I SA/SZ 558/23

I SA/Sz 558/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Bolesław Stachura
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 162 par 1, 2, 4, art. 210 par 1 pkt 7, art. 213 par 5, art. 236 par 2 pkt 1, art. 233 par 1, art. 239,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi "A." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej - z dnia 24 lipca 2019 r. nr [...] - z dnia 2 września 2019 r. nr [...]; [...], - z dnia 2 września 2019 r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienia, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz "A." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "spółka", "skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ") z dnia 24 lipca 2019 r. postanowienie nr 3201-IOV1.4103.28.2019.7; IOV1.7.4103.11.2019/A, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 2 września 2019 r. nr 3201-IOV1.4103.45.2019.2;IOV1.7.4103.27.2019A w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 2 września 2019 r. postanowienie nr 3201-IOV1.4103.46.2019.2; IOV1.7.4103.16.2019/W w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 27 lutego 2019 r. Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. (dalej: "Naczelnik"), wydał w dniu 27 lutego 2019 r. decyzję podatkową na rzecz skarżącej dotyczącą roku 2009. W pouczeniu zawarł następującą treść: "Stosownie do przepisów art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 720 ze zm.) w związku z art. 202 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.), od niniejszej decyzji służy Stronie prawo do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj.: Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) odwołanie wnosi się za pośrednictwem Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się na adres: [...] Urząd Celno-Skarbowy w S., ul. [...] [...] (...)." Skarżąca pismem z dnia 25 marca 2019 r. złożyła wniosek o uzupełnienie pouczenia zawartego w ww. decyzji poprzez wskazanie organu właściwego do złożenia odwołania.
W dniu 5 kwietnia 2019 r. Naczelnik wydał postanowienie, w którym odmówił skarżącej uzupełnienia pouczenia. Postanowienie to zostało doręczone na adres pełnomocnika skarżącej w dniu 8 kwietnia 2019 r. i zawierało pouczenie o następującej treści: "Na niniejsze postanowienie przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S., w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia (art.213 § 5, art. 236 § 2 pkt 1, art. 239, art. 221a § 2, art. 233 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa- tj.: Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.). Zażalenie powinno zawierać zarzuty przeciw postanowieniu, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem zażalenia oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie (art. 222 w związku z art. 239 O.p.).". Na to postanowienie skarżąca nie złożyła zażalenia.
Pismem z dnia 25 marca 2019 r. (nadanym u operatora pocztowego – 1 kwietnia 2019 r.), złożyła odwołanie od ww. decyzji. Odwołanie to zostało przekazane przez Naczelnika Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej, który to w dniu 24 lipca 2019 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez spółkę.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 lipca 2019 r., stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, organ wskazał, że w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Naczelnika skarżąca wniosła zarówno o uzupełnienie tej decyzji oraz wniosła odwołanie. Tymczasem termin na wniesienie odwołania rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia decyzji o uzupełnieniu decyzji lub postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Wobec tego złożone przez skarżącą odwołanie było przedwczesne. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej (na adres pełnomocnika) w dniu 8 sierpnia 2019 r. Organ powołał się na przepisy art. 213 § 1 O.p., § 3, § 4 i § 5 O.p.
Spółka wniosła skargę do sądu na ww postanowienie (sprawa o sygn. akt I SA/Sz 786/19). Spółka zarzuciła organowi naruszenie:
1. rażące art. 228 §1 pkt 1 O.p., polegające na nieprawidłowym uznaniu, że odwołanie wniesione dnia 1 kwietnia 2019 r. jest odwołaniem przedwczesnym i jako takie jest niedopuszczalne, pomimo tego, że termin na wniesienie odwołania w niniejszej sprawie, w rzeczywistości nie rozpoczął dla podatnika biegu - z uwagi na brak prawidłowego pouczenia strony co do terminu na wniesienie odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim organ odmówił stronie prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organy podatkowe II instancji;
2. rażące art. 214 O.p., przez jego niezastosowanie, pomimo braku stosownego pouczenia w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2019 r. co do prawidłowego terminu i sposobu wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. i uznaniu, że odwołanie złożone przez podatnika dnia 1 kwietnia 2019r. złożone zostało przedwcześnie, podczas, gdy brak prawidłowego pouczenia w tym w szczególności co do zaskarżenia decyzji merytorycznej nie może szkodzić stronie, a złożone przez stronę odwołanie należało uznać za wniesione prawidłowo.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Skarżącą w piśmie z dnia 16 sierpnia 2019 r. (data nadania 16 sierpnia 2019 r.) złożyła do organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. Wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podatnika, gdyż organ nie poinformował skarżącej, że w sytuacji złożenia dwóch wykluczających się pism nastąpiła zmiana terminu do wniesienia odwołania. Pouczenie w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2019 r. ograniczało się zaś jedynie do wskazania sposobu i terminu wniesienia zażalenia. Dodatkowo wskazała, że zgodnie z art. 214 O.p. brak pouczenia lub nieprawidłowe pouczenie nie może szkodzić skarżącej. Spółka wskazała również, że zachowała termin do wniesienia odwołania tj. 7 dni od dnia powzięcia przez nią wiadomości o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 16 sierpnia 2019 r.
Organ wydał w dniu 2 września 2019 r. postanowienie o stwierdzeniu uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, bowiem upłynął on 23 kwietnia 2019 r. tj. w terminie 14 dni (z uwzględnieniem, że 22 kwietnia 2019 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy) od dnia doręczenia skarżącej postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.
Strona złożyła skargę do sądu na ww. postanowienie (sprawa o sygn. akt I SA/Sz 886/19). Spółka zarzuciła organowi naruszenie:
1. rażące art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 220 § 1 i 2 O.p., polegające na nieprawidłowym uznaniu, że podatnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania, pomimo tego, że podatnik bez własnej winy nie złożył odwołania w terminie, bowiem organ nieprawidłowo pouczył podatnika o terminie wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim organ odmówił stronie prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organy podatkowe II instancji;
2. rażące art 214 O.p., przez jego niezastosowanie, pomimo braku stosownego pouczenia w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2019 r. co do prawidłowego terminu i sposobu wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. i uznaniu, że odwołanie złożone przez podatnika złożone zostało po ustawowo przewidzianym terminie; podczas, gdy brak prawidłowego pouczenia w tym w szczególności co do zaskarżenia decyzji merytorycznej nie może szkodzić stronie, a złożone przez stronę odwołanie należało uznać za wniesione prawidłowo i skutecznie.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Również w dniu 2 września 2019 r. organ wydał postanowienie, w którym odmówił spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu oraz nie dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że postanowienie z dnia 5 kwietnia 2019 r. zawierało prawidłowe pouczenie, w którym m.in. wskazano na art. 213 § 5 O.p. W ocenie organu pełnomocnik posiadał wiedzę o trybie wynikającym z art. 213 O.p., w tym terminie do wniesienia odwołania. Nadto organ podniósł, iż spółka już w dniu 6 maja 2019 r. miała wiedzę, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, gdyż w tym dniu doręczono skarżącej stanowisko Naczelnika z dnia 16 kwietnia 2019 r., w którym zawarto informację o terminie złożenia odwołania w sytuacji wydania przez organ postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji.
Strona złożyła skargę do sądu na ww. postanowienie (sprawa o sygn. akt I SA/Sz 887/19). Spółka zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 162 §1, 2 i 4 O.p., przez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na
przyjęciu, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie wymagane prawem przesłanki warunkujące uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, tj.:
a) nie została spełniona przesłanka braku winy strony w uchybieniu terminowi – bowiem w pouczeniu zawartym w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2019 r. został wskazany (wpisany w nawiasie) art. 213 § 5 O.p., co zdaniem organu oznacza skuteczne pouczenie strony;
b) wniosek o przywrócenie terminu został złożony z naruszeniem ustawowego terminu -bowiem, w stanowisku organu z dnia 16 kwietnia 2019r. wskazana została ocena prawna skuteczności złożonego odwołania dokonana przez organ; mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim organ odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, podczas, gdy prawidłowo dokonana ocena zgromadzonego w aktach materiału nie pozostawia wątpliwości, że przesłanki do skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu zostały spełnione w całości.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznając sprawy na posiedzeniu uproszczonym w dniu 12 lutego 2019 r. na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), połączył sprawy o sygn. akt I SA/Sz 786/19; I SA/Sz 886/19; I SA/Sz 887/19 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Sz 786/19, gdyż sprawy te pozostawały ze sobą w związku i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargi skarżącej. Sąd wskazał, że wzajemnie wykluczało się złożenie odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. oraz jednoczesne złożenie wniosku o jej uzupełnienie. W ocenie sądu prawidłowo organ najpierw rozpoznał wniosek o uzupełnienie decyzji. Złożenie odwołania w czasie, gdy jednocześnie został złożony wniosek o uzupełnienie decyzji było przedwczesne i prawidłowo organ stwierdził niedopuszczalność odwołania. Następnie sąd podał, iż pouczenie zawarte w postanowieniu organu pierwszej instancji z dnia 5 kwietnia 2019 r. o odmowie uzupełnienia decyzji było prawidłowe, bowiem w części wstępnej powołano się na art. 213 O.p. a w pouczeniu wymieniono m.in. art. 213 § 5 O.p.
Sąd następnie wskazał, że termin na złożenie odwołania od decyzji z dnia 29 lutego 2019 r. upłynął w dniu 23 kwietnia 2019 r., a rozpoczął swój bieg 9 kwietnia 2019 r. w związku z doręczeniem skarżącej w dniu 8 kwietnia 2019 r. postanowienia o odmowie uzupełnienia odwołania. Tymczasem odwołanie zostało wniesione w dniu 16 sierpnia 2019 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
Zdaniem sądu za ustanie przyczyny uchybienia terminowi można było uznać już 8 kwietnia 2019 r. tj. dzień doręczenia skarżącej postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji, w którego pouczeniu wskazano na art. 213 § 5 O.p. Organ z korzyścią dla spółki uznał zaś, że dowiedziała się ona o uchybieniu terminu w dniu 6 maja 2019 r. to jest w dniu, w którym doręczono jej stanowisko organu pierwszej instancji z dnia 16 kwietnia 2019 r., w którym zawarto informację o terminie złożenia odwołania, w sytuacji wydania przez organ postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Zatem 6 maja 2019 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi i siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu 13 maja 2019 r. Tym samym organ prawidłowo uznał, że wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony. Zdaniem sądu skarżąca nie uprawdopodobniła również braku winy w uchybieniu terminowi bowiem postanowienie z dnia 5 kwietnia 2019 r. zawierało prawidłowe pouczenie.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej spółki Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2023 r. uchylił ww wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z błędnym działaniem Naczelnika w zakresie pouczeń. A strona nie może ponosić negatywnych z tego powodu konsekwencji w myśl art. 214 O.p., niezależnie od tego czy była reprezentowana przez pełnomocnika czy też nie, w szczególności gdy z okoliczności sprawy niezbicie wynika, że jej intencją było doprowadzenie do wzruszenia decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. Nie można przy tym skutkami błędnego działania organu w całości obciążać strony, tylko dlatego że była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy trywializowaniu poważnych błędów organów popełnionych w przedmiotowym postępowaniu.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Kontroli sądowoadministracyjnej poddana była zasadność i prawidłowość wydania następujących postanowień: postanowienia z dnia 24 lipca 2014 r. o niedopuszczalności odwołania; postanowienia z dnia 2 września 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania; postanowienia z dnia 2 września 2019 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Na wstępie zwrócić należy uwagę na postanowienia art. 190 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu, któremu przekazano sprawę oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (wyrok NSA z 10 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 6/11).
W konsekwencji powtórnie rozpoznając sprawę kierowano się oceną prawną wyrażoną przez NSA w wyroku z 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FSK 963/20.
W ślad zatem za ww wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że jak zasadnie podnosi skarżąca akt wydany w wyniku rozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji powinien zawierać nowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania od decyzji objętej żądaniem. Tymczasem postanowienie z dnia 5 kwietnia 2019 r. zawierało jedynie pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia. W sposób ogólny stwierdzono, że postanowienie to wydano na podstawie art. 213 O.p. oraz w jego treści powołano art. 213 § 5 O.p. – wyłącznie jako jednostkę redakcyjną, bez odniesienia się do zawartej w nim normy. Przepis ten sam w sobie jedynie odwołuje się do odpowiedniego zastosowania art. 213 § 4 O.p. dotyczącego prawa do wniesienia odwołania.
Punktem wyjścia przy ocenie takiego działania powinna być treść art. 210 § 1 pkt. 7 O.p., który nakłada na organy podatkowe wymóg umieszczenia w treści decyzji pouczenia co do trybu zaskarżenia, przy jednoczesnym uwzględnieniu charakteru decyzji o uzupełnieniu decyzji bądź postanowienia o odmowie jej uzupełnienia. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że orzeczenie o uzupełnieniu decyzji lub odmowie uzupełnienia decyzji nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domagała się strona. Skoro nie ma bytu samodzielnego, a jest integralnie związane z uprzednio wydaną decyzją, to zawarte w niej pouczenie powinno odnosić się również do trybu odwoławczego dotyczącego tej decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w wyroku z 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt I FSK 963/20 a dotyczącej tej sprawy, nie stanowi prawidłowego pouczenia samo odwołanie się do jednostki redakcyjnej, z której strona samodzielnie powinna wywieść w jakim terminie przysługuje jej prawo wniesienia odwołania od decyzji. Pouczenie to powinno być sformułowane w sposób przejrzysty, zrozumiały i niebudzący obiektywnie jakichkolwiek wątpliwości.
Skoro zatem decyzja i postanowienie o odmowie jej uzupełniania, są ze sobą integralnie związane, to należy zauważyć, że jedynym pouczeniem dotyczącym odwołania, jakim dysponowała strona w niniejszej sprawie, było to, zawarte w decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. Zgodnie z niekwestionowanym stanem faktycznym zawierało ono informację o prawie wniesienia od niej odwołania w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
Wskazać należy, że błędne pouczenie nie może szkodzić stronie. Szkodą skarżącej w niniejszej sprawie było zamknięcie jej prawa do poddania decyzji kontroli instancyjnej. W przedmiotowej sprawie istotne jest, że strona faktycznie złożyła odwołanie po doręczeniu jej decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. Jej wolą było zatem wykorzystanie przysługujących jej środków prawnych, celem uchylenia lub zmiany tej decyzji. Skarżąca wniosła odwołanie w terminie wynikającym z doręczenia decyzji i w oparciu o jedyne pouczenie w tym zakresie, jakim dysponowała.
Oczywiście słuszność należy przyznać poglądom, że wnioski o uzupełnienie decyzji i złożenie odwołania wzajemnie się wykluczały, a termin na wniesienie odwołania zaczął biec od dnia doręczenia postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Lecz równie istotnym jest, że strona nie została o tym poinformowana. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania oraz odmowa stronie przywrócenia terminu w tych okolicznościach zatem, uznać należy za działanie niezgodne z art. 214 O.p., który umożliwia stronie uniknięcia negatywnych następstw procesowych związanych z działaniem w oparciu o błędne pouczenie lub jego brak.
Jakkolwiek przepis art. 214 O.p. nie precyzuje jakie konkretnie działania powinny być podjęte przez stronę w razie niekompletności lub braku pouczenia a w orzecznictwie ta kwestia nie wydaje się przesądzona, to w sprawie poddanej niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej przesądził tą kwestię Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt I FSK 963/20.
Po pierwsze wziął pod uwagę, że to obowiązkiem organu jest wypełniać swoje obowiązki informacyjne. Organ nie może przerzucać skutków swoich błędów i zaniechań na skarżącą. Innymi słowy, to nie strona powinna podejmować działania celem naprawienia błędów organu, a organ który błąd poczynił. Po drugie, okoliczność, że w niniejszej sprawie skarżąca zastosowała się do jedynego przekazanego jej pouczenia, a jej intencją było niewątpliwe od początku wniesienie odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. Po trzecie, należy mieć na względzie zasadę szybkości postępowania zamiast mnożenia dodatkowych postępowań. Po czwarte, za przekonującą należy uznać argumentację zawartą w uchwale NSA w składzie 7 sędziów z 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16, iż uznanie, że w razie błędnego pouczenia należy wnieść wniosek o przywrócenie terminu, pozbawiałoby art. 214 O.p. samodzielnej roli.
Dalej Naczelny Sąd Administracyjny w ww wyroku z 28 kwietnia 2023 r. wskazał, że sąd obowiązany jest interpretować przepisy w taki sposób, aby ta interpretacja była zgodna z prawem do zaskarżania orzeczeń i decyzji, o którym to mowa w art. 78 Konstytucji. Celem art. 213 O.p. nie jest zastawianie na stronę proceduralnych pułapek.
Wobec tego w ślad za oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego z ww. wyroku z 28 kwietnia 2023 r. wskazać należy, że brak szkodzenia stronie, o którym mowa w art. 214 O.p. wyrażał się w niniejszej sprawie w konieczności rozpoznania wniesionego odwołania, zamiast obciążania jej obowiązkiem wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
W tych okolicznościach odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 162 § 1, 2, 4 O.p., to tak sformułowany zarzut jest niezasadny z uwagi na przyjęcie, że zastosowanie w niniejszej sprawie powinien mieć przepis art. 214 O.p. i na jego podstawie organ powinien odwołanie rozpoznać.
W niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z błędnym działaniem Naczelnika w zakresie pouczeń. A strona nie może ponosić negatywnych z tego powodu konsekwencji w myśl art. 214 O.p., niezależnie od tego czy była reprezentowana przez pełnomocnika czy też nie, w szczególności gdy z okoliczności sprawy niezbicie wynika, że jej intencją było doprowadzenie do wzruszenia decyzji z 27 lutego 2019 r. Nie można przy tym skutkami błędnego działania organu w całości obciążać strony, tylko dlatego, że była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy – jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt I FSK 963/20 - trywializowaniu poważnych błędów organów popełnionych w przedmiotowym postępowaniu.
Abstrahując od pouczenia z dnia 5 kwietnia 2019 r., to podzielić należy argumentację skarżącej, że w piśmie organu z dnia 16 kwietnia 2019 r. wprost wskazano, że odwołanie zostało wniesiono w terminie a dopiero ma dalszym etapie zawarto wzmiankę o treści art. 213 O.p. Słuszność należy przyznać argumentacji skarżącej, że "skoro zatem pismo nie było adresowane do strony, a z "podsumowania" oceny wynikała prawidłowość złożonego przez stronę odwołania odmienność stanowiska wyrażona przez organ w dalszej części pisma nie może przesądzać o biegu jakiegokolwiek terminu". W tej sytuacji, jak wskazał w ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, nie jest zasadne wymaganie od strony składania dodatkowego wniosku o przywrócenie terminu oraz nakładanie na nią obowiązku wczytywania się w treści ukryte w piśmie nie kierowanych do niej (jedynie do wiadomości), sprzeczne z wyraźnie wyartykułowanym podsumowaniem.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienia.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 oraz § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). Zasądzona kwota obejmuje uiszczony wpis od skarg (sygn. akt I SA/Sz 786/19; I SA/Sz 886/19; I SA/Sz 887/19) w wysokości [...] zł , koszty zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł ([...] zł x 3) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.