I SA/Sz 595/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności ekologicznej z powodu niezachowania terminów zbioru owsa i prosa, uznając brak zgłoszenia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w wymaganym terminie.
Rolnik zaskarżył decyzję odmawiającą przyznania płatności ekologicznej na 2019 r. i nałożenia sankcji, argumentując, że niezachowanie terminów zbioru owsa i prosa było spowodowane szacowaniem strat łowieckich oraz nieodpowiednią pogodą i niedojrzałością prosa. Sąd uznał, że rolnik nie wykazał spełnienia warunku wytworzenia produktu ekologicznego, a także nie zgłosił organom w wymaganym terminie okoliczności mogących stanowić siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi rolnika K.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności ekologicznej na 2019 r. i nałożeniu sankcji. Rolnik zadeklarował do płatności ekologicznej 66,61 ha, jednak kontrola wykazała, że plony z upraw owsa i prosa nie zostały zebrane w przewidzianych terminach, co skutkowało niepotwierdzeniem wytworzenia produktu ekologicznego przez jednostkę certyfikującą. Organ I instancji umorzył postępowanie w części wycofanej powierzchni, odmówił przyznania płatności na pozostałą powierzchnię, nałożył sankcję i odmówił refundacji kosztów transakcyjnych. Rolnik argumentował, że opóźnienie zbioru było spowodowane szacowaniem strat łowieckich i warunkami pogodowymi, a także niedojrzałością prosa. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że rolnik nie wykazał spełnienia kluczowego warunku wytworzenia produktu ekologicznego. Podkreślono, że nawet jeśli wystąpiły przeszkody faktyczne, rolnik nie zgłosił ich organom w wymaganym terminie 15 dni roboczych, co wykluczało powołanie się na siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując na specyfikę postępowania w sprawach płatności unijnych, gdzie ciężar dowodu w pewnym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, niezachowanie terminów zbioru plonów z upraw owsa i prosa, nawet jeśli spowodowane szacowaniem strat łowieckich lub warunkami pogodowymi, nie stanowi podstawy do przyznania płatności ekologicznej, jeśli beneficjent nie zgłosił tych okoliczności organom w wymaganym terminie 15 dni roboczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym warunkiem przyznania płatności ekologicznej jest wytworzenie produktu ekologicznego, co wymaga zebrania plonów w terminie. Brak zgłoszenia organom w ustawowym terminie okoliczności mogących stanowić siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności wyklucza możliwość usprawiedliwienia zaniechania zebrania plonów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
ustawa o PROW art. 27 § ust. 1 - ust. 2
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
W postępowaniu o przyznanie pomocy organ stoi na straży praworządności, jest obowiązany wyczerpująco rozpatrzyć materiał dowodowy, udziela pouczeń i zapewnia czynny udział stronom, ale przepisy art. 79a i art. 81 k.p.a. nie mają zastosowania, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z niego wywodzi skutki prawne.
u.r.e. art. 2 § pkt 6
Ustawa o rolnictwie ekologicznym
Definicja produktu rolnictwa ekologicznego.
u.r.e. art. 17 § ust. 3
Ustawa o rolnictwie ekologicznym
Wykazy producentów spełniających wymagania dotyczące produkcji ekologicznej jako dokument urzędowy.
rozporządzenie ekologiczne art. 5 § ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Wytworzenie produktu rolnictwa ekologicznego jako warunek konieczny do uzyskania płatności.
rozporządzenie ekologiczne § ust. 1c załącznika nr 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Wymóg dotyczący wytworzenia produktu rolnictwa ekologicznego.
rozporządzenie ekologiczne § § 30 ust. 1 w zw. z pkt 1b załącznika nr 10
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Konsekwencje naruszenia wymogu wytworzenia produktu ekologicznego (pomniejszenie płatności o 100%).
rozporządzenie 640/2014 art. 4 § ust. 2
Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) nr 640/2014
Obowiązek zgłoszenia w terminie 15 dni roboczych zaistnienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 art. 4 § ust. 2
Zasada zgłaszania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
u.r.e. art. 2 § pkt 6
Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym
Definicja produktu rolnictwa ekologicznego.
u.r.e. art. 17 § ust. 3
Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym
Wykazy producentów jako dokument urzędowy.
rozporządzenie ekologiczne § § 5 ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Wytworzenie produktu rolnictwa ekologicznego jako warunek konieczny.
rozporządzenie ekologiczne § ust. 1c załącznika nr 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Wymóg wytworzenia produktu rolnictwa ekologicznego.
rozporządzenie ekologiczne § § 30 ust. 1 w zw. z pkt 1b załącznika nr 10
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Pomniejszenie płatności o 100% w przypadku naruszenia wymogu wytworzenia produktu.
rozporządzenie 640/2014 art. 4 § ust. 2
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 640/2014
Termin zgłoszenia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
k.p.a. art. 79a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłączony w postępowaniu o przyznanie płatności.
k.p.a. art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłączony w postępowaniu o przyznanie płatności.
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 art. 27 § ust. 1 pkt 2
Obowiązek organu do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 art. 27 § ust. 1 pkt 4
Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.
Prawo łowieckie art. 48 § pkt 2
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie
Termin na dokonanie sprzętu płodów rolnych do celów uzyskania odszkodowania za szkody łowieckie.
Uchwała Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego § Nr XVI/299/16 z dnia 15 listopada 2016 r.
Określenie terminów zakończenia okresu zbiorów poszczególnych roślin uprawnych w województwie zachodniopomorskim dla celów zachowania uprawnień do odszkodowań za szkody łowieckie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezachowanie przez rolnika terminu zgłoszenia organom okoliczności mogących stanowić siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności. Niewytworzenie produktu rolnictwa ekologicznego w rozumieniu przepisów, co jest warunkiem koniecznym do przyznania płatności. Wyniki kontroli jednostki certyfikującej są wiążące w zakresie jej kompetencji.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie zbioru owsa spowodowane szacowaniem strat łowieckich i warunkami pogodowymi. Niedojrzałość prosa i oczekiwanie na odpowiednią pogodę do zbioru. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 75 § 1, art. 10 § 1, art. 8 § 1 k.p.a.). Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących terminów zbioru dla celów odszkodowań łowieckich.
Godne uwagi sformułowania
Kwestia przyczyn, dla których produkt rolnictwa ekologicznego nie został w danym roku wytworzony jest pozbawiona znaczenia dla ostatecznego wyniku postępowania. Skarżący nie zgłosił organowi w wymaganym terminie zaistnienia szkód łowieckich w uprawach, co dawałoby podstawę do ustalenia czy w sprawie zaistniała przesłanka siły wyższej. Wyniki ocen przeprowadzanych przez jednostki certyfikujące są - w zakresie ich wyłącznych kompetencji - są wiążące.
Skład orzekający
Alicja Polańska
sprawozdawca
Bolesław Stachura
członek
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności ekologicznych, wymogów wytworzenia produktu, terminów zgłaszania siły wyższej oraz specyfiki postępowania w sprawach płatności unijnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów PROW 2014-2020 i zasad prowadzenia postępowań w sprawach płatności unijnych. Konieczność ścisłego przestrzegania terminów zgłaszania zdarzeń nadzwyczajnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie terminowości i formalnych wymogów w procesie ubiegania się o środki unijne, nawet gdy rolnik napotyka obiektywne trudności.
“Rolnik stracił dopłaty ekologiczne przez niezgłoszenie problemów z terminem zbioru. Kluczowe znaczenie mają formalne wymogi.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 595/20 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2020-11-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-08-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Alicja Polańska /sprawozdawca/ Bolesław Stachura Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Pomoc publiczna Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane I GSK 112/21 - Wyrok NSA z 2024-11-15 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 8, art. 10, art. 79a, art. 81 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2009 nr 116 poz 975 art. 17 ust. 3 Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 4 ust. 2 Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności Dz.U. 2015 poz 349 art. 27 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatność ekologicznej na 2019 r. oddala skargę. Uzasadnienie K. W., zaskarżył do sądu decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i miasta K. z siedzibą w K. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżący złożył 29 maja 2019 r. do organu I instancji wniosek o przyznanie płatności na 2019 r., w którym zadeklarował do płatności ekologicznej PROW 2014-2020 w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji powierzchnię 67,39 ha. Następnie, 31 maja 2019 r. skarżący złożył wniosek, w którym wycofał powierzchnię 0,78 ha. Tym samym, powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wyniosła 66,61 ha. Ostatecznie, na skutek kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności wynosi 66,48 ha. Dla potrzeb postępowania jednostka certyfikująca EKOGWARANCJA PTRE przekazała 15 października 2019 r. Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykaz producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej, zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego. Następnie, w wyniku dodatkowej kontroli gospodarstwa skarżącego, stwierdzono, że dane przekazane w ww. wykazie uległy zmianie, gdyż plony z upraw owsa oraz plony z upraw prosa nie zostały zebrane w przewidzianych przepisami terminach. W związku z tym, jednostka certyfikująca nie potwierdziła wytworzenia produktu na wskazanych działkach rolnych, dlatego też 22 października 2019 r. do organu I instancji wpłynęła zmiana danych zawartych w wykazie z dnia 15 października 2019 r. Powierzchnia, na której stwierdzono uchybienie wymogu wynosiła 66,48 ha. Organ I instancji ww. decyzją z dnia [...] marca 2020 r., po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na 2019 r. w ramach działania Rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020 umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji w części dotyczącej powierzchni 0,78 ha (wycofanej 31 maja 2019 r.) oraz odmówił przyznania płatności ekologicznej na 2019 r. do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwergencji i nałożył sankcję w wysokości [...] zł oraz odmówił przyznania skarżącemu kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na 2019 r. W konsekwencji, płatność ekologiczna w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, została zmniejszona przez organ I instancji o kwotę [...]zł. Według organu, skarżący nie wykonał w całości zobowiązania podjętego 15 marca 2017 r. Przystępując w 2017 r. do realizacji Działania: Rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020), skarżący zobowiązał się do osiągnięcia celów produkcji ekologicznej. Cel, któremu miało służyć uprawianie roślin przez skarżącego w 2019 r. - wytworzenie produktów rolnictwa ekologicznego - nie został osiągnięty, gdyż plony z upraw owsa oraz plony z upraw prosa nie zostały zebrane. W związku z tym, jednostka certyfikująca nie potwierdziła wytworzenia produktu rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. z 2020 r. poz. 1324); dalej: "u.r.e.". Ponadto, w związku z niewykonaniem przez skarżącego obowiązku wytworzenia produktu ekologicznego, organ I instancji nałożył na skarżącego sankcję za lata 2017-2018 na podstawie § 31a pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r. poz. 1784 ze zm.); dalej: "rozporządzenie ekologiczne", oraz ściśle z nim związanym art. 35 ust. 2-4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L.181.48); dalej: "rozporządzenie 640/2014", w związku z uchybieniem przez skarżącego w 2019 r. wymogu określonego w ust. 1c załącznika nr 2 do rozporządzenia ekologicznego, tj. wymogu dotyczącego wytworzenia produktu rolnictwa ekologicznego, w rozumieniu art. 2 pkt 6 u.r.e. z uprawy lub roślin gatunku uprawianych na danej działce rolnej, gdyż główny cel rolnictwa ekologicznego nie został osiągnięty. Skarżący odwołał się od ww. decyzji do organu odwoławczego wskazując, że zbiór owsa został opóźniony na skutek toczącej się sprawy o odszkodowanie co do szacowania strat w uprawach, a następnie z powodu opadów deszczu, które uniemożliwiły zbiór owsa. Natomiast proso nie zostało zebrane w terminie, ponieważ nie było ono jeszcze do końca dojrzałe i skarżący czekał ze zbiorem na odpowiednią pogodę. Organ odwoławczy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał także, że skarżący nie zgłosił organowi w wymaganym terminie zaistnienia szkód łowieckich w uprawach, co dawałoby podstawę do ustalenia czy w sprawie zaistniały okoliczności działania siły wyższej lub nadzwyczajne okoliczności. Skarżący zaskarżył skargą do sądu decyzję organu odwoławczego, podnosząc zarzuty: 1. naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 w związku z art. 75 § 1 k.p.a. i w związku z art. 27 ust. 1 pkt 2 oraz art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy; pominięcie przeprowadzenia dowodów, których przeprowadzenie było możliwe w toku postępowania (w tym zeznań świadków, dokumentów); 2. naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez niezapewnienie stronom możliwości wzięcia udziału w postępowaniu i pominięcie ich podczas poszczególnych czynności postępowania oraz poprzez brak zapewnienia możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów postępowania; 3. naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który budzi uzasadnione wątpliwości co prawidłowości jego prowadzenia; braku zapewnienia stronom udziału w postępowaniu, co w konsekwencji prowadzi do poważnego i uzasadnionego ograniczenia obywateli do organów władzy publicznej; 4. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie w związku z załącznikiem do uchwały Nr XVI/299/16 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 listopada 2016 r. w sprawie określenia terminów zakończenia okresu zbiorów poszczególnych roślin uprawnych w województwie zachodniopomorskim dla celów zachowania uprawnień do odszkodowań za szkody łowieckie, poprzez nieuwzględnienie faktu, iż termin na dokonanie sprzętu płodów rolnych do celów uzyskania odszkodowania wynosi 14 dni od dnia zakończenia okresu zbioru tego gatunku roślin w danym regionie, określonego przez sejmik województwa w drodze uchwały i przyjęcie, że ostatecznym terminem jest termin określony w uchwale. Skarżący wniósł o: 1. zmianę zaskarżonej decyzji w ten sposób, że zostanie przyznana płatność ekologiczna we wnioskowanej wysokości, ewentualnie o: 2. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi administracji do ponownego rozpoznania, 3. zasądzenie od organu administracji na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Przedmiotem sporu jest zasadność odmowy przyznania skarżącemu płatności ekologicznej na 2019 r. i nałożenia sankcji z powodu nieosiągnięcia celów produkcji ekologicznej, tj. niewytworzenia plonów z upraw owsa oraz plonów z upraw prosa (niezebrania nasion), co skutkowało zmniejszeniem płatności o kwotę [...]zł. Według skarżącego, niezebranie w terminie plonów z upraw owsa oraz z upraw prosa spowodowane było koniecznością oszacowania strat za szkody łowieckie i zachowanie plonów do czasu przeprowadzenia szacowania, a nadto - według niego - zbioru prosa nie mógł dokonać, gdyż nasiona nie były dojrzałe, więc czekał ze zbiorem na odpowiednią pogodę. Według organów obu instancji, cel rolnictwa ekologicznego nie został osiągnięty, a nadto skarżący nie zgłosił organowi w wymaganym terminie zaistnienia szkód łowieckich w uprawach, co dawałoby podstawę do ustalenia czy w sprawie zaistniała przesłanka siły wyższej. Wobec tego, że skarżący podniósł szereg zarzutów natury procesowej, zarzucając wadliwość postępowania dowodowego, należy na wstępie przywołać przepisy regulujące postępowanie w sprawie płatności ekologicznej. Zgodnie z przepisami art. 27 ust. 1 - ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 349 ze zm.); dalej: "ustawa o PROW", "W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. (ust. 1). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne." (ust. 2). Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o PROW od organów wymagane jest przestrzeganie zasad ogólnych obowiązujących na gruncie k.p.a., w tym m.in. zasady praworządności oraz zasady zupełności postępowania (organ stoi na straży praworządności; organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy), jednak do tego postępowania wprowadzono szereg wyjątków od ogólnej kodeksowej zasady, nakładającej na organy administracji obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów celem ustalenia prawdy obiektywnej. Powyższe przepisy modyfikują zasady postępowania w sprawach dotyczących przyznania płatności, ograniczając szereg obowiązków organu administracyjnego. W szczególności dotyczy to obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej i rozłożenia ciężaru dowodu. Zgodnie bowiem z przywołanym art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy o PROW, organ zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Unormowanie to wyłącza obowiązek ciążący na organach administracji na mocy art. 10 § 1 k.p.a. oraz przepisów art. 79a i art. 81 k.p.a. Z regulacji tych wynika także, że jeżeli organy nie znają źródeł, z których mogłyby pozyskać wiedzę o możliwych do przeprowadzenia, wartościowych dla toczonego postępowania dowodach, to nie mogą domniemywać, że skarżący zna źródła i środki dowodowe, np. świadków, których zeznania mają potencjalnie istotne znaczenie dla sprawy, ani że posiada on jakieś dokumenty, których analiza mogłaby rzucić dodatkowe światło na stan faktyczny sprawy. Jeśli wiedzę o istnieniu osobowych czy materialnych źródeł dowodowych posiada wnioskodawca, to on powinien stosowne dowody zgłosić organom, celem dokonana ich oceny i ewentualnego wykorzystania w toku analizy całokształtu materiału dowodowego. Mając na uwadze przywołane uregulowania prawne, należy uznać, że skoro skarżący z żadnymi wnioskami dowodowymi w toku postępowań przed organami obu instancji nie występował, to organy nie miały obowiązku ich poszukiwania. Ponadto, skarżący nawet w skardze do sądu nie wskazał, jakich konkretnie wartościowych dowodów organy nie przeprowadziły i jaki to ewentualnie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nadto, powołany w skardze jako naruszony przepis art. 8 § 1 k.p.a., statuujący zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, stanowi, że: "Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania". Jednak z uzasadnienia skargi nie wynika, na czym miałoby polegać domniemane naruszenie tego unormowania przez organy i jakiego konkretnie uszczerbku doznały prawnie chronione interesy skarżącego wskutek owego naruszenia, tym bardziej, że skarżący w decyzjach organów obu instancji został w sposób wyczerpujący powiadomiony o wszystkich istotnych okolicznościach prawnych i faktycznych, jakie legły u podstaw wydania decyzji o odmowie przyznania płatności ekologicznej. Zatem, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Przechodząc do oceny prawidłowości materialnoprawnej wydania w sprawie decyzji, należy wskazać, że stan faktyczny sprawy został ustalony m.in. na podstawie dokumentu urzędowego sporządzonego przez jednostkę certyfikującą w zakresie rolnictwa ekologicznego w odniesieniu do kwestii leżącej w jej kompetencjach, gdyż w toku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego 4 października 2019 r. ustalono, że skarżący nie wytworzył w 2019 r. produktu rolnictwa ekologicznego, tj. nie zebrał w terminie plonów z upraw owsa oraz z upraw prosa. Wyniki ocen przeprowadzanych przez jednostki certyfikujące są - w zakresie ich wyłącznych kompetencji - są wiążące. Wskazuje na to m.in. fakt, iż wykazy producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej, zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, stanowią - na mocy art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 497 ze zm.) - dokument urzędowy w rozumieniu przepisów k.p.a. Dowód taki nie jest niepodważalny, ale jego ewentualne obalenie wymaga przeprowadzenia kontrdowodu, czego skarżący nie uczynił. A, okoliczność stwierdzona przez jednostkę certyfikującą ma znaczenie zasadnicze w sprawie, gdyż - zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2018 r. poz. 1784 ze zm.); dalej: "rozporządzenie ekologiczne", w związku z ust. 1c załącznika nr 2 do tego aktu - wytworzenie produktu rolnictwa ekologicznego jest warunkiem koniecznym dla uzyskania płatności m.in. w przypadku realizacji pakietu 7 (wariantu 7.1), jedynego zadeklarowanego przez skarżącego. Z naruszeniem tego wymogu, przepis § 30 ust. 1 w zw. z pkt 1b załącznika nr 10 rozporządzenia ekologicznego wiąże konieczność zastosowania pomniejszenia przyznanej płatności o 100% w odniesieniu do wariantu dotkniętego zaistnieniem nieprawidłowości tego rodzaju. Kwestia przyczyn, dla których produkt rolnictwa ekologicznego nie został w danym roku wytworzony jest pozbawiona znaczenia dla ostatecznego wyniku postępowania. Podnoszona w skardze okoliczność - że niezebranie w terminie plonów z upraw owsa oraz z upraw prosa spowodowane było koniecznością oszacowania strat za szkody łowieckie i zachowanie plonów do czasu przeprowadzenia szacowania, a nadto, że zbioru prosa nie można było dokonać, gdyż nasiona nie były dojrzałe, więc skarżący oczekiwał ze zbiorem na odpowiednią pogodę - nie ma wpływu na możliwość dokonania odmiennej oceny i uznania, że te przeszkody faktyczne usprawiedliwiają zaniechanie zebrania plonów w wymaganych terminach, gdyż skarżący w odpowiednim terminie nie zgłosił organowi I instancji działania siły wyższej lub zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Możliwość powołania się na wskazane okoliczności, jako przesłanki usprawiedliwiającej niespełnienie warunku przyznania płatności, uzależniona jest jednak od dokonania zgłoszenia w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Obowiązek ten wynika z art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. WE nr L 181 z dnia 20 czerwca 2014 r. ze zm.). Skarżący - jak to wynika z akt sprawy - o zaistnieniu szkód wiedział co najmniej od 18 maja 2019 r., jednak informacja o tym została przekazana organom dopiero w odwołaniu od decyzji z dnia 26 marca 2020 r. złożonym w organie I instancji 14 kwietnia 2020 r., zatem znacznie po terminie. Skarżący nie poinformował także organu I instancji o niemożności dokonania zbioru prosa w związku z brakiem dojrzałości ziarna. W tej sytuacji, argumentacja skarżącego, iż niezebranie w terminie plonów z upraw owsa oraz z upraw prosa spowodowane było koniecznością oszacowania strat za szkody łowieckie i zachowanie plonów do czasu przeprowadzenia szacowania, a nadto z powodu niedojrzałości nasion prosa, nie zasługuje na uwzględnienie. Zatem, zarzucane naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego nie wystąpiło w sprawie, organy bowiem - po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu - zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, na podstawie których skarżący został pozbawiony płatności ekologicznej do wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, jak też prawidłowo zastosowały sankcję w wysokości [...] zł oraz odmówiły przyznania skarżącemu kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na 2019 r Mając na uwadze podniesione okoliczności - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - sąd orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI