II SA/Bd 480/24

II SA/Bd 480/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski
Joanna Brzezińska /przewodniczący/
Renata Owczarzak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1330
art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Minister Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2024 r., sygn. [...] Zastępca Prokuratora Rejonowego we [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.- u.d.i.p.) oraz art. 107 § 1 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obejmującej wskazanie sygnatur spraw zakończonych w latach 2022-2023, prowadzonych lub nadzorowanych przez Prokuraturę Rejonową we [...], a dotyczących możliwości popełnienia czynu zabronionego na terenie Zakładu Karnego we [...] wraz ze wskazaniem sposobu zakończenia postępowania, orzekł o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. wezwano wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wyznaczając 7-dniowy termin na uczynienie zadość wezwaniu, pod rygorem odmowy udzielenia informacji. Wnioskodawca w przypisanym terminie nie wykazał, że uzyskanie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego,
a jedynie w piśmie z dnia [...] stycznia 2024 r. podjął próbę wykazania, że wnioskowana przez niego informacja publiczna nie jest przetworzona, lecz stanowi informację publiczną prostą.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ I instancji uznał, że informacja wskazana we wniosku, tj. dane odnośnie liczby postępowań z podziałem na różne sposoby ich zakończenia decyzją merytoryczną zakończonych w latach 2022-2023 prowadzonych lub nadzorowanych przez Prokuraturę Rejonową we [...],
a dotyczących możliwości popełnienia czynu zabronionego na terenie Zakładu Karnego we [...], bez wątpienia należy do kategorii informacji publicznej i podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie.
W świetle powyższego organ dokonał oszacowania liczby dokumentów, które podlegałyby czynnościom związanym z udostępnieniem żądanej informacji, podkreślając przy tym, że liczba ta obejmuje akta kilkuset spraw, które musiałyby zostać przez pracowników pobrane z archiwum, a ich treść przeanalizowana pod kątem kryteriów określonych we wniosku.
Orzekający organ zwrócił uwagę, że w odniesieniu do informacji publicznej przetworzonej, ustawodawca uzależnił możliwość jej udzielenia od wykazania przez wnioskodawcę, iż jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W okolicznościach rozpatrywanego przypadku organ uznał, że nie wykazano istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, co skutkowało odmową udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Zdaniem Prokuratora nie wskazano żadnych realnych i konkretnych możliwości wykorzystania żądanej informacji publicznej dla dobra ogółu lub ochrony interesu publicznego, a co za tym idzie - nie można przyjąć, że istnieją jakieś realne, konkretne, możliwości wykorzystania żądanej informacji w sposób, który mógłby znacząco wpłynąć na realizację interesu publicznego. Poza tym, nie można tracić z pola widzenia, że przedmiotem wniosku i w konsekwencji oceny dokonywanej przez organ, jest informacja przetworzona, składająca się z szeregu informacji prostych.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. wniósł o jej uchylenie
i przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucając, iż decyzja narusza jego prawo do informacji przewidziane art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Ponadto odwołujący zarzucił naruszenie:
1. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku jest informacja przetworzona,
2. art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez brak zastosowania polegający na braku wskazania w uzasadnieniu decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania,
3. art. 7, 8 11 i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania
i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy
4. art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez przedstawienie wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
Minister Sprawiedliwości po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia
[...] marca 2024 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego, żądana przez wnioskodawcę informacja publiczna posiada charakter informacji przetworzonej, ponieważ zakres przedmiotowy wniosku jest dość obszerny; dotyczy dwuletniej działalności Prokuratury Rejonowej we [...], co zważywszy na bardzo dużą skalę corocznego wpływu spraw do tej jednostki (np. w 2022 roku wpływ spraw do tej jednostki wynosił 5 937 spraw i zbliżoną co do zasady ilość w kolejnym roku - pomijając pozostałość spraw z uprzedniego okresu) daje dużą łączną ilość spraw (rzędu wielu tysięcy). Wykorzystanie systemu informatycznego prokuratury PROK-SYS do wyselekcjonowania zażądanych danych może istotnie skrócić i uprościć drogę ich pozyskania, ale wyłącznie pod warunkiem, gdy pracownicy jednostki prokuratury dokonywaliby pełnego i wyczerpującego wprowadzenia do systemu danych w zakresie opisu danej sprawy (w tym przypadku każdorazowego zaznaczenia, że dany czyn zabroniony popełniono na terenie danego zakładu karnego). Sytuacja taka nie nastąpiła w przedmiotowej jednostce w całej rozciągłości, ponieważ
z decyzji Zastępcy Prokuratora Rejonowego we [...] wynika, że dla udzielenia odpowiedzi (która musi być ścisła i jednoznaczna) potrzebna jest kwerenda akt, a to sprawia, że zakres prac dla wypracowania odpowiedzi jest dużo większy i wymaga zaangażowania pracowników przez znaczny okres oraz kwerendy wielu akt spraw. Zakres dotyczy obszernych dokumentów, których pozyskanie wymagać będzie wysiłku organizacyjnego, co zważywszy na bardzo duże obciążenie personelu tej jednostki jest dodatkowy zadaniem.
Wskazano ponadto, że Prokuratura Rejonowa we [...] od bardzo wielu lat jest jednostką, w której prowadzi się stosunkowo dużą liczbę postępowań przygotowawczych, a kadra urzędnicza obsługującej sekretariat tej jednostki Prokuratury z trudem wykonuje czynności bieżące, zabezpieczające codzienne normalne funkcjonowanie jednostki prokuratorskiej. Dlatego też angażowanie pracowników sekretariatu do tak dużej zakresowo pracy, nie pozostałoby bez wpływ na prawidłowe funkcjonowanie jednostki prokuratorskiej
Prokurator Okręgowy podkreślił, iż intencją ustawodawcy nie było przy uchwalaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej stworzenie instrumentów pozwalających na utrudnianie funkcjonowania jednostek wykonujących zadania publiczne, lecz zapewnienie każdemu możliwości realizowania jego konstytucyjnego prawa do uzyskania informacji publicznej. Poprzez uznanie informacji za informację przetworzoną wnioskodawca nie jest pozbawiony tego prawa. Jednak konieczność przetworzenia informacji i możliwość jej uzyskania, słusznie została uzależniona od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26.02.2016 r. sygn. akt I OSK 833/15).
W skardze do Sądu M. S. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych.
Ponadto odwołujący zarzucił naruszenie:
1. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku jest informacja przetworzona,
2. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji mimo, że narusza prawo,
3. art. 7, 8 11 i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania
i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy,
4. art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez przedstawienie wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona w zakreślonych wyżej ramach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że organy nie naruszyły prawa, co skutkowało oddaleniem skargi.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do oceny, czy informacja dotycząca wskazania sygnatur spraw zakończonych w latach 2022-2023 prowadzonych lub nadzorowanych przez Prokuraturę Rejonową we [...], a dotyczących możliwości popełnienia czynu zabronionego na terenie Zakładu Karnego we [...] wraz ze wskazaniem sposobu zakończenia postępowania, stanowi informację przetworzoną
w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zatem czy organ prawidłowo odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej.
Zdaniem skarżącego, informacja, o którą się ubiegał nie była informacją przetworzoną, gdyż nie wymaga formy przekształcenia oraz usuwania danych. Nie będzie to również czasochłonna praca.
Z kolei zdaniem organów, omawiany wniosek ma za przedmiot przetworzoną informację publiczną, bowiem jego uwzględnienie wymaga zebrania, analizy
i przygotowania, a więc przetworzenia dokumentacji sporządzanej przez organ
w związku z funkcjonowaniem Prokuratury Rejonowej we [...]. Udzielenie informacji przetworzonej uzależnione jest zaś od wykazania przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący tego nie wykazał.
Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.d.i.p., której art. 1 ust. 1 definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych, podlegającą udostępnieniu na ustawowo określonych zasadach i trybie.
Wobec otwartego katalogu danych stanowiących informację publiczną, skonkretyzowanego przez ustawodawcę w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, wedle którego przez informację publiczną należy rozumieć każdą wiadomość dotyczącą sfery faktów i danych, wytworzoną lub odnoszącą się do władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także do innych podmiotów, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyroki NSA z dnia 25 marca 2003 r. o sygn. akt II SA 4059/02 oraz z dnia 12 grudnia 2012 r. o sygn. akt I OSK 2149/12).
Poza sporem był fakt, że organ jest organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz, iż żądana informacja mieści się granicach art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że na gruncie przepisów u.d.i.p. ustawodawca nie doprecyzowuje pojęcia "informacji przetworzonej", wobec tego ciężar dookreślenia tego pojęcia został przeniesiony na podmioty stosujące prawo.
W rzeczywistości proces ustalania pojęcia "informacja przetworzona" odbywa się na gruncie judykatury. W toku stosowania przepisów u.d.i.p. w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się pogląd, wedle którego informacja przetworzona to taka informacja, na którą składa się określona liczba, tzw. informacji prostych, podlegających jednak wyodrębnieniu w sposób dostosowany do żądania wnioskodawcy poprzez konieczność dokonania stosownych analiz, wyciągów bądź zestawień (por. wyroki NSA z dnia 21 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 1477/12 oraz z dnia 17 października 2006 r. o sygn. akt I OSK 1347/05).
Biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo sądowoadministracyjne i poglądy doktryny w tym zakresie można wyróżnić co najmniej dwie koncepcje i sposoby identyfikacji przesłanek uzasadniających konieczność przetworzenia informacji publicznej. I tak zgodnie z pierwszą z nich, tzw. szeroką koncepcją identyfikacji czynności, które musi podjąć zobowiązany w celu wytworzenia informacji przetworzonej mamy do czynienia wtedy, gdy kryterium identyfikującym stają się dodatkowe czynności, które musi wykonać podmiot zobowiązany w celu wytworzenia takiej informacji. Zazwyczaj chodzi
o te czynności, których celem jest wyodrębnienie określonych informacji prostych (dokumentów) ze zbioru informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia (zob. M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015, s.133).
Z kolei druga koncepcja, tzw. wąska koncepcja przetworzenia informacji publicznej opiera się na założeniu, że jest to tylko taka informacja, która w momencie złożenia wniosku nie istnieje, a jej wytworzenie wymaga twórczego i analitycznego działania zobowiązanego (jego pracowników), polegającego na stworzeniu informacji według kryteriów i metod wskazanych przez wnioskodawcę (zob. P. Fagielski, Informacja
w administracji publicznej. Prawne aspekty gromadzenia, udostępniania i ochrony, Wrocław 2007, s. 85-86). W takim rozumieniu pojęcie "przetworzenie informacji publicznej" nie może być identyfikowane z sumą wszystkich działań techniczno- organizacyjnych, które musiałby podjąć zobowiązany w celu wyselekcjonowania zbioru dokumentów (informacji), będących podstawą przygotowania informacji przetworzonej. Bierze się pod uwagę tylko to, czy rzeczywiście konieczne byłoby twórcze (analityczne, systemowe, zbiorcze itd.) wytworzenie nowej informacji, nie istniejącej w chwili wystąpienia z wnioskiem. W konsekwencji, wąskie rozumienie przetworzenia informacji publicznej sprowadza się do przyjęcia, że przetworzenie występuje jedynie wtedy, gdy po odpowiednim wyselekcjonowaniu dokumentów i ich merytorycznej ocenie – również pod kątem ochrony tajemnic ustawowych i prywatności – nie można ich traktować jako gotowych do udostępnienia, a jedynie jako źródła informacji niezbędnej do wytworzenia tej , której żąda wnioskodawca.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt okoliczności badanej sprawy stwierdzić należy, że nawet przy przyjęciu wąskiej koncepcji identyfikacji czynności, które musi podjąć adresat przedmiotowego wniosku, a tym samym przy przyjęciu koncepcji najkorzystniejszej dla skarżącego - nie można uznać żądanego przez niego wykazu ze zbioru dokumentów za tzw. prostą informację publiczną, albowiem żądany zbiór dokumentów – zważywszy na jego zakres dotyczący wielu różnorodnych i zarazem specyficznych danych z bieżącego roku - nie istnieje i dopiero musiałby być sporządzony. Dodatkowo, przygotowanie odpowiedzi na wniosek w zakresie wskazania sygnatur spraw zakończonych w latach 2022-2023 prowadzonych lub nadzorowanych przez Prokuraturę Rejonową we [...], a dotyczących możliwości popełnienia czynu zabronionego na terenie Zakładu Karnego we [...] wraz ze wskazaniem sposobu zakończenia postępowania, a więc dotyczące dwuletniej działalności Prokuratury Rejonowej we [...], zważywszy na bardzo dużą skalę corocznego wpływu spraw do tej jednostki (np. w 2022 roku wpływ spraw do tej jednostki wynosił 5 937 spraw i zbliżoną co do zasady ilość w kolejnym roku - pomijając pozostałość spraw z uprzedniego okresu) daje dużą łączną ilość spraw (rzędu wielu tysięcy). Jak wskazał organ, wykorzystanie systemu informatycznego prokuratury PROK-SYS do wyselekcjonowania zażądanych danych istotnie skróciłoby i uprościło drogę do ich pozyskania, ale wyłącznie pod warunkiem, gdyby pracownicy jednostki prokuratury dokonywaliby pełnego i wyczerpującego wprowadzenia do systemu danych w zakresie opisu danej sprawy (w tym przypadku każdorazowego zaznaczenia, że dany czyn zabroniony popełniono na terenie danego zakładu karnego). Z decyzji Zastępcy Prokuratora Rejonowego we [...] wynika, że dla udzielenia odpowiedzi (która musi być ścisła i jednoznaczna) potrzebna jest kwerenda akt, a to sprawia, że zakres prac dla wypracowania odpowiedzi jest dużo większy
i wymaga zaangażowania pracowników przez znaczny okres oraz kwerendy wielu akt spraw. Zakres dotyczy obszernych dokumentów, których pozyskanie wymagać będzie wysiłku organizacyjnego, co zważywszy na bardzo duże obciążenie personelu tej jednostki jest dodatkowy zadaniem.
Trafnie zatem organy wskazały m.in.:, że przygotowanie żądanej informacji
z uwagi na jej ilość i różnorodność, wymaga przeanalizowania dokumentacji źródłowej
i zaangażowania personelu jednostki w dodatkowe czynności, co skutkować mogłoby
z kolei problemami kadrowymi oraz problemami z bieżącą obsługą jednostki
Sąd podzielił stanowisko organów, że każdą z wymienionych czynności (wyszukanie, analiza) należy uznać za niezbędną dla wytworzenia informacji publicznej, która w swej treści odpowiadałaby żądaniu strony. Działania podjęte w tym zakresie przez podmiot zobowiązany miałyby więc charakter nie tylko techniczny, ale również intelektualny, wymagający zaangażowania odpowiednich zasobów w celu wyodrębnienia materiałów źródłowych, a następnie ich analizy i stworzenia zestawienia odpowiadającego kryteriom wskazanym przez skarżącego. Przy czym, wygenerowana w ten sposób informacja mogła być udostępniona po uwzględnieniu ograniczeń przewidzianych w art. 5 u.d.i.p. Stąd też informację publiczną powstałą w efekcie wskazanych czynności należy uznać za informację przetworzoną.
Powyższa konstatacja prowadzić więc musi do wniosku, że organ I instancji zasadnie zastosował art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowiący, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Zdaniem Sądu, organ dokonał właściwej wykładni wskazanego przepisu przyjmując, że podmiot ubiegający się o udostępnienie informacji przetworzonej zobowiązany jest uzasadnić, dlaczego (w jego ocenie) pozyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego będące zwrotem niedookreślonym, odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako prawnej całości. Wobec takiego rozumienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego należy przyjąć, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (por. wyrok NSA
z dnia 10 stycznia 2014 r. o sygn. akt I OSK 2111/13).
Jak wskazano w Komentarzu do Ustawy o dostępie do informacji publicznej,
I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska (Warszawa . WK 2016 do art. 3), "Niewątpliwie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, zmuszając do wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem niedookreślonym, zaś skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się
z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji w szerokim tego słowa znaczeniu. Przyjmuje się, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów".
W świetle powyższego, to na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania organowi, że uzyskanie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tymczasem skarżący nie wykazał, że uzyskanie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a jedynie w piśmie z dnia [...] stycznia 2024 r. podjął próbę wykazania, że wnioskowana przez niego informacja publiczna nie jest przetworzona, lecz jest informacją publiczną prostą.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał przesłanki
z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ prawidłowo zatem wydał decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji z takim właśnie uzasadnieniem.
Ponadto za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć należy, że nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego, aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (vide: J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa, 2005 r., s. 146–147; wyrok NSA z 16 października 2015 r. I OSK 1992/14; wyrok NSA z 23 listopada 2016 r. I OSK 1601/15; wyrok NSA z 14 lutego 2017 r. I OSK 2642/16).
Zasadniczo w doktrynie oraz w orzecznictwie konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście:
1. wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji);
2. wykorzystania dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych;
[...] złożenia wielu wniosków w celu uniknięcia wymogów stawianych dla informacji przetworzonych;
4. wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji.
Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega zatem na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy
o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (por. wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15).
W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania
z prawa do informacji, a zatem brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Taki stan rzeczy powoduje jednak, że w praktyce bardzo często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy, ani tym bardziej z Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. Z taką sytuacją mamy do czynienia
w okolicznościach niniejszej sprawy.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12, ale także powołanych wcześniej wyrokach NSA III OSK 938/22 oraz III OSK 939/22, zgodnie
z którymi zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu (zob. Nadużywane prawa do informacji publicznej – Uwagi De Lege Lata i De Lege Ferenda, Agnieszka Piskorz – Ryń, Kontrola Państwowa nr 6/2008).
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są
w internetowej bazie orzeczeń NSA pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.