I SA/Sz 559/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę podatniczki A. B.-D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S., które utrzymało w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) za 2022 r. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) za 2015 r. Nadpłata ta miała zostać zaliczona na poczet należności głównej oraz odsetek, wynikających z decyzji o solidarnej odpowiedzialności podatniczki jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 120 w zw. z art. 51 § 1 i § 2 oraz art. 76 § 1 O.p., twierdząc, że zobowiązanie wynikające z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest zaległością podatkową w rozumieniu art. 51 O.p., a ponadto jest niewymagalne, gdyż toczy się postępowanie w sprawie określenia jej odpowiedzialności, a wcześniejsze decyzje w tym zakresie były uchylane przez sądy administracyjne. Sąd uznał skargę za bezzasadną. Podkreślił, że zgodnie z art. 76 § 1 O.p., nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych. Sąd wyjaśnił, że decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej, wydana na podstawie art. 116 § 1 O.p., staje się zaległością podatkową dla tej osoby, za którą odpowiada ona solidarnie z podatnikiem. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że w dniu wydania postanowienia o zaliczeniu nadpłaty (22.05.2023 r.), decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 30.12.2021 r. o odpowiedzialności podatkowej skarżącej była ostateczna i podlegała wykonaniu, mimo iż została zaskarżona. Sąd powołał się na wyrok NSA z 18.05.2023 r. (III FSK 28/23), który uchylił wcześniejszy wyrok WSA, oraz na późniejszy prawomocny wyrok WSA z 31.10.2023 r. (III SA/Wa 1857/23), który oddalił skargę na tę decyzję. W konsekwencji, decyzja Dyrektora IAS z 30.12.2021 r. pozostała w obrocie prawnym jako ostateczna i prawomocna. Sąd stwierdził, że organ podatkowy miał obowiązek zaliczyć nadpłatę na istniejącą, wymagalną zaległość, a postanowienie o zaliczeniu ma charakter formalny i nie jest miejscem do weryfikacji prawidłowości decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości wynikającej z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, nawet jeśli decyzja ta jest kwestionowana w postępowaniu sądowym, dopóki nie zostanie prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Podkreślenie formalnego charakteru postępowania o zaliczenie nadpłaty.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej była ostateczna w momencie zaliczenia, a późniejsze orzeczenia sądowe (uchylające wyrok WSA) potwierdziły jej ostateczność. Nie dotyczy sytuacji, gdy decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej jest od początku wadliwa lub nieostateczna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zobowiązanie wynikające z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (np. byłego członka zarządu) stanowi zaległość podatkową w rozumieniu Ordynacji podatkowej, na poczet której można zaliczyć nadpłatę podatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zobowiązanie wynikające z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, wydanej na podstawie art. 116 § 1 O.p., stanowi zaległość podatkową, za którą osoba ta odpowiada solidarnie z podatnikiem.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 109 O.p., który stanowi, że do odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej stosuje się odpowiednio m.in. art. 51 § 1 oraz art. 76-76b O.p. Oznacza to, że decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej staje się jej zaległością podatkową.
Czy organ podatkowy może zaliczyć nadpłatę na poczet zaległości podatkowej wynikającej z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, która została zaskarżona do sądu administracyjnego, ale nie została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy ma obowiązek zaliczyć nadpłatę na poczet zaległości podatkowej wynikającej z ostatecznej i podlegającej wykonaniu decyzji, nawet jeśli decyzja ta jest przedmiotem postępowania sądowego, dopóki nie zostanie prawomocnie uchylona.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ostateczna decyzja podlega wykonaniu zgodnie z art. 239e O.p., a wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie niweczy przymiotu ostateczności i wykonalności decyzji. W dniu wydania postanowienia o zaliczeniu, decyzja o odpowiedzialności podatkowej skarżącej była ostateczna i podlegała wykonaniu, a zaległość z niej wynikająca nie wygasła.
Czy postępowanie w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej jest właściwym miejscem do weryfikacji prawidłowości decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie zaliczenia nadpłaty ma charakter formalny i rachunkowo-techniczny, a organ podatkowy nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości rozstrzygnięć w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią w ramach tego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postanowienie o zaliczeniu nadpłaty nie kreuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza wykonanie czynności technicznej. Nie można w tym postępowaniu rozstrzygać zagadnień materialnoprawnych dotyczących odpowiedzialności osoby trzeciej.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 51 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 76a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 51 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 109
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239e
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, nawet zaskarżona, stanowi podstawę do zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości, dopóki nie zostanie prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego. • Postanowienie o zaliczeniu nadpłaty ma charakter formalny i nie jest miejscem do weryfikacji prawidłowości decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. • W momencie wydania postanowienia o zaliczeniu, decyzja o odpowiedzialności podatkowej skarżącej była ostateczna i podlegała wykonaniu.
Odrzucone argumenty
Zobowiązanie wynikające z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest zaległością podatkową w rozumieniu art. 51 O.p. • Zaległość podatkowa, na którą dokonano zaliczenia, była niewymagalna. • Organ podatkowy naruszył zasadę legalności działania poprzez zaliczenie nadpłaty na zobowiązanie niebędące zaległością podatkową.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązań podatkowych (...) odzwierciedla i potwierdza wykonanie czynności rachunkowo-technicznej • w momencie jego wydania oba elementy (nadpłata i zaległość/zobowiązanie) muszą istnieć • zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności • do odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej stosuje się odpowiednio m.in. art. 51 § 1 oraz art, 76-76b • decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie • fakt wniesienia skargi na taką decyzję do sądu administracyjnego nie niweczy przymiotu ostateczności decyzji i jej wykonalności • organ podatkowy w tym postępowaniu nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości rozstrzygnięć w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią
Skład orzekający
Bolesław Stachura
sprawozdawca
Elżbieta Dziel
członek
Jolanta Kwiecińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości wynikającej z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, nawet jeśli decyzja ta jest kwestionowana w postępowaniu sądowym, dopóki nie zostanie prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Podkreślenie formalnego charakteru postępowania o zaliczenie nadpłaty."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej była ostateczna w momencie zaliczenia, a późniejsze orzeczenia sądowe (uchylające wyrok WSA) potwierdziły jej ostateczność. Nie dotyczy sytuacji, gdy decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej jest od początku wadliwa lub nieostateczna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników i doradców podatkowych – możliwości zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości wynikającej z odpowiedzialności osoby trzeciej, co często budzi wątpliwości interpretacyjne.
“Czy nadpłata PIT może pokryć zaległość CIT byłego członka zarządu? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.