I SA/Sz 595/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2007-04-19
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówdietynoclegipodróż służbowaprzedsiębiorcadziałalność gospodarczausługi budowlanezagranica

WSA w Szczecinie oddalił skargę podatnika, uznając, że diety i ryczałty za noclegi podczas wykonywania usług budowlanych za granicą nie stanowią kosztów uzyskania przychodu, gdyż nie jest to podróż służbowa.

Podatnik prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych, wykonujący prace na terenie Niemiec, domagał się zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wartości diet i ryczałtów za noclegi, traktując wyjazdy jako podróże służbowe. Organy podatkowe, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uznały, że wykonywanie usług stanowiących istotę działalności gospodarczej poza siedzibą firmy nie jest podróżą służbową w rozumieniu przepisów prawa pracy i podatkowego. W związku z tym, diety i ryczałty za noclegi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Sprawa dotyczyła wniosku podatnika J. K. o interpretację przepisów prawa podatkowego w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wartości diet i ryczałtów za noclegi związane z wykonywaniem usług budowlanych na terenie Niemiec. Podatnik uważał, że takie wyjazdy mają znamiona podróży służbowej. Organy podatkowe, począwszy od Naczelnika Urzędu Skarbowego, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej, odmówiły uznania tych wydatków za koszty uzyskania przychodów. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy wyjazdy zagraniczne w celu wykonania usług budowlanych, stanowiących istotę działalności gospodarczej, można uznać za podróż służbową. Sąd administracyjny, analizując przepisy Kodeksu pracy i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stwierdził, że dla przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobowo działalność gospodarczą, stałym miejscem wykonywania pracy jest miejsce wykonania usług, a nie siedziba firmy. W związku z tym, przebywanie w miejscu wykonywania tych usług nie jest podróżą służbową, a diety i ryczałty za noclegi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Sąd oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organów podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyjazdy te nie są podróżą służbową, ponieważ stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorcy jest miejsce wykonania usług, a nie siedziba firmy.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do definicji podróży służbowej z Kodeksu pracy, wskazując, że dotyczy ona pracownika wykonującego zadanie na polecenie pracodawcy poza siedzibą pracodawcy lub stałym miejscem pracy. W przypadku przedsiębiorcy jednoosobowego, wykonującego usługi budowlane za granicą, miejsce wykonania tych usług jest jego stałym miejscem pracy, a nie podróżą służbową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 52

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących - w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom, określoną w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra.

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja kosztów uzyskania przychodów.

Pomocnicze

k.p. art. 775 § § 1

Kodeks pracy

Definicja podróży służbowej jako wykonywania na polecenie pracodawcy zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy pracownika.

u.s.d.g. art. 27 § ust. 2 pkt 3 i 4

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Przepisy dotyczące obowiązku wskazania miejsca wykonywania działalności gospodarczej, co sugeruje, że nie musi być ono związane z siedzibą firmy.

o.p. art. 14a § § 1, § 4, § 5 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące udzielania pisemnych interpretacji prawa podatkowego i postępowania w przypadku zażalenia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyjazdy zagraniczne w celu wykonywania usług budowlanych, stanowiących istotę działalności gospodarczej, nie są podróżą służbową w rozumieniu przepisów prawa pracy i podatkowego. Miejsce wykonywania usług budowlanych za granicą jest stałym miejscem pracy przedsiębiorcy, a nie miejscem odbywania podróży służbowej. Diety i ryczałty za noclegi związane z takimi wyjazdami nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Odrzucone argumenty

Podatnik argumentował, że wyjazdy zagraniczne w celu wykonywania usług budowlanych mają znamiona podróży służbowej i diety oraz ryczałty za noclegi powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Godne uwagi sformułowania

stałym miejscem wykonywania działalności (pracy) jest właśnie to miejsce wykonania usług, a nie siedziba firmy wskazana w ewidencji podmiotów gospodarczych Przebywanie w miejscu wykonywania tych (długotrwałych) usług nie jest więc przebywaniem w podróży służbowej.

Skład orzekający

Kazimiera Sobocińska

przewodniczący

Kazimierz Maczewski

sprawozdawca

Alicja Polańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia podróży służbowej w kontekście działalności gospodarczej jednoosobowej, zwłaszcza przy wykonywaniu usług za granicą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy jednoosobowego wykonującego usługi budowlane za granicą. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych branż lub form działalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczania kosztów podróży przez przedsiębiorców, zwłaszcza gdy działalność prowadzona jest za granicą. Wyjaśnia kluczową różnicę między podróżą służbową a miejscem wykonywania działalności gospodarczej.

Czy wyjazd na budowę za granicę to podróż służbowa? Sąd wyjaśnia, dlaczego diety nie zawsze są kosztem.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 595/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Kazimiera Sobocińska /przewodniczący/
Kazimierz Maczewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
art. 23 ust. 1 pkt 52;
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Kazimierz Maczewski (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...], uzupełnionym pismem z [...] J. K. wystąpił do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego o udzielenie interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, z treści którego wynikało, że w 2005 r. wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług budowlanych. Usługi budowlane były wykonywane na terenie Niemiec (R., H.) na podstawie umów, które zawierały zastrzeżenie, iż prace mogą być wykonywane wyłącznie przez właściciela firmy polskiej, a realizacja tych umów wymagała wyjazdu na teren Niemiec. Zdaniem J. K., taki wyjazd nosi znamiona podróży służbowej, a zatem może on do kosztów uzyskania przychodu zaliczyć wartość diet z tego tytułu, wartość ryczałtu za nocleg w wysokości 25% limitu na hotel oraz wydatki związane z dojazdem samochodem użytkowanym na podstawie umowy leasingu.
Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] uznał przedstawione przez J. K. stanowisko za niezgodne z prawem. Na to postanowienie J. K. złożył zażalenie, w którym wnosił o jego uchylenie "w części dotyczącej zasadności zaliczania kosztów noclegów z tytułu podróży służbowej".
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia, stwierdził, że wniesiony przez J. K. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych należy rozpatrzyć ponownie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie przepisów art. 14a § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, udzielił J. K. interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, uznając stanowisko J. K.:
- jako nieprawidłowe w przedmiocie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej diet i ryczałtu za nocleg oraz
- jako prawidłowe w zakresie wydatków związanych z dojazdem samochodem osobowym użytkowanym na podstawie umowy leasingu do miejsca wykonywania usługi.
W przedmiocie nie uznania za koszty uzyskania przychodów wartości diet oraz ryczałtu za nocleg w wysokości 25% limitu za hotel, organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że przedsiębiorca (właściciel firmy) nie jest pracownikiem swojej firmy, nie mają zatem do niego zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991 ze zm.). Ponadto, zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących - w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom, określoną w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra. Jednak, aby przedsiębiorcy przysługiwały diety, konieczne jest to, by odbywana przez niego podróż miała cechy podróży służbowej.
W sytuacji J. K., realizacja usług związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, z uwagi na charakter zawartej umowy, wiąże się z koniecznością wyjazdu poza siedzibę firmy, a zatem wyjazd taki – zdaniem organu podatkowego - nie może być utożsamiany z odbyciem podróży służbowej, nie przysługują również w tym zakresie, kwoty ryczałtowe na pokrycie kosztów noclegów czy dojazdów środkami komunikacji miejskiej.
Natomiast w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z dojazdem do miejsca wykonywania usługi, samochodem, innym niż osobowy bądź osobowym użytkowanym na podstawie umowy leasingu, podatnik nie ma obowiązku dokumentowania ilości przejechanych kilometrów w ewidencji przebiegu pojazdu - zaliczeniu do kosztów podlegają bowiem wydatki w wysokości faktycznie poniesionej i prawidłowo udokumentowane rachunkami lub fakturami.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, J. K. wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie w części nie uznania za koszty uzyskania przychodów wartości diet i ryczałtu za nocleg, żądając uchylenia postanowienia w tej części. Uzasadniając zażalenie J. K. podniósł, iż wykonywanie usług budowlanych na terenie Niemiec (R., H.) pociąga za sobą koszty dojazdów a także noclegów i diet, zatem nie można uzyskać przychodu z tych usług, nie ponosząc kosztów noclegów i diet.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia, decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 14b § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii, czy wartości diet i ryczałtu za nocleg mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów osoby prowadzącej działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu usług budowlanych na terenie Niemiec, ma zasada sformułowana w przytoczonym powyżej przepisie art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z przedstawionego przez J. K. stanu faktycznego wynika, iż wyjazd za granicę, poza miejsce wskazane jako siedziba firmy, jest konsekwencją realizacji umowy zawartej z kontrahentem z Niemiec, na wykonanie usług budowlanych. Powyższe usługi stanowią istotę prowadzonej działalności gospodarczej, nie mogą więc być wykonane w siedzibie firmy, w związku z tym przeprowadzone zostają u kontrahenta. W tej sytuacji miejsce pobytu wnioskodawcy jest miejscem prowadzenia jego działalności gospodarczej, a celem jest realizacja usług stanowiących przedmiot działalności.
Organ odwoławczy stwierdził zatem, że realizacja usług, których specyfika i prawidłowe wykonanie w ramach wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej wiąże się z wyjazdami poza siedzibę firmy, nie może być utożsamiana z odbywaniem podróży służbowej w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 52 omawianej ustawy, a tym samym właścicielowi firmy nie przysługują diety i ryczałty za nocleg z wyżej opisanego tytułu. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że podatnicy zgłaszający działalność gospodarczą zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 137, poz. 1807 ze zm.) obowiązani są, składając wniosek o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej do wskazania m.in.: miejsca zamieszkania, adresu pod którym wykonywana jest działalność gospodarcza, a jeżeli przedsiębiorca wykonuje działalność poza miejscem zamieszkania - adres głównego miejsca wykonywania działalności i oddziału, jeżeli został utworzony. Z tego przepisu wynika więc, iż miejsce wykonywania działalności gospodarczej nie musi być związane z siedzibą firmy. Podatnik może wykonywać usługi poza głównym miejscem wykonywania działalności, czego nie można jednak utożsamiać z podróżą służbową.
Z przepisu art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że w niektórych sytuacjach istnieje możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą. Z uwagi jednak na fakt, że przepisy prawa podatkowego nie określają zakresu znaczeniowego "podróży służbowej", należy odwołać się do definicji tego pojęcia zawartej w art. 775 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Według tego przepisu, podróżą służbową jest wykonywanie na polecenie pracodawcy zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy pracownika. Właściciel firmy nie jest pracownikiem swojej firmy, zatem w stosunku do niego nie mają zastosowania regulacje szczególne dotyczące podróży służbowych odbywanych przez pracowników zawarte w przepisach prawa pracy. Istotne jednak znaczenie ma określenie celu wyjazdu i celu pobytu poza siedzibą firmy. Nie zawsze miejsce wykonywania działalności gospodarczej musi być związane z siedzibą firmy, a każdy wyjazd i pobyt poza miejscem wskazanym jako siedziba firmy, podróżą służbową, o czym świadczy powołany wyżej zapis w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Zdaniem organu odwoławczego, podróż właściciela firmy ma znamiona podróży służbowej wówczas, gdy odbywana jest w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i dotyczy np. zakupu środka trwałego, czy też podpisania umowy u kontrahenta. W takim przypadku wartości diet z tytułu pobytu poza miejscem, w którym znajduje się siedziba firmy, będą stanowiły koszt uzyskania przychodu na podstawie art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 52 omawianej ustawy. Właściciel firmy ponoszący wydatki w związku z wyjazdem służbowym może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wszystkie faktycznie poniesione wydatki związane z odbywaną podróżą odpowiednio udokumentowane. Prawo to przysługuje na podstawie art. 22 ust.1 ustawy pod warunkiem, że występuje związek przyczynowo skutkowy pomiędzy poniesionymi wydatkami, a osiągniętym przychodem.
Natomiast pobyt właściciela poza miejscowością, w której znajduje się siedziba firmy, będący wynikiem zawartego kontraktu, na wykonanie usług stanowiących istotę prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest podróżą służbową, a miejsce wykonania usług w tym przypadku jest miejscem prowadzenia działalności, zatem w takiej sytuacji właścicielowi firmy nie przysługują diety z tytułu podróży służbowej, tym samym nie stanowią one kosztów uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
W przedstawionym przez J. K. stanie faktycznym, podatnik ma natomiast prawo do zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z używaniem dla celów działalności gospodarczej samochodu osobowego, użytkowanego na podstawie umowy leasingu - pod warunkiem ich prawidłowego udokumentowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. K. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą jednoosobowo w zakresie usług budowlanych, nie zatrudnia pracowników, a siedzibę firmy ma w S. przy ul. M. . [...]. Dalej skarżący wskazał, że od ponad roku wykonuje usługi budowlane na terenie Niemiec na rzecz firmy niemieckiej, czas trwania usług jest okresowy, ściśle związany z realizacją kolejnych budów. Zmusza to skarżącego do przebywania w czasie realizacji tych umów poza miejscem zamieszkania, a jego pobyty za granicą przerywane są koniecznością bieżącego rozliczania się z urzędem skarbowym w S. Na terenie Niemiec skarżący wynajmuje kwaterę za kwotę ok. 15-20 euro dziennie, ponosi także wyższe koszty wyżywienia niż w miejscu zamieszkania.
Zdaniem skarżącego "nieprawidłowe są wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji, wg których właściciel firmy nie jest jej pracownikiem i w stosunku do niego nie mają zastosowania przepisy szczególne, dotyczące podróży służbowych". Skarżący uważa, że stanowisko takie jest sprzeczne z przepisem art. 13 pkt 8 i art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż "przepisy te stanowią, że właściciel firmy może wykonywać działalność osobiście i jest ona źródłem przychodów".
J. K. wskazał nadto, że siedziba jego firmy znajduje się w S., a rozliczanie podatków następuje z właściwym urzędem skarbowym, zatem "przeniesienie siedziby firmy (miejsca pobytu) do miejsca prowadzenia działalności (do Niemiec) - co sugeruje autor zaskarżonej decyzji - byłoby równoznaczne z przeniesieniem obowiązku rozliczania kwestii podatkowych z odpowiednim urzędem finansowym w Niemczech". Ponadto, "przepisy Unii Europejskiej nie nakładają obowiązku przenoszenia siedziby firmy do miejsca wykonywania usług budowlanych".
Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodu, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy, natomiast w myśl przepisu art. 23 ust. 1 pkt 52 tej ustawy, za koszty uważa się "diety z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą do wysokości, określonej odrębnymi przepisami".
Ponadto skarżący podniósł, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...]uznał za koszty uzyskania przychodów diety oraz udokumentowane koszty związane z dojazdem, natomiast cztery miesiące później zmienił zdanie, mimo iż w tym zakresie przepisy nie uległy zmianie.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że wykonywane przez skarżącego usługi budowlane na terenie Niemiec stanowią istotę prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w takiej sytuacji miejsce pobytu skarżącego jest miejscem prowadzenia działalności, i nie istnieje w tym przypadku - co sugeruje skarżący - potrzeba zmiany siedziby firmy, ani tym bardziej jej rejestrowania na terenie Niemiec.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu skarżącego, iż Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...], zajął stanowisko odmienne do zawartego w zaskarżonym postanowieniu tego organu z dnia [...], organ odwoławczy wyjaśnił, że powoływane postanowienie z [...] zostało wyeliminowane z obrotu prawnego postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...].
Organ odwoławczy stwierdził również, iż zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 13 pkt 8 i art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie znajduje uzasadnienia, bowiem organy podatkowe obu instancji nie kwestionują prawa podatnika do wykonywania działalności gospodarczej osobiście, ani tym bardziej prawa podatnika do osiągania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Organy podatkowe zakwestionowały jedynie prawo skarżącego do zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów wartości diet i ryczałtu za nocleg, przysługujących właścicielowi firmy w sytuacji odbycia podróży służbowej, bowiem uznały, że w sytuacji skarżącego J. K. taka podróż nie miała miejsca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem zaskarżona decyzja wydana nie narusza przepisów prawa.
Zgodnie z art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej: "Stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego (...) na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym".
W myśl § 2 tego artykułu, składając wniosek, podatnik jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie.
Udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, o której mowa w § 1, następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (§ 4 ww. artykułu).
Ponadto, w myśl § 5 pkt 1 omawianego artykułu Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy w drodze decyzji zmienia albo uchyla postanowienie, o którym mowa w art. 14a § 4, jeżeli uzna, że zażalenie wniesione przez podatnika zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc przytoczone przepisy do niniejszej sprawy należy więc stwierdzić, że organy podatkowe orzekając w kwestiach interpretacji podatkowych opierają swe rozstrzygnięcia na stanie faktycznym przedstawionym przez podatnika we wniosku, zatem nie dokonują własnych ustaleń faktycznych, co oznacza również, że stan faktyczny takiej sprawy nie jest sporny.
Odmawiając zmiany postanowienia organu I instancji organ odwoławczy przywołał w podstawie prawnej przepisy art. 22 i art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy z dnia
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Zgodnie z art. 22 ust. 1 zdanie pierwsze tej ustawy: "Kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23", natomiast stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 52 tejże ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: "wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących - w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom, określoną w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra".
Tymi "odrębnymi przepisami" są w szczególności przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991 ze zm.).
Z powołanego przepisu ustawy podatkowej wynika więc a contrario, że za koszty uzyskania przychodów uznaje się wartości diet z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju osób prowadzących działalność gospodarczą - w kwotach nie przekraczających wysokości diet przysługujących pracownikom, określonych w ww. rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem ustalenie, czy skarżący - mając zarejestrowaną działalność gospodarczą w S. - wykonywał osobiście opisane we wniosku usługi budowlane w Niemczech (R., H.) w ramach "podróży służbowej".
Określenie "podróż służbowa" nie jest zdefiniowane w przepisach podatkowych, uzasadnione jest zatem w przedmiotowej sytuacji "odpowiednie" stosowanie definicji tego pojęcia, zawartej w przepisach prawa pracy.
W myśl przepisu art. 775 § 1 Kodeksu pracy: "Pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową".
Równocześnie, w § 2 tego artykułu upoważniono ministra właściwego do spraw pracy do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, wskazując ponadto, że rozporządzenie powinno w szczególności określać wysokość diet, z uwzględnieniem czasu trwania podróży, a w przypadku podróży poza granicami kraju - walutę, w jakiej będzie ustalana dieta i limit na nocleg w poszczególnych państwach, a także warunki zwrotu kosztów przejazdów, noclegów i innych wydatków. Upoważnienie to, w części dotyczącej podróży służbowych poza granicami kraju, zostało zrealizowane ww. rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r.
Zdaniem Sądu, przy odpowiednim stosowaniu podanej w Kodeksie pracy definicji podróży służbowej, w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobowo działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych - a więc wykonującego stale takie usługi w miejscach wskazanych przez kontrahentów – który zawarł umowę z kontrahentem zagranicznym na realizację zadania (zadań) za granicą, jego stałym miejscem wykonywania działalności (pracy) jest właśnie to miejsce wykonania usług, a nie siedziba firmy wskazana w ewidencji podmiotów gospodarczych. Przebywanie w miejscu wykonywania tych (długotrwałych) usług nie jest więc przebywaniem w podróży służbowej. Zatem w takiej sytuacji przedsiębiorca – nie będący w podróży służbowej – nie jest uprawniony do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wartości diet i kwot ryczałtów za noclegi, przewidzianych we wskazanym w przedmiotowym wniosku o interpretację, ww. rozporządzeniu o świadczeniach przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, wydanym na podstawie powołanego art. 775 § 1 Kodeksu pracy.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego skarga nie mogła być uwzględniona, wobec czego należało orzec jak w sentencji (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI