I SA/Sz 579/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2015-03-05
NSApodatkoweWysokawsa
VATwewnątrzwspólnotowa dostawa towarówstawka 0%wywóz towarówdobra wiaranależyta starannośćoszustwo podatkoweOrdynacja podatkowakontrola podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę podatniczki, uznając, że nie wykazała ona rzeczywistego wywozu towarów poza terytorium kraju, co uniemożliwiło zastosowanie stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Podatniczka kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła jej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2008 roku. Spór dotyczył zastosowania stawki 0% VAT do wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów. Organy podatkowe ustaliły, że towary nie opuściły terytorium kraju i podatniczka nie wykazała należytej staranności, co uniemożliwiło zastosowanie preferencyjnej stawki. Sąd administracyjny zgodził się z organami, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi M. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 roku. Kluczowym zagadnieniem było prawo podatniczki do zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów. Organy podatkowe, po przeprowadzeniu kontroli, ustaliły, że towary udokumentowane 13 fakturami VAT, które miały stanowić wewnątrzwspólnotowe dostawy do nabywcy z [...], faktycznie nie opuściły terytorium Polski. W związku z tym, organy uznały, że sprzedaż ta powinna być opodatkowana stawką 22% jako sprzedaż krajowa. Podatniczka zarzucała organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności zaniechanie rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Kwestionowała również ustalenia organów co do braku dobrej wiary i niedochowania należytej staranności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał skargę za bezzasadną. Sąd stwierdził, że podatniczka nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających rzeczywisty wywóz towarów poza terytorium kraju, co jest warunkiem koniecznym do zastosowania stawki 0% VAT zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na podatniku i wymaga on nie tylko formalnego posiadania dokumentów, ale także wykazania rzeczywistego charakteru transakcji i dochowania należytej staranności, aby nie uczestniczyć w oszustwie podatkowym. W ocenie Sądu, podatniczka nie sprostała tym wymogom, a zebrany materiał dowodowy, w tym informacje od zagranicznych organów podatkowych i zeznania świadków, jednoznacznie wskazywał na brak wywozu towarów z terytorium Polski.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie może zastosować stawki 0% VAT, jeśli nie posiada wystarczających dowodów potwierdzających rzeczywisty wywóz towarów poza terytorium kraju i nie dochował należytej staranności, aby nie uczestniczyć w oszustwie podatkowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak jest wystarczających dowodów na rzeczywisty wywóz towarów z terytorium Polski. Podatniczka nie wykazała należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i dokumentacji, co uniemożliwiło zastosowanie stawki 0% VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.t.u. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Do zastosowania stawki 0% VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów konieczne jest posiadanie numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych przez nabywcę oraz posiadanie przez podatnika dokumentów potwierdzających wywóz towarów z terytorium kraju i dostarczenie ich do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego.

u.p.t.u. art. 42 § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dowodami potwierdzającymi wywóz towarów są m.in. dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika, kopia faktury dostawy, specyfikacja sztuk ładunku.

u.p.t.u. art. 42 § 11

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

W przypadku braku jednoznacznych dowodów z ust. 3, dowodami mogą być inne dokumenty, np. korespondencja handlowa, dokumenty ubezpieczenia lub kosztów frachtu, dokument potwierdzający zapłatę za towar.

u.p.t.u. art. 42 § 12

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Jeśli warunek wywozu towarów nie został spełniony przed złożeniem deklaracji, podatnik wykazuje dostawę jako dostawę na terytorium kraju.

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 269 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 97 § 10

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 99

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 109 § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 122

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy na podstawie zebranego materiału dowodowego. Podatniczka nie wykazała rzeczywistego wywozu towarów poza terytorium kraju, co uniemożliwia zastosowanie stawki 0% VAT. Podatniczka nie dochowała należytej staranności, aby nie uczestniczyć w oszustwie podatkowym.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, zaniechały rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydały decyzję w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Organ podatkowy II instancji naruszył art. 188 O.p. poprzez odmowę realizacji wniosków dowodowych. Nawet jeśli doszło do oszustwa podatkowego przez pana [...], zachowanie podatnika spełniało przesłanki działania w dobrej wierze i nie sposób przypisać mu faktu fałszowania dokumentacji, niedochowania należytej staranności, czy też popełnienia winy umyślnej bądź nieumyślnej.

Godne uwagi sformułowania

towar wykazany w ww. fakturach nie opuścił terytorium kraju i nie został dostarczony do nabywcy świadomie posługiwała się fałszywymi dokumentami CMR i Wz w celu uprawdopodobnienia spornych transakcji i osiągnięcia korzyści podatkowej uczestniczyła w oszustwie podatkowym nie dochowała należytej staranności w celu zagwarantowania, by zawierane transakcje nie prowadziły do udziału w oszustwie podatkowym miernik staranności jakiego należy wymagać od podatnika dokonującego dostawy wewnątrzwspólnotowej jest wyższy niż w przypadku podatnika dokonującego nabycia towarów w ramach jednego państwa członkowskiego brak wywozu towarów ujętych jako wewnątrzwspólnotowe dostawy, potwierdziła informacja uzyskana przez organ podatkowy za pomocą formularza SCAC od [...] administracji podatkowej ciężar dowodu uzyskania prawa do zwolnienia od podatku lub objęcia odstępstwem od opodatkowania spoczywa na tym, kto chce z tego prawa skorzystać

Skład orzekający

Elżbieta Woźniak

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Kwiecińska

członek

Ewa Wojtysiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności wykazania rzeczywistego wywozu towarów dla zastosowania stawki 0% VAT w WDT oraz znaczenia dobrej wiary i należytej staranności podatnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów wywozu i podejrzenia udziału w oszustwie podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu VAT, jakim jest wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów i ryzyko oszustw podatkowych. Pokazuje, jak ważne jest dokładne dokumentowanie transakcji i dochowanie należytej staranności przez podatników.

Czy Twoje faktury VAT 0% są bezpieczne? Sąd wyjaśnia, kiedy można stracić prawo do ulgi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 579/14 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2015-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2014-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Woźniak /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Wojtysiak
Jolanta Kwiecińska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1059/15 - Wyrok NSA z 2017-03-07
I FZ 222/14 - Postanowienie NSA z 2014-09-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 26.03.2014 r., Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 25.10.2013 r., określającą [...] prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej niewyspecjalizowanej pod nazwą [...], w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2008 r. kwotę do zwrotu na rachunek podatnika, za miesiące październik 2008 r., listopad 2008 r. i grudzień 2008 r. nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że podatniczka w deklaracjach dla podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r. wykazała dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju opodatkowane stawką 3 % i 7 %, 22 %, oraz wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, kwoty podatku naliczonego do odliczenia i nadwyżki podatku naliczonego do zwrotu i do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
W wyniku przeprowadzonych u podatniczki kontroli podatkowych w zakresie sprawdzenia:
transakcji wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów za okres od kwietnia 2008 r. do stycznia 2009 r.,
- prawidłowości naliczania i deklarowania należności w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i grudzień 2008 r. oraz styczeń i lipiec 2009 r.,
a także postępowania podatkowego w sprawie określenia kwoty prawidłowego rozliczenia w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r. ustalono, że [...] wystawiła 13 faktur VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów na łączną kwotę [...] zł (we wrześniu 2008 r. 6 faktur na kwotę [...] zł; w październiku 2008 r. 5 faktur na kwotę [...] zł; w grudniu 2008 r. 2 faktury na kwotę [...] zł) na rzecz [...], dla których zastosowała stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 0%. Faktury te zostały ujęte w rejestrze UE - Faktury UE – sprzedaż, z wyjątkiem jednej faktury z września 2008 r., która – według wyjaśnień strony - została zaewidencjonowana w rejestrze VAT za sierpień 2008 r., gdyż w dniu 29.08.2008 r. związku z tą fakturą została wpłacona przedpłata. Na potwierdzenie tego przedłożono wyciąg z rachunku bankowego z dnia 29.08.2008 r. z wykazaną wpłatą gotówki od [...] w wysokości [....] zł.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono jednak, iż towar wykazany w ww. fakturach nie opuścił terytorium kraju i nie został dostarczony do nabywcy z [...]. Wobec tego stwierdzono, że [...] nie dokonała we wrześniu, październiku i grudniu 2008 r. wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz [...], , a nadto świadomie posługiwała się fałszywymi dokumentami CMR i Wz w celu uprawdopodobnienia spornych transakcji i osiągnięcia korzyści podatkowej w postaci zastosowania stawki VAT 0 % do tychże transakcji, a więc uczestniczyła w oszustwie podatkowym.
W konsekwencji, organ podatkowy I instancji uznał za zasadne przedmiotową zakwestionowaną sprzedaż opodatkować podatkiem od towarów i usług według stawki 22 % jako sprzedaż krajową.
Według organu zaniżona wartość netto sprzedaży oraz należnego podatku wynosiła: za wrzesień 2008 r. [...] zł (kwota netto), [...] zł (podatek VAT), za październik 2008 r. [...] zł (kwota netto), [...] zł (podatek VAT), za grudzień 2008 r. [...] zł (kwota netto), [....] zł (podatek VAT).
Ponadto w zakresie podatku naliczonego, organ podatkowy stwierdził zaewidencjonowanie w rejestrze zakupów VAT za październik 2008 r. i w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za ww. okres rozliczeniowy zawyżonego o [...]zł podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, wynikającego z faktury VAT., wystawionej przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej
W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 25.10.2013 r., określił [...] w podatku od towarów i usług za:
wrzesień 2008 r. kwotę do zwrotu na rachunek podatnika w wysokości 196.683 zł,
* październik 2008 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł,
* listopad 2008 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [....] zł,
* grudzień 2008 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji, strona wniosła o jej uchylenie w całości, zarzucając naruszenie art. 122 oraz 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej zwanej: "O.p.".
W przypadku nieuchylenia decyzji, strona wniosła o przeprowadzenie następujących dowodów:
1) przesłuchanie pracowników [...], tj.: [...], zajmujących się sprzedażą, pakowaniem, załadunkiem towarów, w celu potwierdzenia, czy samochody i przewoźnicy wyszczególnieni na międzynarodowych samochodowych listach przewozowych rzeczywiście odbierali towar przeznaczony dla [...] i podpisywali oświadczenia o ich wywozie na terytorium [...],
2) przesłuchanie [...] w celu ustalenia, czy i ewentualnie w jaki sposób świadek został poinformowany przez [...], któremu kierowcy ma zostać wydany towar,
3) przesłuchanie [...] - pracownika Biura Doradztwa Podatkowego na okoliczność tego, czy [...] odbierał od świadka faktury za dostawy towarów i czy kwestionował zasadność wystawienia takich faktur,
4) sprawdzenia w firmach [...] spółka z o.o. od jakiego podmiotu zakupione zostały towary rzekomo tam dostarczone z [...] i na rzecz jakiej firmy dokonano za nie zapłaty,
5) wystąpienie do banku obsługującego rachunek [...] o udostępnienie rejestru transakcji wpłat gotówkowych przekraczających [...] euro w celu identyfikacji osób wpłacających.
Ponadto z uzasadnienia odwołania wynikało, że strona żądała również przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka pana [...] w celu ustalenia, czy rzeczywiście wywoził towary z firmy [...] na teren [...], a jeśli nie, to dlaczego podpisywał listy przewozowe, wprowadzając tym samym w błąd pracowników [...] co do miejsca dostawy.
W ocenie strony, organ podatkowy I instancji zaniechał rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i w konsekwencji wydał rozstrzygnięcie w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Zdaniem podatniczki organ podatkowy nie uwzględnił jej wyjaśnień z dnia 29 stycznia 2010 r. co do przebiegu procedury załadunku i wywozu towarów, nie ustalił czy strona działała w dobrej wierze, nie uwzględnił złej wiary i oświadczeń [...], z których wynikało, że nie było wewnątrzwspólnotowych nabyć, a podpis na dowodach wpłat został sfałszowany, nie uwzględnił okoliczności, że strona wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w celu potwierdzenia prawa do zwolnienia od podatku wewnątrzwspólnotowej dostawy skoro działała w dobrej wierze, nawet gdyby nie doszło do wywozu towaru za granicę. Strona wskazała także na zeznania [...], z których wynikało, że dokonał on wywozu towaru na rzecz podatniczki, a dane w listach przewozowych CMR z dnia 1, 2, 9, ,10 i 27 października 2008 r. i 14 grudnia 2008 r. były zgodne z przebiegiem transportu.
Ponadto strona wskazała, że dowodem świadczącym o dobrej wierze strony był fakt, że starała się zapewnić komplet dokumentacji wywozowej, chociaż - wbrew twierdzeniom organu podatkowego I instancji - to nie ona ją przygotowywała i nie miała świadomości, że dokumenty mogą być fałszywe. Dodatkowo strona wskazała na fakt posiadania dowodów zapłat za wystawione na rzecz [...] faktury VAT. Zaznaczyła, że dokonanie przez kontrahenta wpłaty gotówkowej na rachunek bankowy nie jest operacją nietypową i nie przeczy zasadom logiki, jak wskazał w swej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego . Jest to operacja dopuszczalna przepisami prawa i niejednokrotnie praktykowana w [...]. Płatności tych dokonywał również osobiście [...] (dotyczy transakcji z dnia 29.08.2008 r., z dnia 2.10.2008 r. i z dnia 3.10.2008 r.).
Podsumowując strona podkreśliła, że do wszystkich dostaw wewnątrzwspólnotowych posiadała kopie faktur, specyfikę ładunku, potwierdzenia zapłat oraz listy przewozowe CMR - również w przypadkach, gdy przewoźnicy nie potwierdzali lub nie pamiętali, czy przewozili ładunki z [...] do firmy [...]. Następnie skarżąca przedstawiła zastrzeżenia co do sposobu udowodnienia przez organ podatkowy I instancji rzekomego braku poszczególnych dostaw udokumentowanych wskazanymi fakturami.
Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpatrzeniu odwołania oraz dokonaniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, decyzją z dnia 26.03.2014 r., , utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy nie znajdując - w świetle obowiązujących przepisów prawa - podstaw do jej uchylenia.
W ocenie organu odwoławczego, całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazywał, że towary, których sprzedaż na rzecz [...] udokumentowana 13 fakturami wystawionymi w miesiącu wrześniu, październiku i grudniu 2008 r., nie zostały wywiezione poza terytorium Polski i dostarczone nabywcy w [...]. Zdaniem organu, stan faktyczny w tym zakresie został ustalony prawidłowo, nie tylko w oparciu o oświadczenie [...], lecz także potwierdza go szereg zebranych w toku postępowania dowodów, m.in. ustalenia dokonane przez właściwe organy podatkowe w toku czynności sprawdzających bądź kontroli podatkowych przeprowadzonych u przewoźników wymienionych w dokumentach CMR, zeznania i oświadczenia podatników użytkujących samochody wskazane w CMR i osób reprezentujących firmy przewozowe, zeznania kierowców, zapisy tachografów samochodów wymienionych w CMR, potwierdzenia odbiorów towarów przez nabywców krajowych .
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że potwierdzenie okoliczności braku przemieszczenia towaru na terytorium [...] uzyskał od administracji podatkowej tego kraju (informacja SCAC 2004), a także, że uwzględnił oświadczenie [...] z dnia 21 września 2009 r., w którym nie potwierdził on transakcji handlowych, zapłat i odbiorów towarów w 2008 r. i 2009 r. od firmy podatniczki, wskazując, że osoby trzecie dokonujące zakupu i zapłaty na rzecz jej firmy działały bez jego zezwolenia i upoważnienia.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej , opisane okoliczności zawierania przez stronę transakcji z [...], m.in. brak udokumentowanej korespondencji handlowej z nabywcą, brak zainteresowania strony możliwością wykazania przez osoby odbierające towar umocowania do występowania w imieniu nabywcy, brak jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego przyjęcie towaru przez nabywcę w miejscu przeznaczenia poza terytorium kraju, przyjmowanie bez zastrzeżeń sposobu dokonywania zapłat za wystawione faktury i organizowania transportu, czy też w przypadku przewozu towaru do PHS spółka z o.o. udowodniona świadomość strony co do fałszowania dokumentacji przewozowej - potwierdzają brak dobrej wiary podatniczki, która nie dochowała należytej staranności w celu zagwarantowania, by zawierane transakcje nie prowadziły do udziału w oszustwie podatkowym.
Odnośnie zawartych w odwołaniu wniosków dowodowych, organ odwoławczy uznał, że ich przeprowadzenie nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż żądane dowody dotyczyły okoliczności stwierdzonych innymi dowodami, bądź pozostawały poza zakresem postępowania. Zdaniem organu II instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie świadczył o wystawianiu przez stronę na rzecz [...] faktur dokumentujących wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, zaś potwierdzony jest fakt wydania i wywozu jedynie z magazynów firmy podatniczki, towarów wymienionych na fakturach sprzedaży. Dlatego w świetle dokonanych ustaleń w zakresie braku dobrej wiary oraz braku wywozu towarów z terytorium kraju, organ odwoławczy stwierdził, że podatniczka deklarując sprzedaż na rzecz [...] jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów opodatkowaną stawką 0% zaniżyła podatek należny o kwoty wyliczone przez organ I instancji.
Końcowo Dyrektor Izby Skarbowej , wskazując na fakt, że w dniu 19 listopada 2013 r. zostało wszczęte wobec podatniczki postępowanie karnoskarbowe, o czym została zawiadomiona w dniu 16 grudnia 2013 r. stwierdził, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych określonych zaskarżoną decyzją.
W skardze z dnia 17 kwietnia 2014 r. na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] podtrzymała w całości stanowisko zawarte w odwołaniu i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Zdaniem skarżącej, organy podatkowe naruszyły art. 122, art. 187 i art. 188 O.p., co spowodowało, że materiał zgromadzony w sprawie jest niepełny i nie wyjaśnia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego oraz spowodował co najmniej przedwczesne wydanie decyzji.
Dodatkowo zarzuciła organowi podatkowemu II instancji naruszenie art. 188 O.p. poprzez odmowę realizacji wniosków dowodowych sformułowanych przez stronę w odwołaniu. Podkreśliła, iż przeprowadzenie żądanych dowodów miało na celu wykazanie, że towary sprzedane przez [...] były rzeczywiście zamawiane przez [...] i odbierane w jego imieniu jak również udowodnienie, że strona dopełniła szczególnej staranności w dokumentowaniu wewnątrzwspólnotowych dostaw i nie miała świadomości, że być może dokumentacja ta jest fałszywa. Odmienne stanowisko organu podatkowego, zawarte w zaskarżonej decyzji, jest wynikiem zaniechania przeprowadzenia ww. dowodów oraz wybiórczej analizy i dowolnej oceny zgromadzonego materiału. Nieuwzględnienie wniosków dowodowych podatnika miało uniemożliwić mu wykazanie okoliczności faktycznych przeciwnych do tych, które zostały przyjęte za podstawę wydanej decyzji. W ocenie skarżącej bowiem cyt.: "nawet jeśli doszło do oszustwa podatkowego przez pana [...], to zachowanie podatnika spełniało przesłanki działania w dobrej wierze i nie sposób przypisać mu faktu fałszowania dokumentacji, niedochowania należytej staranności, czy też popełnienia winy umyślnej bądź nieumyślnej".
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 16 grudnia 2014 r., pełnomocnik skarżącej, nawiązując do uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego z dnia 5 stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów (m.in. z przesłuchań świadków) w postępowaniu w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. wskazał, że niezrozumiałe jest wydanie decyzji określającej zobowiązanie za okres od września 2008 r. do grudnia 2008 r. w sytuacji, gdy w identycznej sprawie dotyczącej dostawy towarów w styczniu 2009 r. dla tego samego podmiotu gospodarczego, organ podatkowy również nie kwestionował faktu wystąpienia transakcji, wydania towarów, odbioru towarów przez [...] i zapłaty przez [...]. Zdaniem skarżącej postępowanie podatkowe organów jest nielogiczne i tendencyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a." Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając przedmiotową sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził opisanego w art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. naruszenia prawa.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie upłynął termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za miesiące wrzesień 2008 r., październik 2008 r., listopad 2008 r. i grudzień 2008 r. wobec zawiadomienia pismem z dnia 12.12.2013 r. (doręczone 16.12.2013 r.) skarżącej o wszczęciu postępowania karnego skarbowego dotyczącego podatku od towarów i usług za wskazany okres.
Rozpatrzenie zarzutów skargi należało rozpocząć od kwestii procesowych, bowiem tylko i wyłącznie prawidłowo ustalony stan faktyczny daje możliwość poprawnego zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego. Zakres postępowania dowodowego zdeterminowany jest przez normę prawa materialnego stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia, gdyż to przesłanki w niej określone wyznaczają kierunek i ramy postępowania dowodowego.
Właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego każdorazowo pozostaje bowiem w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy opartymi o właściwie ustaloną hipotezę badanej normy prawnej.
Oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
W ocenie Sądu organ podatkowy w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, opierając się na zebranym obszernym materiale dowodowym, ocenionym we wzajemnym powiązaniu poszczególnych dowodów. Ocena dokonana przez organ zgodna jest z wyrażoną w art. 191 O.p. zasadą swobodnej oceny dowodów, a wypływająca z tej oceny konkluzja ma walor logiczności. Wbrew zarzutom skargi podjęto wszelkie niezbędne działania w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, opierając się na zebranych w toku prowadzonego postępowania dowodach. Nadmienić przy tym należało, że organ odwoławczy przekonująco wyeksponował
w zaskarżonym rozstrzygnięciu istnienie dostatecznych podstaw do określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz prawidłowo zastosował obowiązującą regulację prawną. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w zakresie pozwalającym na stwierdzenie, że podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy spełniające wymogi z art. 122
i art.187 §1 O.p. Organ podatkowy w zaskarżonym rozstrzygnięciu poddał analizie wszystkie dowody, a w uzasadnieniu przedstawił w sposób spójny i przekonujący, zgodnie z art. 210 § 1O.p. Podkreślić przy tym należy, że odmienna od woli skarżącej ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie może świadczyć o naruszeniu przez organ art. 191 O.p., tym bardziej, że strona w toku postępowania - negując ustalenia faktyczne dokonane przez organy podatkowe, poprzez wytknięcie rzekomych naruszeń proceduralnych w toku postępowania podatkowego - nie przedłożyła żadnych wiarygodnych i materialnych dowodów potwierdzających, że stan faktyczny ustalony został przez organy w sposób nieprawidłowy. Zawnioskowane dowody m.in. o przeprowadzenie przesłuchania świadków (w tym pracowników skarżącej na okoliczność czy samochody i przewoźnicy wskazani na listach przewozowych rzeczywiście odebrali towar i podpisywali oświadczenia o ich wywozie na terytorium [...]), czy też o przeprowadzenie analizy rejestru transakcji wpłat gotówkowych w celu identyfikacji osób wpłacających na rzecz [...], jak również o dokonanie ustaleń w firmach, w których faktycznie znalazł się fakturowany towar, od kogo został zakupiony i kto dokonał zapłaty, w świetle całokształtu zebranego obszernego materiału dowodowego, były dowodami, które w istocie nie miałyby wpływu na rozstrzygnięcie bowiem, potwierdzałyby fakt wywozu towarów jedynie z magazynów skarżącej nie zaś wywóz na terytorium [...], jak też kwestie nieistotne z punktu widzenia przedmiotu sprawy. Organy podatkowe nie kwestionowały w niniejszej sprawie ani faktu wydania i wywozu towarów z magazynu ani też zapłaty za niego. Organy badały czy towar został wywieziony z terytorium RP.
Zauważyć także wypadało, że organy nie ograniczyły się do prowadzenia postępowania kontrolnego wyłącznie wobec skarżącej i na podstawie oświadczeń [...], ale uzupełniły i zweryfikowały materiał dowodowy o dowody dostarczone przez zagraniczną (z [...]) administrację podatkową oraz włączyły materiał z czynności sprawdzających i postępowań prowadzonych przez urzędu skarbowe właściwe dla właścicieli firm i użytkowników samochodów wskazanych na listach przewozowych. Zdaniem Sądu, organ ustalił w niniejszej sprawie ponad wszelką wątpliwość, że użytkownicy wskazywanych w dokumentach samochodów nie wykonywali usług transportowych na rzecz skarżącej ani [...], ani w kraju ani za granicą lub wykonywali transport towarów z magazynów skarżącej do miejsc odbioru w kraju [...]
W tym miejscu należało wskazać, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy zaszły okoliczności uprawniające skarżącą do zadeklarowania we wrześniu 2008 r., październiku 2008 r., listopadzie 2008 r. i grudniu 2008 r. transakcji sprzedaży [...] jako dostaw wewnątrzwspólnotowych opodatkowanych preferencyjną stawką VAT 0%.
Z prawidłowo powołanych przez organ przepisów prawa materialnego wynikało zatem, że aby zastosować preferencyjną stawkę 0% VAT z tytułu dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów konieczne jest posiadanie przez podatnika stosownych dokumentów potwierdzających dokonanie tych transakcji.
Jak słusznie podniósł organ odwoławczy, to stronę skarżącą obciążał obowiązek dowodzenia w tym zakresie. To skarżąca, w związku z powoływaniem się na wykonanie dostawy musiała wykazać istnienie realnych dowodów potwierdzających jej wykonanie. Przy czym nie przeczyło to treści art. 122 O.p. Wprawdzie przepis ten nakłada na organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, co znajduje rozwinięcie w dalszych normach ww. ustawy regulujących postępowanie dowodowe. Niemniej jednak specyfika dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów utrudnia, a niejednokrotnie czyni niemożliwym, poszukiwanie dowodów ich wykonania bez udziału strony. Wbrew stanowisku skarżącej, na organach nie spoczywał nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów na potwierdzenie tezy podatniczki w sytuacji, kiedy przedkładane przez nią dowody budziły poważne wątpliwości co do ich wiarygodności i wobec nieprzekonywujących wyjaśnień skarżącej.
Reasumując tę część rozważań podkreślić należało, że podjęte przez organy rozstrzygnięcie zostało oparte na pełnym i prawidłowo zgromadzonym oraz wszechstronnie rozpatrzonym materiale dowodowym, dającym przez to podstawę do prawidłowych ustaleń faktycznych. Zarzuty skargi podważające te ustalenia
i wskazujące na braki postępowania dowodowego, skutkujące rzekomymi wadliwymi ustaleniami, należy uznać za bezzasadne.
W ocenie Sądu, nie miała racji skarżąca, że organy dokonały niewłaściwej oceny wewnątrzwspólnotowej dostawy (WDT) ww. towarów na rzecz [...] [...] opodatkowanej przez skarżącą preferencyjną stawką VAT 0%. Wbrew zarzutom skargi organ w zaskarżonej decyzji miał podstawy wobec zgromadzonego obszernego materiału do uznania, że skarżąca nie miała prawa do opodatkowania ww. dostawy 0% stawką VAT na podstawie art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm.), dalej zwanej: "u.p.t.u.", ale powinna wykazać ww. dostawę jako krajową na podstawie art. 42 ust. 12 cyt. ustawy, opodatkowaną stawką VAT właściwą dla tej dostawy, tj. 22% z uwagi na fakt, że skarżąca nie posiadała w okresie rozliczeniowym objętym zaskarżoną decyzją dokumentów potwierdzających wywóz towarów poza terytorium kraju. W ocenie Sądu powyższa ocena znajduje uzasadnienie w stanie faktycznym sprawy i prawidłowo powołanej przez organy podatkowe podstawie prawnej.
Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 1 u.p.t.u. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0 %, pod warunkiem że:
1) podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów;
2) podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy,
o którym mowa w art. 99, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju
i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.
Zgodnie z ust. 3 powołanego artykułu, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są następujące dokumenty, jeżeli łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju:
1) dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju - w przypadku gdy przewóz towarów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi),
2) kopia faktury dostawy,
3) specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku,
Natomiast w myśl art. 42 ust.11 u.p.t.u., w przypadku gdy dokumenty, o których mowa w ust. 3-5, nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju towarów, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą być również inne dokumenty wskazujące, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa, w szczególności:
1) korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie;
2) dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu;
3) dokument potwierdzający zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie, w takim przypadku inny - dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania;
4) dowód potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
Jednak, jeżeli warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie został spełniony przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres (art. 42 ust. 12 u.p.t.u.), podatnik wykazuje tę dostawę w ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3, jako dostawę na terytorium kraju.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów istniały rozbieżności dotyczące warunków, od których uzależnione jest zastosowanie stawki podatku 0%. Zostały one rozstrzygnięte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt I FPS 1/10. W myśl tej uchwały, zgodnie art. 42 ust. 1, 3 i 11 u.p.t.u. dla zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów wystarczającym jest, aby podatnik posiadał jedynie niektóre dowody, o których mowa w art. 42 ust. 3 ustawy, uzupełnione dokumentami, wskazanymi w art. 42 ust. 11 ustawy lub innymi dowodami w formie dokumentów, o których mowa w art. 180 § 1 O.p., o ile łącznie potwierdzają fakt wywiezienia i dostarczenia towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Podejmując uchwałę NSA opowiedział się za otwartym katalogiem dowodów, którymi można wykazywać spełnienie przesłanki z art. 42 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u.
Odnosząc do realiów niniejszej sprawy, przedstawione unormowania oraz ich wykładnię przyjętą w ww. uchwale, którą po myśli art. 269 § 1 p.p.s.a. Sąd jest związany nie znajdując podstaw do jej kwestionowania w trybie opisanym w tym przepisie, a dotyczącą zasad stosowania stawki 0% w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, stwierdzić należało, że wbrew zarzutom skarżącej, w przypadku zakwestionowanych 13 transakcji dostawy brak było dokumentów potwierdzających wywóz wyżej wskazanych towarów we wrześniu, październiku i grudniu 2008 r. Trudno nie zgodzić się z organami, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że skarżąca nie posiadała dowodów potwierdzających wywóz towarów w spornych okresach rozliczeniowych, poza przedłożonymi przez nią fakturami wystawionymi na rzecz [...], dowodami wydania zewnętrznymi WzUE, wyciągami z rachunku bankowego skarżącej z wykazanymi wpłatami gotówki, międzynarodowymi listami przewozowymi CMR.
Prawidłowo zatem ocenił organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że skarżąca na dzień dokonania rozliczenia transakcji nie posiadała dowodów potwierdzających wywóz spornych towarów do innego państwa członkowskiego, czego w żaden sposób nie podważyła.
Zgodzić się bowiem należało z twierdzeniem organu, że ze złożonych dokumentów wynikało tylko tyle, że towar został wydany i wywieziony z magazynu, nie wynikało z nich zaś miejsce, do którego zostały dostarczone te towary, czy towary zostały dostarczone do miejsca przeznaczenia.
Fakt wywozu towarów, jak zasadnie wskazał organ stosownie do art. 42 ust. 3 pkt 1 u.p.t.u. w sytuacji gdy nabywca organizował transport obliguje skarżącą do posiadania kopii CMR.
Tymczasem, dokonana w odniesieniu do poszczególnych transakcji, szczegółowo opisana w zaskarżonej decyzji, analiza listów przewozowych przedłożonych przez skarżącą, w konfrontacji z pozostałymi dowodami (dokumentami WZUE, kopiami faktur, oświadczeniami odbiorców towaru), w szczególności z przesłuchaniami użytkowników samochodów, zapisami tachografów, budziła istotne wątpliwości co do tego czy potwierdzają one wewnątrzwspólnotowe dostawy, a przede wszystkim wywóz towarów do [...]. Przykładowo wskazać należało sytuację, gdy skarżąca w jednym przypadku w ogóle nie posiadała dokumentu CMR (do transakcji udokumentowanej dwoma fakturami z 1.09.2008 r.), dysponując tylko oświadczeniem [...] o odbiorze towaru własnym transportem, zaś osoba, będąca właścicielem wskazanego samochodu, której nr dowodu osobistego znajdował się na fakturze, jak ustalono, nie znała skarżącej ani odbiorcy towaru, a dodatkowo nie posiadała nawet licencji na wykonywanie usług transportowych poza terytorium Polski. Z kolei, według ustaleń organu dokument CMR dotyczący tych transakcji z 1.09.2008 r. został wystawiony na rzecz [...] przez Transport Bagażowy [...]. Również w pozostałych przypadkach dokumenty CMR posiadane przez przewoźników różniły się co do treści z tymi przedłożonymi przez podatniczkę, zaś z zeznań świadków wynikało głównie, że nie świadczyli usług transportowych na rzecz skarżącej ani [...], na trasie [...], nie znają tych osób. W innym przypadku dokument CMR zawierał wskazania przewoźnika, który – jak wykazała kontrola u przewoźnika - w rzeczywistości nie wykonywał usług transportowych na rzecz skarżącej podmiot ten nie posiadał żadnej dokumentacji handlowej dotyczącej skarżącej i [...]. Ponadto, zauważyć należało, że wszystkie posiadane przez skarżącą dokumenty przewozowe nie zawierały w swej treści potwierdzenia odbioru towarów, wszystkie zawierały oznaczenie nadawcy [...], na części brakowało też podpisu przewoźnika, a także wystąpiły przypadki istnienia podwójnych dokumentów przewozowych dla tej samej dostawy, z których wynikały rozbieżności co do zlecającego, miejsca przeznaczenia towarów, jego odbiorcy, firmy przewozowej. Porównano listy przewozowe posiadane przez stronę z tymi znajdującymi się u przewoźnika Transport Bagażowy [...], który wykonywał, według wyjaśnień, transportu na zlecenie [...]. Na dokumentach, przypisanych do tych samych dostaw (z dnia 2.09.2008 r., 9.09. 2008 r., 10.09.2008 r, 27.10.2008 r.) u skarżącej jako odbiorca wpisany był [...], jako firma przewozowa, [...] we wskazanych dniach wystawiał listy przewozowe bez numerów, natomiast w zeznaniach twierdził, że wykonywał transport na trasie [...], czego też żaden inny dowód pochodzący od ww. świadka nie potwierdził. Organ ustalił także, że w trzech przypadkach, listy przewozowe wystawione przez firmy transportowe [...], na zlecenie firmy spedycyjnej wskazują odbiorcę w kraju. Skarżąca w trakcie postępowania nie wyjaśniła rozbieżności w treści dokumentów przewozowych, nadto nie wyraziła zgody na przesłuchanie w charakterze strony.
Organ zasadnie zatem uznał, że na podstawie przedmiotowych listów przewozowych, w zestawieniu ich z całokształtem pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie, nie można było wywieść, że wymienione w wystawionych 13 fakturach towary, ujęte w rejestrach sprzedaży VAT UE faktycznie zostały wywiezione z terytorium Polski. Strona nie przedłożyła także żadnych innych dowodów potwierdzających wywóz towarów, w postaci korespondencji handlowej, dokumentów ubezpieczenia kosztów frachtu. Słusznie, w ocenie Sądu, organ ocenił także jako budzące wątpliwości dowody wpłat gotówkowych dokonywanych przez [...] i inne osoby w znacznych kwotach.
Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca w piśmie z dnia 29.01.2010 r., wyjaśniając warunki dostaw stosowane w jej firmie, wyraźnie wskazała, że rozliczeń z odbiorcami dokonywała przelewami, a także, że nie zlecała transportu ze swojej siedziby do miejsca odbioru towaru przez [...]. Wskazała również, że w przypadku, gdy odbiór towaru odbywa się transportem własnym nabywcy, jej pracownicy nie mają obowiązku sprawdzenia tożsamości przewoźnika z dokumentami CMR. Pracownicy dokonują tylko identyfikacji samochodu i odbierają dokument przewozowy. Oznacza to, w ocenie Sądu, że przyjęła zasadę, iż za transport odpowiadał nabywca, w momencie załadunku na samochód, towar przechodził we władanie nabywcy, zatem nie interesowały skarżącej okoliczności wywozu towaru.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, niecelowe było dodatkowe przesłuchanie w charakterze świadków pracowników firmy skarżącej, co miałoby potwierdzić okoliczności wywozu, gdyż osoby te, w świetle stosowanej, opisanej przez podatniczkę procedury sprzedaży i załadunku, co najwyżej mogłyby potwierdzić fakt wydania towaru z magazynu, czego organ nie kwestionował i co nie było przedmiotem sporu.
Powyższe wskazuje, że skarżąca pominęła to, że miernik staranności jakiego należy wymagać od podatnika dokonującego dostawy wewnątrzwspólnotowej jest wyższy niż w przypadku podatnika dokonującego nabycia towarów w ramach jednego państwa członkowskiego (vide wyrok TSUE z 6.09.2012 r. C-273/11).
Zdaniem Sądu, brak wywozu towarów ujętych jako wewnątrzwspólnotowe dostawy, potwierdziła informacja uzyskana przez organ podatkowy za pomocą formularza SCAC od [...] administracji podatkowej, która dokonała sprawdzenia transakcji przeprowadzanych przez [...], zgodnie z dokumentami, m.in. ze skarżącą. [...]ki organ podatkowy wskazał jednoznacznie, że [...] poprzez bezprawne użycie swojego [...]nr VAT, ułatwił dokonanie wewnątrzwspólnotowych dostaw polskim dostawcom, w tym [...], pomimo że stwierdzono, iż towar nie dotarł do [...]. Nie budziła zatem wątpliwości konstatacja organu co do faktu nieopuszczenia przez towar terytorium RP czy wywozu do innego kraju UE.
Okoliczność wywozu spornego towaru budziła także uzasadnione wątpliwości w świetle wyjaśnień [...], który osobiście zanegował dokonanie transakcji handlowych, odbiorów towarów w 2008 r. i 2009 r. od skarżącej oraz dokonanie zapłat na rzecz skarżącej, a także stwierdził działanie osób trzecich na rzecz firmy skarżącej bez jego zezwolenia i upoważnienia. Na niekorzyść skarżącej przemawiała to, że nie wykazała aby w jakikolwiek sposób sprawdzała umocowania do występowania w imieniu nabywcy osób podpisujących odbiór towarów na dokumentach WzUE.
Nie można było zatem uznać w okolicznościach niniejszej sprawy, że skoro skarżąca wystawiła faktury VAT, podała swój numer identyfikacyjny, wskazała także numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych nabywcy, odebrała od nabywcy, czy też innych osób, oświadczenie o wywozie towaru, zweryfikowała status podatkowy kontrahenta, posiadała dowody zapłaty, to dochowała warunków do opodatkowania dostawy stawką 0%. Ponownie należy zwrócić uwagę na to, że miernik staranności jakiego należy wymagać od podatnika dokonującego dostawy wewnątrzwspólnotowej jest wyższy niż w przypadku podatnika dokonującego nabycia towarów w ramach jednego państwa członkowskiego (vide wyrok TSUE z 6.09.2012 r. C-273/11). W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca staranności te nie sprostała.
Zgodzić się należało także, ze stanowiskiem organu, że niniejsze postępowanie dotyczyło skarżącej w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw do opodatkowania oraz prawidłowości obliczania podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2008 r. a zatem nie dotyczyło ono kontrahenta podatnika firmy [...], co za tym idzie organ nie miał obowiązku ustalać naruszenia przepisów dotyczących wewnątrzwspólnotowego nabycia przez [...]. Organ nie miał obowiązku ustalać czy kontrahent kwestionował faktury wystawione przez skarżącą, gdzie trafił w ostateczności towar nabyty u skarżącej, na rzecz kogo dokonano zapłaty za towar dostarczony w kraju, który opuścił magazyny [...], czy też dokonywać identyfikacji osób wpłacających na rachunek bankowy skarżącej. Z punktu widzenia regulacji art. 42 u.p.t.u. organ miał obowiązek zweryfikować czy w deklarowanej transakcji doszło do wywozu z terytorium kraju spornego towaru do wskazanego nabywcy, co w niniejszej sprawie uczynił.
Prowadzone postępowanie dało podstawę do uznania, że skarżąca nie spełniła warunku do zastosowania 0% podatku VAT.
Podnieść także należało, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dawniej Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości) obowiązuje zasada, stosownie do której ciężar dowodu uzyskania prawa do zwolnienia od podatku lub objęcia zakresem odstępstwa od opodatkowania spoczywa na tym, kto chce z tego prawa skorzystać (patrz np. teza 26 orzeczenia w sprawie Twoh International C-184/05). W orzeczeniu tym Trybunał expresis verbis wskazał, że dostawca towaru zobowiązany jest przedstawić dowód na to, że zaistniały przesłanki do zwolnienia WDT tj. że prawo do rozporządzenia towarem przeszło na kupującego oraz, że towar został wysłany do innego państwa członkowskiego (teza 23 i 26 sprawy C-184/05).
W świetle poczynionych ustaleń oraz dokonanych ocen nieuprawnione jest stanowisko skarżącej, że dla zastosowania stawki 0% dla WDT wystarczające było na gruncie art. 42 ust 1-3 u.p.t.u. wypełnienie warunków formalnych , co jak twierdzi miało miejsce w niniejszej sprawie.
Organy w sposób jednoznaczny podważyły rzetelność udokumentowania przez podatniczkę przyjętych w rozliczeniu preferencyjnym (stawka 0%) dostaw. Wskazały na postawie jakich dowodów uznały, iż dostawa wewnątrzwpólnotowa na rzecz [...] nie miała miejsca. Natomiast skarżąca, kwestionując zasadność pozbawienia podatnika tego prawa oparła swą skargę w zasadzie na spełnieniu formalnych wymogów posiadania dokumentów mających potwierdzać wywóz towaru za granicę, braku świadomości co do nierzetelności kontrahenta, prawidłowości formalnej udokumentowania transakcji wewnątrzwspólnotowych i na podważaniu dowodów, w oparciu o które wydano zaskarżoną decyzję oraz wskazywaniu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Jednakże, jak wyżej już wykazano, w świetle zebranego materiału dowodowego podnoszone w skardze negowanie ustaleń dowodowych nie mogło spełnić oczekiwanych przez skarżącą skutków. Skoncentrowała się ona na obowiązku ustawowego posiadania wymaganych ustawą dokumentów, bez odwoływania się do ich rzetelności, nadając znacznie mniejsze znaczenie obowiązkowi należytej staranności w zakresie weryfikacji wiarygodności wywozu towaru.
Niewypełnienie warunku materialnego per se wywołuje skutek uznania transakcji za krajową i jej opodatkowanie według zasad (stawek) krajowych. (por. uchwała NSA z 21.10.2013 r. sygn. akt I FPS 5/13). Stwierdzić zatem należało, że wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów stanowi jedną z czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o czym stanowi art. 5 ust. 1 pkt 5 u.p.t.u. Czynność ta polega na wywozie towarów z terytorium kraju (Polski), w wykonaniu czynności określonych w art. 7 u.p.t.u., czyli dostawy towarów, na terytorium innego państwa członkowskiego, przy spełnieniu określonych w ustawie warunków.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22.03.2011 r. sygn. akt I FSK 587/10 wskazał, że uwzględniając prymat przesłanki merytorycznej nad formalną, dokonując oceny przedłożonych przez podatnika dokumentów, organ podatkowy jest uprawniony i zobowiązany do badania nie tylko posiadanych dokumentów, ale także wyjaśnienia okoliczności związanych z transakcją, a rolą organu prowadzącego postępowania jest dokonanie przede wszystkim wszelkich ustaleń czy doszło do WDT, czy też nie, co bezspornie miało miejsce w niniejszej sprawie.
Poprawnie też organ wywiódł, że zastosowanie stawki 0% w myśl art. 42 ust. 1 u.p.t.u. możliwe jest jedynie wtedy gdy podatnik dokonujący WDT pozostaje w dobrej wierze, że dokonywana przez niego czynność nie prowadzi do udziału w oszustwie. Teza ta nie budzi wątpliwości tak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. I FSK 790/11 l) jak i w dorobku Trybunału Sprawiedliwości UE. W powoływanej wyżej sprawie Teleos (C-409/04, teza 65) Trybunał wskazał, że "nie jest sprzeczne z prawem wspólnotowym wymaganie, by dostawca przedsięwziął wszystkie środki, których zastosowania można od niego racjonalnie żądać w celu zagwarantowania, by dokonana przez niego czynność nie prowadziła do udziału w oszustwie podatkowym." Oznacza to, że od podatnika chcącego skorzystać ze zwolnienia podatkowego (stawki 0%) wymagać należy dołożenia należytej staranności w prowadzeniu swych spraw, co oznacza, że chodzi nie tylko o winę umyślną ale i nieumyślną.
Jak wykazało prowadzone postępowanie tej staranności zabrakło po stronie skarżącej, której nie interesowało co się dzieje z towarem po jego wydaniu z magazynu kontrahentowi. Zdaniem Sądu, nie było także wystarczające dla uznania dobrej wiary podatniczki, uwzględnienie jej oświadczenia, że nie była świadoma, że dysponuje fałszywymi dokumentami. Jest bowiem oczywiste, że skarżąca powinna była sprawdzić wiarygodność kontrahenta, jak też umocowanie osób odbierających towary do występowania w imieniu nabywcy. Powinna również zwrócić uwagę na fakt nietypowej formy zapłaty stosowanej przez zagranicznego kontrahenta, gdyż – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – mogło wzbudzać podejrzenia dokonywanie wpłat gotówkowych przez osobę zagraniczną w tak znacznych kwotach na terenie [...], zwłaszcza wobec przyjętej bezgotówkowej formy rozliczeń.
W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że obowiązek dostawcy upewnienia się o rzetelności partnera jest niezwykle istotny dla zachowania prawa skorzystania z preferencyjnej stawki VAT.
Tym samym skoro skarżąca miała lub poprzez niedołożenie należytej staranności winna mieć świadomość, że uczestniczy w oszustwie podatkowym, i nie doszło do WDT, z uwagi na brak wywozu towaru, zastosowanie stawki o jakiej mowa w art. 42 ust. 1 u.p.t.u. nie było możliwe. Nie doszło zatem do naruszenia prawa materialnego na skutek błędnej wykładni wskazanego przepisu i jego zastosowania w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym.
Mając powyższe na uwadze, Sąd zarzuty skargi, jak i przedstawione w piśmie procesowym z dnia 16 grudnia 2014 r. uznał za niezasadne i skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.ps.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI