I SA/SZ 560/04

I SA/Sz 560/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-03-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Kazimierz Maczewski /sprawozdawca/
Krystyna Zaremba
Zofia Przegalińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 7 ust. 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2005 r. sprawy ze skargi "K." Spółki z o. o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z podatku od nieruchomości o d d a l a skargę
Uzasadnienie
"K." Spółka z o. o. z siedzibą w S., w dniu [...] r. złożyła do Burmistrza Miasta wniosek o zwolnienie, na podstawie uchwały nr [...] Rady Miasta, z podatku od nieruchomości na okres 2 lat. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że wybudowała nowy budynek rozwłókniacza o powierzchni [...] m2, w którym działalność gospodarczą prowadzi "P." Sp. z o. o. - która, w związku z tą inwestycją, zwiększyła zatrudnienie o [...] osób.
Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił zwolnienia, gdyż ustalił, że Spółka "K." nie spełnia przesłanek unormowanych wymienioną uchwałą Rady Miasta, koniecznych do dzielenia zwolnienia z podatku od nieruchomości. Organ pierwszej instancji uznał bowiem, że w związku z dokonaną inwestycją budowlaną Spółka nie uruchomiła nowej działalności produkcyjnej czy usługowej, ani nie poszerzyła prowadzonej działalności, gdyż zarówno z wniosku, jak i z decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wynika, że w nowowybudowanym przez Spółkę budynku działalność gospodarczą prowadzi inny podmiot.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji Spółka wniosła o jej uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy co do meritum. W uzasadnieniu odwołania zarzucono, że Burmistrz błędnie stwierdził, iż Spółka nie spełnia warunków z uchwały nr [...] Rady Miasta. Zdaniem Spółki z treści uchwały wcale nie wynika, że wzrost zatrudnienia związany z nową działalnością lub rozszerzeniem dotychczasowej ma nastąpić u podmiotu, który dokonał inwestycji. Wobec tego Spółka uważa, że wystarczy, iż w obiekcie przez nią wybudowanym użytkująca go spółka "P." rozszerzyła swą działalność gospodarczą i zatrudniła w związku z tym dodatkowych [...] osób. Ponadto również skarżąca Spółka rozszerzyła swoją dotychczasową działalność gospodarczą, bowiem przekazała wybudowany budynek rozwłókniacza do odpłatnego korzystania innemu podmiotowi i czerpie z tego korzyści finansowe z tytułu wydzierżawienia nieruchomości. Interpretację dokonaną przez organ podatkowy Spółka uważa za zawężającą postanowienia uchwały i sprzeczną z jej duchem.
Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art.233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że odwołanie Spółki "K." jest bezskuteczne, a dokonana przez nią interpretacja uchwały nr [...] Rady Miasta nie jest właściwa. Zdaniem organu odwoławczego warunek utworzenia nowych miejsc pracy w związku z inwestycją dotyczy przedsiębiorcy ubiegającego się o zwolnienie, i - wbrew przekonaniu Spółki - wynika on z treści uchwały. Uchwałę, jak każdy akt prawa, należy bowiem odczytywać całościowo, nie wyrywając z kontekstu jej poszczególnych fragmentów. Postanowienie § 1 ust. 2 nie funkcjonuje więc jako unormowanie samodzielne, niezależne od pozostałej treści, lecz należy je odczytywać w kontekście unormowań zawartych w ustępie 1, który - zdaniem organu odwoławczego - wyraźnie stanowi, że zwalnia się od podatku tylko tych przedsiębiorców, którzy poprzez zrealizowanie na terenie S. nowej inwestycji uruchomią nową działalność produkcyjną lub poszerzą swoją dotychczasową działalność i tym sposobem utworzą nowe miejsca pracy, o których mowa w ustępie 2. Nie ulega zatem wątpliwości, że przesłanka nowej inwestycji jest nierozłączna z przesłanką zwiększenia produkcji i utworzenia w związku z tym nowych miejsc pracy - obydwie z nich musi spełnić przedsiębiorca ubiegający się o zwolnienie z podatku.
Organ odwoławczy stwierdza dalej, że takie rozumienie zasad wyrażonych w uchwale nr [...] Rady Miasta S. wynika zarówno z wykładni językowej, jak również wykładni systemowej i celowościowej. Zdaniem tego organu, zgodnie z wykładnią celowościową uchwały nr [...] Rady Miasta S., oczywiste jest, że gmina uchwalając ją chciała ulżyć finansowo tym przedsiębiorcom, którzy ponieśli ciężar wydatków na inwestycje polegające na tym, że zakupiwszy grunty lub wybudowawszy nowe budynki czy budowle, rozszerzyli swoją działalność na tyle, że konieczne stało się zwiększenie zatrudnienia. Warunku tego Spółka nie spełniła, bowiem jedynie dokonała nakładów na inwestycję budowlaną – których rezultatem jest wprawdzie powiększenie zysków o czynsz dzierżawny czerpany z oddania nowowybudowanego budynku osobie trzeciej - ale to nie spowodowało u niej utworzenia nowych miejsc pracy. Zdaniem organu odwoławczego Spółka nie może sobie przypisywać tego, co stało się u dzierżawcy budynku - to, że zwiększył on produkcję, a więc i zatrudnienie, nie jest rezultatem poczynionych przez dzierżawcę nakładów inwestycyjnych, lecz zawarciem umowy dzierżawy, na podstawie której ponosi jedynie koszt czynszu dzierżawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka "K." zarzuciła zaskarżonej decyzji organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego, tj. § 1 ust. 1 pkt 2 i § 1 ust. 3 Uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie miasta S., wnosząc o jej uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wnioskiem Spółki z dnia [...] r.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Spółka zrealizowała inwestycję obejmującą m. in. wybudowanie nowego budynku rozwłókniacza o powierzchni [...] m2, która to inwestycja spowodowała wzrost zatrudnienia o [...] osób – co uzasadnia przyznanie jej zwolnienia od podatku od nieruchomości na okres 2 lat budynku rozwłókniacza. Zdaniem Spółki spełniła ona bowiem warunki przewidziane w wymienionej uchwale rady miasta uprawniające do skorzystania z wnioskowanego zwolnienia, tj.:
1) poszerzyła dotychczasową działalność gospodarczą "poprzez poniesienie nakładów inwestycyjnych na wybudowanie nowych budynków" (§ 1 ust. 1 pkt 2 uchwały) oraz
2) w wyniku dokonanej inwestycji nastąpił wzrost zatrudnienia (§ 1 ust. 3 uchwały).
Spółka uważa, iż ponosząc nakłady inwestycyjne na wybudowanie nowego budynku poszerzyła swoją dotychczasową działalność gospodarczą polegającą na odpłatnym przekazywaniu posiadanych składników majątkowych do celów prowadzenia działalności produkcyjnej przez "P." Sp. z o. o., co spowodowało wzrost zatrudnienia. Odmawiając Spółce wnioskowanego zwolnienia podatkowego organy podatkowe obu instancji – zdaniem Spółki – naruszyły więc nie tylko wskazane przepisy prawa materialnego ale również słuszny interes Spółki, która jest uprawniona do zwolnienia podatkowego, ale w wyniku "dopisywania" przez organy podatkowe nowej treści do Uchwały, nie może z niego skorzystać.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, nie istnieją bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały Rady Miasta z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie miasta Szczecinek: "zwalnia się od podatku od nieruchomości:
1) przedsiębiorców, którzy zrealizują na terenie miasta Szczecinek nowe inwestycje polegające na uruchomieniu działalności produkcyjnej lub usługowej,
2) przedsiębiorców, którzy poszerzą swoją dotychczasową działalność gospodarczą, poprzez poniesienie nakładów inwestycyjnych na zakup gruntów, wybudowanie nowych budynków, budowli lub ich części, lub poniosą nakłady na uruchomienie nowej działalności produkcyjnej lub usługowej w budynkach lub budowlach będących ich własnością, a dotychczas nie wykorzystywanych do działalności gospodarczej".
W myśl § 1 ust. 2 tej uchwały, okres zwolnienia o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 uzależniony jest od ilości miejsc pracy utworzonych w wyniku nowej inwestycji.
Zgodnie natomiast z § 1 ust. 3 uchwały "warunek utworzenia nowych miejsc pracy uważa się za spełniony, jeżeli inwestycja spowodowała wzrost zatrudnienia w stosunku do średniego poziomu zatrudnienia w okresie 3 miesięcy przed dokonaniem inwestycji, przy czym uwzględnia się tylko pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy".
Ponadto, zgodnie z § 4 ust. 1 uchwały, "do 20 stycznia każdego roku podatkowego podatnik korzystający ze zwolnienia jest obowiązany przedłożyć informacje dotyczące:
1) wielkości poniesionych nakładów inwestycyjnych,
2) poziomu zatrudnienia,
3) kosztów zatrudnienia pracowników,
4) wielkości oraz przeznaczeniu pomocy publicznej uzyskanej przez przedsiębiorcę w ciągu trzech kolejnych lat".
W ust. 2 powyższego paragrafu zobowiązano podatnika do pisemnego powiadomienia Burmistrza o utracie warunków uprawniających do zwolnienia.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zagadnienia łącznego spełnienia przez podatnika warunków uprawniających do zwolnienia od podatku. Zdaniem skarżącej Spółki spełniła ona wymagane omawianą uchwałą warunki, bowiem poniosła nakłady inwestycyjne na wybudowanie nowego budynku, a w związku z tym poszerzyła swoją dotychczasową działalność gospodarczą, polegającą na odpłatnym przekazywaniu posiadanych składników majątkowych do celów prowadzenia działalności produkcyjnej przez "P." Sp. z o. o. - co spowodowało wzrost zatrudnienia u tego podmiotu, użytkującego nowowybudowany budynek produkcyjny. Nie ma więc znaczenia – według Spółki – u którego przedsiębiorcy nastąpił wzrost zatrudnienia, gdyż uchwała tego nie określa, wystarczające jest, iż w ogóle nastąpił wzrost zatrudnienia, związany z dokonaną przez Spółkę inwestycją.
Zgodzić się należy ze Spółką, iż uchwała Rady Miasta nie zawiera jednoznacznego stwierdzenia, iż to u podatnika występującego o przyznanie mu ulgi podatkowej powinien nastąpić omawiany wzrost zatrudnienia, jednak – zdaniem Sądu – taki zapis nie jest konieczny, gdyż logika unormowań dotyczących przyznawania ulg podatkowych wskazuje na to, iż wszystkie warunki niezbędne do uzyskania takiej ulgi powinien spełnić podatnik występujący o taką ulgę. Przeciwnie – gdyby spełnienie jakiegokolwiek warunku musiało (mogło) być dokonane przez inny podmiot (osobę trzecią) - musiałoby to zostać wprost zapisane w akcie prawnym, także ze względu na zakaz rozszerzającej wykładni przepisów wprowadzających wyjątki od zasady (tu: zwolnienia podatkowe).
Niezależnie od powyższego uznać należy, że treść postanowień przedmiotowej uchwały pozwala w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, iż warunek "utworzenia nowych miejsc pracy" (§ 1 ust. 2), czyli "wzrostu zatrudnienia" (§ 1 ust. 3) dotyczy właśnie podatnika, dokonującego nowej inwestycji polegającej na uruchomieniu działalności produkcyjnej lub usługowej albo ponoszącego nakłady inwestycyjne na poszerzenie dotychczasowej działalności gospodarczej (§ 1 ust. 1), który w związku ze spełnieniem tych warunków żąda udzielenia mu zwolnienia od podatku od nieruchomości.
Wniosek taki wynika m. in. z treści § 1 ust. 3 uchwały, w którym zdefiniowano warunek "utworzenia nowych miejsc pracy" – określając, że warunek ten uważa się za spełniony, "jeżeli inwestycja spowodowała wzrost zatrudnienia w stosunku do średniego poziomu zatrudnienia w okresie 3 miesięcy przed dokonaniem inwestycji, przy czym uwzględnia się tylko pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy". Niewątpliwie taki zapis oznacza, że warunek ten dotyczy podatnika, czyli średniego poziomu zatrudnienia u niego, a nie u osób trzecich, nawet jeśli te osoby trzecie wykorzystują w jakiś sposób inwestycje dokonane przez podatnika, np. są najemcami nowowybudowanego budynku.
Podobny wniosek wynika również z treści § 4 ust. 1 uchwały, w którym w sposób jednoznaczny wskazano, że do 20 stycznia każdego roku podatkowego podatnik korzystający ze zwolnienia jest obowiązany przedłożyć informacje dotyczące m. in.: wielkości poniesionych nakładów inwestycyjnych (pkt 1), poziomu zatrudnienia (pkt 2) i kosztów zatrudnienia pracowników (pkt 3). Nie może ulegać wątpliwości, że dane dotyczące poziomu zatrudnienia i kosztów zatrudnienia pracowników dotyczyć mogą zainteresowanego podatnika, a nie przedsiębiorców, którzy jedynie współpracują z podatnikiem (np. najmują jego środki trwałe), są w inny sposób powiązani z podatnikiem, bądź np. prowadzą działalność gospodarczą w tej samej miejscowości – gdyby w drodze rozszerzającej interpretacji celowościowej przyjmować, że celem uchwały Rady Miasta był wzrost zatrudnienia w S.
Dodatkowo w § 4 ust. 2 uchwały zobowiązano podatnika do pisemnego powiadomienia Burmistrza o utracie warunków uprawniających do zwolnienia (i to w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności powodujących utratę prawa do zwolnienia) – także i ten zapis wskazuje, że warunki uprawniające do zwolnienia (w tym wzrost zatrudnienia) dotyczą podatnika, a nie osoby trzeciej, nie można bowiem wymagać, aby podatnik na bieżąco śledził poziom zatrudnienia u innego przedsiębiorcy, a ponadto aby jego prawo do ulgi podatkowej (w istocie – utrata tego prawa) zależała od zdarzeń występujących u innego przedsiębiorcy, nawet niezależnych od podatnika.
Stwierdzić także należy, że ogólna zasada wykładni przepisów prawa, zgodnie z którą wyjątków nie można interpretować rozszerzająco, dotyczy w szczególności przepisów podatkowych. Przepisy podatkowe wprowadzające zwolnienia od podatku stanowią bowiem wyjątek od ustawowej zasady powszechności obowiązków podatkowych i dlatego nie można rozszerzać zakresu tych zwolnień (wyjątków) w drodze ich interpretacji.
Uznając w związku z tym, że skarżąca Spółka nie spełniła warunków dla przyznania jej zwolnienia od podatku od nieruchomości, a zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu – skargę należało oddalić (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).