I SA/Sz 570/23

I SA/Sz 570/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Jolanta Kwiecińska
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 162 par. 1 i 2, art. 217
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1610
art. 1091 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi "P." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr SKO/KD/400/3507/2023 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr SKO/KD/400/3507/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło "P. " Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 29 czerwca 2018 r. nr WPIOL- VI.3120.4.14.2018.MP nakładającego karę porządkową w wysokości [...] zł.
Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym sprawy:
Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. nr WPIOL- VI.3120.4.14.2018.MP nałożył na "P." Sp. z o.o. w S., karę porządkową w wysokości [...] zł. Przesyłka z powyższym postanowieniem została doręczona Spółce pod adresem ul. [...] [...] w dniu w dniu 19 lipca 2018r. w wyniku dwukrotnego awizowania.
Pismem z dnia 9 marca 2022 r. skierowanym do Gminy Miasto S. a zatytułowanym Wniosek o uchylenie decyzji WPiOL-VI.3120.2.2016.MP i innych", Spółka wystąpiła do organu I instancji o uchylenie trzech postanowień tego organu w przedmiocie nałożenia na nią kary porządkowej, w tym ww. postanowienia z dnia 29 czerwca 2018 r. W uzasadnieniu pisma Spółka wskazała, że na podstawie art. 201 § 1 pkt. 3 O.p. postępowanie zawiesza się z urzędu w przypadku śmierci przedstawiciela ustawowego, a zatem nie wszczyna się postępowania w przypadku wcześniejszej wiedzy o tym fakcie. Spółka wskazała, że Prezes Zarządu – J. K., zmarł nieoczekiwanie i dopiero w dniu 16 grudnia 2021 r. jako Prezes Zarządu wpisana została S. S..
Organ I instancji przekazał organowi odwoławczemu pismo Spółki z 9 marca 2022 r. jako zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta S. z 29 czerwca 2018 r., o czym poinformował Spółkę.
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2022 r. nr SKO/KD/400/1267/22, organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia z dnia 9 marca 2022 r. (nazwanego wnioskiem) na postanowienie Prezydenta Miasta S. z 29 czerwca 2018 r. nr WPIOL- VI.3120.4.14.2018.MP o nałożeniu kary porządkowej.
Na powyższe postanowienie z dnia 24 czerwca 2022 r., Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 12 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 534/22 uchylił zaskarżone postanowienie.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżone obecnie postanowienie z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr SKO/KD/400/3507/2023, w którym odmówiło "P." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta miasta S. z dnia 29 czerwca 2018 r.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 162 § 1, 2 i 4 O.p. podstawą przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest złożenie wniosku przez osobę uprawnioną w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie przez nią. że uchybienie nastąpiło bez jej winy, a także dopełnienie czynności, dla której upłynął termin.
W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione dwie podstawowe przesłanki przywrócenia terminu, bowiem wnioskująca nie złożyła wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia oraz nie wykazała, aby uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Kolegium wskazało, że jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia zażalenia Spółka podaje śmierć Prezesa Zarządu w 2014r. przez co nie ma, w jej ocenie, podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż strona nie była właściwie reprezentowana. Załączone do wniosku postanowienie Sądu Rejonowego [...] w S. o wpisie w KRS S. S. jako Prezesa Zarządu Spółki "P." nosi datę 16 grudnia 2021r. Jednocześnie z zaświadczenia o dokonaniu wpisu wynika, że dokonano go w dniu 16 grudnia 2021r. o godzinie 10.46. Zestawienie daty wniosku o przywrócenie terminu z datą wpisania w KRS nowego Prezesa Zarządu Spółki, wskazuje na znaczny upływ czasu pomiędzy tymi datami przekraczający 7 dni. Ponadto, nie złożenie zażalenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia o nałożeniu kary w związku z podnoszonym przez Spółkę brakiem reprezentacji nie znajduje potwierdzenia w pełnych danych z KRS. Daty wpisania w KRS członków zarządu i wykreślenia ich nie pokrywają się z datami z protokołu walnego zgromadzenia wspólników z 7 marca 2012 r. J. K. został wykreślony w KRS jako Prezes Zarządu w dniu 28 lutego 2011 r. Niezależnie do tego, od 13 października 2010 r. do 25 maja 2023 r. jako prokurent Spółki był wpisany M. K..
