I SA/Sz 582/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2021-11-03
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezarzuty egzekucyjnewymagalność obowiązkudoręczenie upomnieniazaległość podatkowapodatek VATegzekucja administracyjnaustawa COVID-19zasada zaufania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca podnosiła m.in. brak wymagalności obowiązku z powodu toczącego się postępowania o umorzenie zaległości podatkowej oraz brak doręczenia upomnienia. Sąd uznał oba zarzuty za nieuzasadnione, podkreślając, że złożenie wniosku o umorzenie nie wstrzymuje wymagalności obowiązku, a w tym przypadku doręczenie upomnienia nie było wymagane na mocy przepisów szczególnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka kwestionowała prowadzenie egzekucji, podnosząc zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.) w związku z toczącym się postępowaniem o umorzenie zaległości podatkowej oraz brak doręczenia upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Sąd uznał skargę za bezzasadną. W odniesieniu do zarzutu braku wymagalności, sąd podkreślił, że złożenie wniosku o umorzenie lub rozłożenie na raty nie wstrzymuje wymagalności obowiązku ani nie powoduje niedopuszczalności egzekucji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku. Wskazał, że obowiązek wynikał z ostatecznych decyzji podatkowych, a wykonanie nie zostało wstrzymane. Odnosząc się do zarzutu braku upomnienia, sąd stwierdził, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, w przypadku należności powstających z mocy prawa i określonych w ostatecznym orzeczeniu, doręczenie upomnienia nie jest wymagane. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy COVID-19, wskazując, że postępowanie egzekucyjne nie jest właściwe do badania wpływu tych przepisów na powstanie zobowiązania podatkowego. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo rozpoznały zarzuty i utrzymały w mocy swoje postanowienia, a uzasadnienia spełniały wymogi formalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, złożenie wniosku o umorzenie lub rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego nie wstrzymuje wymagalności obowiązku ani nie powoduje niedopuszczalności egzekucji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia takiego wniosku.

Uzasadnienie

Wymagalność obowiązku wynika z ostatecznych decyzji podatkowych, a samo złożenie wniosku o ulgę nie uchyla obowiązku wierzyciela do podjęcia działań egzekucyjnych. Dopiero pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o ulgę może wpłynąć na postępowanie egzekucyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 4 i 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 6 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33a § 6 i 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § 1 pkt 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.t.u.

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa COVID-19 art. 15zzr § 1 pkt 2 oraz 5

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa COVID-19

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia art. 2

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej nie wstrzymuje wymagalności obowiązku. W przypadku należności powstających z mocy prawa i określonych w ostatecznym orzeczeniu, doręczenie upomnienia przed wszczęciem egzekucji nie jest wymagane. Postępowanie egzekucyjne nie jest właściwe do badania wpływu przepisów ustawy COVID-19 na powstanie zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Egzekucja była niedopuszczalna z powodu toczącego się postępowania o umorzenie zaległości podatkowej. Brak doręczenia upomnienia stanowił podstawę zarzutu. Naruszenie przepisów ustawy COVID-19 powinno wpływać na ocenę zarzutów egzekucyjnych. Organy nie rozważyły wszystkich podnoszonych zarzutów i naruszyły zasady praworządności, zaufania i przekonywania.

Godne uwagi sformułowania

Samo złożenie przez zobowiązanego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania nie ma wpływu na wymagalność zobowiązania ani też nie powoduje niedopuszczalności egzekucji. Postępowanie egzekucyjne nie jest bowiem procedurą, w ramach której mają zostać skonkretyzowane prawa lub obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego. Organ egzekucyjny ma ograniczone możliwości badania sprawy, jego kognicja ogranicza się tylko i wyłącznie do zagadnień, związanych z samym wykonaniem aktu administracyjnego albo brakiem możliwości jego wykonania.

Skład orzekający

Alicja Polańska

przewodniczący

Elżbieta Dziel

sprawozdawca

Bolesław Stachura

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymagalności obowiązku w kontekście wniosków o ulgi oraz wymogu doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej i podatków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które są istotne dla prawników zajmujących się prawem podatkowym i administracyjnym.

Czy wniosek o umorzenie podatku zatrzyma egzekucję? Sąd wyjaśnia.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 582/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /przewodniczący/
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 112/22 - Wyrok NSA z 2024-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 par. 1 pkt 6. art. art. 33 par 2 pkt 4 i 6, art. 6 par 1, art. 15
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 par 1 pkt 1, art. 144, art. 6, art. 8, art. 11, art. 107 par 3, art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał
w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w sprawie zarzutów zgłoszonych przez [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (zw. dalej: "spółką", "zobowiązaną" bądź "skarżącą") w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie [...] (szczegółowo wymienionych)
w decyzji tytułów wykonawczych z dnia [...] r.
Zasadnicze ustalenia stanu faktycznego przedstawiają się następująco:
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego we [...] wydanymi w [...] r., [...] decyzjami od nr [...] do nr [...] określił spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu importu.
W związku z brakiem wpłaty ww. zobowiązań, wierzyciel tj.: Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] wystawił [...] r., [...] tytułów wykonawczych i przekazał je, celem realizacji do właściwego organu egzekucyjnego tj.: Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...]. Odpisy tytułów wykonawczych zostały spółce doręczone [...] r.
W dniu [...] r. za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej spółka wniosła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] oraz do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] (organu egzekucyjnego) zarzut naruszenia w przedmiotowej sprawie:
1. art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., zw. dalej: "u.p.e.a.") oraz art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez prowadzenie egzekucji w sytuacji gdy jest ona niedopuszczalna w kontekście toczącego się postępowania o umorzenie całości zaległości podatkowej, a także przy jednoczesnym braku wezwania strony do dobrowolnego spełnienia świadczenia, co
w konsekwencji skutkowało wszczęciem egzekucji z naruszeniem zasady zaufania do organów administracji publicznej;
2. art. 15zzr ust.1 pkt 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, dalej zw.: "ustawą COVID -19") w brzmieniu obowiązującym do dnia 16 maja 2020 r. w zw. z art. 33a ust. 6 i 7 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm., zw. dalej: "u.p.t.u.").
Pismem z dnia 15 lutego 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego
w [...] wezwał spółkę do złożenia wyjaśnień i sprecyzowania podstawy prawnej zgłoszonego zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W treści wezwania organ poinformował spółkę, że niedopuszczalność egzekucji była przesłanką stanowiącą podstawę zarzutu w oparciu o u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., która w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania, dlatego nie może być podstawą rozstrzygnięcia. Wniesiony natomiast zarzut braku doręczenia wezwania do zapłaty, spełnia przesłankę z art.33 § 2 pkt 4 tj: brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.
Organ wskazał, że w przypadku braku odpowiedzi w powyższym zakresie
w wyznaczonym terminie, wierzyciel rozpozna zarzuty jedynie jako wniesione właśnie na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
Powyższe wezwanie zostało doręczone spółce 18 lutego 2021 r.
W odpowiedzi na wezwanie organu, spółka doprecyzowała, że wniesiony zarzut jest oparty o przesłankę z art. 33 § 2 pkt 6 li. c u.p.e.a., poprzez prowadzenie egzekucji w sytuacji gdy jest ona niedopuszczalna w kontekście toczącego się postępowania
o umorzenie całości zaległości podatkowej. W ocenie spółki podstawą zarzutu
w sprawie egzekucji administracyjnej jest w tym przypadku brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b wyżej powołanego przepisu oraz art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., w związku z brakiem wezwania spółki do dobrowolnego spełnienia świadczenia, co zdaniem spółki w konsekwencji skutkowało wszczęciem egzekucji z naruszeniem zasady zaufania do organów administracji publicznej.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...], postanowieniem nr: [...] z [...] r. oddalił zarzuty strony, uznając je za nieuzasadnione.
Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie podnosząc naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i postępowania oraz domagając się jego uchylenia oraz stwierdzenia wady prawnej dokonanej czynności egzekucyjnej przez organ egzekucyjny.
W dniu [...] r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego
w [...] wpłynęło uzupełnienie zażalenia, w którym spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uwzględnienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz o odstąpienie od obciążania spółki, niezasadnie naliczonymi kosztami egzekucyjnymi, w sytuacji gdy czynność egzekucyjna nie powinna być w ogóle wszczęta.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku doręczenia upomnienia, organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. może być podstawą wniesienia tego zarzutu, w przypadku braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli doręczenie tego upomnienia było obligatoryjne. Powołując treść art. 15 § 1 u.p.e.a., organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca w określonych przypadkach zwalnia wierzyciela od obowiązku wysłania upomnienia zobowiązanemu. W art. 15 § 5 u.p.e.a. ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia należności pieniężnych, których egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Minister Finansów wykonał powyższa delegację i wydał rozporządzenie z dnia 30 października 2014 r.
w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia, egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, między innymi, w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
Organ odwoławczy wskazał, że w analizowanej sprawie obowiązek uiszczenia podatku powstał na mocy przepisów u.p.t.u., natomiast wysokość należności została określona w [...] decyzjach Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego [...] (art. 33 ust. 2), które mają status ostatecznych. Zatem w niniejszej sprawie, ww. przesłanka znalazła zastosowanie.
Z powyższych względów, zarzut oparty o art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., organ odwoławczy oddalił.
Odnosząc się do zarzutu opartego o art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek wynikający z decyzji staje się wymagalny w dwóch przypadkach: jeżeli decyzja, którą został nałożony stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania albo jeżeli decyzja, którą został nałożony, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Jak wynika z brzmienia ww. przepisu, podstawą braku wymagalności obowiązku mogą być inne zdarzenia niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Zdarzeniem takim może być wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd. W badanej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca.
Ustosunkowując się natomiast do okoliczności uzasadniającej podniesiony zarzut, tj. złożenie wniosku o umorzenie przedmiotowej zaległości, organ odwoławczy wyjaśnił, że okoliczność ta nie stanowi podstawy do uznania samego zarzutu. Dopiero, ewentualne wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia obowiązku powoduje okoliczności do odstąpienia od czynności egzekucyjnych.
Podniesiony zatem przez spółkę zarzut oparty o przepis art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., organ odwoławczy oddalił.
Końcowo organ odniósł się do wskazanego w zażaleniu art. 15zzr ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy COVID-19 informując, że kwestie związane z oceną wpływu ww. przepisu na powstanie samego zobowiązania nie mogą być przedmiotem tego postępowania. Badanie wpływu wskazanego przepisu prawa na skuteczność wstrzymania rozpoczęcia terminu do przedstawienia właściwemu organowi dokumentów potwierdzających rozliczenie kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów
w procedurze uproszczonej, wykracza poza ramy postępowania w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych. Powyższe stanowi domenę postępowania podatkowego, które jest dwuinstancyjne. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.
Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe.
Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, w sytuacji naruszenia:
1. art. 33 § 1 pkt 4 i pkt 6 lit. c. w zw. z art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz art. 8 § 1k.p.a.
w zw. z art. 18 u.p.e.a., wskutek nieprawidłowego uznania, iż w przedmiotowej sprawie ww. zarzuty egzekucyjne nie mają zastosowania, mimo, iż prowadzenie egzekucji było niedopuszczalne, w kontekście toczącego się postępowania o umorzenie całości zaległości podatkowej, a także przed jednoczesnym brakiem wezwania strony skarżącej do dobrowolnego spełnienia świadczenia, co w konsekwencji skutkowało wszczęciem egzekucji z naruszeniem zasady zaufania do organów administracji publicznej, co także całkowicie pominął organ II instancji w zaskarżonym rozstrzygnięciu;
2. art. 6, art. 8 § 1 i art. 11k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem zasady praworządności, zasady zaufania do działania organów podatkowych oraz zasady przekonywania, analogicznie jak to było w przypadku organu I instancji;
3. art. 15zzr ust 1 pkt 2 oraz pkt 5 ustawy COVID-19 w brzmieniu obowiązującym do dnia 16 maja 2020 r. w zw. z art. 33a ust 6 i ust 7 u.p.t.u., gdy
z uwagi na zasadę zaufania do działania organów administracji publicznej kwestia ta powinna wpływać na ocenę zarzutów egzekucyjnych, podnoszonych w przedmiotowej sprawie;
4. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 140 k.p.a. poprzez brak rozważenia
i ustosunkowania się przez organ II instancji do podnoszonych zarzutów,
w szczególności dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z naruszeniem zasady praworządności, zasady zaufania do działania organów podatkowych oraz zasady przekonywania, co ma wyraz w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, a także poprzez brak odniesienia się do ogólnej zasady wskazanej w art. 6 § 1 u.p.e.a.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Istota niniejszej sprawy koncentruje się na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego, a zatem dotyczy oceny, czy organ prawidłowo uznał podniesione przez skarżącą na podstawie art. 33 u.p.e.a. zarzuty za nieuzasadnione.
Na wstępie wskazać należy, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów, enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Ponadto, wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że organ nie ma obowiązku badać z urzędu, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów, niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego.
W niniejszej sprawie skarżąca zgłosiła zarzuty:
1. braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.);
2. braku doręczenia upomnienia, gdy w przedmiotowej sprawie było one wymagane (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.);
Organ oddalił podniesione zarzuty uznając je za nieuzasadnione.
Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie stwierdzające niezasadność zarzutów nie budzi zastrzeżeń co do jego zgodności z prawem.
Odnosząc się do pierwszego z podniesionych zarzutów – braku wymagalności obowiązku, który skarżąca upatruje w kontekście toczącego się postępowania
o umorzenie całości zaległości podatkowej wskazać należy, że organy rozstrzygające w niniejszej sprawie słusznie uznały, że okoliczność ta nie stanowi podstawy do uznania zarzutu. Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że dochodzony obowiązek jest wymagalny bo wynika z [...] ostatecznych decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...], z [...] r. podlegających egzekucji administracyjnej, co do których nie wstrzymano ich wykonania. Na wymagalność obowiązku nie ma wypływu powołane przez skarżącą toczące się postępowanie
o umorzenie zaległości podatkowej. Orzecznictwo sądów w tym zakresie jest zgodne co do tego, że złożenie przez zobowiązanego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania (np. wniosku o umorzenie czy rozłożenie zobowiązania podatkowego na raty) nie powoduje utraty wymagalności obowiązku ani niedopuszczalności egzekucji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia takiego wniosku. Złożenie takiego żądania przez zobowiązanego nie może uchylać obowiązku wierzyciela określonego w art. 6 § 1 u.p.e.a., czyli obowiązku podjęcia odpowiednich kroków w celu wszczęcia egzekucji w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. W każdym przypadku gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania wierzyciel ma obowiązek podjąć czynności, o których mowa w art. 6 § 1 u.p.e.a. Jedynie pozytywne rozstrzygnięcie wniosku zobowiązanego o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania może mieć wpływ na postępowanie egzekucyjne, a nie sam fakt złożenia wniosku w tym przedmiocie. W przeciwnym wypadku oznaczałoby to, że zobowiązany mimo uchylania się od wykonania obowiązku mógłby skutecznie bronić się przed stosowaniem wobec niego środków egzekucyjnych składając różne wnioski o udzielnie ulg w spłacie zobowiązania. Wierzyciel w takim przypadku byłby pozbawiony możliwości dochodzenia realizacji obowiązku do czasu ostatecznego zakończenia wszystkich postępowań zainicjowanych przez zobowiązanego. Nie ulega wątpliwości, że byłoby to dla zobowiązanego skutecznym sposobem uchylania się od podjęcia przeciwko niemu środków egzekucyjnych. Dlatego też w orzecznictwie jednomyślnie przyjmuje się, że samo złożenie przez zobowiązanego wniosku
o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania nie ma wpływu na wymagalność zobowiązania ani też nie powoduje niedopuszczalności egzekucji. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 19 listopada 2010 r. w sprawie II FSK 1957/10, z 14 lipca 2016 r. w sprawie II FSK 1637/14, z 3 sierpnia 2018 r. w sprawie
II FSK 2180/16 i z 21 grudnia 2010 r. w sprawie II FSK 1722/09. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.
Zaprezentowana zatem przez organy obu instancji ocena podniesionego w powyższym zakresie zarzutu była prawidłowa i brak jest podstaw do jej kwestionowania.
W ocenie Sądu, prawidłowo również organy uznały za nieuzasadniony, zarzut braku doręczenia upomnienia.
W myśl art. 15 § 1 u.p.e.a., warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest przesłanie przez wierzyciela zobowiązanemu po upływie terminu do wykonania obowiązku pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Tym przepisem szczególnym, do którego odsyła art. 15 § 1 u.p.e.a., jest, jak słusznie organ wskazał, przepis § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Przepis ten stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku gdy dotyczy, należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
W rozpoznawanej sprawie, wszystkie te przesłanki zostały spełnione. Obowiązek dotyczył bowiem należności pieniężnych, tj.: zobowiązania podatkowego
w podatku od towarów i usług, których uiszczenie powstało z mocy prawa - ustawy
o podatku od towarów i usług, a wysokość tych należności została określona
w ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...]. W orzecznictwie NSA stwierdzono, że wydanie przez właściwy organ administracji decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego na skutek niewykonania przez podatnika ustawowego obowiązku prawidłowego obliczenia
i zapłacenia podatku nie zmienia charakteru egzekwowanej należności i nie powoduje powstania obowiązku uprzedniego doręczenia dłużnikowi upomnienia przez wierzyciela (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz P. Przybysz, wydanie 8, Wolters Kluwer, Warszawa 2018. do art. 15).
Jako bezzasadne należało również ocenić zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Stan sprawy nie upoważniał organu II instancji do uchylenia postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], było ono bowiem prawidłowe.
Nie można też zgodzić się z zarzutem skarżącej naruszenia przez organy orzekające przepisów art.15zzr. ust 1 pkt 2 oraz pkt 5 ustawy COVID -19. Sąd podziela stanowisko organu, że badanie wpływu ww. przepisu prawa na skuteczność wstrzymania rozpoczęcia terminu do przedstawienia właściwemu organowi dokumentów potwierdzających rozliczenie kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w procedurze uproszczonej, wykracza poza ramy postępowania w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne nie jest bowiem procedurą, w ramach której mają zostać skonkretyzowane prawa lub obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego. Taka konkretyzacja ma bowiem miejsce na etapie wcześniejszym, określanym jako postępowanie jurysdykcyjne. Postępowanie egzekucyjne jest fazą następną, a jego celem jest doprowadzenie do wykonania aktu administracyjnego, który został wydany na zakończenie etapu jurysdykcyjnego. Organ egzekucyjny ma ograniczone możliwości badania sprawy, jego kognicja ogranicza się tylko i wyłącznie do zagadnień, związanych z samym wykonaniem aktu administracyjnego albo brakiem możliwości jego wykonania. Nie ma natomiast umocowania, aby sięgać "wstecz" i badać prawidłowość sposobu, w jaki
w fazie jurysdykcyjnej skonkretyzowano prawa i obowiązki strony. Nie może zatem odnosić się do zagadnień, związanych z ustaleniami faktycznymi i zastosowaniem do nich przepisów prawa materialnego. Punktem wyjścia dla organu egzekucyjnego jest wykonywany akt administracyjny. Dopóki znajduje się on w obrocie prawnym, organ prowadzący egzekucję jest nim związany. W żadnym wypadku nie może samodzielnie dokonywać jego weryfikacji (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2016 r., II FSK 1138/14, Lex nr 2082790).
Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów proceduralnych, w szczególności art. 6, art. 8, art. 11 k.p.a.
W ocenie Sądu organy obu instancji działając na podstawie i w granicach prawa, przeprowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami bezstronności i równego traktowania. Szczegółowo przedstawiły ustalony w sprawie stan faktyczny oraz rzetelnie wskazały i wyjaśniły podstawy prawne podjętych rozstrzygnięć. Uzasadnienia organów, spełniały także wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. Uzasadnienie postanowienia zawiera przedstawienie stanowiska w obszarze wszystkich istotnych okoliczności. Zauważyć przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego postanowienia, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jego z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).
Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI