I SA/Sz 572/24

I SA/Sz 572/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 8 § 1 , art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1199
art. 10 ust. 1a pkt 1, pkt 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U. 2015 poz 187
§ 13zzd ,§ 13zze ust. 1 pkt 3 lit. b
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Dziel, Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi "R." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 lipca 2024 r. nr 9016-2024-270/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu C. z siedzibą w C. z dnia 17 czerwca 2024 r. nr BP299.8110.1141.2024.SG.RDM; II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej "R." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (organ) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu C. (organ I instancji) z [...] czerwca 2024 r. odmawiającą R. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. (spółka) pomocy finansowej z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że [...] marca 2024 r. R. T. w imieniu spółki złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Do wniosku dołączone zostały: protokół szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w 2023 r. z [...] grudnia 2023 r., informacja o uprawach i szkodach w wyniku suszy z [...] listopada 2023 r. oraz polisy ubezpieczenia upraw z potwierdzeniami opłat.
Organ zwrócił uwagę, że dołączony do wniosku protokół szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w 2023 r. zawiera imię i nazwisko, PESEL oraz podpis osoby trzeciej. Tym samym nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2015.187 ze zm. - rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r.). Organ motywował, że w świetle jednoznacznych przepisów jedynie producent rolny, a nie inna osoba, może wystąpić o szacowanie szkód.
W dalszej kolejności organ odnotował, że według spółki system sam "zaciągnął" dane do protokołu. Spółka podkreśliła przy tym, że w protokole jest właściwy numer gospodarstwa, a działki rolne są spójne z wnioskiem obszarowym.
Odnosząc się do argumentacji spółki, organ nawiązał do § 13zze ust. 1, § 13zzd ust. 9 - ust. 12 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. i konsekwentnie powtórzył, że jedynie producent rolny, a nie inna osoba, może wystąpić o oszacowanie szkód w swoim gospodarstwie. Natomiast, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dołączony do wniosku protokół oszacowania szkód nie został wystawiony na spółkę, lecz na R. T. (reprezentanta spółki), którego dane osobowe (imię i nazwisko, PESEL) zostały wpisane w protokole w sekcji dotyczącej "danych producenta rolnego".
Organ zaznaczył, że w stanie prawnym obowiązującym do maja 2021 r. między innymi § 13x ust. 10 wymienionego rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. pozwalał na podpisanie wniosku o szacowanie szkód powstałych w wyniku suszy podpisem zaufanym przez producenta rolnego albo jego pełnomocnika, przy czym w przypadku podpisu pełnomocnika do wniosku należało dołączyć pełnomocnictwo. W wyniku nowelizacji z 19 maja 2021 r (Dz.U.2021.926) zmieniono przepisy dotyczące składania wniosków o szacowanie szkód przez pełnomocników.
Ponadto, jak motywował organ, "Instrukcja użytkownika aplikacji szacującej szkody spowodowane przez suszę" na stronie 10-12 zawiera opis składania wniosku przez osobę prawną, spółkę cywilną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Zgodnie z tą instrukcją, w sekcji "dane producenta rolnego" należało wskazać, czy składa się wniosek jako osoba fizyczna, czy prowadzi gospodarstwo rolne jako osoba prawna, spółka cywilna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Przy wyborze opcji osoba prawna, a taką powinna wybrać spółka, trzeba było wpisać nazwę producenta rolnego oraz NIP.
W świetle powyższego, zdaniem organu, należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą spółce udzielenia pomocy finansowej z tytułu powstania szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Protokół/wniosek szacowania szkód powinien być opatrzony podpisem zaufanym producenta rolnego, a nie pełnomocnika jak w niniejszej sprawie.
Spółka złożyła skargę na powyższą decyzję organu.
Zarzuciła naruszenie prawa i interesu prawnego spółki w szczególności:
- §13zze ust. 1, ust. 8, ust. 5, ust. 7, § 13zzd ust. 9, ust. 10, ust. 11 r rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. przez błędne przyjęcie, że dokumenty złożone przez spółkę nie pozwalały na przyznanie wnioskowanej pomocy finansowej z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych,
- art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 - K.p.a.) z powodu niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w zgodzie z interesem społecznym i słusznym interesem spółki.
W następstwie sformułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżanej decyzji organu oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka tłumaczyła, że wnioski o sporną pomoc składało się przez specjalną aplikację. W tym celu trzeba było zalogować się przez bankowość elektroniczną. Tak zrobił prezes zarządu spółki.
Problem polega na tym, że po zalogowaniu, a ściślej w protokole końcowym, widnieje prywatny numer gospodarstwa rolnego prezesa zarządu spółki, natomiast w kalkulacji oszacowania już właściwy, czyli spółki. Jednocześnie nie było możliwe zalogowanie się do systemu bezpośrednio jako spółka. Producent rolny nie może tracić olbrzymiej pomocy tylko z powodu wadliwości systemu, który nie powinien był wygenerować protokołu zawierającego dane producenta rolnego innego niż we wniosku.
W przekonaniu spółki, organ miał obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i wezwać producenta rolnego do wyjaśnienia niezgodności między podmiotem wpisanym we wniosku a podmiotem wpisanym w protokole.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga spółki zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja organu i decyzja organu I instancji z [...] czerwca 2024 r. nie są zgodne z prawem.
Stosownie do § 13zzd rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. protokół oszacowania szkód, o którym mowa w ust. 5, jest generowany automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem suszy, po uprzednim złożeniu przez producenta rolnego wniosku o oszacowanie tych szkód (ust. 6).
Wniosek o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6, producent rolny składa za pomocą publicznej aplikacji po złożeniu wniosku o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku, w którym wystąpiła susza, do dnia 15 października roku wystąpienia suszy (ust. 10).
Wniosek o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6, zawiera:
1) imię i nazwisko, adres oraz numer identyfikacyjny producenta rolnego nadawany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz miejsce położenia gospodarstwa rolnego;
2) numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego;
3) adres poczty elektronicznej producenta rolnego;
4) informacje o powierzchni upraw rolnych zgodnej z wnioskiem o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku, w którym jest składany ten wniosek;
5) informację o procentowej wysokości szkód spowodowanych wystąpieniem suszy w poszczególnych uprawach (ust. 11).
Wniosek o oszacowanie szkód, o którym mowa w ust. 6, producent rolny opatruje podpisem zaufanym (ust. 12).
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że R. T. nie powoływał się na status pełnomocnika spółki. W konsekwencji rozważania organów dotyczące pełnomocnika producenta rolnego były nieadekwatne do stanu rozpatrywanej sprawy.
Organy pominęły, że R. T. składał omawiany wniosek jako członek zarządu spółki uprawniony do jej reprezentowania, a więc między innymi do złożenia wniosku z § 13zzd ust. 6, ust. 10 - ust. 12 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. Niewątpliwie R. T. nie występował wobec organów w analizowanym zakresie jako odrębny producent rolny w stosunku do spółki, wnioskującej o pomoc finansową z § 13zze ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.
Według § 13zze ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., w 2023 i 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały obliczone za pomocą publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy.
Należy zwrócić uwagę, że wymóg opatrzenia wniosku o oszacowanie szkód podpisem zaufanym przez producenta rolnego nie wyłącza stosowania ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wobec tego, jeśli organ I instancji stwierdził, że z jednej strony wnioskowana pomoc finansowa odnosiła się do spółki jako producenta rolnego, a jednocześnie wniosek o oszacowanie szkód i w następstwie protokół oszacowania szkód zawierały w części dane dotyczące bezpośrednio prezesa zarządu tej spółki, w takiej sytuacji organ I instancji miał ustawowy obowiązek zastosować art. 64 § 2 K.p.a. i wezwać spółkę do odpowiedniego wyjaśnienia i skorygowania stwierdzonych niezgodności.
Bez względu na to, czy prezes zarządu spółki popełnił błąd, posługując się publiczną aplikacją, czy też publiczna aplikacja zadziałała nieadekwatnie w określonych okolicznościach, organ I instancji miał ustawowy obowiązek jednoznacznie wyjaśnić, czy wniosek o udzielenie omawianej pomocy finansowej i w związku z tym wniosek o oszacowanie szkód dotyczyły materialnie tej samej sprawy. Wówczas bowiem popełnione błędy, czy to ze strony prezesa zarządu spółki, czy wynikające z modelu funkcjonowania publicznej aplikacji, wymagały od organu I instancji podjęcia konkretnych czynności w celu ich wyjaśnienia, odpowiedniego skorygowania, aby nadać sprawie prawidłowy bieg i wydać prawidłowe rozstrzygnięcie.
Co istotne, organy nie wykazały w swojej argumentacji, aby wniosek o oszacowanie szkód - z punktu widzenia materialnego - miał dotyczyć szkód u innego niż spółka producenta rolnego.
W tym stanie sprawy sąd ocenia, że zaskarżona decyzja organu i decyzja organu I instancji z [...] czerwca 2024 r. zostały wydane przy istotnym naruszeniu art. 10 ust. 1a pkt 1, pkt 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2023.1199 ze zm.), art. 8 § 1 K.p.a., które zobowiązują organy do stania na straży praworządności, wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
W dalszym postępowaniu organy uwzględnią stanowisko prawne sądu.
Z powodów omówionych wyżej zaskarżona decyzja organu i decyzja organu I instancji z [...] czerwca 2024 r. podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 - P.p.s.a.).
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 P.p.s.a. Obejmują one wpis od skargi (200 zł).