Kolegium stwierdziło, że w świetle powyższego nie potwierdza się twierdzenie o braku reprezentacji Spółki w dacie doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej. Nadto Kolegium wskazało, że postanowienie to, nie zostało wydane we wszczętym postępowaniu, lecz w związku z podjętymi czynnościami sprawdzającymi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a jednocześnie o zwrócenie się do Prezydenta Miasta S. czy postanowienie nr WPIOL- VI.3120.4.14.2018.MP o nałożeniu kary porządkowej w wysokości [...] zł jest w mocy i czy zostało wydane zgodnie z prawem.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca zarzuciła:
1) błędną interpretację przepisów art. 162 § 1,2 i 3 O.p. w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, gdyż:
- dokonanie wpisu do KRS i wydanie w tym zakresie zaświadczenia - nie jest tożsame ze znajomością postanowienia WPIOL- VI.3120.4.14.2018.MP,
- odbiór postanowienia wskazanego powyżej w trybie art. 45 k.p.a. to jest w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma,
- w zakresie wniosku koniecznym jest poznanie np. postanowienia WPIOL- VI.3120.4.14.2018.MP, które co do zasady w zakresie zarysu poznane zostało z wymiany pism poprzez platformę epuap z UM w S.;
2) naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 3 O.p. w związku z przesłankami do zawieszenia Ordynacja podatkowa i tym samym naruszenie art. 6 k.p.a.;
3) błędną interpretację przepisu z art. 183 § 2 ust. 2 PostAdmU — gdyż prokurent Spółki nie jest organem Spółki, ani je przedstawicielem ustawowym mając na uwadze art. 96 k.c.;
4) nieuwzględnienie, iż prokurent Spółki zgodnie z praktyką Sądu Rejonowego [...] w S. XIII Wydziału Gospodarczego - sądu rejestrowego, nie jest uprawniony do składania wniosków rejestracyjnych np. w zakresie adresu rejestracyjnego, czyli zatem w rozumieniu art. 174 § 1 ust. 2 k.p.c. nie jest uprawniony do działania procesowego w jej imieniu, co oznacza, iż nie jest jej przedstawicielem procesowym;
5) sprzeczność przepisów prawa procesowego przed sądami administracyjnymi, oraz prawa procesowego przed sądami powszechnymi (postępowanie cywilne), co prowadzi do dualizmu prawa i konieczności ustalenia jednego obowiązującego przepisów prawa;
6) błędne zastosowanie art. 58 k.p.a. wobec naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 3 O.p.;
7) nieuwzględnienie, iż zmiana zarządu jest zmianą deklaratywną — a jeśli zastosowanie ma mieć art. 17 ustawy o KRS, to również przesłanki braku zarządu są spełnione;
8) powołanie kuratora — co nastąpiło dnia 24 maja 2016r. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w S. sygn. akt [...], a które to zostało wpisane dnia 22 lipca 2016r. — sygn. akt [...] - wskazało zakres umocowania kuratora - inny, niż prowadzenie spraw bieżących spółki;
9) zgodnie z art. 1097 § 3 k.c. prokura wygasła mając na uwadze art. 42 § 1 k.c.
Skarżąca wskazała, że od dnia 22 lipca 2014r. - co wynika ze śmierci J. K. "P." Sp. z o.o. nie miała zarządu tj. przedstawiciela ustawowego. Stan ten został ujawniony w KRS w dniu 27 marca 2015 r. i zgodnie z art. 17 ustawy o KRS, jasnym i klarownym jest brak reprezentanta spółki. Podkreślić należy, iż spółka miała wprawdzie prokurenta samoistnego, jednakże jego umocowanie wynika z pełnomocnictwa, nie zaś z ustawy, co wprost powoduje, iż nie jest on przedstawicielem ustawowym (art. 96 k.c.). Ponieważ jawnym i ogólnie dostępnymi są dane z KRS, a odpis wprost wskazywał brak przedstawiciela ustawowego spółki sama decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta S. nie mogła być wydana. Nie jest winą strony skarżącej, że przedstawiciele Miasta S. nie znają przepisów prawa oraz nie potrafią ustalić stanu prawnego w ogólnie dostępnym rejestrze.
Z dniem śmierci J. K. i wobec braku w składzie zarządu (brak przedstawiciela ustawowego) żadne postępowanie na podstawie Ordynacji Podatkowej nie powinno być prowadzone, a potencjalnie wszczęte powinno być zawieszone obligatoryjnie. Oczywistym jest również, iż po zawieszeniu postępowania nie mogą być wykonywane żadne inne czynności (poza możliwością wydania decyzji wznawiającej postępowanie wobec ustania przesłanek). Wynika to wprost z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa i nie można ich wybiórczo stosować.
W takim stanic rzeczy, nie można sanować bezprawnie wdanego postanowienia WPIOL- VI.3120.4.14.2018.MP, a tym samym dokonać złamania prawa. Musi to powodować negatywne skutki prawne, w tym również do członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego, gdyż ich nieznajomość przepisów administracyjnych jest rażąca. Na podkreślenie zasługuje takt, iż organ samorządowy przyznał się w trakcie postępowania do nielegalności swojego działania i dokonał czynności zmierzających do ich naprawy (konwalidacji).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 t.j.; dalej: "p.p.s.a."), sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Sąd uznał, że skarga jest niezasadna.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.
Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Granice sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 p.p.s.a., która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zaskarżone postanowienie Kolegium odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie z 30 sierpnia 2023 r., którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 29 czerwca 2018 r. o nałożeniu na skarżącą Spółkę, kary porządkowej w wysokości [...] zł.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia należy uwzględnić okoliczność, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej.
W wyrokach tut. Sądu z 12 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 532 - 534/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylając postanowienia SKO z dnia 24 czerwca 2022 r. (nr SKO/KD/400/1265/22, nr SKO/KD/400/1266/22, nr SKO/KD/400/1267/22) wydane na podstawie wniosku skarżącej z 9 marca 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia wskazał, że organ wszczynając postępowanie zażaleniowe w rozpoznawanej sprawie na podstawie jednego wniosku skarżącej z 9 marca 2022 r. nie poczynił wystarczających ustaleń, co do ostatecznego zamiaru skarżącej. Sąd zauważył, że wniosek był zredagowany niezrozumiale, niedbale i niezręcznie. Z treści wniosku skarżącej nie wynikało jednoznacznie czy ww. pismem, skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie czy też wniosła o wyeliminowanie przedmiotowego postanowienia z obrotu prawnego w innym trybie, w tym w szczególności w jednym z trybów szczególnych przewidzianych w przepisach O.p.
Sąd zalecił aby organ w dalszym postępowaniu wyjaśnił powyżej wskazane, niewyjaśnione dotychczas okoliczności jako mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, w tym w szczególności dokonał wyjaśnienia woli skarżącej przez zwrócenie się o zajęcie wyraźnego stanowiska co do treści żądania zawartego we wniosku z 9 marca 2022 r.
Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Sąd stwierdza, że zalecenia wyrażone w orzeczeniu z dnia 12 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 534/22 zostały przez organ wykonane i nie można mu zarzucić naruszenia art. 153 p.p.s.a. Organ w ponownie prowadzonym postępowaniu, pismem z 17 lipca 2023 r. wezwał skarżącą do sprecyzowanie żądania podania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. doprecyzowała, że wniosek z dnia 9 marca 2022 r. należy traktować jako zażalenie, ewentualnie jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej. Jak wynika z akt sprawy, organ rozpoznał oba wnioski.
Przechodząc do meritum sprawy, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Z kolei w myśl art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek: (1) uchybienie terminowi, (2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, (3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz (4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest kwestia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, która to kwestia, została przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 569/23. Wynika z niego, że postanowienie o nałożeniu na skarżącą kary porządkowej zostało doręczone Spółce w trybie doręczenia zastępczego w dniu 18 lipca 2018 r. w związku z tym, siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia, upłynął z dniem 25 lipca 2018 r., tymczasem zażalenie zostało złożone elektronicznie wnioskiem w dniu 10 marca 2022 r. ( data wpływu do organu). Uchybienie terminowi zatem nastąpiło.
W ocenie organu, skarżąca nie spełniła jednak dwóch kolejnych przesłanek przywrócenia terminu a mianowicie, nie zachowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia wskazała, na śmierć Prezesa Zarządu Spółki w 2014 r., przez co nie było, w jej ocenie, podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż Spółka nie była właściwie reprezentowana. Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. postanowienie Sądu Rejonowego [...] w S. z 16 grudnia 2021 r. o wpisie w KRS S. S. jako Prezesa Zarządu Spółki "P.". Także, że z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców ( dane z KRS wydruk z 30 sierpnia 2023 r. w aktach) wynika, iż wpisem z dnia 16 grudnia 2021 r. S. S. została ujawniona w KRS jako Prezes Zarządu Spółki "P.".
Trafnie zatem organ wskazał, że zestawienie daty wniosku o przywrócenie terminu ( 9 marca 2022 r.) z datą wpisania w KRS nowego prezesa zarządu Spółki ( 16 grudnia 2021 r.) wskazuje na znaczny upływ czasu pomiędzy tymi datami przekraczający 7 dni. Istotne jest również to, że skarżąca nie wykazała innej, konkretnej daty powzięcia wiedzy o wydaniu postanowienia nakładającym na Spółkę karę porządkową. W orzecznictwie podnosi się, że okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę (lub pełnomocnika) informacji o uchybieniu terminowi muszą jednoznacznie wskazywać, że strona na ich podstawie miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o tym fakcie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Lu 109/22). Oznacza to, że nie jest konieczne doręczenie decyzji (postanowienia), lecz wystarczające jest samo dowiedzenie się o fakcie jej wydania.
Przyjmując zatem ustalenia organu, że nastąpiło to w dacie wpisu w KRS S. S. jako Prezes Zarządu Spółki "P.", wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z uchybieniem terminu. Konsekwencją powyższego, jest brak podstaw do badania przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi, skoro przesłanki określone w art. 162 O.p., muszą być spełnione łącznie.
Organ rozważył jednak także i przesłankę uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia trafnie uznając, że skarżąca nie wykazała aby uchybienie nastąpiło bez jej winy.
O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej, spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Jest ono środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe oznacza, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa (por. wyroki NSA z 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/16, z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 2539/20). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, oczekiwanie na poradę profesjonalisty. Jak podkreśla się w orzecznictwie, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy podjęciu największego w danych warunkach wysiłku.
W realiach sprawy, ocena organu, zgodnie z którą skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu było od niej niezależne, jest prawidłowa.
Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia wskazała, na śmierć Prezesa Zarządu Spółki w 2014 r., przez co nie było, w jej ocenie, podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż Spółka nie była właściwie reprezentowana.
Sąd wskazuje, że kwestia braku reprezentacji Spółki była już przedmiotem oceny Sądu, który w ww. orzeczeniu sygn. akt I SA/Sz 569/23 nie stwierdził nieprawidłowości w tym zakresie. W wyroku tym, Sąd przesądził, że śmierć J. K., która nastąpiła w dniu 22 lipca 2014r. nie miała istotnego znaczenia prawnego, skoro J. K. został wykreślony w KRS jako Prezes Zarządu w dniu 28 lutego 2011 r.( 3 lata przed śmiercią). Po nim funkcję Prezesa Zarządu pełniła T. M. O. (wykreślenie nastąpiło wpisem z dnia 27 marca 2015 r.). Natomiast od 13 października 2010 r. do 25 maja 2023 r. w KRS był ujawniony jako prokurent Spółki - M. K., będący równocześnie wspólnikiem Spółki.
Stosownie do art. 109 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm., dalej: "k.c.") prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd wskazał, że prokurent może dokonywać w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy takich samych czynności, jakich może dokonywać sam przedsiębiorca. Nadto, zauważył, że to M. K. (prokurent) złożył wniosek o uchylenie zaskarżonych postanowień zatem podejmował on faktycznie czynności jako reprezentant Spółki. Tym samym, za nieuzasadniony uznał zarzut braku reprezentacji Spółki w dacie doręczenia postanowienia organu I instancji.
Powtórzyć należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 162 O.p. ustalenie nawet najlżejszego stopnia winy w postaci niedbalstwa stanowi przeszkodę uniemożliwiającą przywrócenie terminu. Nadto zauważyć należy, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. postanowienie NSAz dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GZ 599/17. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I FSK 689/21).
Konkludując stwierdzić należy, że zarzuty naruszenia art. 162 § 1, 2 i 3 O.p. nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Nie przedstawiła argumentacji uwiarygodniającej staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna i nieprzezwyciężalna. W związku z tym należało uznać, że niedochowanie terminu było wynikiem niedołożenia należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy zainteresowanego w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy działał on z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od niego, co w okolicznościach niniejszej sprawy, jak trafnie przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, nie miało miejsca.
W konsekwencji, w sprawie nie zostały spełnione obie przesłanki określone w art. 162 § 1 i § 2 O.p., warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Odnośnie pozostałych zarzutów skargi zauważyć należy, że kwestia prawidłowości wydania postanowienia organu I instancji, reprezentacji Spółki oraz uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia zażalenia została już przesądzona w wyroku z dnia 22 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 569/23 i nie może stanowić skutecznego argumentu w ramach wniosku o przywrócenie terminu.
Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazać należy, że przepisy tej ustawy nie znajdowały zastosowania w sprawie (i jako takie nie mogły zostać w związku z tym naruszone).
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada wymogom z art. 217 O.p. Wyczerpująco informuje stronę o motywach, którymi kierował się organ, załatwiając sprawę, odzwierciedla tok jego rozumowania, w szczególności zawiera ocenę argumentów skarżącej oraz dokonaną przez organ wykładnię zastosowanych przepisów i ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Z tych względów Sąd, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wyroki przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.