II CZ 5/06

Sąd Najwyższy2006-02-08
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaprzywrócenie terminuopłata sądowabrak winypomyłka przelewuSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, przywracając powodowi termin do uzupełnienia braków fiskalnych ze względu na brak winy w popełnionej pomyłce przy przelewie.

Powód złożył skargę kasacyjną, ale nie uiścił należnej opłaty w terminie, wpłacając ją na niewłaściwy rachunek bankowy. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił skargę. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że pomyłka przy przelewie, wynikająca z sugestii systemu komputerowego, nie była zawiniona. W związku z tym uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi kasacyjnej i w konsekwencji odrzucił tę skargę. Powód argumentował, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, gdyż pracownik dokonujący przelewu elektronicznie wpisał nazwę sądu, a system automatycznie wyświetlił niewłaściwy numer rachunku bankowego. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że choć opłata nie została uiszczona w terminie na właściwy rachunek, to pomyłka ta nie wynikała z niedbalstwa czy braku należytej staranności. Sąd odwołał się do utrwalonego poglądu, że w przypadku przelewów na niewłaściwe konto, miarodajna jest data wpływu do banku polecenia przelewu na właściwy rachunek. W ocenie Sądu Najwyższego, błąd wynikający z sugestii systemu komputerowego nie może być traktowany jako wina w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Dlatego Sąd Najwyższy uznał odmowę przywrócenia terminu za niezasadną i uchylił zaskarżone postanowienie, co otworzyło drogę do dalszego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, taka pomyłka nie może być traktowana jako wynik niedbalstwa lub niezachowania należytej staranności, co uzasadnia przywrócenie terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że błąd wynikający z sugestii systemu komputerowego przy wyborze odbiorcy przelewu, zwłaszcza gdy odbiorcą jest inna instytucja o podobnej nazwie, nie jest winą strony, a jedynie przejawem ułomności natury ludzkiej, która może wystąpić nawet przy zachowaniu wymaganej staranności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

"M." Spółka Akcyjna

Strony

NazwaTypRola
"M." Spółka Akcyjnaspółkapowód
Gmina Miasta T.instytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przywrócenia terminu, w tym wymóg braku winy strony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość zaskarżenia postanowień w przedmiocie przywrócenia terminu.

k.p.c. art. 398¹⁵

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania skargi kasacyjnej i postanowień wpadkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pomyłka przy przelewie opłaty sądowej wynikła z sugestii systemu komputerowego i nie była zawiniona. Pracownik dokonał przelewu z należytą starannością, korzystając z funkcji przelewów wzorcowych.

Godne uwagi sformułowania

Każda działalność związana jest z ryzykiem wystąpienia pomyłek wynikających z ułomności natury ludzkiej. Niektóre błędy zdarzają się nawet przy zachowaniu wymaganej staranności przez osoby je wykonujące. również tego rodzaju pomyłka, która wystąpiła w przedmiotowej sprawie, polegająca na wpłacie na konto innego sądu ze względu na „zasugerowanie” przez system komputerowy osoby odbiorcy przelewu, będącego również sądem, nie może być traktowana jako wynik niedbalstwa, czy nie zachowania należytej staranności.

Skład orzekający

Helena Ciepła

przewodniczący

Antoni Górski

sprawozdawca

Henryk Pietrzkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w przypadku pomyłki przy przelewie bankowym, zwłaszcza gdy wynika ona z działania systemów komputerowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pomyłki przy przelewie opłaty sądowej i interpretacji pojęcia winy w kontekście art. 168 § 1 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak nowoczesne technologie (systemy bankowe) mogą wpływać na procesy prawne i jak sądy interpretują pojęcie winy w kontekście błędów technicznych.

Czy błąd systemu bankowego usprawiedliwia uchybienie terminowi w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 5/06 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Helena Ciepła (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa "M." Spółki Akcyjnej przeciwko Gminie Miasta T. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lutego 2006 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w Ł. oddalił wniosek powoda o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi kasacyjnej oraz odrzucił skargę kasacyjną powoda. W zażaleniu powód wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając, że postanowienie o odrzuceniu kasacji zapadło w konsekwencji oddalenia przez Sąd wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia braków fiskalnych, który zdaniem skarżącego, został uchybiony bez jego winy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego jest kontrola instancyjna postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Kontrola ta obejmuje jednak rozpoznanie zasadności postanowienia z dnia 22 listopada 2005 r. oddalającego wniosek o przywrócenie terminu. Postanowienie to podlega bowiem, na żądanie strony, kontroli Sądu Najwyższego „przy okazji” rozpatrywania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. W wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd Najwyższy stwierdził, że należna opłata nie została uiszczona w terminie na rachunek bankowy właściwego sądu. W orzecznictwie dominuje pogląd, że w przypadku uiszczenia opłaty na konto sądu niewłaściwego dla oceny zachowania terminu miarodajna jest data wpływu do banku polecenia przelewu na rachunek bankowy właściwego sądu (por. np. uchwała SN z dnia 28 listopada 1988 r., III CZP 33/87, OSNC 1988/6/73, postanowienie SN z dnia 6 stycznia 2000 r., I CKN 318/98, niepubl.). W przedmiotowej sprawie powód wpłacił należną kwotę ponownie na rachunek bankowy właściwego sądu po upływie terminu. Skarżący nie kwestionuje ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia, przytacza natomiast argumenty usprawiedliwiające, jego zdaniem, pomyłkę polegającą na wniesieniu opłaty na rachunek bankowy Sądu Apelacyjnego [...] zamiast – Sądu Apelacyjnego [...]. Twierdzi mianowicie, że pracownik 3 dokonujący przelewu drogą elektroniczną wpisał w komputerze nazwę „Sądu Apelacyjnego”, jednak automatycznie wyświetlił się numer rachunku Sądu [...]. Powyższa sytuacja wystąpiła w wyniku skorzystania z funkcji przelewów wzorcowych. Powód niezwłocznie po wykryciu pomyłki dokonał ponownej wpłaty należnej kwoty na konto właściwego sądu. Każda działalność związana jest z ryzykiem wystąpienia pomyłek wynikających z ułomności natury ludzkiej. Niektóre błędy zdarzają się nawet przy zachowaniu wymaganej staranności przez osoby je wykonujące. Skala i powszechność dokonywania przelewów bankowych niejednokrotnie wiąże się z występowaniem pomyłek skutkujących przelewaniem kwot na niewłaściwe konta, bądź odmową wykonywania operacji bankowych. Przykładowo pomyłka polegająca na pominięciu lub przestawieniu niektórych cyfr w wielocyfrowym numerze konta bankowego i wynikające z tego uiszczenie wpisu na inne konto nie jest poczytywana za winę w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie SN z dnia 19 marca 2003 r., I CZ 18/03, LEX nr 80250). Również tego rodzaju pomyłka, która wystąpiła w przedmiotowej sprawie, polegająca na wpłacie na konto innego sądu ze względu na „zasugerowanie” przez system komputerowy osoby odbiorcy przelewu, będącego również sądem, nie może być traktowana jako wynik niedbalstwa, czy nie zachowania należytej staranności. Ocena całokształtu działań podejmowanych przez skarżącego w przedmiotowej sprawie uzasadnia przywrócenie terminu ze względu na brak elementu zawinienia w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. Reasumując, odmowa przywrócenia powodowi terminu do uiszczenia wpisu nie może być uznana za zasadną, wobec czego brak było równocześnie podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu (art. 3941 § 2 i 2 k.p.c. w zw. z art. 39815 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI