek dochodowy od osób fizycznych za 2015 r. w wysokości [...] zł. Podatnik był wspólnikiem spółki cywilnej "M.", posiadającym 40% udziałów, która zajmowała się naprawą i konserwacją statków. Organy podatkowe zakwestionowały prawidłowość rozliczeń spółki, uznając, że zaniżono przychody o [...] zł oraz zawyżono koszty uzyskania przychodów o [...] zł, co przełożyło się na zobowiązanie podatkowe podatnika. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego, twierdząc, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego było instrumentalne. Sąd uznał jednak, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej (doręczenie zarządzenia zabezpieczenia z 25.10.2019 r.) oraz art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (wszczęcie postępowania karnego skarbowego z 10.11.2021 r.), co wykluczyło przedawnienie zobowiązania. Sąd podzielił również stanowisko organów podatkowych co do zasadności zakwestionowania części kosztów uzyskania przychodów. Wskazano na nierzetelność faktur wystawionych przez podwykonawców (E. G., K. F., A. B., M. B.) oraz brak wystarczających dowodów potwierdzających rzeczywisty charakter i wartość poniesionych wydatków. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania były niezasadne. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony z dniem doręczenia zarządzenia zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zarządzenie zabezpieczenia z dnia 25.10.2019 r. zostało skutecznie doręczone stronie, co na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 O.p. spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 7 pkt 1 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33a § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 23

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k.s. art. 56 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 303

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 10

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 113 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 O.p. (doręczenie zarządzenia zabezpieczenia). Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (wszczęcie postępowania karnego skarbowego). Nierzetelność faktur i brak wystarczających dowodów potwierdzających rzeczywisty charakter i wartość poniesionych wydatków, co uzasadniało zakwestionowanie części kosztów uzyskania przychodów. Prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i ocena materiału dowodowego przez organy podatkowe.

Odrzucone argumenty

Zarzut instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zarzut bezzasadnego wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym nierzetelności uzasadnienia decyzji i wybiórczej oceny dowodów. Wniosek o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie. Wniosek o powołanie biegłego do określenia wartości spornych usług.

Godne uwagi sformułowania

bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 O.p. wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego faktury wystawione przez E. G. są nierzetelne i nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych brak wystarczających dowodów potwierdzających rzeczywisty charakter i wartość poniesionych wydatków organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy

Skład orzekający

Anna Sokołowska

przewodniczący

Marzena Kowalewska

sędzia

Bolesław Stachura

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek zabezpieczenia i wszczęcia postępowania karnego skarbowego, a także ocena rzetelności faktur i dowodów jako podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z działalnością spółki cywilnej i rozliczeniami z podwykonawcami. Ocena rzetelności faktur i dowodów jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii podatkowych: przedawnienia zobowiązań i rzetelności dokumentów księgowych. Szczegółowe omówienie argumentów i dowodów czyni ją wartościową dla prawników i księgowych.

Czy Twoje koszty uzyskania przychodów są bezpieczne? Sąd wyjaśnia, kiedy organy mogą zakwestionować faktury.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Sz 611/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 i 4, § 7 pkt 1 i 4, art. 70c, art. 33a § 1 pkt 2, art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 , art. 197 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2012 poz 361
art. 22 ust 1, art. 23
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. (dalej "organ") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. czecinie ("organ I instancji") z 31 marca 2023 r. nr 3215-SPV-1.4102.1.2020.111, 3215-SPV-1.4102.3TF.2019, określającą K. K. (dalej "podatnik", "skarżący" lub "strona") podatek dochodowy od osób fizycznych za 2015 r. w wysokości [...] zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1, art. 23 § 2 pkt 2, art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 i 4, § 7 pkt 1 i 4, art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. – O.p.); art. 11a ust. 1, art. 14 ust. 1 i 1c, art. 22 ust. 1, 8, art. 22d ust. 1, art. 22h ust. 1 pkt 1, art. 22k ust. 7, art. 24d ust. 1, 2, 3, 4 i 9, art. 27 ust. 1, art. 27f ust. 2 pkt 3, art. 45 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. – p.d.o.f.); § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ministra finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1037 ze zm.); art. 106e ust. 1 pkt 7-9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 roku, nr 177, poz. 1054 ze zm. – p.t.u.); art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 671 ze zm.).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w 2015 r. podatnik był wspólnikiem podmiotu "M. Spółka cywilna M. C., K. K. (dalej też "spółka M" lub "spółka") w S.. Posiadał 40 % udziałów. Spółka zajmowała się głównie naprawą i konserwacją statków oraz łodzi.
Dochody podatnika z tytułu tej działalności podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych według skali podatkowej.
2 maja 2016 r. podatnik złożył zeznanie PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2015.
Organ I instancji przeprowadził u podatnika kontrolę w zakresie sprawdzenia prawidłowości i rzetelności rozliczania się z budżetem państwa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. Zakończyła się ona doręczeniem podatnikowi protokołu 31 października 2018 r.
Postanowieniem z 25 marca 2019 r. organ I instancji wszczął wobec podatnika postępowanie podatkowe w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r.
Organ uznał, że spółka M:
A) zaniżyła osiągnięte przychody o kwotę [...]zł. Nie ujęła bowiem w podatkowej księdze przychodów i rozchodów kwoty, która wynikała z faktury nr [...] wystawionej na rzecz S. S.. Kwota zaniżenia przychodów, która odpowiadała udziałom podatnika w spółce, to [...] zł;
B) zawyżyła koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę [...]zł. Kwota zawyżenia kosztów uzyskania przychodów, która odpowiada udziałom podatnika w spółce to [...] zł ([...] zł x 40 %).
W efekcie poczynionych ustaleń organ I instancji określił podatnikowi podatek dochodowy od osób fizycznych za 2015 r. w wysokości [...] zł (szczegółowe obliczenia na s. 66 decyzji organu I instancji).
Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez podatnika odwołania, organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W pierwszej kolejności organ odniósł się do kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego
Według organu zobowiązanie podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. nie przedawniło się, gdyż bieg terminu jego przedawnienia uległ zawieszeniu na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 O.p. Z akt sprawy wynika, że decyzją z 30 września 2019 r., znak: 3215-SEW1.4251.1.2.2019 Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. czecinie na majątku podatnika zabezpieczył przybliżoną kwotę zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. 25 października 2019 r. organ I instancji wydał zarządzenie zabezpieczenia, doręczone podatnikowi tego samego dnia. Z tym dniem doszło więc do zawieszenia biegu terminu zobowiązania podatkowego.
Ponadto wskazał, że sporne zobowiązanie nie przedawniło się z uwagi na art. 70 § 6 pkt 1 O.p., tj. wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony. Postanowieniem z 10 listopada 2021 r. organ dochodzeniowy wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Dotyczy ono złożenia przez podatnika 2 maja 2016 r. zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36, w którym podatnik dokonał zaniżenia przychodu oraz zawyżenia kosztów uzyskania przychodów, przez co naraził na uszczuplenie podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2015. 10 listopada 2021 r. zostało sporządzone postanowienie o przedstawieniu zarzutów, które Naczelnik Z. Urzędu Celno – Skarbowego w S. ogłosił podatnikowi 23 grudnia 2021 r. 23 grudnia 2021 r. podatnik został przesłuchany jako podejrzany. 21 lutego 2022 r. organ dochodzeniowy zawiesił dochodzenie, gdyż wykonanie kolejnych czynności nie jest obecnie możliwe z uwagi na toczące się postępowanie podatkowe. Pismem z 25 listopada 2021 r. znak: [...], [...], organ I instancji zawiadomił podatnika, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 rok został zawieszony 10 listopada 2021 r. Zawiadomienie to zostało doręczone podatnikowi - 13 grudnia 2021 r. oraz jego pełnomocnikowi na wskazany adres ePUAP - 9 grudnia 2021 r.. Według organu wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie miało przy tym charakteru instrumentalnego.
Organ uznał za niezasadne zarzuty podatnika dotyczące przeprowadzonego w sprawie postepowania, wniosków dowodowych podatnika i oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Organ stwierdził, że przedmiotem sporu jest ocena, czy podatnik prawidłowo ujął jako wspólnik spółki cywilnej po stronie kosztów uzyskania przychodów tej spółki w 2015 r. wydatki w łącznej kwocie [...]zł, a więc:
1) poniesione na rzecz podwykonawców, w tym na rzecz:
a) E. G. w kwocie [...]zł,
b) K. F. w kwocie [...]zł,
c) A. B. w kwocie [...]zł,
d) M. B. w kwocie [...]zł,
2) wydatki inwestycyjne w łącznej kwocie [...]zł.
Przy czym, co istotne, w kwestii faktur:
• E. G. organ I instancji podważył sam fakt wykonania usług, które rzekomo miały dokumentować sporne faktury,
• pozostałych podwykonawców - zgromadzony materiał dowodowy potwierdził świadczenie przez nich usług na rzecz spółki M. Sporna jest jedynie ich wartość, którą spółka mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.
W odniesieniu do pozostałych ustaleń organu, które dotyczyły:
1) zaniżenia przez spółkę przychodów o kwotę [...]zł,
2) wydatków spółki szczegółowo opisanych w pkt A 2, 3a, b i d oraz 4 a-c na s. 4-5 decyzji organu I instancji,
- podatnik nie wniósł w odwołaniu zastrzeżeń. Podobnie jak nie kwestionował ustaleń dla niego korzystnych.
W kwestii wydatków stanowiących koszty uzyskania przychodów, których spółka nie ujęła w podatkowej księdze przychodów i rozchodów (opisanych na s. 56-61 decyzji organu I instancji) organ uznał, że jest to rozstrzygnięcie bardzo korzystne dla podatnika. Z uwagi jednak na dokonane w toku postępowania ustalenia, w tym w szczególności: udowodnioną przez organ nierzetelność spornych faktur; istniejący związek poniesionych wydatków z prowadzoną przez spółkę działalnością; zeznania podwykonawców, zgodnie z którymi koszty te ponosiła spółka, organ uznał, że zasadnie organ I instancji zwiększył koszty spółki o łączną kwotę [...]zł.
Według organu w sprawie nie miał zastosowania art. 208 O.p. dotyczący bezprzedmiotowości postępowania.
Organ stwierdził, że zasadnie organ I instancji uznał, iż spółka zaniżyła przychody o kwotę [...] (w przeliczeniu na złotówki - [...] zł). Kwota ta wpłynęła 9 stycznia 2015 r. na rachunek bankowy spółki, a podatnik nie przedłożył faktury ani nie pozyskał jej od armatora. Tym samym podatnik zaniżył w zeznaniu PIT-36 swoje przychody o kwotę [...]zł (40 % przychodu spółki).
Ogólne ustalenia w zakresie kosztów uzyskania przychodów organ przedstawił na s 24-31 zaskarżonej decyzji. Organ zwrócił m.in. uwagę, że sporne faktury zawierają ogólnikowe twierdzenia. Nie odnoszą się do konkretnych umów, kontraktów, nie wskazują serwisu, jakiego statku dotyczą. Nie można też ich w żaden sposób powiązać z dokumentami nazwanymi "M. - [...]", a tym samym z konkretnym przychodem osiągniętym przez spółkę. Ponadto:
1) brak zgodności dokonywanych przelewów na rzecz kontrahentów z kwotami wskazanymi w fakturach (płatności w ratach, w innych kwotach niż wynikające z faktur),
2) brak szczegółowych rozliczeń, z których wynikałaby kwota netto wypłacana na rzecz kontrahenta (pomniejszona o koszty wyżywienia, transport, podatki, ZUS),
3) regulowanie części zobowiązań gotówką
- wg organu budzi uzasadnione wątpliwości odnośnie do rzetelności dokonywanych przez spółkę M transakcji, podobnie jak:
1) inne zasady rozliczeń z kontrahentami powiązanymi osobowo ze spółką.
2) fakt, iż księgowa spółki M miała podpisane umowy na świadczenie usług księgowych z wszystkimi omówionymi w decyzji kontrahentami spółki, w tym E. G., K. F. , A. B. i M. B. (pismo z 16 lipca 2020 r. - k. 112 tom IV akt I instancji).
Z uwagi na okoliczność, iż w toku postępowania szczegółowe rozliczenia nie zostały przedstawione, przesłuchani świadkowie wskazywali jedynie wartość stawek za godzinę pracy, a dwóch z nich zeznało, iż faktur nigdy nie widzieli ani ich nie wystawiali; spółka ponosiła koszty na wyżywienie i transport kontrahentów, a wartość tych kosztów nie była znana podwykonawcom, organ uznał, że takie rozliczenia nie były przez spółkę prowadzone. Organ uznał, że wartości usług wskazane w fakturach nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Z kolei podatnik i jego wspólnik nie zadbali o spisanie umów, które określałby zasady rozliczeń; nie sporządzali dowodów, z których wynikałaby kwota netto otrzymana przez kontrahentów i sami nie potrafili tych kwot wskazać; stosowali w firmie nietypowe zasady rozliczeń, tj. ponosili za kontrahentów koszty transportu, wyżywienia, wspólna księgowa opłacała podatki i ZUS.
Organ odniósł się również do poszczególnych kwestii spornych w sprawie. Odnośnie do współpracy z E. G. organ uznał, że dwie sporne faktury na łączną kwotę netto [...] zł ([...] zł brutto) nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. Świadczą o tym okoliczności szczegółowo omówione na s. 31-56 zaskarżonej decyzji, tj.:
- faktury były wystawione w błędny sposób;
- brak ustalenia szczegółów transakcji w postaci pisemnej umowy oraz brak jakichkolwiek papierowych dowodów, które potwierdziłyby rodzaj wykonanych przez E. G. usług, np. brak zleceń poszczególnych prac, protokołów ich odbioru, brak maili, które potwierdzałyby np. składanie zamówień na materiały przez kontrahenta;
- okazane dowody zapłaty nie pokrywają się z wartościami wykazanymi na fakturach, pomimo że E. G. twierdzi, że całość została jej wypłacona;
- początkowy brak wiedzy podatnika co do szczegółów transakcji, wskazywanie wraz z upływem czasu coraz większej ich ilości, zeznania podatnika często sprzeczne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie;
- zmiana zeznań i wyjaśnień składanych przez M. C. . Początkowo - podobnie jak podatnik - twierdził, że sporna faktura nr [...]/2015 dotyczyła tylko jednego statku. Później zakres jej został rozszerzony na kolejne statki oraz wystąpiły inne sprzeczności;
- początkowy brak wiedzy E. G. co do szczegółów transakcji. Jej wiedza co do zadań przez nią wykonywanych jest znacznie mniejsza niż podatnika czy M. C.. Wskazywanie nowych, wcześniej niepodawanych okoliczności. Liczne sprzeczności z innymi dowodami w sprawie. Organ wskazał tu m.in. na protokół przesłuchania E. G. z 11 lipca 2016 r., oświadczenie z 17 lipca 2018 r., protokół przesłuchania z 17 października 2018 r., pismo z 6 listopada 2019 r.;
- zeznania innych przesłuchanych w sprawie świadków (T. B. , Ł. B., R. Z., K. F. , A. B., A. P. , M. B. – przy czym te ostatnie organ uznał za częściowo niewiarygodne), które wbrew stanowisku podatnika nie potwierdzają szerokiego zakresu prac wykonywanych przez E. G.. Jedynie trzy z ośmiu przesłuchanych osób wskazały na pojedyncze usługi wykonywane przez E. G., niepotwierdzone następnie przez organ i przez inne dowody zgromadzone w sprawie. Pozostali zaś albo wykluczyli wykonywanie konkretnego zadania przez E. G., albo wskazywali jedynie na sam fakt, iż przebywała ona na statku;
- brak potwierdzenia współpracy przez dostawców materiałów (S. I. S.C., K. Sp. z o.o., z Przedsiębiorstwo Innowacyjno-Wdrożeniowe E. W. S. , M. M. M. , R. Sp. z o.o., E. K. Sp. z o.o., C. T. S.C). Uzyskane odpowiedzi kontrahentów nie tylko nie potwierdziły zaangażowania E. G. w zamawianie materiałów na rzecz spółki, ale dodatkowo wskazały, że z ramienia spółki M oprócz podatnika i jego wspólnika działały inne osoby, tj. M. B. i R. Z.. Jednocześnie wyjaśnienia te podważają wiarygodność zeznań podatnika, jego wspólnika i E. G.
Według organu faktury wystawione przez E. G. na rzecz spółki M są nierzetelne i nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W związku z czym zasadnie organ pierwszej instancji uznał, że spółka zawyżyła swoje koszty o [...] zł.
Odnośnie do współpracy z K. F. (osobą w żadnej sposób niepowiązaną ze wspólnikami spółki) i omówionej na s. 56-63 zaskarżonej decyzji, według organu zgromadzono materiał dowodowy, który:
a) potwierdził sam fakt współpracy K. F. ze spółką M. (oświadczenie i zeznania kontrahenta oraz M. C., pisma ZUS, z których wynika, że z rachunku należącego do A. P. opłacane były składki ZUS tego kontrahenta,
b) podważył wysokość kwoty za usługę wykazaną w niepodpisanej przez żadną ze stron i nieopieczętowanej fakturze nr [...] z 30 kwietnia 2015 r. na kwotę netto [...] zł oraz okres pracy kontrahenta na rzecz spółki.
Według organu, organ I instancji zasadnie uznał, że sporna faktura jest nierzetelna, a do kosztów uzyskania przychodów powinna zostać zaliczona tylko kwota [...]zł. Jest to wartość usługi ze składkami wskazana przez K. F. do protokołu z 14 października 2019 r.
Organ ocenił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że:
- brak jest jakichkolwiek dokumentów (oprócz faktury), które świadczyłyby o sposobie rozliczeń dokonywanych przez spółkę na rzecz kontrahenta;
- K. F. zaprzeczył, aby wystawił sporną fakturę i aby dostał środki w niej wskazane;
- z danych zawartych w CEIDG wynika, że K. F. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej 1 kwietnia 2015 r. Wniosek o jej założenie złożył 31 marca 2015 r.
- z pisma E. Z. z 18 czerwca 2020 r. oraz akt objętych tajemnicą skarbową wynika, że K. F. pracował w jego firmie od 13 do 30 kwietnia 2015 r. Nie były to prace zlecone przez firmę M. W okresie tym nie mógł więc wykonywać pracy w [...], a najwyżej w Polsce jak wskazywał w trakcie przesłuchania;
- podatnik początkowo nie kojarzył w ogóle tego kontrahenta, co wynika z protokołu z przesłuchania z 5 października 2018 r. W dalszej części postępowania nie potrafił zaś wskazać żadnych szczegółów tej współpracy, tj. zasad transportu, wynagrodzenia, czasu i miejsca wykonywania prac (zeznania z 28 lutego 2020 r.);
- wspólnik podatnika – M. C. potwierdził fakt współpracy z K. F.. Jednak organ wykazał sprzeczności w jego zeznaniach.
Według organu na podstawie zebranego materiału dowodowego zasadnie organ I instancji przyjął, iż:
- K. F. pracował maksymalnie 12 dni - od 1 kwietnia 2015 r., tj. od dnia założenia działalności gospodarczej do 12 kwietnia 2015 r. 13 kwietnia rozpoczął pracę u innego pracodawcy w Polsce;
- kontrahent mógł świadczyć pracę 12 godzin dziennie. Sam to potwierdził 14 października 2019 r. Inni kontrahenci też pracowali podobną ilość godzin;
- stawka za godzinę wyniosła [...] zł. Stawkę taką wskazał M. C.. K. F. wskazywał, że takie były początkowe ustalenia, ostatecznie stawka wyniosła [...] zł. Jest to więc korzystne założenie przyjęte przez organ;
- wiarygodna jest podana przez K. F. w trakcie przesłuchania kwota [...]zł.
Z tego względu uznano, że spółka M zawyżyła wartość spornej faktury o [...] zł ([...] zł - [...] zł - [...] zł), a kwota ta nie stanowi więc kosztu uzyskania przychodów, który spełniałby warunki wskazane w art. 22 ust. 1 p.d.o.f.
Odnośnie do współpracy z A. B. (osobą niepowiązaną ze wspólnikami spółki) organ zawarł stosowne ustalenia na s. 63-71 zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy:
- potwierdził okoliczność wykonania przez A. B. w [...] prac spawalniczo-monterskich na rzecz spółki M;
- podważył jednak rzetelność spornych w sprawie faktur z 31 maja 2015 r. i 30 czerwca 2015 r. na łączną kwotę netto [...] zł, co do wartości usług w nich wskazanych i rzeczywiście otrzymanych przez kontrahenta, jak i okresu prac za który zostały wystawione. Niewiarygodny jest wg organu objęcie fakturą usług z 2014 roku dot. wykonywania prac w Polsce. Przy czym miejsce wykonywania pracy, z uwagi na oszacowanie wartości usług, nie ma wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Według organu do kosztów uzyskania przychodów powinna zostać zaliczona kwota [...]zł. Stanowi ona wartość wynagrodzenia otrzymanego przez kontrahenta. Kwotę te ustalono na podstawie uzyskanych w toku postępowania danych wraz z opłaconymi przez A. P. składkami na ubezpieczenie społeczne i podatek.
Organ ustalił, że:
- na podstawie spornych faktur nie sposób ustalić, za jakie usługi zostały one wystawione, jaki był sposób zapłaty i termin płatności. Wynika z nich jedynie, że na dzień wystawienia spółka nie uregulowała zobowiązań;
- przedłożone w toku postępowania dowody wypłaty i wykaz operacji na rachunkach bankowych spółki wskazują, iż kontrahent miałby otrzymać od spółki kwotę [...]zł, podczas gdy wartość brutto spornych faktur to [...] zł. Podatnik nie przedłożył dowodu, który potwierdziłby przekazanie na rzecz kontrahenta brakującej kwoty [...]zł;
- Spółka M nie zawarła żadnych umów, ani nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których wynikałby sposób dokonania rozliczenia pomiędzy nią a A. B., tj. w których by wskazano, jaką kwotę na rękę powinien on otrzymać po pomniejszeniu o zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne, podatki itp.;
- A. B. potwierdził prowadzenie działalności gospodarczej w 2015 r. w zakresie usług spawalniczych i w ramach niej świadczenie usług na rzecz spółki w [...]. Nie potrafił wskazać wartości wykonanych usług, ale podważył wiarygodność zarówno spornych faktur, jak i dowodów wypłaty gotówki, co wynika z protokołu przesłuchania z 18 września 2019 r. i 27 sierpnia 2020 r.;
- Spółka M. zaewidencjonowała w podatkowej księdze przychodów i rozchodów cztery faktury z tytułu sprzedaży usług serwisowych statków wykonywanych na rzecz firmy H. M. A. [...] P. , G. [...] N. na kwotę łączną netto [...] zł. Z kolei wartość netto usług świadczonych przez A. B. zgodnie z wystawionymi fakturami to [...] zł, a więc o [...] zł więcej;
- podatnik nie posiadał wiedzy na temat współpracy z A. B.
- M. C. znał więcej szczegółów co do tej współpracy (przesłuchania z 13 i 27 lutego 2020 r.). Zeznania te potwierdzają zasadność wniosku, że nie ma znaczenia miejsce pracy kontrahenta, skoro stawka za godzinę była wszędzie taka sama;
- współpracę A. B. ze spółką M potwierdzili R. Z. i M. B. Pozostali przesłuchani świadkowie, którzy mieli pracować w tym samym okresie co omawiany kontrahent, nie potwierdzili faktu świadczenia pracy przez niego na rzecz spółki M.
Organ wskazał, że w toku postępowania podatnik nie przedłożył dokumentów, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczych. Dlatego oszacowano wartość spornych usług. Według organu A. B. mógł na rękę otrzymać co najwyżej [...] zł. Po uwzględnieniu zapłaconych przez A. P. składek ZUS i podatku wyliczonego przez organ na podstawie danych zawartych w zeznaniu kontrahenta w łącznej kwocie [...]zł, wartość netto spornych usług wyniosła [...] zł. Do tej wartości należy doliczyć ustalone przez organ koszty transportu i wyżywienia. Wykazane zostały one przez organ oddzielnie. Z uwagi na brak szczegółowej ewidencji w zakresie ponoszonych kosztów transportu i brak ich możliwości przypisania do poszczególnych kontrahentów, zasadnie organ rozdzielił te wydatki i w konsekwencji uznał, że spółka zawyżyła wartość spornych usług A. B. o kwotę [...]zł ([...] zł - [...] zł).
Odnośnie do współpracy z M. B. (kuzynem wspólnika podatnika) organ przedstawił stosowne ustalenia na s. 72-75 zaskarżonej decyzji.
Według organu zgromadzony materiały dowodowy:
- potwierdził fakt współpracy M. B. ze spółką M;
- wykazał, iż spółka: nie zapłaciła w 2015 r. M. B. za usługi udokumentowane fakturą nr [...]/2015 z 30 czerwca 2015 r. na kwotę netto [...] zł. Z przedłożonych potwierdzeń przelewów wynika, iż spółka realizowała płatności, które wynikały z tej faktury w 2016 roku. Wartość dokonanych przelewów wynosi [...] zł; faktura nr [...]/2025 z 30 września 2015 r. na kwotę netto [...] zł jest nierzetelna w zakresie wartości usług w nich wykazanych. Jej wartość powinna stanowić kwotę [...]zł, co podważa podatnik. Organ ustalił, że faktura ta w 2015 r. nie została w całości przez spółkę opłacona. Z przedłożonych przez M. B. potwierdzeń zapłaty wynika, że w 2015 r. otrzymał on od spółki środki w łącznej kwocie [...]zł: Spółka nie uregulowała kwoty [...]zł, czyli [...] zł netto.
Organ przyjął, że dokonane na rzecz kontrahenta przelewy w 2015 r. dotyczą faktury z 30 września 2015 r.; pozostałe przelewy dokonane na konto kontrahenta stanowią zwrot wydatków poniesionych przez M. B. na rzecz spółki (płatności za towary, paliwo itp.).
Według organu uzasadnione wątpliwości budzą wyjaśnienia i zeznania, zgodnie z którymi sporna faktura z września 2015 r dotyczyła: prac na statku M. E., za które ustalono wynagrodzenie w wysokości około 40% wartości serwisu oraz obejmowała również zaległe wynagrodzenie w wysokości około [...] zł za wcześniejsze serwisy oraz za prace w okresie listopad-grudzień; prac na statku M. E. oraz pięciu innych statkach w okresie kwiecień-lipiec oraz październik-listopad (za które wynagrodzenie wyniosło [...] zł plus podatki i ZUS). Jest to bowiem sprzeczne z wyjaśnieniami: M. C. i M. B..
Organ uznał, że do kosztów podatkowych spółka nie mogła zaliczyć kwoty [...]zł, czyli wartości nieopłaconych w 2015 r. faktur.
Organ uznał wreszcie (s. 75-77 zaskarżonej decyzji), że wydatki poniesione przez spółkę w kwocie [...]zł na: P. B. w T. B. M. B. ; zakupy dokonane w E. K. SJ A. D. , R. S. , w P.-M.-M. Sp.z o.o. oraz zakup m.in. trawy i nawozu do trawy w L. M. Polska Sp. z o.o. - nie stanowią kosztów podatkowych spółki. W toku postępowania podatnik nie udowodnił związku tych wydatków z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W konsekwencji poczynionych rozważań organ stwierdził, że prawidłowo organ I instancji:
- uznał, że w zeznaniu PIT-36 podatnik zaniżył przychody o kwotę [...]zł (40% z [...] zł) oraz zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę [...]zł (40% z [...] zł);
- określił podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w kwocie [...]zł.
Podatnik zaskarżył powyższą decyzję organu w części, to jest ponad kwotę wykazanego przez skarżącego podatku należnego w zeznaniu rocznym PIT-36 za 2015 r. a więc co do kwoty [...]zł:
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie przez organ II Instancji, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego, podczas gdy postępowanie to zostało wszczęte instrumentalnie, jedynie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r., a zatem jako nadużycie prawa nie wywołuje skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia;
- art. 22 ust. 1 p.d.o.f. poprzez jego niezastosowanie i bezzasadne wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów w rozliczeniu podatkowym skarżącego za 2015 r. wydatków opisanych w niniejszej skardze, w tym między innymi dotyczących wydatków poniesionych na rzecz E. G., A. B., M. B., K. F. .
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie:
- art. 121 § 1, art. 210 § 4, art. 124 w zw. z art. 197 O.p. poprzez ich niezastosowanie i wskazanie w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji nieistniejących nieścisłości w zakresie rozliczenia zobowiązania podatkowego PIT za 2015 r., pominięciu zeznań świadków oraz strony mających znaczenie dla sprawy a także zawarciu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji insynuacji to jest oparciu się o twierdzenia, które nie wynikają z żadnych dowodów, w tym oszacowaniu wartości wydatków w oparciu o przypuszczenia organu zamiast powołanie biegłego do określenia tych wartości co świadczy o nierzetelności uzasadnienia zaskarżonej decyzji i co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego zakwestionowania wydatków stanowiących koszty uzyskania przychodów w działalności skarżącego;
- art. 208 O.p. poprzez jego niezastosowanie i nie umorzenie postępowania mimo istnienia ku temu podstaw opisanych w uzasadnieniu niniejszej skargi;
- art. 120, art. 121, art. 122 w zw. z art. 197 O.p. poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do podatników, między innymi poprzez wybiórczą ocenę dowodów z zeznań świadków, zeznań wspólników i z dokumentów, w tym przelewów zapłaty, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z wyjaśnień armatorów i nieprzesłuchanie powtórnie świadka A. B. (bezzasadne wydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodów w tym zakresie), oszacowanie niektórych wydatków zamiast powołania biegłego do określenia ich wartości, zawarcie sprzecznych ustaleń w decyzjach z zakresu podatku PIT w stosunku do decyzji z zakresu podatku VAT, która była wydana w stosunku do spółki M a także poprzez instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego. W konsekwencji organ doszedł do błędnych ustaleń i wydał wadliwą decyzję.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonym zakresie i poprzedzającej jej decyzji organu I Instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie od organu dla strony kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych powiększonych o uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) - dalej: "p.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd zauważa, że pierwsza i najdalej idąca kwestia sporna w sprawie dotyczy przedawnienia spornego zobowiązania. Jednocześnie wskazać należy, że Strona zarzuty w tym zakresie opiera na rzekomej instrumentalności wszczęcia w dniu 10 listopada 2021 r. postępowania karnego skarbowego, które jako mające stanowić nadużycie prawa nie stanowi podstawy do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Sąd jednak wskazuje, iż w badanej sprawie zawieszenie biegu terminu przedawnienia spornego zobowiązania nastąpiło wcześniej, w związku z inną przesłanką i wobec innego zdarzenia – na które wskazuje organ.
Wyjaśnić bowiem trzeba, że stosownie do art. 70 § 6 pkt 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu m.in. z dniem doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie zaś z art. 70 § 7 pkt 4 O.p. bieg terminu przedawnienia po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu.
Trafne są ustalenia organu, że w badanej sprawie zarządzenie zabezpieczenia z dnia 25.10.2019 r. obejmujące sporne zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. wystawione na podstawie decyzji zabezpieczającej Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 30.09.2019 r. 3215-SEW-1.4251.1.2.2019 zostało doręczone stronie dnia 25.10.2019 r. (decyzja zaś zabezpieczająca została Stronie doręczona ze skutkiem na dzień 17.10.2019 r. w trybie art. 150 o.p. – TOM V, k. 124 akt administracyjnych i wbrew twierdzeniu strony brak dowodów aby została ona zaskarżona).
W aktach postępowania odwoławczego (TOM V, k. 129 akt administracyjnych) znajduje się potwierdzona za zgodność kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru w dniu 25.10.2019 r. odpisu zarządzenia zabezpieczenia, które podpisał K. K..
Zatem nastąpiło skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2015 r. z uwagi na przesłankę wynikającą z art. 70 § 6 pkt 4 O.p. Tym samym dnia 25.10.2019 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 70 § 6 pkt 4 O.p. w związku z doręczeniem zarządzenia zabezpieczenia. Tym samym Sąd nie ma wątpliwości, iż zawieszenie było skuteczne.
Co do okresu trwania zawieszenia z tego powodu, to wskazać należy, że organ szczegółowo go decyzji nie wyjaśnił, jednak pozostaje to bez znaczenia dla wyniku postępowania, a tylko takie naruszenie mogłoby stanowić podstawę uchylenia decyzji. Zgodnie bowiem z art. 70 § 7 pkt 4 O.p. bieg terminu przedawnienia po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu.
Decyzja o zabezpieczeniu wygasa zaś w myśl art. 33a § 1 pkt 2 O.p. z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym za 2015 r. doręczono stronie w dniu 3 kwietnia 2023 r. Co do zasady zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych przedawniało się w okresie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 O.p.) tj. z dniem 31.12.2021 r. Jednak w związku z zawieszeniem wywołanym doręczeniem zarządzenia zabezpieczenia w dniu 25.10.2019 r. okres ten przedłużył się o 1256 dni (ponad 3 lata), liczonym od 31.12.2021 r. za zatem przedawnienie nie nastąpiło do dnia dzisiejszego.
W kolejnym rzędzie wyjaśnić należy, że błędne jest stanowisko strony co do instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Wskazać trzeba, że stosownie do art. 70 § 6 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
W myśl art. 70c O.p. organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
Na podstawie informacji otrzymanych od Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. (pismo z 13 września 2022 roku - k. 214-223 tom V akt postępowania I instancji) organ I instancji ustalił, że 15 grudnia 2020 roku Naczelnik ZUCS w S. (Wydział Dochodzeniowo-Śledczy w K.) otrzymał zawiadomienie o możliwości popełnienia przez stronę przestępstwa skarbowego. Na podstawie analizy przekazanych materiałów ww. organ dochodzeniowy stwierdził zaistnienie przesłanek z art. 303 kpk w związku z art. 10 kpk, tj. powziął uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. W związku z tym wykonał wszystkie czynności niezbędne przed wszczęciem postępowania przygotowawczego, tj. uzupełnił materiał dowodowy, dokonał analizy materiału pod kątem wystąpienia negatywnych przesłanek procesowych z art. 17 kpk, tj. zbadał kwalifikację czynu oraz termin przedawnienia jego karalności
W konsekwencji postanowieniem z 10 listopada 2021 roku Naczelnik ZUCS wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Dotyczy ono złożenia przez podatnika 2 maja 2016 roku zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36, w którym dokonał on zaniżenia przychodu o kwotę [...]zł (co stanowi 40 % udziałów w spółce z kwoty [...]zł) oraz zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...]zł (40 % z kwoty [...]zł), przez co naraził na uszczuplenie podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2015 w kwocie [...]zł. Postawiony przez skarżącego zarzut nieprawidłowego wszczęcia przez organ dochodzeniowo-śledczy postępowania karnego skarbowego (po upływie prawie roku od otrzymania zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa skarbowego), nie ma znaczenia w kontekście rozpatrywanej sprawy. Przepisy postępowania karnego nie przewidują drogi sądowej w celu dokonania oceny, czy na dzień wszczęcia postępowania karnego skarbowego było to zgodne z prawem. Na postanowienie wydawane na podstawie art. 303 kpk w związku z art. 113 § 1 kks nie służy bowiem zażalenie. W analizowanej sprawie istotna jest jedynie kwestia ewentualnej instrumentalności jego wszczęcia, tj. ocena czy jedynym celem było zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Wskazać trzeba, że 10 listopada 2021 roku zostało sporządzone postanowienie o przedstawieniu zarzutów, które Naczelnik Z. Urzędu Celno - Skarbowego w S. ogłosił skarżącemu 23 grudnia 2021 roku. Dnia 23 grudnia 2021 roku podatnik został przesłuchany jako podejrzany, a 21 lutego 2022 roku organ dochodzeniowy zawiesił dochodzenie, gdyż wykonanie kolejnych czynności nie było możliwe z uwagi na toczące się postępowanie podatkowe. Pismem z 25 listopada 2021 roku, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. zawiadomił podatnika, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 rok został zawieszony 10 listopada 2021 roku. Zawiadomienie to zostało doręczone stronie dnia 13 grudnia 2021 roku oraz jej pełnomocnikowi 9 grudnia 2021 r.
W zawiadomieniu wskazano przyczynę zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, tj. wszczęcie postępowania karnego skarbowego, w związku z popełnieniem czynów z art. 56 § 1 Kodeksu karnego skarbowego.
Tym samym organ podatkowy spełnił wymogi wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 maja 2017 roku, sygn. akt I FSK 1729/15. Spełnił też wszelkie wymogi postawione przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 lipca 2012 roku, sygn. akt P 30/11, do tego aby uznać, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 rok było skuteczne. W tych okolicznościach w kontekście uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2021 roku, sygn. akt I FPS 1/21 prawidłowo uznano, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego. Jego celem nie było bowiem zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż na długo przed wszczęciem tego postępowania, tj. 25 października 2019 roku bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek doręczenia zarządzenia zabezpieczenia. W sprawie nie może więc być mowy o "pośpiechu w działaniu organu" z uwagi na brak pewności czy decyzja w sprawie zabezpieczenia się ostatnie czy nie (była ta decyzja ostateczna). Po przeprowadzonej kontroli i na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. miał podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego skarbowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 marca 2023 roku, sygn. akt I FSK 112/23 wyjaśnił, że w kontekście oceny instrumentalnego wszczęcia postępowania karno-skarbowego istotne jest to, czy faktycznie istniały podstawy do jego wszczęcia (podmiotowo-przedmiotowe). Jeśli takie podstawy istnieją, to nie ma znaczenia, czy postępowanie zostało wszczęte w znacznym oddaleniu od terminu przedawnienia czy bezpośrednio przed jego upływem. Skoro w sprawie wszczęcie postępowania poprzedziło postępowanie kontrolne i podatkowe, którego wynik stanowił podstawę do uruchomienia procedury prawno-karnej, a przede wszystkim zaś w postępowaniu karno-skarbowym podejmowano czynności, które doprowadziły m.in. do postawienia podatnikowi zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego, to świadczy to o rzeczywistym wszczęciu i prowadzeniu postępowania karno-skarbowego ukierunkowanego na realizację celów tego postępowania, a nie tylko na cel w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W ocenie Sądu sam fakt zawieszenia postępowania karnoskarbowego do czasu rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, nie może świadczyć o instrumentalnym wszczęciu tego postępowania. Zawieszenie postępowania karnoskarbowego jest zawsze suwerenną decyzją organu prowadzącego to postępowanie i nie może być z zasady interpretowane jako podjęte w zamiarze nie osiągnięcia celów tego postępowania (po. wyrok WSA w Gdańsku w wyroku z 28 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1162/22). Podkreślić należy, że w praktyce finansowy organ postępowania przygotowawczego oczekiwał na wydanie decyzji wymiarowej z uwagi na konieczność wskazania prawidłowej kwalifikacji czynu zabronionego.
Zgodzić należy się zatem, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. nie wygasło więc wskutek przedawnienia, z powodu zawieszenia biegu terminu jego przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 i pkt 4 O.p.
W sprawie nie było więc podstaw do uznania prowadzonego postępowania za bezprzedmiotowe i do jego umorzenia w trybie art. 208 § 1 w związku za art. 59 § 1 pkt 9 O.p. jak oczekiwałaby tego strona.
Zasadniczy natomiast punkt sporu dotyczy kwestii, czy skarżący zasadnie zaliczył do kosztów uzyskania przychodów kwoty wynikające z zakwestionowanych faktur (w stosunku wynikającym z posiadanych w spółce M udziałów).
Przypomnieć jednak należy, że skarżący oprócz bezzasadnego wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów zakwestionowanych wydatków, zarzuca też zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego. W pierwszym rzędzie Sąd za zasadne uznał więc odniesienie się do tych zarzutów.
Wyjaśnić należy zatem, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.) i są zobowiązane prowadzić postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie (art. 121 § 1 O.p.), m.in. poprzez udzielanie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach, które pozostają w związku z przedmiotem postępowania (art. 121 § 2 O.p.) oraz podejmując niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.). W ramach realizacji tego obowiązku, organy podatkowe zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.) i dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.) . Natomiast oceny tego materiału organy dokonują na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, analizując, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 O.p.). Istotną cechą tej zasady jest również pozostawienie organom, które prowadzą postępowanie, swobody w ocenie materiału dowodowego, poprzez brak reguł w zakresie wartościowania poszczególnych dowodów i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Organ zatem, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, analizuje wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne (art. 191 O.p.), co czyni, przez pryzmat całokształtu faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę i przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także wyjaśnia podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.).
W uznaniu Sądu organ uczynił to w zaskarżonej decyzji. Zgromadził kompletny materiał dowodowy, wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Szczegółowo omówił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Wbrew stanowisku podatnika wyrażonemu w skardze, ocenił wszelkie dowody w sprawie we wzajemnym powiązaniu, a nie w izolacji od reszty materiału dowodowego. Organ szczegółowo wskazał, które z dowodów uznał za wiarygodne, a które nie a także przyczyny takiego stanu rzeczy. W oparciu o całokształt materiału przy uwzględnieniu zgodności i rozbieżności w materiale dowodowym organ wyciągnął wnioski co do poszczególnych spornych transakcji, co do ich przebiegu i charakteru.
Ponadto, wbrew twierdzeniu strony, organ wywiódł logiczne, racjonalne i odpowiadające doświadczeniu życiowemu wnioski. Ocena zgromadzonego materiału jest wbrew twierdzeniom zawartym w skardze prawidłowa, a argumentacja spójna i konsekwentna.
Sąd nie może zgodzić się też z zarzutem, że o niekonsekwencji organu świadczy dokonana ocena zeznań strony składanych w trakcie kontroli i postępowania podatkowego. Nie uznano bowiem za wiarygodne zeznań strony co do transakcji zawartych z E. G.. Organ zasadnie wykazał, że istotniejsze są pierwotne zeznania z 2017 roku, a więc złożone w okresie najbliższym realizacji spornych prac, niż te składane w kolejnych latach - w 2018 i 2020 roku, czy pisemne wyjaśnienia z 2019 roku. Zgodzić się należy z wnioskiem organu, że wraz z upływem czasu skarżący pamiętał coraz więcej szczegółów co do współpracy z tym kontrahentem, pomimo że w trakcie przesłuchania, dokonanego 9 października 2017 roku, nie potrafił ich opisać. Również zdaniem Sądu taka postawa podważa wiarygodność składanych przez stronę zeznań.
Wyjaśnić należy też, że organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli może on - na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów - dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Wbrew stanowisku skarżącego, zasada, która wynika z art. 122 i art. 187 § 1 O.p., nie ma charakteru bezwzględnego, na co zwracano wielokrotnie uwagę w orzecznictwie. Bezwzględne jej stosowanie prowadziłoby bowiem do faktycznej niemożności zakończenia jakiegokolwiek postępowania podatkowego z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości dowodowej oraz w związku z wzajemnymi oczekiwaniami stron, co do konieczności przeprowadzenia dowodu. Mogłoby dojść do sytuacji, w której należałoby prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarczyłby do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby wniosku że innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać.
Z tego powodu za chybione należy uznać zarzuty skargi, zgodnie z którymi organy podatkowe winny były podjąć bliżej nieokreślone działania, które miałyby na celu zweryfikowanie stanu psychicznego świadka - K. F., czy też poszukiwać dowodów na to, iż pieniądze które Spółka M przekazała E. G. w rzeczywistości trafiły do M. C.. Skoro sam podatnik nie podjął jakichkolwiek działań w tym zakresie i nie przedłożył dowodów, które potwierdziłyby zasadność jego zarzutów, to nie może przerzucać na organy podatkowe tego obowiązku. Podobnie, jeśli chodzi o kwestię wniosku o uzyskanie informacji od armatorów statków M/S M. E., H. M. A/S i M/S G. M.. Skoro zarówno skarżący, jak i jego wspólnik oraz poszczególni podwykonawcy nie mają szczegółowej wiedzy w zakresie świadczonych przez podwykonawców usług i ich wartości, to tym bardziej zasadne było przyjęcie przez organ, że takiej wiedzy na temat współpracy pomiędzy Spółką M a jej kontrahentami nie mają armatorzy wskazanych statków. Wskazać należy, że szczegółowe stanowisko w tym zakresie organ zawarł w postanowieniu z 28 sierpnia 2023 roku, znak: [...]
Zgodzić należy się też ze stanowiskiem organu, że jeśli zdaniem podatnika pozyskanie tych informacji miałoby wpływ na wynik sprawy, to mógł on je też samodzielnie je uzyskać, czego jednak nie uczynił. Sąd podziela przy tym jednak stanowisko organu, że złożony przez stronę wniosek dowodowy miał jedynie wydłużyć prowadzone postępowanie, a ewentualnie uzyskane informacje nie miałyby wpływu na sposób rozstrzygnięcia spornych w sprawie kwestii, z uwagi na fakt, iż organ nie podważył samego faktu świadczenia usług na rzecz spółki przez K. F., A. B. i M. B. oraz przebywania przez E. G. na statkach bądź dostarczania przez nią faktur do księgowej spółki M. Sąd wskazuje za organem, że w stosunku do trzech pierwszych wymienionych kontrahentów sporną kwestią była jedynie wartość świadczonych usług.
Także w interesie skarżącego było wskazanie organowi dowodów, które potwierdziłyby składane wyjaśnienia co do rozliczeń finansowych, jakie rzekomo nastąpiły pomiędzy spółką M a jej kontrahentami. Było to konieczne zwłaszcza w odniesieniu do wydatków udokumentowanych nierzetelnymi fakturami wystawionymi przez kontrahentów, bądź w ich imieniu przez wspólną księgową. Zgodnie bowiem z prawidłowymi ustaleniami organu, otrzymali oni od spółki wynagrodzenia, które nie pokrywały się z wartościami wskazanymi na fakturach. Nieprawdopodobne jest więc także zdaniem Sądu, aby szczegółową wiedzę na temat skomplikowanych rozliczeń pomiędzy Spółką M, a jej kontrahentami mieli armatorzy statków, skoro ani podatnik, ani jego wspólnik takich rozliczeń organowi nie przedstawili i sami wielu szczegółów nie pamiętali.
Co do zeznań A. B., to wskazać należy, że świadek ten już w trakcie przesłuchań 5 października 2018 roku i 28 lutego 2020 roku wyjaśnił istotne w sprawie kwestie, w tym w szczególności podważył rzetelność wystawionych faktur i dowodów zapłaty i wskazał szczegóły, które dotyczyły uzyskiwanej stawki i okresu pracy w 2015 roku. Jak trafnie wyjaśnił organ w postanowieniu z 28 sierpnia 2023 roku, miejsce pracy kontrahenta nie było istotne dla sprawy. Organ pierwszej instancji wyliczył wartość spornych usług, przyjmując zgodnie z zeznaniami świadka i M. C., że okres pracy w [...] na rzecz firmy H. wynosił pół roku (od stycznia do końca czerwca 2015 roku). W skardze strona nie podważyła zasadności tego stanowiska.
Argumenty skarżącego stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi w decyzji. Stan faktyczny sprawy został w zaskarżonej decyzji szczegółowo przedstawiony, a zgromadzone w sprawie dowody poddane wnikliwej analizie. To, że zawarte w niej rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom podatnika, w żaden sposób nie narusza zasad, które wynikają z przepisów O.p. Odmienne zapatrywanie skarżącego na kwestię merytorycznej zawartości decyzji i przekonanie o braku dowiedzenia przez organ zasadności jego twierdzeń, nie świadczy o naruszeniu art. 121, art. 122 i art. 124 O.p.
Co istotne w zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił również, że organ pierwszej instancji gromadził wiele dowodów z własnej inicjatywny i poddawał je szczegółowej analizie. Dzięki czemu organ zaliczył do kosztów uzyskania przychodów spółki M wydatki w łącznej kwocie [...]zł, w tym koszty transportu, które ponosiła spółka w kwocie [...]zł, oszacowaną kwotę [...]zł która dotyczyła wyżywienia podwykonawców oraz wydatki na rzecz R. S. Sp. z o.o. i M. w kwocie [...]zł, których Spółka M sama nie ujęła w kosztach. Pomimo, że większość z tych wydatków nie została potwierdzona fakturami, to jednak, z uwagi na dodatkowe dowody zgromadzone w sprawie, organ uwzględnił je w kosztach. Nie można więc zgodzić się z zarzutem, że organ działał w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych bądź pomijał jakiekolwiek dowody. Przeprowadzone postępowanie dowodowe świadczy o tym, że organy wnikliwie badały każdy wątek sprawy.
Sąd podziela stanowisko organu, że skarga oparta jest na usiłowaniu wykazania, iż zdarzenia gospodarcze wystąpiły i że faktury odzwierciedlają rzeczywiste wartości usług, a jedynie organy dokonały wybiórczej oceny dowodów z zeznań świadków, wspólników czy z dokumentów (przelewów zapłaty). Nie można zgodzić się z tym zarzutem.
Na pełną akceptację zasługuje stwierdzenie organu, że podatnik w skardze odnosi się do pojedynczych ustaleń organu i nie ocenia ich we wzajemnym powiązaniu. Strona pomija też, że przedmiotem sporu w tej sprawie jest kwestia poniesionych przez spółkę M wydatków, zaliczonych przez nią do kosztów uzyskania przychodów, co do której to obowiązkiem podatnika było udowodnienie rzetelności ich udokumentowania oraz wykazania ich związku z osiągniętymi przez spółkę przychodami. Po stronie skarżącego było więc przedstawienie dowodów, które potwierdzałyby rzeczywisty przebieg poszczególnych transakcji gospodarczych. Takich dowodów skarżący nie przedłożył, co skutkowało koniecznością oszacowania przez organ wartości niektórych usług na podstawie danych uzyskanych od kontrahentów.
Zdaniem Sądu nietrafny jest też zarzut, który odnosi się do konieczności powołania biegłego do określenia wartości spornych usług. Określenie wartości usług świadczonych przez kontrahentów spółki nie wymagało bowiem posiadania wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 197 § 1 O.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wykazanie, że otrzymane faktury obejmują rzeczywiste zdarzenia gospodarcze obciąża podatnika (tak m.in. wyrok NSA z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt II FSK 1494/19). To podatnik miał być odbiorcą przedmiotowych usług i powinien potrafić określić, jakich konkretnie czynności dotyczyły płatności wynikające z ww. faktur. Tymczasem wyjaśnienie wątpliwości jakie powziął organ podatkowy co do rzetelności powyższych faktur, nie wymagało specjalistycznej wiedzy.
Sąd nie może też zgodzić się również z zarzutem naruszenia art. 22 ust 1 p.d.o.f. W zaskarżonej decyzji organ prawidłowo wyjaśnił, że aby wydatek poniesiony przez podatnika mógł stanowić koszt uzyskania przychodów, muszą zaistnieć łącznie poniższe przesłanki: został poniesiony przez niego, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z jego zasobów majątkowych, jest definitywny, a więc bezzwrotny, pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, poniesiony został w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, nie jest kosztem wymienionym w art. 23 p.d.o.f., a nadto został właściwie udokumentowany. Dodatkowo dla uznania danego wydatku za koszt podatkowy niezbędne jest zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego, które polega na zakupie towaru lub usługi u konkretnego sprzedawcy, za konkretną cenę oraz odpowiednie udokumentowanie tej operacji.
Nie wystarczy więc dysponować fakturą (bądź innymi dokumentami w postaci np. dowodu KP, KW, potwierdzenia przelewu) jeśli nie towarzyszy jej wykonanie określonej i rzeczywistej czynności, którą dokumentuje bądź wartości wskazane w fakturze są inne niż w rzeczywistości przekazane kontrahentowi. Faktury, które opisują fikcyjne zdarzenia nie mogą być brane pod uwagę przy liczeniu kosztów podatkowych. To na podatniku spoczywa obowiązek wykazania związku wydatku z uzyskanym przychodem i udowodnienia faktu jego poniesienia. Z tego też powodu niewystarczające było przedłożenie przez podatnika jedynie faktur oraz potwierdzeń przelewów (niepokrywających pełnych kwot wskazanych na fakturach), dla uwiarygodnienia zakupu usług o danej wartości. W przypadku usług świadczonych przez E. G., jak to wykazano w zaskarżonej decyzji, niewystarczającym dowodem były również dokumenty nazwane jako "M. [...]" podpisane przez księgową spółki - A. P.. Dokumenty te nie potwierdzają bowiem zakresu rzekomo wykonanych przez tego kontrahenta prac, a ponadto są to dowody stworzone przez spółkę M i podpisane przez jej księgową. Nie mają więc charakteru obiektywnego.
Podobnie, jeśli chodzi o sam fakt opodatkowania świadczonych usług przez kontrahentów Spółki M. Nie świadczy on bowiem o rzetelności faktur. Jak trafnie zauważył bowiem organ, wskazani podwykonawcy Spółki M. zostali za 2015 rok rozliczeni przez wspólną księgową - A. P. na zasadach ryczałtu (bez rozliczania kosztów) i korzystali z preferencyjnej stawki podatku 8,5 %. Zgodzić należy się z wnioskiem, że ustalony stan faktyczny oraz logiczne wnioski płynące z jego analizy, a także dowody zebrane w tej sprawie jednoznacznie wskazują na celowe działanie podatnika i jego wspólnika, efektem którego było zwiększenie kosztów uzyskania przychodu. Spowodowało to zmniejszenie dochodów strony, które podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym - na zasadach ogólnych. W konsekwencji podatnik i jego wspólnik w 2015 roku uiścili podatek dochodowy według skali podatkowej w wysokości 18%, zamiast 32%, uzyskując w ten sposób wymierną korzyść finansową. Podczas gdy podwykonawcy zapłacili podatek w wysokości 8,5 %. Z tego więc powodu samo rozliczenie się podatkowe podwykonawców z zawartych ze spółką M transakcji nie świadczy o tym, że wystawione faktury były rzetelne, ponieważ podatek został zapłacony w znacznie zaniżonej wysokości.
Organ zasadnie wyjaśnił w decyzji, że podatnik nie zostałby pozbawiony prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu wyłącznie z powodu wadliwości dokumentu księgowego, o ile przedłożyłby w toku postępowania inne, wiarygodne i niepodważalne dowody, które świadczyłyby o faktycznym wykonaniu spornych usług przez E. G..
Ta sama argumentacja dotyczy poniesienia przez spółkę M wydatków w kwotach wskazanych na fakturach, które dotyczą K. F., A. B. i M. B., przy czym samego faktu świadczenia usług na rzecz Spółki M. w odniesieniu do tych kontrahentów organy nie podważyły.
Skarżący zdaniem Sądu nie wykazał, aby ustalenia, jakie przyjął organ, a które doprowadziły do zmniejszenia wysokości kosztów uzyskania przychodów, miały zawierać istotne luki czy nosić znamiona dowolności, a w konsekwencji, aby miały naruszać prawo.
Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 kwietnia 2017 roku, sygn. akt II FSK 751/15 wskazał, że nie jest do zaakceptowania taka sytuacja, że jedynym dowodem poniesienia kosztów w określonej wysokości są - oprócz faktury - ogólne oświadczenia podatnika (lub nawet jego kontrahentów), gdyż prowadziłoby to do sytuacji, w której podmiot prowadzący działalność gospodarczą zwolniony byłby z prowadzenia jakiejkolwiek dokumentacji. Nie można uznać, że prowadzenie stosownej dokumentacji jest zbędne, skoro podatnik dąży do obniżenia podstawy opodatkowania. To właściwa dokumentacja (np. umowy z kontrahentami, korespondencja e-mailowa, raporty z wykonanych prac, materialne efekty świadczonych na rzecz strony skarżącej usług) powinna pozwolić organom na zweryfikowanie spornych usług zarówno co do czasu, sposobu ich wykonania, jak i związku z uzyskanym przychodem. Spółka, ani podatnik takimi dowodami nie dysponowali.
W skardze podatnik zarzucił, że organ w sposób niewłaściwy dokonał oceny spornych faktur. Strona uważa, że faktury zostały opisane w standardowy sposób, który odzwierciedla przedmiot ustnych umów zawartych pomiędzy ich stronami, podkreśla, że nie jest normalną praktyką gospodarczą szerokie opisywanie faktur, a organ nie zrozumiał pojęcia "serwis statku", pomimo że przesłuchani świadkowie wyjaśnili, na czym miał on polegać. Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem skarżącego. Nawet jeśli w fakturach nie wskazuje się szczegółowo poszczególnych usług, to z doświadczenia życiowego wynika, że ich szczegółowy zakres opisują np. zawarte z kontrahentami pisemne umowy, których w badanej sprawie brak. Wbrew temu co skarżący próbuje udowodnić, ustalone w sprawie relacje z wskazanymi kontrahentami nie są typową praktyką gospodarczą, gdyż brak pisemnych umów utrudnia wzajemne rozliczenia w przypadku sytuacji konfliktowych. Wzajemne zaufanie pomiędzy kontrahentami również nie tłumaczy w żaden sposób braku zabezpieczenia interesów obu stron. Poza tym, K. F. i A. B., którzy zaprzeczyli, aby wystawili sporne w sprawie faktury, są osobami obcymi wobec podatnika i jego wspólnika. Bez znaczenia zatem dla oceny sprawy są rozważania zawarte w skardze co do braku obowiązku spółki zawarcia umów z kontrahentami w formie pisemnej, organ bowiem nie stwierdził w zaskarżonej decyzji, że istnieje taki obowiązek. Słusznie jednak dowodził, że brak takiej umowy rodzi zagrożenia i niebezpieczeństwa, na które podatnik się godzi i tym samym naraża siebie na poniesienie strat. Ustalenia ustne, bez jakichkolwiek świadków, które dotyczą transakcji o znacznej wartości, odbiegają od standardowych, typowych działań podejmowanych przez podmioty, które prowadzą działalność gospodarczą. Trafnie zwrócił uwagę organ, że powołany przez podatnika w skardze wyrok WSA w Gliwicach z 18 lipca 2019 roku, sygn. akt I SA/GI 448/19 odnosi się do usług niematerialnych oraz obowiązków podatnika w zakresie podatku od towarów i usług, a nadto jest to wyrok odmienny od ugruntowanej i niezmienionej linii orzeczniczej sądów administracyjnych w tym zakresie.
Brak zawierania przez spółkę umów z kontrahentami jest również niezrozumiały w szczególności gdyby dać wiarę w przedstawione przez wspólnika podatnika wyjaśnienia co do skomplikowanych rozliczeń pomiędzy stronami, takich jak: odliczanie od wartości usług wyżywienia i transportu podwykonawców, opłacanie przez księgową spółki za swoich kontrahentów składek ZUS i podatków, ujmowanie na jednej fakturze usług świadczonych na różnych statkach, a także usług, które jeszcze nie zostały zrealizowane, różne zasady rozliczeń (stawka za godzinę pracy, procentowo od wartości kontraktu). Zgodzić natomiast trzeba się ze stanowiskiem organu, że tłumaczy sytuację, jaka zaistniała w analizowanej sprawie i stosowaną przez spółkę M praktykę - fakt wykazywania na fakturach nierzeczywistych wartości wykonanych usług. Z tych względów faktury wystawione przez kontrahentów nie spełniają wymogów zawartych w przepisach. Wskazać trzeba, że organ szczegółowo omówił tę kwestę na str. 28-29 zaskarżonej decyzji.
Trafnie wskazał też organ, że uzasadnione wątpliwości co do rzetelności dokonywanych przez spółkę M transakcji rodzi też brak zgodności dokonywanych przelewów na rzecz kontrahentów z kwotami wskazanymi w fakturach (płatności w ratach, w innych kwotach niż wynikające z faktur), brak szczegółowych rozliczeń, z których wynikałaby kwota netto wypłacana na rzecz kontrahenta (pomniejszona o koszty wyżywienia, transport, podatki, ZUS), regulowanie części zobowiązań gotówką, podobnie jak inne zasady rozliczeń z kontrahentami powiązanymi osobowo ze spółką (tu: E. G. i M. B. twierdzą bowiem, że otrzymali, bądź mieli otrzymać od spółki M kwoty brutto, które wynikały ze spornych faktur, w odniesieniu natomiast do pozostałych podwykonawców podatnik dowodził w toku postępowania, że przekazywana kwota była pomniejszana o poniesione przez Spółkę M w imieniu podwykonawców wydatki).
Również fakt, iż księgowa spółki M miała podpisane umowy na świadczenie usług księgowych z wszystkimi omówionymi w decyzji kontrahentami spółki, w tym E. G., K. F., A. B. i M. B. został przez organ słusznie oceniony - że mogło to ułatwiać spółce operowanie nierzetelnymi fakturami. Podkreślić trzeba przy tym, że K. F. i A. B. wskazali, że nie wystawiali spornych faktur. K. F. zaś wyjaśnił, że działalność założył jedynie na życzenie M. C.. Dodatkowo wskazał, że nie upoważnił nikogo do wystawiania faktur na rzecz Spółki M i nie posiadał pieczątki firmowej. Z kolei A. B. zeznał, że spółka M miała jego pełnomocnictwo do wystawiania faktur i wyjaśnił, że to osoby ze spółki M same sobie te faktury wystawiły, on zaś ich nie wystawiał. Jedynie powiązany z osobami ze spółki M M. B. wskazał, że księgowa A. P. wystawiła fakturę za niego i jest ona upoważniona do reprezentowania go, a także do podpisywania faktur. Potwierdził, że wiedział o fakturze, bo dostał informację od księgowej A. P. na ile Spółka M wystawiła fakturę.
Zgodzić należy się zatem, że sprzeczności w składanych przez poszczególnych świadków zeznaniach i inne dowody zgromadzone z inicjatywy organu (omówione szczegółowo w zaskarżonej decyzji) zasadnie utwierdziły organ w przekonaniu co do słuszności podjętego rozstrzygnięcia w kwestii współpracy spółki z poszczególnymi kontrahentami.
Z uwagi na fakt, iż w toku postępowania szczegółowe rozliczenia nie zostały przedstawione, przesłuchani świadkowie wskazywali jedynie wartość stawek za godzinę pracy, a dwóch z nich zeznało, iż faktur nigdy nie widzieli, ani ich nie wystawiali, spółka ponosiła koszty na wyżywienie i transport kontrahentów, a wartość tych kosztów nie była znana podwykonawcom - organ zasadnie uznał, że takie rozliczenia nie były przez spółkę prowadzone, a wartości usług wskazane w fakturach nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Konsekwencje braku prawidłowego i rzetelnego udokumentowania poszczególnych transakcji gospodarczych obciążają podatnika. Brak jest podstaw do czynienia organowi zarzutów w kwestii błędnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, skoro podatnik i jego wspólnik nie zadbali o spisanie umów, które określałby zasady rozliczeń, nie sporządzali dowodów, z których wynikałaby kwota netto otrzymana przez kontrahentów i sami nie potrafili tych kwot wskazać, stosowali w firmie nietypowe zasady rozliczeń, tj. ponosili za kontrahentów koszty transportu, wyżywienia, wspólna księgowa opłacała podatki i ZUS.
Podsumowując więc, Sąd nie ma wątpliwości, że organ zebrał wystarczające dowody do wydania decyzji i prawidłowo je ocenił. Trafna była ocena transakcji z E. G. przy czym zasadnicze dla tej oceny były ustalone przez organ, wskazane w uzasadnieniu decyzji okoliczności (wskazywane też wyżej przez Sąd), w tym szczególnie fakt, iż wystawiła ona 2 faktury na duże kwoty, faktury były opisane ogólnie jako "usługa serwisowa" czy "usługa wg zleconego kontraktu" – podczas gdy żadnego kontraktu pisemnego nie było. Istotny był dla tej oceny fakt zmieniania zeznań, rozszerzania (w kolejnych zeznaniach) rzekomego zakresu świadczonych usług, wysoki stopień niepamięci i niewiedzy co do świadczonych usług oraz fakt, że sprawami które miała wykonywać E. G. zajmowali się wspólnicy spółki M, jak również to, że nie potwierdziły wykonania usług osoby współpracujące ze spółką a z nią niepowiązane.
Prawidłowa była też ocena dotycząca kosztów wynikających z faktur wystawionych przez K. F., A. B.. Organ szczegółowo wyjaśnił dlaczego tylko część kwot z faktur od tych kontrahentów należało zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów spółki. Trafna jest też ocena dotycząca kosztów wynikających z faktur wystawionych przez M. B. – przy czym podkreślić należy, że wobec faktur tego kontrahenta organ zakwestionował jedynie kwotę nieopłaconych w roku 2015 r. faktur i nastąpiło to wyłącznie z tego powodu
Powtórzyć należy też, że brak było w sprawie podstaw do wykonywania dodatkowych czynności dowodowych – w tym dodatkowych przesłuchań czy do powoływania biegłego – materiał dowodowy był bowiem w zupełności wystarczający do wydania decyzji.
Wbrew argumentom skargi za prawidłowe należało również uznać stanowisko organu w zakresie wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków inwestycyjnych. Trafnie bowiem uznał organ, że wydatki poniesione przez spółkę w kwocie [...]zł nie stanowią kosztów podatkowych spółki, albowiem w toku postępowania podatnik nie wykazał związku tych wydatków z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Sąd wskazuje też, że strona w żaden sposób nie uzasadniła też zarzutu zawarcia sprzecznych ustaleń w decyzjach z zakresu podatku PIT w stosunku do decyzji z zakresu podatku VAT, która była wydana w stosunku do spółki M, w związku z tym Sąd nie mógł go w żaden sposób ocenić w kontekście jego istotności dla oceny badanej w niniejszej sprawie decyzji.
Wobec powyższych ustaleń Sąd nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie naruszono przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Przywołane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę