I SA/Sz 597/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G. A. S.A. na decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego, która określiła spółce stratę podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2018 r. w wysokości [...] zł. Spór koncentrował się wokół możliwości zaliczenia przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów kwoty umorzonych wierzytelności wobec A. S.A., wynikających z trójstronnego porozumienia z 2014 r. Spółka twierdziła, że wierzytelność ta została uprzednio zarachowana jako przychód należny, a porozumienie jedynie zmieniło dłużnika (z D. sp. z o.o. na A. S.A.). Organ celno-skarbowy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznali jednak, że porozumienie to, powołujące się na art. 453 k.c., stanowiło świadczenie w miejsce wykonania (cessio in solutum). W konsekwencji, zobowiązanie spółki D. wobec skarżącej wygasło w chwili dokonania przelewu wierzytelności wobec A. S.A., a skarżąca nabyła nową wierzytelność, która nie stanowiła przychodu podatkowego w momencie nabycia. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., umorzone wierzytelności mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów tylko wtedy, gdy zostały uprzednio zarachowane jako przychody należne. Ponieważ sąd uznał, że wierzytelność wobec A. S.A. nie była przychodem należnym w rozumieniu przepisów podatkowych, jej umorzenie nie mogło stanowić kosztu uzyskania przychodu. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem i nie znajdując podstaw do zastosowania zasady in dubio pro tributario.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 16 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. w kontekście transakcji typu cessio in solutum oraz rozróżnienie między przejęciem długu a świadczeniem w miejsce wykonania w prawie podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z porozumieniem trójstronnym i interpretacją przepisów cywilnych w kontekście podatkowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umorzone wierzytelności, które nie zostały uprzednio zarachowane jako przychody należne, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzone wierzytelności mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów tylko w wysokości, która została uprzednio zarachowana jako przychód należny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że porozumienie trójstronne stanowiło świadczenie w miejsce wykonania (cessio in solutum) zgodnie z art. 453 k.c., co spowodowało wygaśnięcie pierwotnego zobowiązania i nabycie nowej wierzytelności. Ta nabyta wierzytelność nie stanowiła przychodu w momencie nabycia, a zatem jej umorzenie nie mogło być kosztem uzyskania przychodu, gdyż nie została uprzednio zarachowana jako przychód należny.
Czy porozumienie trójstronne z 2014 r. należy interpretować jako przejęcie długu (art. 519 k.c.) czy jako świadczenie w miejsce wykonania (art. 453 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Porozumienie należy interpretować jako świadczenie w miejsce wykonania (cessio in solutum).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że strony w porozumieniu powołały się wprost na art. 453 k.c., a nie na art. 519 k.c. Ponadto, treść porozumienia jednoznacznie wskazywała na przelew wierzytelności w celu zaspokojenia, a nie na przejęcie długu. Zapisy porozumienia potwierdzały wygaśnięcie pierwotnej wierzytelności i nabycie nowej.
Czy w przypadku wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, należy stosować zasadę in dubio pro tributario (art. 2a O.p.) i zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy (art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasady te nie miały zastosowania, ponieważ w sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że rozbieżności w ocenie sytuacji wynikały z odmiennej interpretacji treści porozumienia, a nie z niejasności przepisów prawa podatkowego. Zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wykładnia prawa prowadzi do kilku hipotez interpretacyjnych, a wybrano opcję niekorzystną dla podatnika.
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów umorzonych wierzytelności, z wyjątkiem wierzytelności lub jej części, które uprzednio zostały zarachowane jako przychody należne – do wysokości zarachowanej jako przychód należny.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
k.c. art. 453
Kodeks cywilny
Przepis regulujący świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum), w tym cessio in solutum (przelew wierzytelności w miejsce wykonania).
k.c. art. 519
Kodeks cywilny
Przepis regulujący przejęcie długu.
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 13 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
P.p. art. 11 § 1
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Porozumienie trójstronne z 2014 r. stanowiło świadczenie w miejsce wykonania (cessio in solutum) zgodnie z art. 453 k.c., co spowodowało wygaśnięcie pierwotnego zobowiązania i nabycie nowej wierzytelności. • Nabyta wierzytelność nie stanowiła przychodu w momencie nabycia, a zatem jej umorzenie nie mogło być kosztem uzyskania przychodu, gdyż nie została uprzednio zarachowana jako przychód należny. • W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, co wyklucza zastosowanie zasady in dubio pro tributario.
Odrzucone argumenty
Porozumienie trójstronne z 2014 r. stanowiło jedynie zmianę dłużnika (przejęcie długu), a nie świadczenie w miejsce wykonania. • Umorzona wierzytelność została uprzednio zarachowana jako przychód należny, co uprawnia do zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodów. • Należy zastosować zasadę in dubio pro tributario i rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść podatnika.
Godne uwagi sformułowania
analiza umowy trójstronnej pozwala na takie ustalenie • dokonany przez D. przelew stanowi świadczenie w miejsce wykonania w rozumieniu artykułu 453 k.c. (cessio in solutum) i powoduje wygaśnięcie zobowiązania D. wobec Skarżącej już w chwili dokonania przelewu • wierzytelność Skarżącej wobec A. jest wierzytelnością nabytą przez Skarżącą na mocy Porozumienia, zatem datą powstania przychodu jest dzień otrzymania zapłaty • nieuzasadnione okazały się zarzuty Skarżącej, oparte na twierdzeniu, iż mocą Porozumienia z 2014 r. doszło na podstawie art. 519 k.c. jedynie do przejęcia długu
Skład orzekający
Jolanta Kwiecińska
przewodniczący sprawozdawca
Marzena Kowalewska
członek
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 16 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. w kontekście transakcji typu cessio in solutum oraz rozróżnienie między przejęciem długu a świadczeniem w miejsce wykonania w prawie podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z porozumieniem trójstronnym i interpretacją przepisów cywilnych w kontekście podatkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej transakcji finansowej i jej konsekwencji podatkowych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Analiza przepisów cywilnych w kontekście podatkowym jest zawsze wartościowa.
“Cessio in solutum zamiast przejęcia długu: jak złożone transakcje wpływają na podatek CIT?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.