I SA/Sz 655/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą zwrotu odsetek od nienależnie pobranej opłaty celnej dodatkowej, uznając, że błąd organu celnego uzasadnia wypłatę odsetek.
Spółka B.L. wniosła o zwrot opłaty celnej dodatkowej wraz z odsetkami, po tym jak organ celny I instancji błędnie naliczył opłatę na podstawie niejasnego rozporządzenia. Dyrektor Izby Celnej zarządził zwrot opłaty, ale odmówił wypłaty odsetek, argumentując, że błąd organu nie był podstawą do ich naliczenia. WSA w Szczecinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że błąd organu celnego w interpretacji przepisów, który doprowadził do nienależnego pobrania opłaty, uzasadnia wypłatę odsetek.
Sprawa dotyczyła wniosku Spółki B.L. o zwrot opłaty celnej dodatkowej wraz z odsetkami. Spółka zgłosiła do odprawy celnej blachę ocynkowaną, a Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył jej opłatę celną dodatkową, powołując się na rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 marca 2003 r. Spółka uiściła opłaty, ale wniosła odwołania, podnosząc, że blacha wykonana według wskazanej normy jest zwolniona z tej opłaty. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzje Naczelnika Urzędu Celnego i umorzył postępowania, stwierdzając, że opłaty zostały pobrane niezgodnie z prawem, a następnie zarządził zwrot opłaty, ale odmówił wypłaty odsetek. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 250 § 3 Kodeksu celnego przez błędne przyjęcie, że niewłaściwe zastosowanie opłat nie było wynikiem błędu organu celnego. WSA w Szczecinie uznał, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych w wyniku błędu organu celnego uzasadnia zwrot cła wraz z odsetkami. Sąd stwierdził, że zapis rozporządzenia dotyczący normy DIN(DIN-EN 10142) powinien wzbudzić wątpliwości organu celnego, a jego dosłowne odczytanie, przy braku takiej normy, świadczy o błędnym zastosowaniu przepisu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że błąd organu celnego uzasadnia wypłatę odsetek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych w wyniku błędu organu celnego uzasadnia zwrot cła wraz z odsetkami na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że błąd organu celnego w interpretacji przepisów, który doprowadził do nienależnego pobrania opłaty, jest podstawą do wypłaty odsetek. Błąd ten wynikał z dosłownego odczytania niejasnego zapisu normy w rozporządzeniu, który powinien wzbudzić wątpliwości organu i skłonić go do wyjaśnienia jego treści.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 250 § § 3
Kodeks celny
Należności celne są zwracane wraz z odsetkami, jeżeli niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik nie przyczynił się do powstania tego błędu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych § zał. nr 2
Pomocnicze
k.c. art. 246 § § 2
Kodeks celny
k.c. art. 229 § § 3
Kodeks celny
p.o. art. 120
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne art. 26
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe naliczenie opłaty celnej dodatkowej wynikało z błędu organu celnego w interpretacji przepisów rozporządzenia. Błąd organu celnego w interpretacji przepisów uzasadnia wypłatę odsetek od zwróconej należności celnej na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Norma DIN(DIN-EN 10142) wskazana w rozporządzeniu nie istniała, co powinno wzbudzić wątpliwości organu celnego i skłonić go do jej wyjaśnienia.
Odrzucone argumenty
Organ celny nie popełnił błędu, ponieważ stosował się do literalnego brzmienia opublikowanego rozporządzenia. Wypłata odsetek od zwracanych należności celnych może nastąpić tylko w przypadku błędnego obliczenia należności przez organ celny, a nie w przypadku błędnej interpretacji przepisów.
Godne uwagi sformułowania
niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych w wyniku błędu organu celnego nie jest ograniczone do błędów rachunkowych, ale uzasadnia zwrot cła wraz z odsetkami wydanie decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty wyższego cła w sposób niezgodny z prawem jest wynikiem błędu organu celnego zapis załącznika nr 2 do przedmiotowego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, odwołujący się do normy DIN(DIN-EN 10142) powinien wzbudzić wątpliwości organu celnego organy celne powinny kierować się także elementarnymi wymogami słuszności i sprawiedliwości
Skład orzekający
Marian Jaździński
przewodniczący
Krystyna Zaremba
sprawozdawca
Marzena Kowalewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wypłaty odsetek od nienależnie pobranych opłat celnych w przypadku błędu interpretacyjnego organu celnego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem Polski do UE i stosowania przepisów Kodeksu celnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędna interpretacja przepisów przez organ celny może prowadzić do sporów o odsetki, a także podkreśla znaczenie zasad słuszności i sprawiedliwości w postępowaniu administracyjnym.
“Błąd organu celnego kosztuje: Spółka wywalczyła odsetki od nienależnie pobranej opłaty celnej.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 655/04 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2005-05-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Krystyna Zaremba /sprawozdawca/ Marian Jaździński /przewodniczący/ Marzena Kowalewska Symbol z opisem 6305 Zwrot należności celnych Hasła tematyczne Celne prawo Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 40 poz 342 zał. nr 2 Rozporządzenie MInistra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Zaremba [spr.] Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2005 r. sprawy ze skargi B.L. Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wypłaty odsetek 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie Spółka z o. o. "B.L." z siedzibą w K. w okresie od 3 kwietnia 2003 r. do 2 czerwca 2003 r., za pośrednictwem Agencji Celnej E. s.c., zgłosiła do odprawy celnej blachę ocynkowaną wg kodu PCN 7210 49 90 0 o normie DIN EN 10142, gatunku DX51D+Z i DX51D+ Z275NA na podstawie dokumentów SAD o numerach: [...]. Po przyjęciu zgłoszeń, w wyniku przeprowadzonej na podstawie art. 70 Kodeksu celnego ich weryfikacji potwierdzono, iż przedmiotem odpraw była blacha stalowa ocynkowana wg normy DIN EN 10142, o gatunku DX51D+Z oraz DX51D+ Z275NA . Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami, wydanymi w okresie od [...] do [...], których numery odpowiadają numerom zgłoszeń celnych, uznał w/w zgłoszenia za nieprawidłowe w zakresie pola 47 i wymierzył Spółce B.L. opłatę celną dodatkową (w łącznej kwocie [...] zł) oraz objął przedmiotowy towar procedurą dopuszczenia do obrotu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie rozporządzenia z dnia 07 marca 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych (Dz. U. Nr 40, poz. 342) blacha stalowa ocynkowana o kodzie PCN 7210 49 90 0, wykonana według normy DIN EN 10142 i gatunku DX51D+Z i DX51D+ Z275NA objęta jest opłatą celną dodatkową. Spółka uiściła wymierzone opłaty, jednocześnie od powyższych decyzji złożyła odwołania, wnosząc o anulowanie i zwrot uiszczonych opłat celnych dodatkowych. W uzasadnieniu odwołań Spółka podniosła, że według przepisów wskazanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej blacha wykonana wg normy (DIN EN 10142) w gatunku DX51D i pokryta powłoką cynkową zwolniona jest od przedmiotowej opłaty. Decyzją z dnia [...] nr [...] , Dyrektor Izby Celnej uchylił między innymi decyzje naczelnika Urzędu Celnego: nr [...] z dnia [...],[...] z dnia [...],[...] z dnia [...],[...] z dnia [...], [...] z dnia [...],[...] z dnia[...] , [...] z dnia [...], [...] z dnia [...] , [...] z dnia [...],[...] z dnia [...], i umorzył postępowania w sprawach. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że towar wyprodukowany wg gatunku stali DX51D+Z i DX51D+ Z275NA oraz wg normy DIN EN 10142 spełnia warunek określony w załączniku nr 2 rozporządzenia z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej (...), albowiem w określeniu normy w rozporządzeniu: "DIN (DIN-EN 10142)" określenie DIN przed nawiasem nie ma żadnego znaczenia dla odczytu przedmiotowej normy. Dyrektor Izby Celnej wskazał ponadto, że dopiero wyjaśnienie Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7.10.2003 r. pozwoliło na podjęcie jednoznacznej decyzji, iż opłaty celne dodatkowe w przypadku blachy przywożonej przez Spółkę pobrane zostały niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wobec tego Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 246 § 2 Kodeksu celnego należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub gdy kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków określonych w art. 229 § 3 Kodeksu celnego. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] Spółka wniosła o zwrot opłaty celnej dodatkowej wraz z odsetkami, o których mowa w art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej zarządził zwrot opłaty celnej dodatkowej w łącznej kwocie [...] zł oraz odmówił wypłaty określonych w art. 250 § 3 Kodeksu celnego odsetek od zwracanej kwoty. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zwrot opłaty uzasadniony jest treścią art. 246 § 2 Kodeksu celnego. Od powyżej decyzji Spółka wniosła odwołanie, w którym zażądała zmiany pkt.3 decyzji poprzez zarządzenie wypłaty odsetek od zwróconej kwoty opłaty dodatkowej wymienionej w pkt. 1 decyzji. Żądanie swoje Spółka uzasadniła tym, że błędne naliczenie opłaty celnej dodatkowej wynikało z niewłaściwej interpretacji przez organ celny przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07 marca 2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych. Spółka podniosła także, iż wszelkie wątpliwości dotyczące interpretacji sposobu oznaczeń norm wytwarzania blachy stalowej zostały już rozstrzygnięte pismem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej nr [...] z dnia [...]. Spółka zarzuciła również, że nieprawdziwy jest argument organu celnego, iż dopiero wyjaśnienia Ministerstwa Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07.10.2003 r. rozstrzygnęły ostatecznie wątpliwości interpretacyjne dotyczące przepisów rozporządzenia. Ponadto Spółka zauważyła, że żaden Urząd Celny, poza Urzędem Celnym, nie miał trudności z interpretacją tych przepisów. W związku z powyższym – zdaniem Spółki - organ celny, wydając decyzję w sprawie zwrotu opłaty celnej dodatkowej, zgodnie z przepisem art. 250 § 3 Kodeksu celnego, winien zwrócić stosowną opłatę wraz z odsetkami, bowiem wydanie decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego "było wynikiem ewidentnego błędu". Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 oraz art. 250 § 3 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), a także w związku z pkt 14 tytułu 5 zał. IV Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczypospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiką Słowackiej do Unii Europejskie, podpisanym w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) oraz art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 246 § 2 Kodeksu celnego należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub gdy kwota została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków określonych w art. 229 § 3. Ponadto, zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego, od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Organ odwoławczy wskazał też, że zgodnie z podstawową wykładnią literalną powyższego przepisu należy uznać, iż wypłata odsetek od zwracanych należności może nastąpić tylko w przypadku błędnego obliczenia należności przez organ celny - stanowisko takie zajmują również komentatorzy Komentarza do Kodeksu celnego (J. Borkowski, J. Chlebny, J. Chromicki, R. Hauser, H. Wojtachnio – Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2001 r.). W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, bowiem w dniu dokonywania odprawy - zgodnie z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07 marca 2003 r. - zwolniony od opłaty dodatkowej był towar zaklasyfikowany do kodu PCN 7210 49 90 0, wykonany wg normy DIN(DIN-EN 10142), natomiast Spółka zgłosiła do odprawy celnej towar wykonany wg normy DIN EN 10142. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu Spółki, że już pismo Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej nr [...] z dnia [...] rozstrzygnęło problemy dotyczące interpretacji oznaczeń norm wybranych gatunków stali, odnoszących się do przywozu na polski obszar celny niektórych produktów stalowych. W piśmie tym Ministerstwo Gospodarki wyjaśniło jedynie, w jaki sposób należy interpretować zapis "ex" zawierający oznaczenia DX51-DX56 – stwierdzając, że w ramach normy PN-EN 10142 występują oznaczenia DX51-DX56 wyłącznie wraz z rozwinięciem D lub D+Z, a nie występują oznaczenia tych gatunków stali bez tych rozwinięć. Zapis DX51-DX56 obejmuje wszystkie gatunki stali oznaczone symbolami DX51-DX56, niezależnie od tego, czy w przedstawionych dokumentach gatunek stali dodatkowo oznaczony jest rozwinięciem D, D+Z, czy też takie dodatkowe rozwinięcie nie występuje. W związku z wątpliwościami co do sposobu zapisu normy w ww. rozporządzeniu, Dyrektor Izby Celnej pismem nr [...] z dnia [...] wystąpił do Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej o stanowisko w tej sprawie. Pismem nr [...] z dnia [...] Ministerstwo wyjaśniło, że zapis normy "DIN (DIN-EN 10142)" został wprowadzony do załącznika rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07 marca 2003 r. w wyniku pomyłki drukarskiej, powstałej w trakcie prac nad przygotowaniem rozporządzenia. Zgodnie z tym pismem organ odwoławczy ustalił, że zapis "DIN (DIN-EN 1042)" powinien być traktowany jako "DIN-EN10142". Organ odwoławczy uważa zatem, że - jak wynika z zestawienia powyższych dat - Naczelnik Urzędu Celnego w dacie wystawiania decyzji nie mógł znać stanowiska Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie nieprawidłowego oznaczenia normy w rozporządzeniu. Stosując się rygorystycznie do zasady legalizmu, wynikającej z art.120 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy mógłby uznać, iż skoro z treści aktu prawnego (ww. rozporządzenia) oficjalnie podpisanego i opublikowanego w Dzienniku Ustaw wynika, że tak właśnie winna być opisana norma, to do czasu zmiany rozporządzenia, należy bezwzględnie stosować jego zapisy. Jednakże organ odwoławczy kierował się elementarnymi wymogami słuszności i sprawiedliwości, zwłaszcza, że do konieczności kierowania się tymi zasadami przez administrację celną odwoływał się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 05.01.1994 r., sygn. akt III ARN 50/94. Dodatkowo, odnosząc się do argumentu, że inne Urzędy Celne w Polsce nie miały trudności interpretacyjnych przy stosowaniu omawianego rozporządzenia, organ odwoławczy stwierdził, że każda ze spraw jest rozstrzygana indywidualnie, w zależności od stanu faktycznego, a ponadto, ani w prawie, ani w doktrynie nie jest przyjęte stosowanie wykładni wynikającej z praktyki stosowanej przez inne organy celne. Nie można więc w świetle przedstawionych argumentów uznać, by organ celny I instancji wymierzył opłatę celną dodatkową w wyniku swego błędu. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że chociaż w związku z wejściem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 01 maja 2004 r. ustawa z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny przestała obowiązywać, to w przypadku, gdy należności celne, których dotyczy wniosek o zwrot lub umorzenie, odnoszą się do długu celnego, który powstał przed dniem przystąpienia, zwrot i umorzenie należności zostanie przeprowadzone zgodnie z warunkami obowiązującymi w nowym Państwie członkowskim, przez to Państwo i na jego koszt, stosownie do art. 14 tytułu 5 załącznika nr IV podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. Zasadę stosowania przepisów sprzed 01 maja 2004 r. w sprawach dotyczących długu celnego zawiera także art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne. W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie "B.L." Spółka z o.o. w K. zarzuciła tej decyzji naruszenie art. 250 § 3 Kodeksu celnego przez błędne przyjęcie, iż niewłaściwe zastosowanie opłat celnych dodatkowych w niniejszej sprawie nie było wynikiem błędu organu celnego, co w konsekwencji skutkowało odmową wypłaty odsetek od zwróconych dodatkowych należności celnych. Podnosząc ten zarzut Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że każdy przepis prawa wprowadzony do systemu prawnego - bez względu na jego rangę - musi nosić cechę racjonalizmu jego prawodawcy, a organy stosujące te przepisy nie mogą na przepisy patrzeć tylko jako na zbiory liter, czy słów, ale zobowiązane są doszukiwać się celowości zastosowanych unormowań. Skoro zatem nigdy i nigdzie nie istniała norma DIN (DIN-EN 10142), to nigdy nie istniał towar, który takiej normie by odpowiadał, a zatem nigdy taki towar nie mógłby być przedmiotem odprawy celnej, a skarżąca Spółka nie mogła oznaczać towarów nieistniejącą normą. Skarżąca uważa, że wiedzę o prawidłowym brzmieniu normy organy celne mają obowiązek posiadać z urzędu, a nie jak to robił Urząd Celny domagać się kopii normy od strony postępowania celnego. W związku z powyższym, skoro nigdy nie istniała norma DIN (DIN-EN 10142), to – zdaniem Spółki - należało logicznie dojść do wniosku, że musi chodzić wyłącznie o normę DIN-EN 10142. Zdaniem skarżącej Spółki (która odprawiała taką samą blachę również w innym urzędzie celnym) wszystkie Urzędy Celne w Polsce odprawiając taką samą blachę jak skarżący nie miały wątpliwości, że w przypadku tej blachy chodzi o normę DIN-EN 10142 i w żadnym przypadku odpraw takiej blachy nie zastosowano opłaty celnej dodatkowej, co dowodzi jednoznacznie, że poza Urzędem Celnym i Izbą Celną, zapis rozporządzenia interpretowany był według wykładni systemowej i celowościowej (a nie tylko językowej, choć i według niej można było dojść do logicznej wykładni tej normy) i wśród wszystkich innych organów celnych zapis ten nie budził wątpliwości. Na dowód tego Spółka załączyła do skargi kopię przykładowej dokumentacji odprawy celnej takiego samego towaru dokonanej przez Urząd Celny w dniu [...] . Spółka podniosła także, iż w wyniku błędu organu celnego zmuszona była wpłacić na przestrzeni czterech miesięcy, tj. od początku kwietnia 2003 r. do połowy sierpnia 2003 r. z tytułu opłat celnych dodatkowych wymierzonych bez podstawy prawnej ogółem [...] zł. Zwrot tych opłat miał miejsce dopiero w miesiącach marzec-maj 2004 r., a więc po upływie niespełna roku. Łącznie odsetki od wszystkich odpraw celnych, od których zapłacono nienależne opłaty celne dodatkowe wynoszą [...] zł, która to kwota i tak nie zrekompensuje skarżącej braku w obrocie handlowym przez rok czasu kwoty [...] zł. Z tytułu odpraw celnych objętych zaskarżoną decyzją skarżąca wpłaciła opłaty celne dodatkowe w łącznej kwocie [...] zł. Uwzględniając datę ich zapłaty oraz datę zwrotu tych należności – w myśl art. 250 § 3 i § 5 Kodeksu celnego - należne skarżącej odsetki stanowią kwotę [...] zł. Skarżąca biorąc aktywny udział w postępowaniu przed organami celnymi w sposób szczegółowy i przejrzysty wykazywała wielokrotnie, iż nakładanie dodatkowej opłaty celnej dodatkowej jest bezzasadne i niezgodne z przepisami prawa. Nie jest więc zgodne z rzeczywistością stwierdzenie Dyrektora Izby Celnej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organy celne stosując przepisy rozporządzenia z dnia 7 marca 2003 r. kierowały się elementarnymi wymogami słuszności i sprawiedliwości, gdyż w takim wypadku z całą pewnością nigdy nie doszłoby do wydania decyzji wymierzającej opłatę celną dodatkową, do wymiaru której brak było jakichkolwiek podstaw prawnych. Zdaniem Spółki nienależne pobranie opłaty celnej dodatkowej było więc wynikiem błędu organu celnego, którego przy odpowiedniej, logicznej, interpretacji przepisów z całą pewnością można było uniknąć. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy niewłaściwe naliczenie dodatkowej opłaty celnej było wynikiem błędu organu celnego. Rozpoznając podobną sprawę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 czerwca 2003 r. (sygn. akt I SA/Łd 36/02) stwierdził, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych w wyniku błędu organu celnego nie jest ograniczone do błędów rachunkowych, ale uzasadnia zwrot cła wraz z odsetkami na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego w każdej sytuacji, w której organy celne wbrew przepisom prawa zobowiązały stronę do zapłaty wyższego cła aniżeli należne. Pogląd ten Sąd rozpoznający niniejszą sprawę aprobuje w całej rozciągłości. W powołanym wyroku stwierdzono także, iż Kodeks celny nie definiuje pojęcia "błędu organu celnego", natomiast w języku potocznym błąd obejmuje między innymi niezgodność, odstępstwo od normy, pomyłkę (Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, tom I, s. 285), w związku z czym uznano, że wydanie decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty wyższego cła w sposób niezgodny z prawem jest wynikiem błędu organu celnego. W sprawie niniejszej uznać należy, że decyzje organu I instancji o wymierzeniu opłat celnych dodatkowych były niezgodne z obowiązującym przepisem, co zostało potwierdzone w decyzjach Izby Celnej: z dnia [...] - uchylających decyzje organu I instancji, oraz z dnia [...] - zarządzającej zwrot niesłusznie pobranej opłaty. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że organy celne obowiązane są do ścisłego przestrzegania prawa i to przede wszystkim w jego literalnym brzmieniu. Zasada ta nie budzi wątpliwości, jednak w sytuacjach szczególnych organy celne – jak to podkreślił organ odwoławczy, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 05.01.1994 r., sygn. akt III ARN 50/94 - powinny się kierować także elementarnymi wymogami słuszności i sprawiedliwości, a w każdym wypadku również zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Niezależnie od tego wskazać należy, że ustalenie właściwej treści przepisu należy do podstawowych obowiązków każdego organu stosującego ten przepis. Zdaniem Sądu organ celny I instancji nie zastosował się w pełni do tych wskazań. Stwierdzić bowiem należy, że zapis załącznika nr 2 do przedmiotowego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, odwołujący się do normy DIN(DIN-EN 10142) powinien wzbudzić wątpliwości organu celnego i to niezależnie od podnoszonych przez importera zastrzeżeń. Jak wyjaśnił organ odwoławczy w decyzji z dnia [...], określenie "DIN" oznacza normę niemiecką, a określenie "EN" normę europejską. Dopisanie przed tak oznaczoną normą dodatkowego określenia DIN sprawiło, że całe to określenie stało się niezrozumiałe, bowiem nie może być norma podwójnie oznaczana tym samym określeniem (DIN), oznaczającym normę niemiecką. Taka sytuacja zobowiązywała organ celny do podjęcia próby wyjaśnienia tej kwestii, zwłaszcza, że oznaczenia norm DIN lub EN powinny być znane organom celnym, odwołującym się do nich w swoich decyzjach. Również z pisma Dyrektora Izby Celnej do Ministerstwa Gospodarki z dnia [...] wynika, że organ ten miał wątpliwości, co do sformułowania przedmiotowego zapisu, tym bardziej – jak podkreślił - że na oficjalnej stronie internetowej Niemieckiego Instytutu Normalizacji nie ma normy DIN(DIN-EN 10142), lecz jest norma DIN-EN 10142. Zatem przy zachowaniu wymaganej staranności organ celny I instancji powinien co najmniej powziąć wątpliwość, co do właściwego zapisu normy w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W tym kontekście powoływanie się przez importera na fakt, że inne organy celne inaczej, to znaczy właściwie, stosują omawiany przepis, organy celne orzekające w niniejszej sprawie powinny traktować jako dodatkowy argument przemawiający za koniecznością wyjaśnienia właściwego brzmienia przepisu, nie zaś – jak twierdzi organ odwoławczy – jako żądanie przyjęcia "wykładni wynikającej z praktyki stosowanej przez inne organy celne". Z powyższego wynika także, iż inne organy celne uniknęły błędu pobierania nienależnych opłat celnych. Zauważyć też należy, że zmiana stanowiska organów celnych w niniejszej sprawie nie nastąpiła w wyniku zmiany przedmiotowego przepisu - nie jest więc w pełni zasadne twierdzenie organu odwoławczego, że "do czasu zmiany rozporządzenia, należy bezwzględnie stosować jego zapisy" – lecz w wyniku pisemnej informacji Ministerstwa Gospodarki. Gdyby bowiem konsekwentnie przyjmować, że do czasu zmiany rozporządzenia, należało bezwzględnie stosować jego zapisy, oznaczałoby to, że organ odwoławczy uchylając decyzje organu I instancji naruszył te przepisy, a więc działał niezgodnie z prawem. Uznając, że uchylenie tych decyzji było zasadne, Sąd stwierdza, że nie jest w tej sytuacji istotne, czy ta zmiana stanowiska była wynikiem kierowania się przez organ odwoławczy "elementarnymi wymogami słuszności i sprawiedliwości", czy też z zastosowania przepisu zgodnie z jego rzeczywistą treścią - istotne jest potwierdzenie, iż decyzje organu I instancji były niewłaściwe, a więc niesłusznie pobrano dodatkowe opłaty celne. Dosłowne odczytanie zapisu normy w załączniku nr 2, przy wskazywanych wyżej wątpliwościach, świadczy zatem o błędnym zastosowaniu tego przepisu, bowiem w rzeczywistości nie istniała taka norma, i przy zachowaniu należytej staranności przez organ celny I instancji - zwłaszcza, że wydawał on wiele podobnych decyzji w dłuższym okresie czasu (przez kilka miesięcy) i to w wyniku weryfikacji zgłoszeń celnych - można było uniknąć niewłaściwego pobierania dodatkowej opłaty celnej. Równocześnie należy wskazać, że Spółka w żaden sposób nie przyczyniła się do takiego niewłaściwego ustalenia należności. Spółka dokładała bowiem starań, aby organy celne rozstrzygające w niniejszej sprawie odstąpiły od niewłaściwego naliczania opłat, wskazując m.in. na odmienne stanowisko zajmowane przez inne organy celne, a ponadto pismem z [...] wystąpiła do Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów o dokonanie interpretacji zapisu zawartego w załączniku nr 2 do omawianego rozporządzenia , które to pismo w dniu [...] Departament Ceł przesłał do załatwienia do Dyrektora Izby Celnej. Uwzględniając zatem wszystko powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270) podlega uchyleniu. Na podstawie art. 152 orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a na podstawie art. 200 w/w ustawy o kosztach postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI