I SA/Sz 576/19

I SA/Sz 576/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Joanna Wojciechowska
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 626/20 - Wyrok NSA z 2024-04-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
art. 230 par. 1, art. 237 par. 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu należności celnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżoną decyzją
z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...], odmawiającą E. Ł. (dalej Strona, Wnioskodawca, Skarżący) rozłożenia na raty należności celnych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] r., nr [...] oraz z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w [...] z dnia [...] r., nr [...]
Zasadnicze ustalenia stanu faktycznego są następujące:
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] ww. decyzją z dnia [...] r. uznał zgłoszenie celne z dnia [...] r. o nr [...] za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej oraz preferencji dla odzieży używanej sortowanej, objętej procedurą dopuszczenia do obrotu w P.. Decyzja ta stanowiła powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności wynikających z długu celnego w wysokości [...] zł. Decyzja została doręczona w dniu [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] uznał zgłoszenia celne zawarte w poz. 1 dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] r. oraz w poz. 1 dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] r. za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej oraz preferencji dla odzieży używanej sortowanej, objętej procedurą dopuszczenia do obrotu w Polsce. Decyzja ta stanowiła powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności wynikających z długu celnego w wysokości [...] zł. Decyzja została doręczona w dniu [...] r.
Dyrektor Izby Celnej [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt SA/[...] [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] odrzucił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r.
Strona we wniosku z dnia [...] r. zwróciła się o rozłożenie
na raty należności celnych wynikających z ww. decyzji z dnia [...] r. oraz
z dnia [...] r. Wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] r. został powiadomiony o wysokości należności (należność główna z pierwszej decyzji
[...] zł oraz odsetki [...] zł; należność główna z drugiej decyzji [...] zł
i odsetki [...] zł) oraz wniósł o ustalenie maksymalnej liczby rat w wysokości
[...] zł każda.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił kwestię rozłożenia na raty należności celnych wynikających z długu celnego powstałego przed dniem uzyskania przez R. P. członkostwa w Unii Europejskiej. Wskazał także przepisy stanowiące w sprawie podstawę rozłożenia
na raty ww. należności celnych. Organ nie zgodził się z Wnioskodawcą, że o wysokości należności został zawiadomiony dopiero w dniu [...] r. W tym dniu Strona została poinformowana o aktualnym stanie zadłużenia.
Odpowiadając na zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, Strona wskazała m.in., że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie udzielania ułatwień płatniczych innych niż odroczenie płatności (Dz. U. z 2003 roku, Nr 206, poz. 1997 – zwane dalej: "rozporządzeniem w sprawie udzielania ułatwień płatniczych") nie wyjaśnia co należy rozumieć pod pojęciem powiadomienia o wysokości należności oraz nie wskazuje,
czy chodzi o pierwsze powiadomienie, czy też o kolejne. Z tego względu Strona zauważyła, że dłużnik może złożyć wniosek o rozłożenie na raty po każdym powiadomieniu go o wysokości należności.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił rozłożenia na raty należności celnych wynikających
z wyżej wymienionych decyzji, tj. z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. We wniesionym odwołaniu Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie
§ 6 ust. 2 oraz § 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie udzielania ułatwień płatniczych.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję Organu celnego pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Organ wskazał, że ww. decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 roku nr 75, poz. 802 ze zm.), który znajduje zastosowanie w sprawie z uwagi na brzmienie
art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 z 2004 r., poz. 623 ze zm.). Następnie, Organ przytoczył treść przepisu art. 237 § 1 - § 3 Kodeksu celnego, § 1, § 3 ust. 2 i ust. 4 oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie udzielania ułatwień płatniczych.
W dalszej kolejności Organ wskazał, że decyzja z dnia [...]. stanowiła powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności wynikających z długu celnego w wysokości [...] zł i została doręczona w dniu
[...] r. Decyzję z dnia [...] r. stanowiącą powiadomienie dłużnika
o zarejestrowaniu kwoty należności wynikających z długu celnego w wysokości
[...] zł doręczono natomiast w dniu [...] r.
Zdaniem Organu, skoro powiadomienie dłużnika nastąpiło w dniach [...] r. oraz [...] r. to termin na złożenie wniosku o rozłożenie
na raty ww. długu celnego upłynął odpowiednio: [...] r. i [...] Z powyższego wynikało, że wniosek Strony z dnia [...] r. o rozłożenie na raty długu celnego wynikającego z ww. decyzji został złożony
po terminie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Organ dodał,
że przepisy prawa celnego nie przewidują sytuacji, w których ww. termin mógłby zostać przywrócony.
Organ II instancji stwierdził również, że w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, na czym polega instytucja powiadomienia
w przepisach prawa celnego, wskazując na brzmienie art. 230 § 1 Kodeksu celnego. Według Organu, powiadomienie o długu celnym następowało bądź przez odbiór właściwej karty zgłoszenia celnego SAD bądź poprzez odbiór decyzji administracyjnej określającej kwotę długu celnego. Od chwili powiadomienia o długu celnym rozpoczynał się bieg terminu (dziesięciodniowego) na jego zapłatę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w zaskarżonej decyzji wyjaśnił także, że wykładnia systemowa i celowościowa prowadzi do wniosku, że z jednorazowym zdarzeniem powodującym powstanie długu celnego należy, co do zasady, wiązać jednorazowe (a tym samym pierwsze) powiadomienie dłużnika o tym długu. Przyjęcie, że każde dodatkowe poinformowanie dłużnika (z urzędu przez organ bądź na wniosek dłużnika) o aktualnym stanie zadłużenia stanowi "powiadomienie" o długu celnym w rozumieniu przepisów Kodeksu celnego nie znajduje uzasadnienia. Organ zaznaczył, że za powyższą argumentacją przemawia dodatkowo brzmienie art. 230 § 4 Kodeksu celnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie uchylenia ułatwień płatniczych, Organ wyjaśnił, że ustawodawca w § 1 pkt 5 rozporządzenia wyraźnie wskazał, że rozporządzenie określa częstotliwość, z jaką ułatwienia mogą być udzielone na rzecz jednego dłużnika. Ponadto w przepisach
§ 3 ust. 2 i ust. 4 ww. wyraźnie jest mowa o "każdorazowym" długu celnym dotyczącym wnioskodawcy, a nie o ciągle tym samym długu celnym, o którego aktualnej wysokości organ informuje dłużnika w toku prowadzonego postępowania wierzycielskiego bądź egzekucyjnego. Według Organu skoro powiadomienie o długu celnym jest czynnością jednorazową, nie ma możliwości składania wniosku w innym terminie, niż określony
w przepisie.
Reasumując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że Organ
I instancji w zaskarżonej decyzji właściwie zastosował przepisy Kodeksu celnego, prawidłowo także uznał, że ww. wniosek został wniesiony z przekroczeniem terminu
do jego złożenia.
We wniesionej skardze, Strona zarzuciła naruszenie:
- § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie udzielania ułatwień płatniczych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu,
że 10-dniowy termin do złożenia wniosku o rozłożenie na raty należności celnych powinien być liczony od dnia pierwszego powiadomienie o wysokości należności,
- § 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie udzielania ułatwień płatniczych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu,
że możliwe jest tylko jednokrotne złożenie wniosku o rozłożenie na raty należności celnych,
- art. 230 Kodeksu celnego przez jego błędną wykładnię i zastosowanie.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji.
W uzasadnieniu skargi Strona szerzej odniosła się do podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, albowiem Organy nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego ani procesowego.
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy wykładni przepisów § 6 ust. 2 oraz § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie udzielania ułatwień płatniczych innych niż odroczenie płatności.
Zdaniem Skarżącego każda informacja odnośnie stanu zadłużenia w zakresie długu celnego, przekazywana przez organ w dowolnym czasie, jest powiadomieniem. W związku z tym Skarżący podnosi, że składając swój wniosek z dnia [...]. dotyczący należności celnych wskazanych w decyzjach z dnia [...]
i [...] r. dochował 10-dniowego terminu od dnia doręczenia mu w dniu
[...] r. informacji o aktualnym stanie jego zadłużenia. Natomiast, według Organu, 10-dniowy termin na złożenie wniosku powinien być liczony od dnia powiadomienia Skarżącego o wysokości należności, tj. od dnia doręczenia wyżej wymienionych decyzji z [...] i [...] r., które stanowiły powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności wynikających z długu celnego.
Mając na uwadze zaistniały spór, rację należy przyznać Organom. Zgodnie bowiem z § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia wniosek o rozłożenie należności na raty oraz wymagane dokumenty powinny być złożone w terminie 10 dni od dnia, w którym dłużnik został powiadomiony o wysokości należności. Natomiast na podstawie § 3 ust. 4 tego rozporządzenia Wnioskodawca obowiązany jest określić we wniosku wysokość kwoty należności, która ma być rozłożona na raty, oraz zaproponować liczbę rat i termin ich spłaty.
Dodać należy, że wyżej wymienione rozporządzenie zostało wydane
na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 3 Kodeksu celnego, który stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych został upoważniony
do określenia, w drodze rozporządzenia, m.in.: wzoru wniosku o udzielenie ułatwienia płatniczego innego niż odroczenie płatności, dokumentów, które należy do niego dołączyć, oraz terminu, w którym wniosek może zostać złożony. Uregulowania prawne zawarte w Kodeksie celnym znajdują zaś zastosowanie w niniejsze sprawie z mocy
art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. z 2004 roku, nr 68 poz. 623 ze zm.), stanowią, że przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy sprzed dnia [...] r., należy stosować w sprawach dotyczących długu celnego, który powstał przed uzyskaniem przez R. P. członkostwa w Unii Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że dług celny powstał przed dniem 1 mają 2004 r., zatem bezsporne też jest, że należy stosować przepisy Kodeksu celnego z 1997 r.
W ocenie Sądu, na podstawie mających zastosowanie w sprawie przepisów prawnych, słusznie Organ uznał, że zarówno decyzja z dnia [...] r. jak
i z dnia [...] r. stanowiły powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności wynikających z długu celnego. Wobec powyższego uprawnione było stwierdzenie Organu, że skoro powiadomienie dłużnika nastąpiło w dniach [...] r. oraz [...] r. (dni doręczenia wyżej wymienionych decyzji) to termin
na złożenie wniosku o rozłożenie na raty ww. długu celnego upłynął odpowiednio
w dniu: [...] r. i [...] r. Organ wprawdzie w decyzji omyłkowo podał dzień: [...] r. zamiast: [...] r., jednakże omyłka ta nie miała wpływu na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. W odniesieniu do powyższych ustaleń słusznie Organ stwierdził zatem, że wniosek Skarżącego z dnia [...] r. (który wpłynął
do Organ w dniu [...] r.) o rozłożenie na raty długu celnego wynikającego
z wyżej wskazanych decyzji został złożony po terminie.
W ocenie Sądu, prawidłowo w zaskarżonej decyzji, powołując się
na brzmienie art. 230 § 1 Kodeksu celnego - w myśl którego po zarejestrowaniu kwoty należności organ celny powiadamia o tym dłużnika - Organ wskazał, że wykładania systemowa i celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że z jednorazowym zdarzeniem powodującym powstanie długu celnego należy, co do zasady, wiązać jednorazowe powiadomienie dłużnika o tym długu. Sąd zgadza się z Organem co do tego, że czym innym jest jednorazowe zarejestrowanie kwoty należności i powiadomienie o tym dłużnika, a czym innym jest poinformowanie dłużnika o aktualnym stanie zadłużenia. Przy czym, nie ma znaczenia czy ta ostatnia wymieniona czynność dokonana zostanie przez Organ z urzędu czy też na wniosek dłużnika.
Zasadnie również Organ w odpowiedzi na skargę, powołując się na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2447/08, wskazał, że w art. 230 § 1 Kodeksu celnego ustanowiony został obowiązek powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności celnych.
W kolejnych paragrafach wskazano po upływie jakiego czasu dłużnika powiadomić już nie można oraz wyliczono okoliczności powodujące zwieszenie biegu terminów
do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu długu celnego. Przepisy te należy interpretować w ten sposób, że odnoszą się one do konkretnego długu celnego
i konkretnego dłużnika. Zatem, zawieszenie biegu terminu do powiadomienia
o zarejestrowaniu kwoty należności celnych może nastąpić tylko w przypadku zaistnienia zdarzeń wymienionych w tym przepisie (np. prowadzenie postępowania karnego lub wniesienie odwołania od decyzji) dotyczących dłużnika, który jest powiadamiany o powstaniu długu celnego i jednocześnie dotyczących długu celnego, o którym jest powiadamiany.
Organ zwrócił także uwagę, że nowelą z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 12, poz. 92) dodano do art. 23 Kodeksu celnego przepis § 4a odsyłający wprost do art. 222 § 2 i § 3 co do pomocniczych kryteriów ustalenia daty miarodajnej dla określenia należności celnych, która jest traktowana jako początkowa dla biegu terminu trzyletniego - na zasadzie wyjątku od reguły ustanowionej w § 4. Ustawodawca wskazał, że jeżeli nie jest możliwe określenie daty powstania długu celnego, powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia określonego w art. 222 § 2 i § 3. Należy zgodzić się zatem z Organem, że powyższe jednoznacznie wskazuje, że powiadomienie o długu celnym jest pojęciem związanym z powstaniem długu celnego i termin na powiadomienie w każdym przypadku liczony jest od dnia powstania tego długu. Tym samym, słuszne jest stanowisko, że twierdzenie Skarżącego co do tego, że każda informacja odnośnie stanu zadłużenia w zakresie długu celnego, przekazywana przez organ w dowolnym czasie jest powiadomieniem, nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego za nieuzasadniony należy uznać zarzut dotyczący naruszenia § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie udzielania ułatwień płatniczych innych niż odroczenie płatności.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu podniesionego w skardze, tj. naruszenia
§ 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie udzielenia ułatwień płatniczych innych niż odroczenie płatności, wskazać należy, że w przepisie § 1 pkt 5 rozporządzenia ustawodawca wskazał, że rozporządzenie określa częstotliwość, z jaką ułatwienia mogą być udzielone na rzecz jednego dłużnika. Ustawodawca nie wprowadził jednakże uregulowań odnośnie częstotliwości udzielania ułatwień w stosunku do tego samego długu celnego, ani możliwości wielokrotnego ubiegania się o rozłożenie na raty tego samego długu.
Słusznie Organ zwrócił uwagę, że w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia jest mowa
o tym, że rozłożenie spłaty kwoty należności na raty może obejmować maksymalnie 50% kwoty należności, związanych z każdorazowym długiem celnym wnioskodawcy,
a okres spłaty nie może przekroczyć sześciu miesięcy. W § 3 ust. 4 rozporządzenia postanowiono, że o rozłożenie należności na raty można ubiegać się nie częściej
niż dwa razy w roku kalendarzowym. Z brzmienia przytoczony przepisów wynika,
że rozłożenie na raty należności dotyczy każdorazowego długu celnego, wnioskodawcy nie przysługuje zatem prawo do wielokrotnego ubiegania się o rozłożenie na raty zapłaty tego samego długu celnego. W związku z powyższym zasadnie Organ stwierdził, że przesłanie Skarżącemu ponownej informacji o stanie jego aktualnego stanu zadłużenia nie uprawniało Skarżącego do złożenia wniosku o rozłożenie na raty należności.
Ponadto, należy podkreślić, o czym była już mowa powyżej,
że stosownie do uregulowań zawartych w ww. rozporządzeniu, wniosek o rozłożenie
na raty powinien być złożony w terminie 10 dni od dnia, w którym dłużnik został powiadomiony o wysokości należności. Skoro powiadomienie o długu celnym jest czynnością jednorazową, Skarżący nie mógł skutecznie złożyć wniosku w innym, terminie, niż określony w § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia.
Reasumując, stwierdzić należy, że Organ celny w zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu celnego z 1997 roku i ww. rozporządzenia
w sprawie udzielania ułatwień płatniczych oraz uznał, że Skarżący złożył wniosek
po terminie przewidzianym przez ustawodawcę do jego wniesienia, co skutkowało tym, że Organ nie mógł go merytorycznie rozpatrzyć.
Sąd nie stwierdził także naruszenia przez Organ przepisów procesowych w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie
art. 151 ustawy z dnia [...] r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325).