I SA/Sz 541/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-03-12
NSApodatkoweŚredniawsa
podatkipodatek od nieruchomościkoszty postępowaniabiegływycenawartość budowliOrdynacja podatkowaprawo administracyjnepostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie ustalenia wysokości kosztów postępowania podatkowego, uznając je za zasadne.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza o ustaleniu kosztów postępowania podatkowego związanych z opinią biegłego dotyczącą wartości budowli farmy wiatrowej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące prawidłowości opinii, przedwczesności ustalenia kosztów w związku z toczącą się skargą kasacyjną oraz braku wystarczającego uzasadnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że ustalenie kosztów postępowania jest odrębną kwestią od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, a przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pozwalają na obciążenie strony kosztami opinii biegłego, gdy wartość przez niego ustalona jest wyższa o co najmniej 33% od wartości podanej przez podatnika.

Sprawa dotyczyła skargi spółki P. N. E. P. S. z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza S. ustalające wysokość kosztów postępowania podatkowego w kwocie [...] zł. Koszty te wynikały z opinii biegłego powołanego do ustalenia wartości rynkowej budowli farmy wiatrowej, po tym jak organ podatkowy powziął wątpliwości co do prawidłowości wyceny przedstawionej przez spółkę. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 269 § 1 i 270a O.p. w zw. z art. 4 ust. 7 u.p.o.l., argumentując, że opinia biegłych zawierała rażące błędy, a ustalenie kosztów jest przedwczesne z uwagi na toczącą się skargę kasacyjną od wyroku dotyczącego podatku od nieruchomości. Podnosiła również zarzuty dotyczące niepełnego uzasadnienia postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że ustalenie kosztów postępowania podatkowego jest kwestią incydentalną i samoistną wobec merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Podkreślił, że zgodnie z art. 4 ust. 7 u.p.o.l., koszty ustalenia wartości przez biegłego ponosi podatnik, gdy wartość ustalona przez biegłego jest wyższa co najmniej o 33% od wartości podanej przez podatnika. Sąd uznał, że powołanie biegłego było uzasadnione, a zarzuty dotyczące prawidłowości opinii i czasu jej sporządzenia nie mogły być badane w postępowaniu dotyczącym kosztów. Stwierdził również, że postanowienie o kosztach nie jest przedwczesne, nawet jeśli sprawa podatkowa jest w toku instancji kasacyjnej, a uzasadnienie postanowień, choć lakoniczne, spełniało wymogi formalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie w sprawie kosztów postępowania podatkowego i decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości mają odrębny byt prawny i są względem siebie samoistne. Wydanie decyzji kończącej postępowanie nie limituje czasowo możliwości orzekania o kosztach postępowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postanowienie o kosztach postępowania dotyczy kwestii incydentalnej i nie wiąże się z istotą sprawy, lecz z czynnościami postępowania. Możliwość wydania takiego postanowienia jest ograniczona jedynie terminem trzech lat od końca roku, w którym koszty powstały.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 264

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 267 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 269 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 4 § ust. 7

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 270a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 217 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 219

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

O.p. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 266 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 271 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie kosztów postępowania podatkowego jest odrębną kwestią od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pozwalają na obciążenie strony kosztami opinii biegłego, gdy wartość przez niego ustalona jest wyższa o co najmniej 33% od wartości podanej przez podatnika. Zarzuty dotyczące merytorycznej prawidłowości opinii biegłego nie mogą być badane w postępowaniu dotyczącym kosztów. Brak norm czasowych dla biegłych i brak możliwości 'miarkowania' kosztów.

Odrzucone argumenty

Ustalenie kosztów postępowania jest przedwczesne z uwagi na toczącą się skargę kasacyjną. Opinia biegłych zawiera rażące błędy. Postanowienia organów miały szczątkowe uzasadnienie. Powołanie biegłego było nieuzasadnione. Ustalona wysokość kosztów nie odpowiada realnym kosztom opinii.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie w sprawie kosztów postępowania i decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości [...] mają odrębny byt prawny i są względem siebie samoistne. Postanowienie ustalające wysokość kosztów postępowania podatkowego dotyczy kwestii incydentalnej i nie wiąże się z istotą sprawy, lecz z czynnościami postępowania. w postępowaniu ograniczonym do kosztów postępowania [...] nie bada się merytorycznych zarzutów związanych z opinią biegłego czy decyzjami kończącymi postępowanie. przepis ten wiąże obowiązek obciążenia strony kosztami sporządzenia opinii biegłego z wartością budowli [...] a nie z efektem w postaci określenia wysokości podatku.

Skład orzekający

Bolesław Stachura

sprawozdawca

Elżbieta Dziel

przewodniczący

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zasadności ustalania kosztów postępowania podatkowego związanych z opinią biegłego, nawet w sytuacji toczącego się postępowania kasacyjnego w sprawie głównej, oraz brak możliwości kwestionowania merytorycznej poprawności opinii w postępowaniu o koszty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia kosztami opinii biegłego w podatku od nieruchomości, gdy wartość budowli jest znacząco wyższa od zadeklarowanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowań podatkowych – kosztów związanych z opiniami biegłych. Jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych, ale mniej dla szerokiej publiczności.

Koszty opinii biegłego w podatkach: kiedy zapłacisz więcej, nawet jeśli sprawa główna trwa?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 541/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura /sprawozdawca/
Elżbieta Dziel /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 264, art. 267 § 1 pkt 4, art. 269, art. 121, rt. 269 § 1, art. 270a, art. 217
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 70
art. 4 ust. 7
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. N. E. P. S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 czerwca 2024 r. nr SKO/CZ/400/1755/2024 w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania podatkowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (organ odwoławczy, Kolegium) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza S. (organ I instancji) z 16 kwietnia 2024 r. w sprawie ustalenia P. sp. z o.o. (skarżąca, strona, spółka) wysokości kosztów postępowania podatkowego w kwocie [...]zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art 233 § 1 pkt 1, art. 236 i art. 239, art. 269, art. 270a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. – O.p.); art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70 ze zm. – u.p.o.l.).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, 16 maja 2022 r. spółka złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości na 2017 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, załączając do korekty wycenę wartości rynkowej wybranych aktywów operacyjnych farmy wiatrowej P. N. - G. 11, S. II, B. . Organ podatkowy, powziąwszy wątpliwości co do prawidłowości wyceny, powołał biegłego postanowieniem z 25 lipca 2022 r. w celu ustalenia wartości budowli elementów elektrowni wiatrowych. Powołanie biegłego odbyło się w trybie zapytania ofertowego - ofertę złożył wyłącznie B. K. Biuro Konsultingowe.
Postanowieniem z 30 grudnia 2022 r. organ podatkowy I instancji ustalił spółce koszty postępowania podatkowego w kwocie [...]zł. Postanowieniem z 21 kwietnia 2023 r. Kolegium uchyliło postanowienie z 30 grudnia 2023 r.
Postanowieniem z 22 listopada 2023 r. organ podatkowy I instancji ustalił koszty postępowania podatkowego w kwocie [...]zł.
Postanowienie to zostało uchylone przez Kolegium postanowieniem z 22 lutego 2024 r. Kolegium poleciło organowi I instancji uwzględnienie czasu przewidzianego na sporządzenie opinii, zakresu obowiązków biegłego oraz dokonanie analizy danych przedstawionych przez biegłego.
Wymienionym postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r. organ podatkowy ustalił koszty postępowania podatkowego w kwocie [...]zł. Organ przyjął wyliczenia wynikające z karty pracy biegłych z 4 marca 2024 r., w której wskazano, że koszt przejazdu samochodem osobowym wyniósł [...] zł, czynności wstępne zajęły 36 godzin, czynności badawcze 96 godzin, opracowanie opinii - 296 godzin. Organ I instancji uwzględnił dodatkowo powiększenie podstawowej stawki o 50% z uwagi na skomplikowany charakter opinii (z kwoty [...]zł na [...] zł za godzinę) i wskazał, że wartość rynkowa budowli określona przez biegłego jest wyższa o 46,86 % od wartości przedstawionej przez podatnika. Według organu I instancji biegli, przedstawiając kartę pracy, szczegółowo opisali czas jej sporządzenia, zaś organ nie ma podstaw do kwestionowania tego rozliczenia.
Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez spółkę zażalenia, Kolegium wyjaśniło, że decyzja Burmistrza S. z 31 lipca 2023 znak: FIN.3120.11.2022 w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. w wysokości [...] zł, odmowy stwierdzenia nadpłaty w pozostałym zakresie a także w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2017 r. w zakresie budowli objętych wnioskiem w wys. [...] zł, została utrzymana w mocy przez Kolegium decyzja z 31 października 2023 r. W sprawie niesporne jest, że wartość budowli określona przez biegłego jest o ponad 33% większa niż wartość budowli określona przez podatnika.
Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Kolegium wskazało, że w postępowaniu dotyczącym obciążenia podatnika kosztami opinii biegłego w sprawie wyceny wartości rynkowej budowli nie ma miejsca na kwestionowanie zasadności powołania biegłego, a art. 4 ust. 7 u.p.o.l. nie zawiera ograniczeń i zasad ustalania wysokości wynagrodzenia biegłego lub powołanych. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, iż w sprawie nie ma ani podstaw do kwestionowania czasu poświęconego na sporządzenie opinii, ani też argumentów podważających dane wskazane przez biegłego w karcie czasu pracy.
Spółka zaskarżyła postanowienie Kolegium w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 269 § 1 i 270a O.p. w zw. z art. 4 ust. 7 u.p.o.l. oraz w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 O.p. poprzez bezpodstawne i przedwczesne uznanie stanowiska organu I instancji za prawidłowe i nieuchylenie postanowienia tego organu, a tym samym potwierdzenie, że skarżąca powinna zostać obciążona kosztami sporządzenia opinii biegłych z 27 września 2022 r., podczas gdy:
- spółka wniosła szereg zastrzeżeń co do prawidłowości sporządzenia opinii biegłych. Zdaniem spółki rażące błędy popełnione przez biegłych uniemożliwiały wydanie prawidłowej decyzji na podstawie przedmiotowej opinii;
- orzeczenie WSA w Szczecinie (sygn. akt I SA/Sz 14/24) wydane w niniejszej sprawie jest nieprawomocne. Spółka złożyła bowiem na nie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe przesądza, że postanowienie Burmistrza i zaskarżone postanowienie są przedwczesne - na ten moment nie zostało prawomocnie ustalone, czy prawidłowa wartość budowli jest rzeczywiście wyższa o co najmniej 33% od wartości budowli podanej przez spółkę (co więcej, sytuacja taka jest w opinii spółki mało prawdopodobna);
- w zaskarżonym postanowieniu Kolegium nie wykazało zasadności ustalenia kosztów w określonej wysokości oraz nie ustaliło realnych kosztów opinii;
- błędnie uznano, że art. 4 ust. 7 u.p.o.l. ma zastosowanie w każdej sytuacji, w której w trakcie postępowania sporządzona zostanie opinia biegłego na okoliczność wartości budowli i oszacowana przez biegłego wartość budowli będzie odbiegać o co najmniej 33% od wartości określonej przez podatnika, niezależnie od prawidłowości opinii biegłego oraz okoliczności i wyniku postępowania;
2. naruszenie art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 w zw. z art. 121 § 1 i art. 124 O.p. poprzez niepełne uzasadnienie faktyczne zaskarżonego postanowienia, jak również zaakceptowanie postanowienia Burmistrza zawierającego szczątkowe uzasadnienie, co skutkowało brakiem określenia, dlaczego sporządzenie opinii było konieczne w sytuacji złożenia wyceny przez Spółkę oraz co doprowadziło do ustalenia podstawy opodatkowania na podstawie opinii biegłych w sytuacji, gdy Spółka wniosła szereg zastrzeżeń co do jej prawidłowości.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżąca wskazała, że prawidłowość opinii biegłych była wielokrotnie podważana przez spółkę w toku postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r., które nie zostało na moment sporządzenia skargi ostatecznie i prawomocnie zakończone, tj. spółka złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku WSA w Szczecinie w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za 2017 r. W złożonej skardze kasacyjnej spółka podniosła bowiem m.in., że opinia biegłych zawiera błędy dyskwalifikujące ją jako rzetelne źródło informacji. W konsekwencji, na tym etapie ustalenie kosztów postępowania jest bezpodstawne i przedwczesne, gdyż złożona przez spółkę skarga kasacyjna może okazać się oczywiście uzasadniona, a w takim przypadku opinia biegłych w obecnym kształcie nie będzie stanowić dowodu w sprawie. Ponadto zasadność powołania biegłych oraz ustalenia kosztów w określonej wysokości nie została w sposób wystarczający uzasadniona w zaskarżonym postanowieniu oraz postanowieniu Burmistrza. Tym samym uzasadnione wątpliwości budzi okoliczność, czy ustalone spółce koszty postępowania odpowiadają realnym kosztom opinii, tj. czy czas niezbędny na sporządzenie opinii w przedmiocie wartości rynkowej czterech położonych w bezpośrednim sąsiedztwie elektrowni wiatrowych powinien wynosić aż 428 h, czyli prawie 54 dni robocze. Zdaniem skarżącej jedynie opinia biegłych, której prawidłowość nie jest kwestionowana przez podatnika, może generować koszt obciążający podatnika podatku od nieruchomości.
Skarżąca wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Kolegium; zasądzenie na rzecz skarżącej od Kolegium zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (wraz z opłatą skarbową), według norm prawem przypisanych. Ponadto skarżąca wiosła o zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postepowania w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. (prowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. akt III FSK 914/24), gdyż jego wynik będzie miał bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Postanowieniem z 4 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił zawieszenia postepowania sądowego.
Pismem z 14 października 2024 r. skarżąca ponownie przedstawiła swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a na skutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Spór w sprawie dotyczy zasadności ustalenia skarżącej kosztów postępowania podatkowego w postaci opinii biegłych. Koszty te ustalono w związku postępowaniem w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oraz nadpłaty w tym podatku.
Zgodnie z art. 264 O.p. jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina. Przepis ten wprowadza zasadę generalną, od której istnieją wyjątki. Jeden z nich wynika z art. 267 § 1 pkt 4 O.p., który stanowi, że stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. Takim odrębnym przepisem jest niewątpliwie art. 4 ust. 7 u.p.o.l., zgodnie z którym jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość. W przypadku gdy podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub wartość ustalona przez biegłego jest wyższa co najmniej o 33% od wartości określonej przez podatnika, koszty ustalenia wartości przez biegłego ponosi podatnik. Stosownie do art. 269 § 1 O.p. organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia. Przepis ten dotyczy wyłącznie strony postępowania i ma węższy zakres niż art. 270a O.p., zgodnie z którym w sprawie kosztów postępowania wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie.
Art. 4 ust. 7 u.p.o.l. obliguje organ do powołania biegłego w sytuacji, gdy uzna on, że podatnik podał wartość budowli nieodpowiadającą wartości rynkowej. Organ, aby powołać biegłego, nie musi wykazywać w żaden szczególny sposób, że podana wartość nie odpowiada wartości rynkowej. Powzięcie wątpliwości w tym względzie uzasadnia działanie organu polegające na powołaniu biegłego (por. wyrok NSA III FSK 123/24 z 23 stycznia 2025 r.).
Jak wynika z akt sprawy oraz o czym Sądowi wiadome jest z urzędu (wyrok z 11 kwietnia 2024 r. I SA/Sz 14/24 oddalający skargę w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oraz nadpłaty w tym podatku), spółka zadeklarowała 3 lutego 2017 r. w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2017 rok (DN-1) budowle o wartości [...] zł i podatek w wysokości [...] zł. 16 maja 2022 r. złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2017 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Do wniosku dołączyła wycenę wartości rynkowej wybranych aktywów operacyjnych Farmy Wiatrowej P. N. - G. II, S. II, B. (woj. p. i [...]. Organ uznał, że wycenę dostarczoną przez skarżącą należało uznać za wycenę zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a nie budowli, która ma stanowić samodzielny przedmiot obrotu rynkowego i tym samym wycena ta nie może służyć określeniu podstawy opodatkowania z tytułu przedmiotowych budowli. Organ powołał biegłego w celu ustalenia prawidłowej wartości rynkowej budowli elementów elektrowni wiatrowej położonej w B. gmina S., będącej własnością skarżącej, na 1 stycznia 2017 r. 27 września 2022 r., została sporządzona opinia przez rzeczoznawcę majątkowego B. K. oraz A. S. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Przedmiotem opinii były cztery elektrownie wiatrowe wchodzące w skład Farmy Wiatrowej B., położone w miejscowości B. na działkach o numerach ewidencyjnych: [...], obręb: [...], gmina S., powiat s. , województwo z. . Zakres opinii obejmował określenie wartości rynkowej na 1 stycznia 2017 r. wskazanych budowli, tj. elementów czterech elektrowni wiatrowych, które stanowią podstawę opodatkowania. Opinia biegłego niewątpliwie zatem pozostawała w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym i została wykorzystana przy wydaniu decyzji podatkowej, co stanowi o jej przydatności dla podjętego rozstrzygnięcia. Nie sposób zatem stwierdzić, aby powołanie biegłego było nieuzasadnione w świetle wymienionego art. 4 ust. 7 u.p.o.l. Organ podatkowy nie dysponuje ani wiedzą, ani doświadczeniem zawodowym z zakresu elektrowni wiatrowych, ponieważ z racji swoich ustawowych zadań i kompetencji nie prowadzi profesjonalnej działalności w zakresie określania wartości rynkowej nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 197 § 1 O.p. w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii, co też organ podatkowy uczynił.
Niewątpliwe wartość budowli określona przez biegłego jest o ponad 33% większa niż wartość budowli określona przez skarżącą, co w świetle art. 4 us.t 7 u.p.o.l. skutkowało obciążeniem skarżącej kosztami ustalenia wartości budowli przez biegłego.
Należy wskazać, że decyzja Burmistrza S. z 31 lipca 2023 znak: FIN.3120.11.2022 w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. w wys. [...] zł, odmowy stwierdzenia nadpłaty w pozostałym zakresie, a także w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2017 r. w zakresie budowli objętych wnioskiem w wysokości [...] zł, została utrzymana w mocy przez Kolegium decyzją z 31 października 2023 r. nr SKO/Cz/400/3590/2023. Z kolei wyrokiem z 11 kwietnia 2024 r. I SA/Sz 14/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki. Wyrok ten jest nieprawomocny, ponieważ spółka zaskarżyła go skargą kasacyjną (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt III FSK 914/24). Myli się jednak skarżąca twierdząc, że powyższa okoliczność stoi na przeszkodzie wydaniu zaskarżonego postanowienia oraz że jedynie opinie biegłych, których prawidłowość nie jest kwestionowana przez podatnika, może generować koszt obciążający tego podatnika. Jak słusznie wyjaśnił organ, postanowienie w sprawie kosztów postępowania i decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości oceniania – w razie wniesienia skargi - przez sądy administracyjne pod względem jej legalności, mają odrębny byt prawny i są względem siebie samoistne. Postanowienie ustalające wysokość kosztów postępowania podatkowego dotyczy kwestii incydentalnej i nie wiąże się z istotą sprawy, lecz z czynnościami postępowania (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2021 r. III FSK 3468/21). Możliwość wydania postanowienia o kosztach postępowania jest ograniczona jedynie uregulowaniami art. 68 § 1 O.p., stosowanymi odpowiednio do kosztów postępowania na podstawie art. 271 § 2 O.p., co oznacza, że nie może to nastąpić po upływie trzech lat od końca roku, w którym koszty te powstały, co w sprawie nie miało miejsca.
Sąd zauważa, że art. 269 O.p., umożliwia organom podatkowym rozstrzygnięcie o wysokości kosztów, które obowiązana jest ponieść strona, w każdym stadium postępowania. Wydanie decyzji kończącej postępowanie nie limituje czasowo możliwości orzekania o kosztach postępowania, z zastrzeżeniem art. 266 § 2 (B. Dauter, W. Gurba, w: S. Babiarz, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, B. Dauter, W. Gurba, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 269). Organy podatkowe nie miały zatem obowiązku czekać z wydaniem postanowienia w przedmiocie kosztów postepowania podatkowego aż do prawomocnego zakończenia sprawy podatkowej, aby sprawdzić, czy "na pewno" różnica pomiędzy wartością budowli określoną przez biegłego a wartością podaną przez stronę wynosi co najmniej 33%. Zarzut w tym względzie ma charakter czysto spekulacyjny.
Okoliczność, że w toku postępowania podatkowego skarżąca wniosła do opinii biegłego szereg zastrzeżeń, również nie wpływa na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Pamiętać bowiem należy, że w postępowaniu ograniczonym do kosztów postępowania, wyznaczającym zarazem granice sądowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, nie bada się merytorycznych zarzutów związanych z opinią biegłego czy decyzjami kończącymi postępowanie (por. m.in. wyrok NSA z 14 czerwca 2018 r. II FSK 3488/17). Ocena merytoryczna opinii dokonywana jest natomiast w postępowaniu podatkowym.
Odnośnie do zarzutów dotyczących realnych kosztów opinii biegłego, w tym w szczególności ilości godzin potrzebnych do jej sporządzenia, Sąd wskazuje, że przepisy nie określają norm czasowych dla poszczególnych czynności biegłego. Trudność w liczeniu czasu pracy biegłego polega na uwzględnieniu wartości zmiennych w postaci czasu na wykonanie niezbędnych czynności (przy uwzględnieniu ich stopnia trudności) oraz czasu potrzebnego na wyciągnięcie wniosków ze zgromadzonego materiału, na który może mieć wpływ szereg czynników m.in. szybkość rozumowania, wyciągania wniosków i formułowania myśli, sposób organizacji pracy oraz stopień trudności analizowanego zagadnienia. Nie można również w żaden sposób określić czasu, w jakim dana osoba powinna dojść do konkretnych i prawidłowych wniosków. Jest więc kwestią indywidualną, ile czasu biegły poświęca na sporządzenie opinii (por. m.in. wyrok NSA z 23 stycznia 2025 r. III FSK 123/24). Wobec szczegółowego przedstawienia w karcie pracy biegłych z 4 marca 2024 r. czasu poświęconego na czynności wstępne, czynności badawcze oraz opracowanie opinii, z dodatkowym rozbiciem na łącznie kilkanaście "podkategorii", zarzuty skarżącego w tym względzie mają charakter jedynie spekulacyjny i polemiczny. Podobnie zresztą jak nieskonkretyzowany zarzut dotyczący wysokości stawek za "analogiczne zlecenia". W tym kontekście organ słusznie zwrócił uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2023 r. III FSK 1965/21, w którym wskazano, że art. 4 ust. 7 u.p.o.ol. nie przewiduje "miarkowania" kosztów. Trzeba także zauważyć, że przepis ten wiąże obowiązek obciążenia strony kosztami sporządzenia opinii biegłego z wartością budowli (jej stosunkiem do wartości zadeklarowanej) a nie z efektem w postaci określenia wysokości podatku. W rozpoznawanej sprawie do rozliczeń przyjęto stawkę biegłego sądowego powiększoną o 50% z uwagi na złożony charakter problemu będącego przedmiotem opinii. Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania tej stawki, a szczegółowy wykaz godzin pracy poświęconych na poszczególne czynności przy opracowywaniu opinii również nie budzi zastrzeżeń, biorąc pod uwagę zakres opinii i konieczność prawidłowego sposobu jej opracowania. Sąd zauważa nadto, iż z karty pracy biegłych z 4 marca 2024 r. wynika, że w jej wydaniu brało udział dwóch biegłych, nie zaś jeden, co wskazuje że liczbę dni roboczych, podkreślaną przez skarżącą, poświęconą na sporządzenie opinii należy podzielić przez dwa.
Z tych przyczyn zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 269 § 1 i art. 270a, O.p. w zw. z art. 4 ust. 7 u.p.o.l. uznać należy za chybione.
Odnośnie do zarzutu "szczątkowego" uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, sąd stwierdza, że i on nie mógł być podstawą uwzględnienia skargi. Sąd dostrzega pewną lakoniczność wywodów organu, jednak nie oznacza ona, że postanowienie nie zawiera elementów określonych w art. 217 O.p., w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego. Także zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 121 O.p. zgodnie z którym, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Według Sądu nie sposób bowiem stwierdzić, aby podnoszone przez skarżąca zarzuty mogły mieć istotny wpływ wynik sprawy, czego wymaga art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI