I SA/Sz 583/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o udostępnienie kopii akt i dokumentów dotyczących jej spraw, w tym analiz i wyjaśnień związanych z kontrolą celno-skarbową oraz korespondencją z innymi organami. Organ I instancji odpowiedział pismem, w którym odmówił udostępnienia części dokumentów, wskazując, że nie stanowią one akt prowadzonej kontroli celno-skarbowej. Spółka złożyła zażalenie na to pismo. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził jednak niedopuszczalność zażalenia, uznając pismo organu I instancji za zwykłą odpowiedź, a nie postanowienie podlegające zaskarżeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora. Sąd uznał, że odmowa udostępnienia dokumentów, nawet jeśli organ twierdzi, że nie należą one do akt sprawy, powinna nastąpić w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Sąd podkreślił, że kluczowy jest obiektywny związek treści dokumentów z przedmiotem kontroli lub postępowania, a nie dowolna ocena organu. Sąd nie przesądził ostatecznie o udostępnieniu dokumentów, lecz nakazał organowi prawidłowe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prawa strony do dostępu do akt sprawy i formy odmowy udostępnienia dokumentów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odmawia udostępnienia dokumentów, twierdząc, że nie należą one do akt sprawy. Konieczna jest analiza konkretnych okoliczności faktycznych w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pismo organu pierwszej instancji odmawiające udostępnienia dokumentów, które organ uważa za niebędące aktami sprawy, powinno mieć formę postanowienia, czy zwykłej odpowiedzi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa udostępnienia dokumentów, nawet jeśli organ uważa, że nie należą one do akt sprawy, powinna nastąpić w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa udostępnienia dokumentów, niezależnie od tego, czy organ zaliczy je do akt sprawy, czy nie, powinna być wydana w formie postanowienia, zgodnie z art. 179 § 2 O.p., ponieważ dotyczy kwestii dostępu do informacji i może mieć wpływ na sytuację strony. Stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na takie pismo było błędne.
Czy dokumenty wytworzone lub posiadane przez organ podatkowy, które mają związek z przedmiotem kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego, nawet jeśli nie zostały formalnie włączone do akt tej kontroli/postępowania, stanowią "akta sprawy" w rozumieniu przepisów o dostępie do informacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obiektywny związek treści dokumentów z przedmiotem kontroli lub postępowania decyduje o tym, czy należą one do akt sprawy, a nie dowolna ocena organu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że o przynależności dokumentów do akt sprawy decyduje ich obiektywny związek z przedmiotem kontroli lub postępowania, a nie subiektywna decyzja organu. Organ nie może dowolnie wyłączać dokumentów z akt sprawy, aby uniknąć stosowania przepisów o dostępie i zaskarżeniu.
Przepisy (10)
Główne
O.p. art. 178 § 1
Ordynacja podatkowa
Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.
O.p. art. 179 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.
O.p. art. 179 § 2
Ordynacja podatkowa
Odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia.
O.p. art. 179 § 3
Ordynacja podatkowa
Na postanowienie, o którym mowa w § 2, służy zażalenie.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
ustawa o KAS art. 86
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dla kontroli celno-skarbowej prowadzi się akta kontroli, obejmujące m.in. wykaz zawartości, upoważnienie, dokumenty zgromadzone w toku kontroli, protokoły i wynik kontroli.
ustawa o KAS art. 94
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
W zakresie nieuregulowanym do kontroli celno-skarbowej stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska strzeże niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
O.p. art. 228 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność zażalenia, jeżeli z innych przyczyn zażalenie nie mogło być wniesione lub zostało wniesione po terminie.
O.p. art. 239
Ordynacja podatkowa
Na postanowienia wydane w toku postępowania podatkowego służy zażalenie, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo organu I instancji odmawiające udostępnienia dokumentów powinno mieć formę postanowienia, a nie zwykłej odpowiedzi. • Obiektywny związek dokumentów z przedmiotem kontroli lub postępowania decyduje o tym, czy stanowią one akta sprawy, a nie dowolna ocena organu. • Organ nie może dowolnie wyłączać dokumentów z akt sprawy, aby uniknąć stosowania przepisów o dostępie i zaskarżeniu.
Godne uwagi sformułowania
Organ nie może dowolnie odstąpić od stosowania reżimu przewidzianego w art. 179 § 1 - § 3 O.p. • Obiektywny związek między treścią dokumentów a przedmiotem poszczególnych kontroli celno-skarbowych, postępowań podatkowych.
Skład orzekający
Jolanta Kwiecińska
przewodniczący
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
członek
Wiesława Achrymowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prawa strony do dostępu do akt sprawy i formy odmowy udostępnienia dokumentów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odmawia udostępnienia dokumentów, twierdząc, że nie należą one do akt sprawy. Konieczna jest analiza konkretnych okoliczności faktycznych w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa strony do informacji i dostępu do akt, co jest kluczowe w każdym postępowaniu administracyjnym i podatkowym. Pokazuje, jak organy mogą próbować ograniczać te prawa i jak sąd stoi na straży ich przestrzegania.
“Czy organ może odmówić dostępu do dokumentów, twierdząc, że nie są one "aktami sprawy"? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.