I SA/Sz 604/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-03-26
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzaległość podatkowaodsetki za zwłokęzaliczenie wpłatyOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowerozliczenie wpłatydowód z opinii biegłego

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej i odsetek, uznając prawidłowość działań organów podatkowych.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu wpłaty z marca 2022 r. na poczet zaległości podatkowej z tytułu VAT i odsetek. Spółka kwestionowała prawidłowość rozliczenia wpłaty, domagając się m.in. opinii biegłego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczania wpłat na poczet zaległości i odsetek, a odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego była uzasadniona.

Sprawa dotyczyła skargi A. Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego o zaliczeniu wpłaty z marca 2022 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę. Spółka zarzucała organom błędy w ustaleniach faktycznych, odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz naruszenie przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 62 § 1 i § 4, art. 51 § 1, art. 53 § 1 oraz art. 55 § 2, dotyczące zaliczania wpłat na poczet zaległości podatkowych i odsetek. Sąd podkreślił, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny i jest czynnością materialno-techniczną, a nie aktem rozstrzygającym o istnieniu zaległości. Sąd uznał również, że odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego była uzasadniona, gdyż stan faktyczny mógł być ustalony na podstawie dokumentów, a celem postępowania było rozliczenie wpłaty, a nie ustalenie istnienia zaległości.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo zaliczył wpłatę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczania wpłat na poczet zaległości i odsetek. Podkreślono deklaratoryjny charakter postanowienia o zaliczeniu wpłaty oraz prawidłowość proporcjonalnego podziału wpłaty na należność główną i odsetki zgodnie z art. 55 § 2 O.p.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 62 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasady zaliczania wpłat na poczet zobowiązań podatkowych i zaległości.

O.p. art. 62 § § 4

Ordynacja podatkowa

Wydanie postanowienia w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia.

Pomocnicze

O.p. art. 51 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zaległość podatkowa to podatek niezapłacony w terminie płatności.

O.p. art. 53 § § 1

Ordynacja podatkowa

Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę.

O.p. art. 55 § § 2

Ordynacja podatkowa

W przypadku, gdy wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami, wpłatę zalicza się proporcjonalnie na poczet zaległości i odsetek.

u.p.t.u. art. 37 § ust. 1a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Naliczanie odsetek od niepobranej kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu.

O.p. art. 197 § § 1

Ordynacja podatkowa

Możliwość powołania biegłego w celu wydania opinii w sprawach wymagających wiadomości specjalnych.

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

Uwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

O.p. art. 239

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący zaskarżania postanowień.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zaliczyły wpłatę na poczet zaległości podatkowej i odsetek zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga o istnieniu zaległości. Odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego była uzasadniona, gdyż stan faktyczny mógł być ustalony na podstawie dokumentów.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 197 § 1 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Naruszenie art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu powstania zaległości. Naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez utrzymanie w mocy błędnego postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, informującym o sposobie zaliczenia wpłaty. Wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania, a wydane postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej. Zaliczenie następuje z mocy prawa. Postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty, nie prowadzi do ustalenia czy podatnik posiada zaległości, czy też nie.

Skład orzekający

Jolanta Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

sędzia

Bolesław Stachura

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania wpłat na poczet zaległości podatkowych i odsetek, a także zasad prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rozliczenia wpłaty i nie wprowadza nowych, przełomowych zasad interpretacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego - zaliczania wpłat, co jest istotne dla praktyków. Jednakże, brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć, co ogranicza jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Jak prawidłowo zaliczyć wpłatę na poczet zaległości podatkowej i odsetek? WSA w Szczecinie wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Sz 604/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 828/25 - Wyrok NSA z 2025-12-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 51 § 1, art. 53 § 1 , art. 55 § 2, art. 62 § 1 ,§ 4 ,art. 188 , art. 197 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] marca 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz na odsetki za zwłokę oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "organ I instancji") z [...] maja 2022 r. nr [...] o zaliczeniu dokonanej przez A. Spółkę z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Spółka") wpłaty z [...] marca 2022 r. w kwocie [...]zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług, wynikającej z piętnastu decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z 14 stycznia
2022 r., tj. od numeru [...] do numeru [...]
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 62 § 1 i 4, art. 53,
art. 55, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2023.2383 t.j. ze zm.; dalej: "O.p."), art. 37 ust. 1a ustawy z 11 marca 2004 r. ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U.2024.361 t.j. ze zm.; dalej: "u.p.t.u.").
Z dokonanych przez organ odwoławczy ustaleń wynikało, że:
Decyzjami z [...] stycznia 2022 r. nr [...] Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego określił Spółce kwotę należności celnych w postaci cła antydumpingowego oraz należny do zapłaty podatek od towarów
i usług z tytułu importu, jako różnicę między kwotą podatku w prawidłowej wysokości, jako różnicę między kwota podatku w prawidłowej wysokości, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym.
Ponadto, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w S. poinformował,
że od kwoty podatku VAT należy obliczyć odsetki za okres od dnia następnego po dniu powstania zobowiązania podatkowego tj. [...] sierpnia 2020 r. do dnia doręczenia decyzji. Naczelnik poinformował, że kwotę niedoboru podatku VAT wraz z należnymi odsetkami należy wpłacić w terminie 10 dni od dnia doręczenia decyzji na konto bankowe Urzędu Skarbowego w N. T.. Decyzje te, zostały doręczone [...] stycznia 2022 r. A. s.c., a [...] stycznia 2022 r. pełnomocnikowi Spółki. Od powyższych decyzji Spółka nie złożyła odwołań.
Postanowieniami z [...] lutego 2022 r. nr [...] Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. sprostował oczywistą omyłkę popełnioną w ww. decyzjach z [...] stycznia 2022 r. poprzez wskazanie, że omyłkowo wskazano datę początku naliczania odsetek jako [...] sierpnia 2020 r. Spółka nie zaskarżyła tych postanowień.
4. [...] marca 2022 r. Spółka dokonała wpłaty na rachunek bankowy
Urzędu Skarbowego w N. T. w wysokości [...] zł tytułem decyzji
nr [...]
5. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T. ustalił, że na dzień tej wpłaty,
tj. na [...] marca 2022 r., na Spółce ciążyły zaległości podatkowe z tytułu podatku
od towarów i usług, wynikające z piętnastu decyzji z [...] stycznia 2022 r.
6. Organ podatkowy zaliczył wpłatę z [...] marca 2022 r. w kwocie [...]zł
na poczet zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług z ww. decyzji.
Pismem z [...] czerwca 2022 r. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. nr [...] oraz na pozostałe postanowienia dotyczące zaliczenia wpłat z 31 stycznia
i [...] lutego 2022 r.
Spółka zarzuciła organowi podatkowemu rozbieżności w ustaleniach faktycznych, polegające na tym, że Spółka poczyniła ustalenia z Urzędem Skarbowym w N. T., że zapłaci w nadwyżce zobowiązanie podatkowe, czego dokonała i uzyskała jeszcze zwrot drobnych sum. Ponadto, z ostrożności Spółka wpłaciła do organu podatkowego dodatkowo [...] zł. W ocenie Spółki, przy takiej praktyce nie ma możliwości, aby doszło do powstania zaległości, skoro wpłacono sumę główną, wyliczone odsetki i dodatkowo [...] zł. W uzasadnieniu zażalenia Spółka wskazała, że wniosek ten dotyczy odsetek wskazanych w postanowieniach o zaliczeniu wpłat.
Spółka wniosła o:
- zwrot kwoty [...]zł z tytułu podatku od towarów i usług, wpłaconej 31 stycznia
2022 r.,
- przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości wyceny lub przedstawienie szczegółowego rozliczenia dokonanych wpłat,
- przeprowadzenie dowodu z korespondencji mailowej podatnika z Urzędem Skarbowym w N. T.,
- rozstrzygnięcie tego wniosku w drodze wydania decyzji lub postanowienia, które mogłoby podlegać dalszemu zaskarżeniu.
Postanowieniem z [...] września 2022 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, niedopuszczalność zażalenia. W ocenie organu odwoławczego, nieprawidłowo doręczono postanowienie organu I instancji pełnomocnikowi, nie zaś samej Spółce, wobec czego nie rozpoczął się bieg terminu
do wniesienia zażalenia.
Na powyższe postanowienie Spółka złożyła skargę.
Wyrokiem z [...] maja 2023 r., I SA/Sz 792/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny
w S. uwzględnił skargę Spółki i uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowienie z [...] maja 2022 r. pozostaje
w bezpośrednim związku z wnioskiem Spółki z [...] lutego 2022 r. o zwrot wpłaconych
[...] stycznia 2022 r. kwot z tytułu odsetek od należności z tytułu podatku VAT i do niego wprost się odnosi. Wobec czego, bezsporny jest fakt, prawidłowego umocowania pełnomocnika do reprezentowania Spółki. Organ odwoławczy nie zgodził się z wyrokiem sądu I instancji i zaskarżył go w całości skargą kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 grudnia 2023 r., I FSK 1509/23 oddalił skargę kasacyjną.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że wobec powyższego, związany jest oceną prawną i wskazaniem co do dalszego postępowania dokonaną w orzeczeniu WSA w Szczecinie. Powyższym wyrokiem sąd nakazał rozpoznanie "zażalenia skarżącej na postanowienie organu I instancji w przedmiocie zaliczenia wpłaty". Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku stwierdził, że "rację należy przyznać sądowi I instancji, który w uzasadnieniu wskazał, że postanowienie
z [...] maja 2022 r. pozostaje w bezpośrednim związku z wnioskiem z [...] lutego 2022 r.
i do niego wprost się odnosi".
Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie organu I instancji z [...] maja 2022 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej, wydane na podstawie art. 62 § 1 O.p. jest aktem formalnym, informującym o sposobie zaliczenia wpłaty. Postanowienie to ma charakter deklaratoryjny. Wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania, a wydane postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych według zasad określonych w O.p.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zapłacenie przez Spółkę podatku VAT
w zaniżonej, w stosunku do prawidłowej, wysokości, skutkowało w części zaniżonego zobowiązania podatkowego, powstaniem zaległości podatkowej - stosownie
do art. 51 § 1 O.p. Stwierdził, że w okolicznościach tej sprawy, w dacie wpłaty, tj. [...] marca 2022 r. istniały zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług, określone
ww. decyzjami z [...] stycznia 2022 r. w łącznej wysokości [...] zł oraz należne odsetki od niepobranej kwoty podatku. Organ dodał, że odsetki od niepobranej kwoty podatku, pobiera się zgodnie z art. 37 ust. 1a u.p.t.u. z uwzględnieniem zasad dotyczących odsetek za zwłokę.
Organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
w S., w decyzjach określających różnicę podatku VAT z [...] stycznia 2022 r. sprostowanych [...] lutego 2022 r. zwrócił uwagę, że odsetki należy obliczyć za okres
od następnego dnia po powstaniu zobowiązania podatkowego do dnia doręczenia decyzji z zachowaniem zasad zawartych w art. 53 do 58 O.p. oraz rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo naliczył odsetki należne za okres od następnego dnia po powstaniu zobowiązania podatkowego do dnia doręczenia decyzji. Ponadto, wobec niepełnej wpłaty na poczet podatku i należnych odsetek, w sprawie miał zastosowanie art. 55 § 2 O.p. Zatem, organ I instancji prawidłowo dokonał proporcjonalnego podziału wpłaty [...] zł na należność główną i na odsetki.
Odnosząc się do żądania Spółki o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego
z dziedziny rachunkowości w kontekście prawidłowości rozliczenia wpłat, organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w przedmiocie zaliczenia wpłaty na zaległości podatkowe jest postępowaniem mającym charakter rachunkowy i techniczny, a zaliczenie jest w istocie czynnością materialno-techniczną, odrębną od indywidualnego aktu administracyjnego konkretyzującego prawa i obowiązki w relacji organ podatkowy - wierzyciel podatkowy. Jednakże czyniąc zadość żądaniu strony, przedstawił szczegółowy sposób rozliczenia wpłaty z [...] marca 2022 r. i nie podzielił zarzutu Spółki
co do naliczenia odsetek w zawyżonej wysokości. Organ odwoławczy dodał, że zasady naliczania odsetek od zaległości podatkowych regulują art. 53 – art. 58 O.p. W tym kontekście zaznaczył, że w wypadku odsetek obowiązuje zasada ich samoobliczenia przez podatnika (art. 53 § 3 O.p.).
Odnosząc się do kwestii wpłaty przez Spółkę w dniu [...] marca 2022 r. kwoty
[...] zł na właściwy rachunek Urzędu Skarbowego w N. T., organ odwoławczy poinformował, że wpłata ta, zgodnie z dyspozycją przekazaną przez Spółkę drogą mailową w dniu [...] marca 2022 r., została rozliczona na dokumenty wyszczególnione
we wniosku (tj. postanowienia Naczelnika Z. Urzędu Celno - Skarbowego w S. z [...] lutego 2022 r. prostujące decyzję tegoż organu
z [...] stycznia 2022 r.) w następujący sposób: [...] zł na należność główną oraz [...] zł na odsetki. Pozostałą kwotę [...]zł zwrócono przelewem z [...] marca 2022 r. na konto Spółki.
W ocenie organu odwoławczego organ podatkowy I instancji dokonał prawidłowego rozliczenia wpłaty kwoty [...]zł na należność główną oraz na odsetki.
W sprawie nie doszło do naruszenia art. 62 § 1 O.p.
W skierowanej do Sądu skardze na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] lipca 2024 r. zaskarżyła je w całości, zarzucając:
1) naruszenie przepisu postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 197 § 1 O.p. w zw. z art. 188 O.p, polegające na odmówieniu skarżącej przeprowadzenia w sprawie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, pomimo tego, że przeprowadzenie tego dowodu było konieczne celem należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. zweryfikowania czy dokonane przez organ rozliczenie nastąpiło w sposób prawidłowy;
2) naruszenie przepisu postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p., poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności, niezbędnych do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia,
3) na skutek uchybień wskazanych w pkt 1 i 2, dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, polegających na przyjęciu, że po stronie skarżącej doszło do powstania zaległości,
w sytuacji, gdy Spółka poczyniła ustalenia z Urzędem Skarbowym w N. T.,
że zapłaci w nadwyżce zobowiązania podatkowe, czego dokonała, uzyskując jeszcze zwrot drobnych sum, a tym samym nie widzi ona możliwości, aby doszło do powstania jakichkolwiek zaległości;
4) naruszenie przepisu postępowania, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia,
tj. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, które pozostawało błędne.
Mając na uwadze powyższe, Spółka wniosła o:
1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi
do ponownego rozpoznania,
2) zobowiązanie organu do przeprowadzenia wnioskowanego przez Spółkę dowodu
z opinii biegłego z zakresu rachunkowości,
3) zasądzenie od organu na rzecz Spółki zwrotu kosztów jej zastępstwa prawnego
w niniejszym postępowaniu - według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że rozpoznanie niniejszej sprawy zostało dokonane przez sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, albowiem przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j.ze zm.; dalej: "P.p.s.a".).
Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło
do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących
być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz lit. c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta,
w której wniesiono skargę.
Granice niniejszej sprawy wyznaczyło zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S.
z dnia [...] maja 2022 r., o zaliczeniu dokonanej przez Spółkę wpłaty z [...] marca 2022 r.
w kwocie [...]zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług, wynikającej z decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego
w S. z [...] stycznia 2022 r. (kwoty wysokości zaległości podatkowych i odsetek organ szczegółowo wymienił w zaskarżonym postanowieniu).
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowego rozliczenia wpłaty, a samo postanowienie ma charakter deklaratoryjny. Natomiast Skarżąca kwestionuje prawidłowość dokonanego przez organ rozliczenia wpłaty oraz zarzuca organowi nie przeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego wobec odmówienia przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych wyżej przepisów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 62 § 1 O.p. jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe
z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie
ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej
o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.
Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaliczki, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności (art. 62 § 2 O.p.). Natomiast stosownie do § 4 tego samego artykułu, w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę
oraz kosztów upomnienia wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie,
z zastrzeżeniem § 4a.
Należy też dodać, że zgodnie z art. 51 § 1 O.p. zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Ponadto, w myśl art. 51 § 3 O.p., przepisy § 1 i 2 stosuje się również do należności z tytułu podatków, zaliczek na podatki oraz rat podatków niewpłaconych w terminie płatności przez płatnika lub inkasenta.
Stosownie do art. 53 § 1 O.p. od zaległości podatkowych z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. Zatem odsetki za zwłokę naliczane są z mocy prawa, albowiem stanowią one automatyczny skutek powstania zaległości podatkowej.
Natomiast zgodnie z art. 55 § 2 O.p. jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku,
w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek
za zwłokę. Przepis ten reguluje proporcjonalny sposób zaliczania dokonanej wpłaty, przy czym zaległością podatkową - zgodnie z ww. art. 51 § 1 O.p. - jest podatek niezapłacony w terminie płatności.
Trafnie zatem organ wskazał, że zapłacenie przez Spółkę podatku VAT
w zaniżonej, w stosunku do prawidłowej, wysokości skutkowało w części zaniżonego zobowiązania podatkowego, powstaniem zaległości podatkowej. W dniu wpłaty,
tj.: [...] marca 2022 r. istniały zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług, określone decyzjami z [...] stycznia 2022 r. w łącznej wysokości [...] zł oraz należne odsetki od niepobranej kwoty podatku. Odsetki od niepobranej kwoty podatku należało zatem pobrać zgodnie z art. 37 ust. 1a u.p.t.u., który stanowi, że w przypadku gdy kwota podatku należnego z tytułu importu towarów została określona w decyzjach, o których mowa w art. 33 ust. 2-3 oraz w art. 34, naczelnik urzędu skarbowego właściwy do poboru kwoty należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego pobiera
od niepobranej kwoty podatku odsetki z uwzględnieniem wysokości i zasad obowiązujących na potrzeby odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych,
z zastrzeżeniem ust. 1 aa i 1 ab, z tym że ich wysokość jest liczona od dnia następującego po dniu powstania obowiązku podatkowego do dnia powiadomienia o wysokości należności podatkowych.
Przepisy tej ustawy stanowią zatem, że w przypadku określenia podatku z tytułu importu w nowej, wyższej wysokości od niepobranej kwoty (różnicy) organ pobiera odsetki, na zasadach odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.
W sprawie Naczelnik Z. Urzędu Celno - Skarbowego
w S., w decyzjach z dnia [...] stycznia 2022 r. określających różnicę podatku VAT, sprostowanych następnie w dniu [...] lutego 2022 r., wskazał, że odsetki należy obliczyć
za okres od następnego dnia po powstaniu zobowiązania podatkowego do dnia doręczenia decyzji z zachowaniem zasad zawartych w art. 53 do 58 ustawy Ordynacja podatkowa oraz w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach. Spółka nie zaskarżyła postanowień Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z 25 lutego
2022 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki popełnionej w decyzjach z 14 stycznia
2022 r., a zatem orzeczenia stały się prawomocne i ostateczne.
Prawidłowo zatem organ naliczył odsetki należne za okres od następnego dnia
po powstaniu zobowiązania podatkowego do dnia doręczenia decyzji. Ponadto, skoro Spółka dokonała niepełnej wpłaty na poczet podatku i należnych odsetek, to w sprawie miał zastosowanie art. 55 § 2 O.p. i organ podatkowy prawidłowo dokonał proporcjonalnego podziału wpłaty [...] zł na należność główną i odsetki.
W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej regulujących zasady zaliczenia wpłaty na zaległości podatkowe.
Dodać przy tym należy, że postanowienie wydane na podstawie art. 62 § 4 O.p., ma charakter deklaratoryjny. To zaś oznacza, że dokonana wpłata podlega zaliczeniu
na poczet zaległości podatkowej z dniem jej dokonania, a wydane postanowienie, jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej
na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych, według zasad określonych w O.p. Organowi nie przysługuje żadna uznaniowość
w rozliczeniu wpłaconej kwoty, gdyż rozliczenie następuje z mocy prawa, zgodnie
z przepisami obowiązującymi w chwili dokonania wpłaty. Ponadto, postanowienie
o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. Zaliczenie następuje z mocy prawa (por. m.in.: wyrok NSA z 13 stycznia 2021 r., II FSK 2452/18; wyrok NSA z 5 października 2017 r., I FSK 2290/15; wyrok WSA w Warszawie z 8 stycznia 2015 r., III SA/Wa 1739/14).
Podobną uwagę należy również odnieść do kwestii odsetek za zwłokę. I choć kwotę odsetek za zwłokę, które powstają z mocy prawa, wylicza organ podatkowy,
to jednak nie jest to przedmiotem tego postanowienia, które dotyczy zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości i odsetek. Postanowienie to nie może być zatem traktowane jako akt, w którym określone zostały podatnikowi zaległości podatkowe czy odsetki
za zwłokę. Bezspornie też odsetki, w sytuacji, gdy wpłata nie pokryła w całości zaległości i odsetek, biegną dalej (p. Komentarz do art. 62 Ordynacji podatkowej, L. Etel [w:]
R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, 2006 r.).
Wbrew zarzutom skargi, zaskarżone postanowienie jest odzwierciedleniem prawidłowo dokonanej czynności księgowej, tj. rozliczenia wpłaty Skarżącej z [...] marca 2022 r.
Sąd stwierdza, że pozostałe zarzuty skargi są również bezzasadne.
Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 197 § 1 O.p. w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Tym samym art. 197 § 1 O.p. pozostawia organom podatkowym swobodę w zakresie posłużenia się dowodem z opinii biegłego. Organ podatkowy obowiązany jest wykorzystać ten środek dowodowy
w sprawie o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami (wyroki NSA z 23 sierpnia 2012 r., II FSK 120/11 i 10 czerwca 2010 r., I GSK 1082/09). Rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych wtedy, gdy przy jej rozpoznaniu wyłoni się zagadnienie mające znaczenie, dla rozstrzygnięcia którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości
i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne i nie jest możliwe
bez posiadania wiadomości specjalnych w określonej dziedzinie nauki, sztuki, rzemiosła, techniki, stosunków gospodarczych itp., z którą wiąże się rozpatrywane zagadnienie.
Nadto, w art. 188 O.p. ustawodawca wskazał, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Powołanie biegłego jest zatem zbędne, jeżeli dana okoliczność
w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona na podstawie innych dowodów, przykładowo dokumentów - tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Zatem uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu podlega ograniczeniom, a organ powinien każdorazowo rozważyć żądanie przeprowadzenia dowodu z uwagi na celowość i konieczność zapewnienia szybkości postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (zob. wyrok NSA
z 2 grudnia 2021 r., II GSK 3768/17).
Raz jeszcze wskazać przy tym należy, że postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty, nie prowadzi do ustalenia czy podatnik posiada zaległości, czy też nie. Postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległych zobowiązań podatkowych, wydane na podstawie art. 62 O.p., ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że dokonana wpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej z dniem
jej dokonania, a wydane postanowienie jedynie odzwierciedla i potwierdza dokonanie czynności materialno-technicznej. Czynność ta polega na rozliczeniu dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet zaległości podatkowych według zasad określonych
w Ordynacji podatkowej. Podatnik nie może w tym postępowaniu kwestionować istnienia zaległości przyjętej przez organ. Może on jedynie kwestionować sposób zaliczenia. Jeżeli podatnik kwestionuje istnienie zaległości, może to uczynić w innym postępowaniu,
nie zaś w postępowaniu mającym charakter rachunkowy i techniczny. W postanowieniu o zaliczeniu organ podatkowy wskazuje jedynie jaką kwotę zalicza i na co, a także z jakich dokumentów wynika zaległość podatkowa, na poczet której dokonywane jest zaliczenie. Istotne jest również to, że zaliczenie wpłaty na zaległość następuje z urzędu,
a nie na wniosek podatnika.
Właściwe było zatem utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy (na podstawie
art. 233 § 1 pkt 1 O.p.) prawidłowego postanowienia organu I instancji.
Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Wydając rozstrzygnięcie, organy działały
na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie
do organów i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zaś zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy
nie ujawniła wad tego rodzaju, które miały wpływ lub mogłyby mieć istotny wpływ
na rozstrzygnięcie.
Wszystkie powołane wyżej orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Mając powyższe na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę