I SA/Sz 547/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od września do grudnia 2011 r. Podatniczka wniosła o wznowienie postępowania, argumentując, że wyrok TSUE C-189/18, dotyczący naruszenia prawa do obrony w przypadku opierania się na dokumentach z postępowań wobec kontrahentów bez pełnego dostępu do nich, miał wpływ na jej sprawę. Twierdziła, że organ podatkowy opierał się na dokumentach z innych postępowań, do których nie miała dostępu lub które zostały zanonimizowane. DIAS początkowo wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że wyrok TSUE nie miał wpływu na sprawę, a polskie przepisy Ordynacji podatkowej zapewniają wystarczające gwarancje procesowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podkreślając zasadę trwałości decyzji ostatecznych i analizując wyrok TSUE C-189/18. Sąd stwierdził, że polskie prawo nie przewiduje związania organów decyzjami wobec kontrahentów, a podatniczka miała możliwość zapoznania się z dowodami i ich kwestionowania. Organy podatkowe przeprowadziły samodzielne postępowanie dowodowe, a dokumenty z innych postępowań zostały ocenione łącznie z innymi dowodami, z zachowaniem prawa do obrony. Sąd uznał, że nie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście orzecznictwa TSUE, zwłaszcza w zakresie prawa do obrony i wykorzystania dowodów z innych postępowań.
Orzeczenie dotyczy specyfiki polskiego prawa podatkowego w kontekście wyroku TSUE, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) C-189/18, dotyczący praktyki organów podatkowych w zakresie dostępu do akt postępowań wobec kontrahentów, stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TSUE C-189/18 nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w tej sprawie, ponieważ polskie przepisy Ordynacji podatkowej odmiennie kształtują sytuację procesową strony, a prawo do obrony nie zostało naruszone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że polskie przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują związania organów decyzjami wobec kontrahentów, a podatniczka miała możliwość zapoznania się z dowodami i ich kwestionowania. Organy przeprowadziły samodzielne postępowanie dowodowe, a dokumenty z innych postępowań zostały ocenione łącznie z innymi dowodami, z zachowaniem prawa do obrony.
Czy naruszono prawo do obrony podatniczki poprzez wykorzystanie w postępowaniu podatkowym dokumentów z innych postępowań, do których nie miała ona pełnego dostępu lub które zostały zanonimizowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do obrony nie zostało naruszone, ponieważ podatniczka miała możliwość zapoznania się z dowodami, na których oparł się organ, w tym z dowodami pochodzącymi z innych postępowań, oraz możliwość ich kwestionowania. Organy podatkowe przeprowadziły samodzielne postępowanie dowodowe.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy podatkowe nie były związane ustaleniami z innych postępowań, przeprowadziły własne postępowanie dowodowe, a dokumenty z innych postępowań zostały włączone do akt i ocenione łącznie z innymi dowodami. Podatniczka miała możliwość zapoznania się z tymi dowodami i ich kwestionowania.
Czy naruszono art. 10 ust. 2 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej poprzez nieuwzględnienie uzasadnionych oczekiwań jednostki wynikających z działań podejmowanych w przeszłości przez instytucję?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 10 ust. 2 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej uznano za nieuzasadniony, wskazując, że Kodeks ma charakter niewiążący.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Europejski Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej jest aktem niewiążącym i stanowi jedynie zbiór zaleceń. Ponadto, organy podatkowe nie były zobowiązane do z urzędu podważania wszystkich informacji z powiązanych postępowań.
Przepisy (12)
Główne
O.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji. Oznacza to orzeczenie TSUE, które wskazuje na wykładnię norm prawa unijnego rzutujących na praktykę stosowania przepisów krajowych, których wadliwość wykładni wykazał Trybunał po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna, i uwzględnienie tej wykładni wymusiłoby odmienne rozstrzygnięcie.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku wpływu orzeczenia TSUE na treść decyzji.
Dz.U. 2023 poz 2383 art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
O.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada otwartego systemu dowodów, dopuszczająca wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Swobodna ocena dowodów przez organy podatkowe.
O.p. art. 194 § 1
Ordynacja podatkowa
Moc dowodowa dokumentów urzędowych obejmuje sentencję decyzji, a nie motywy rozstrzygnięcia.
O.p. art. 128
Ordynacja podatkowa
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 241 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 244 § 1
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polskie przepisy Ordynacji podatkowej odmiennie kształtują sytuację procesową strony w postępowaniu podatkowym w porównaniu do przepisów węgierskich analizowanych przez TSUE. • Podatniczka miała możliwość zapoznania się z dowodami i ich kwestionowania. • Organy podatkowe przeprowadziły samodzielne postępowanie dowodowe, a dokumenty z innych postępowań zostały ocenione łącznie z innymi dowodami. • Prawo do obrony nie zostało naruszone, ponieważ zapewniono podatniczce możliwość zapoznania się z dowodami i ich kwestionowania, a także możliwość składania wniosków dowodowych.
Odrzucone argumenty
Wyrok TSUE C-189/18 stanowił podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. • Organ podatkowy oparł decyzję w znacznej i istotnej części na dokumentach pozyskanych w toku innych spraw, w których podatniczka nie była stroną. • Naruszenie prawa do obrony poprzez brak dostępu do pełnych akt sprawy lub ich zanonimizowanie. • Naruszenie art. 10 ust. 2 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Nie można zatem przesłankom wznowienia przypisywać szerszego znaczenia niż wyrażone wprost w przepisie prawa. • W przepisie tym chodzi o taką sytuację, w której decyzja ostateczna została wydana z zastosowaniem przepisów prawa krajowego, będących implementacją do porządku krajowego norm prawa Unii, lub bezpośrednio norm prawa Unii, których wadliwość wykładni wykazał Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu wydanym już po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna. • W polskim postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych wywiedziona z art. 180 § 1 oraz art. 181 O.p., a zatem nie ma przeszkód, by organ opierał się na dowodach zebranych w innych postępowaniach, po ich włączeniu do akt sprawy. • Zasada poszanowania prawa do obrony nie jest prerogatywą absolutną i może być ograniczana. • W postępowaniu wznowieniowym nie ma możliwości badania w sposób kompleksowy prawidłowości postępowania dowodowego, która to kwestia została poddana ocenie w postępowaniu w trybie zwykłym.
Skład orzekający
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
przewodniczący sprawozdawca
Wiesława Achrymowicz
sędzia
Jolanta Kwiecińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście orzecznictwa TSUE, zwłaszcza w zakresie prawa do obrony i wykorzystania dowodów z innych postępowań."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki polskiego prawa podatkowego w kontekście wyroku TSUE, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa do obrony w postępowaniu podatkowym i jego relacji z orzecznictwem TSUE, co jest istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Czy wyrok TSUE o prawie do obrony otwiera drzwi do wznowienia każdej decyzji podatkowej? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.