I SA/Sz 536/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie oddalił skargę rolnika domagającego się przyznania płatności rolnośrodowiskowych, uznając, że nienależnie pobrane środki podlegają zwrotowi z uwagi na brak tytułu prawnego do dzierżawionych działek.
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2017 rok, deklarując działki, do których wygasła umowa dzierżawy. Po wypłaceniu środków, organ stwierdził nieważność decyzji i ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Rolnik odwołał się, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia. WSA w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że płatności zostały nienależnie pobrane z powodu braku tytułu prawnego do działek, a roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Sprawa dotyczyła skargi rolnika A. L. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymującą w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za 2017 rok. Rolnik zawnioskował o płatności, deklarując działki, do których umowa dzierżawy wygasła w 2016 roku. Początkowo płatności zostały przyznane, jednak po stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej środki, organ ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Rolnik zarzucał m.in. przedawnienie roszczenia i błędne zastosowanie przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że brak tytułu prawnego do działek stanowił podstawę do ustalenia nienależnie pobranych płatności. Sąd podkreślił, że termin przedawnienia nie upłynął, a rolnik miał świadomość braku tytułu prawnego do działek, co wykluczało zastosowanie wyjątku od obowiązku zwrotu środków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nienależnie pobrane płatności podlegają zwrotowi, ponieważ posiadanie tytułu prawnego do gruntu jest warunkiem koniecznym przyznania płatności rolnośrodowiskowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak tytułu prawnego do działek stanowił podstawę do ustalenia nienależnie pobranych płatności, a rolnik miał świadomość braku tytułu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.ARiMR art. 29 § ust. 1 i 2
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Określa procedurę ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w drodze decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 809/2014 art. 7 § ust. 3
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014
Określa warunki, w jakich beneficjent jest zwolniony z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, jeśli błąd organu nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta.
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95
Określa czteroletni termin przedawnienia od dopuszczenia się nieprawidłowości, z możliwością jego przerwania i ponownego biegu.
rozporządzenie rolnośrodowiskowe art. 23 § ust. 1a
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Nakłada na rolnika obowiązek złożenia oświadczenia o posiadaniu tytułu prawnego do gruntu wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
u.w.r.o.w. art. 18 § ust. 4
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Określa warunek posiadania tytułu prawnego do gruntu wchodzącego w skład ZWRSP na dzień 31 maja danego roku dla przyznania pomocy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak tytułu prawnego do działek stanowił podstawę do ustalenia nienależnie pobranych płatności. Roszczenie o zwrot nienależnie pobranych płatności nie uległo przedawnieniu z uwagi na przerwanie biegu terminu przez działania organów. Rolnik miał świadomość braku tytułu prawnego do działek i nie mógł skorzystać z wyjątku od obowiązku zwrotu środków z powodu błędu organu.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranych płatności. Zarzut błędnego zastosowania przepisów dotyczących posiadania tytułu prawnego do gruntu. Zarzut naruszenia ochrony trwałości zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Godne uwagi sformułowania
Płatność rolnośrodowiskowa wypłacona za 2017 w kwocie [...]zł, tj. ponad przyznaną płatność [...] zł ([...] zł – [...] zł = [...] zł), stanowi płatność nienależną - zgodnie z obowiązującym prawem. W ocenie organu odwoławczego, to Producent mając wiedzę, że już umowa dzierżawy z ANR na działki ewidencyjne nr [...] i [...] zakończyła się we wrześniu 2016 roku, zadeklarował je do płatności w kolejnym roku, wprowadzając tym samym organ w błąd. Sąd w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. W ocenie Sądu, trafnie zatem stwierdził organ odwoławczy, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania, na dzień doręczenia decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
Skład orzekający
Anna Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Marzena Kowalewska
członek
Bolesław Stachura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, w szczególności w kontekście braku tytułu prawnego do gruntu i przedawnienia roszczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących Programu Rolnośrodowiskowego i środków unijnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest posiadanie tytułu prawnego do gruntu przy ubieganiu się o dopłaty unijne i jakie konsekwencje niesie za sobą brak takiego tytułu, nawet po latach. Dotyczy istotnych kwestii finansowych dla rolników.
“Rolnik musi zwrócić unijne dopłaty przez brak umowy dzierżawy. Sąd wyjaśnia, kiedy przedawnienie nie działa.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 536/22 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2022-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Anna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/ Bolesław Stachura Marzena Kowalewska Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Inne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1505 art. 29 ust 1 i 2 Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j. Dz.U. 2013 poz 361 par 23 ust.1a Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013. Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 7 ust. 3 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1 Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 czerwca 2022 r. nr 9016.69120.20.2022 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego na 2017 r. oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 23 czerwca 2022 r. nr 9016.69120.20.2022 Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr 0304-2021-003071 z dnia 9 maja 2022 r. o ustaleniu A. L. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013) na 2017 rok. Stan sprawy przedstawia się następująco. W dniu 31 maja 2017 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wpłynął wniosek A. L. (dalej zwany: "Wnioskodawcą", "Stroną", "Producentem", "Skarżącym"), w którym zawnioskował o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) oraz w wariancie 4.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. We wniosku zadeklarował między innymi działki ewidencyjne: nr [...] i [...] położone w województwie zachodniopomorskim, powiecie [...] gminie K. , obrębie Ś.. Organ I instancji ustalił, że w wykazie danych z KOWR (Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa następca Agencji Nieruchomości Rolnych - ANR) udostępnionego ARiMR, dla działek ewidencyjnych nr [...] i [...] na dzień 31 maja 2017 r. brak jest zawartej umowy dzierżawy z wnioskodawcą. Umowa dzierżawy na te działki była zawarta w okresie od 20.02.2014 r. do 30.09.2016 r. Organ stwierdził również, że działki ewidencyjne o numerach [...] i [...], znajdujące się w rejestrze ZWRSP nie zostały zgłoszone na załączniku "Oświadczenie ANR". Producent do wniosku nie dołączył tego "Oświadczenia". Z tego powodu organ wezwał Stronę dnia 22 listopada 2017 r. do złożenia wyjaśnień lub dokumentów wskazujących na posiadanie tytułu prawnego do zgłoszonych we wniosku działek nr [...] i [...], a znajdujących się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP). Pismo zostało skutecznie doręczone w dniu 23 listopada 2017 r. W odpowiedzi, dnia 30 listopada 2017 r. do ARiMR w G. wpłynęło oświadczenie Strony, że działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] (zadeklarowane we wniosku) użytkuje zgodnie co do uprawy i powierzchni z wnioskiem o dopłaty na 2017 rok i użytkuje je niezmiennie oraz w dobrej kulturze od kilku lat. Dnia 3 kwietnia 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr 0304-2018-001108 o przyznaniu Producentowi płatności rolnośrodowiskowej na rok 2017, w wariancie 2.1. do zatwierdzonego areału [...] ha w kwocie [...]zł, oraz w wariancie 4.1 do zatwierdzonego obszaru [...] ha w kwocie [...]zł, łącznie [...] zł. Płatność ta została również przyznana do upraw na działkach nr [...] i [...], pomimo faktu, że Producent nie przedłożył żadnego tytułu prawnego. Płatności przyznane Stronie zostały wypłacone dnia [...] kwietnia 2018 r. na jej rachunek bankowy. Wnioskodawca nie odwołał się od powyższej decyzji. Decyzją z dnia 22 września 2020 r. nr 9016.69120.147/M.2020 Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwany: "Dyrektor ARMiR") stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego nr 0304-2018-001108 z dnia 3 kwietnia 2018 roku. Organ ten wyjaśnił w jej uzasadnieniu, że decyzja z dnia 3 kwietnia 2018 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ działki ewidencyjne nr [...] i [...] wchodzące w skład ZWRSP nie kwalifikowały się do dopłat z uwagi na to, że Wnioskodawca nie posiadał do nich tytułu prawnego. Prezes ARiMR, decyzją nr 54/2020 z dnia 19 listopada 2020 r. utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Dyrektora ARiMR z dnia 22 września 2020 r. Organ ten wskazał w uzasadnieniu, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR będzie zobowiązany do wydania nowej decyzji rozstrzygającej o przyznaniu Wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2017 w oparciu o stwierdzony stan faktyczny z uwzględnieniem wszystkich dostępnych w sprawie materiałów dowodowych oraz przepisów prawa krajowego i unijnego. Mając na uwadze powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu 1 kwietnia 2021 r. decyzję nr 0304-2021-000586, przyznającą Wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową na rok 2017 w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał na wykluczenie działek nr [...] oraz [...] z prawa do płatności, ponieważ na dzień 31 maja 2017 r. Wnioskodawca nie posiadał tytułu prawnego do tych działek. Od decyzji tej Producent odwołał się. Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy na podstawie decyzji Dyrektora ARiMR z dnia 26 października 2021 r. nr 9016-2021-003802-69120, którą Strona odebrała w dniu 28 października 2021 r. Wskutek wniesionej skargi na ww. decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Szczecinie, Sąd ten wyrokiem z dnia 16 marca 2022 r. (sygn. akt I SA/Sz nr 1/22) skargę oddalił. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, zawiadomieniem z dnia 12 kwietnia 2022 r. poinformował Producenta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego za 2017 rok, wypłaconych do gruntów niekwalifikujących się do płatności (działki nr [...] i [...]) na podstawie decyzji nr 0304- 2018-001108 z dnia 3 kwietnia 2018 r. Następnie, dnia 9 maja 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR (dalej: "organ I instancji") wydał decyzję nr 0304- 2021-003071 o ustaleniu Stronie kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej za 2017 rok w łącznej wysokości [...] zł. W odwołaniu od ww. decyzji Producent zarzucił naruszenie przepisów prawa : - art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17.07.2014r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (UE) nr 809/2014), ponieważ to organ błędnie przyznał i wypłacił płatności na 2017 rok do działek należących do Skarbu Państwa, do których wygasła umowa dzierżawy w 2016 roku, zaś ustalona należność przedawniła się. Mając powyższe na uwadze Producent wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor ARiMR (dalej: "organ odwoławczy" decyzją z dnia 23 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał treść art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j.: Dz. U. z 2019r., poz. 1505 ze zm.) zwanej dalej "ustawą ARiMR", oraz wskazał, że wypłacone nienależnie środki publiczne w ramach Programu Rolnośrodowiskowego za 2017 rok pochodzą ze środków z funduszy Unii Europejskiej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania zostało ustalone, że Strona na mocy decyzji nr 0304-2018-001108 z dnia 3 kwietnia 2017 r. otrzymała płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł za rok 2017. Wskazał również, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego ww. decyzji, została wydana nowa decyzja nr 0304- 2021-000586 z dnia1 kwietnia 2021 r. o przyznaniu wsparcia rolnośrodowiskowego za 2017 rok w mniejszej wysokości w kwocie [...]zł z powodu wykluczenia działek ewidencyjnych nr [...] i [...] wchodzących w skład ZWRSP, ponieważ Producent nie posiadał do nich tytułu prawnego na dzień 31 maja 2017 r. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy wskazał, że płatność rolnośrodowiskowa wypłacona za 2017 w kwocie [...]zł, tj. ponad przyznaną płatność [...] zł ([...] zł – [...] zł = [...] zł), stanowi płatność nienależną - zgodnie z obowiązującym prawem. W ocenie organu odwoławczego, z tego względu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR był zobligowany do przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej za 2017 rok. Kwota [...]zł, jest nienależnie pobraną przez Producenta płatnością rolnośrodowiskową za 2017 rok, wymaganą do zwrotu, co zostało ustalone również w zaskarżonej decyzji. Tym samym, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, doręczenie Stronie zaskarżonej decyzji skutkuje obowiązkiem zwrotu kwoty wskazanej w tej decyzji w terminie 60 dni od daty jej doręczenia. Organ odwoławczy wskazał również, że brak wpłaty ustalonej kwoty w terminie 60 dni od daty doręczenia decyzji, od dnia następującego po upływie ww. terminu do dnia zwrotu nienależnie pobranej płatności, od kwoty skutkuje naliczaniem odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Odnosząc się do złożonego przez Stronę odwołania, organ odwoławczy stwierdził, iż nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przeprowadził prawidłowo postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013) za 2017 rok, podjął wszelkie czynności w trakcie prowadzonego postępowania, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, dokładnie wyjaśnił stan faktyczny w zaskarżonej decyzji i załatwił sprawę działając zgodnie z przepisami prawa, w tym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz właściwie uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, co należy rozumieć pod pojęciem nienależnej płatności (powstających z przyczyn leżących po stronie rolnika) oraz kwoty nadmiernie pobranych środków/należności (powstających z winy organu). W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie Producent otrzymał płatności nienależne, czyli płatności przyznane niezgodnie z przepisami unijnymi i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności w przepisach krajowych. Uchybienie któregokolwiek z warunków przyznania płatności tj. przyznanie płatności do gruntów rolnych należących do Skarbu Państwa, na które Strona nie posiadała tytułu prawnego, oznacza nieprawidłowe wypłacenie kwoty pomocy, której zwrotu, jako płatności nienależnej należy dochodzić w oparciu o przyjęte przez dane państwo procedury. Powołując się na kolejno wydawane decyzje, organ odwoławczy dalej stwierdził, że różnica pomiędzy płatnościami wynikająca z decyzji o nr 0304-2018-001108 i 0304-2021-000586, jest kwotą nienależnej płatności wymaganą do zwrotu. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności wskazujące na zastosowanie art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr [...]. Płatność rolnośrodowiskowa za 2017 rok została wypłacona w dniu 18 kwietnia 2018 r. na wniosek Producenta. I choć organ popełnił błąd przyznając płatność rolnośrodowiskową w decyzji nr 0304-2018-001108 również do działek nr [...] i [...] należących do ZWRSP, do których Strona nie miała tytułu prawnego, to wnioskodawca zdawał sobie sprawę, że nie posiadał na dzień 31 maja 2017 r. tytułu prawnego do spornych działek, gdyż wiedział, że umowa dzierżawy wygasła w dniu 30 września 2016 r. Nie dołączył również do wniosku załącznika "Oświadczenie ANR" o posiadaniu tytułu prawnego do działek ujętych we wniosku o dopłaty, wchodzących w skład ZWRSP, gdy nie jest stroną umowy z ANR. Organ odwoławczy ponadto, podkreślił, że w instrukcji wypełniania wniosku o dopłaty na 2017 rok, umieszczonej na stronie internetowej ARiMR, została zawarta informacja, że płatności przysługują do gruntów wchodzących w skład ZWRSP, jeżeli na dzień 31 maja 2017 r. beneficjent posiada do tych gruntów tytuł prawny. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, to Producent mając wiedzę, że już umowa dzierżawy z ANR na działki ewidencyjne nr [...] i [...] zakończyła się we wrześniu 2016 roku, zadeklarował je do płatności w kolejnym roku, wprowadzając tym samym organ w błąd. Wskazano, że wnioskodawca również na wezwanie z dnia 22 listopada 2017 r. odpowiedział wymijająco, zamiast wprost wskazać, że umowa dzierżawy skończyła się i nie posiada nowej na dzień 31 maja 2017 r. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w zaskarżonej decyzji prawidłowo ocenił, że wnioskodawca sam mógł wykryć błąd organu w zwykłych okolicznościach. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego, brak jest w niniejszej sprawie wystąpienia wskazanych powyżej przesłanek oraz możliwości odstąpienia od ustalenia Stronie kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej wymaganej do zwrotu, ponieważ mamy tutaj do czynienia z nieprawidłowościami popełnionymi przez beneficjenta tj. zadeklarowanie działek niekwalifikujących się do przyznania płatności. Organ odwoławczy zauważył także, że integralną część wniosku o płatności stanowią oświadczenia i zobowiązania zawarte w sekcji IX wniosku, w tym oświadczenie, że wnioskodawca zna zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz, że posiada tytuł prawny do działek wchodzących w skład ZWRSP. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdził dalej, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w zaskarżonej decyzji prawidłowo odmówił i wyjaśnił dokładnie podstawy ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności. Organ odwoławczy zbadał również czy w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu należności, wskazując na regulacje art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L1995.312.1 z 23.12.1995 r. z późn. zm., zwanego dalej: rozporządzeniem Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95) oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014. Uznając za datę początkową do liczenia terminu przedawnienia datę złożenia wniosku o przyznanie płatności zawierającego nieprawidłową deklarację działek nr [...] i [...] tj. dzień [...] maja 2017 r., organ odwoławczy stwierdził, że czteroletni termin przedawnienia ustalonej należności minął w dniu 31 maja2021 r. Organ odwoławczy wskazał, że doszło do przerwania terminu przedawnienia z uwagi na doręczenie Stronie wskazanych dokumentów, w których zawarto informację o stwierdzonych nieprawidłowościach, tj.: - w dniu 11.08.2020 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr 0304-2018-001108 o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2017 rok, - w dniu 25.09.2020 r. decyzji nr 9016.69120.147/M.2020 o stwierdzeniu nieważności decyzji nr 0304-2018-001108, - w dniu 02.04.2021 r. decyzji nr 0304-2021-000586 o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2017 w niższej wysokości, - w dniu 14.04.2021 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności oraz w dniu 11.05.2022 r. decyzji nr 0304-2021- 003071 o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013) za 2017 rok. Organ odwoławczy wskazał, że po każdym przerwaniu okresu przedawnienia biegnie on na nowo. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia należności, dlatego też Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zasadnie wszczął dnia 12 kwietnia 2022 r. postępowanie w celu ustalenia wysokości ww. należności i w dniu 9 maja 2022 r. wydał decyzję ustalającą kwotę wymaganą do zwrotu. Decyzja ta została odebrana dnia 11 maja 2022 r., czyli przed upływem ostatecznego terminu przedawnienia obliczonego na dzień 31 maja 2025 r. Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji w zakresie możliwości odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej w oparciu o art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2020 r. poz. 1371), dalej: "u.w.r.o.w.", z uwagi na to, że obliczona kwota do zwrotu przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro. Ponadto organ odwoławczy nie stwierdził aby w gospodarstwie Wnioskodawcy wystąpiły zdarzenia zaliczane do kategorii siły wyższej/nadzwyczajnych okoliczności, które zgłosiłby do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, określone w § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013 r. poz. 361 ze zm.), dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe" oraz w § 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005"). Na koniec organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w przypadku procedowania na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jego zadaniem nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie czy decyzja ta jest skuteczna (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną i czy decyzja ta została skierowana do właściwego podmiotu). Wskazał również na przepisy regulujące naliczanie odsetek z tytułu niezapłaconej w terminie 60-cio dniowym płatności kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę do WSA w Szczecinie na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR z dnia 23 czerwca 2022 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił obrazę przepisów mających istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie: - przepisu art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, polegające na jego nie zastosowaniu w sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki obligujące organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do uznania roszczenia za przedawnione; - przepisu art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURO ATOM) nr 2988/95, polegającej na niewłaściwym jego zastosowaniu prowadzącym do uznania, iż w odniesieniu do przerwania okresu przedawnienia, poprzez sporządzenie i doręczenie raportu z kontroli na miejscu, w sytuacji, gdy raport z kontroli na miejscu nie jest aktem właściwego organu, odnoszącym się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, o którym zawiadamia się daną osobę, a jest dokumentem utworzonym w ramach postępowania w sprawie przyznania płatności, nie doszło do przerwania okresu przedawnienia, gdy rzeczywistości taki skutek nie wystąpił; - przepisu art. 6 i 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: "K.p.a.", a wynikające z ochrony trwałości zaciągniętego w roku 2012 zobowiązania do kontynuowania do roku 2017 zobowiązania rolnośrodowiskowego, które nie może być przerwane w wyniku zmiany przepisów w roku 2016. W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały uszczegółowione. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa w zakresie określonym w art. 145 § 1 p.p.s.a. Oceniając wydane w sprawie decyzje Sąd uznał, że nie naruszają one ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania ani przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności rozważeniu podlegać będzie pociągający za sobą najdalej idące skutki zarzut przedawnienia zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w roku 2017. W myśl zaś art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo zatem uznały, że kwestię przedawnienia obowiązku zwrotu należności w niniejszej sprawie regulują przepisy rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przepisy rozporządzeń unijnych są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów krajowych. Podnosi się, że nie jest słuszne stanowisko, iż do płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, których warunki przyznania i zwrotu (w tym okresu przez jaki ten zwrot może być dochodzony) zostały uregulowane w przepisach unijnych, należy jeszcze stosować odmienne regulacje prawa krajowego dotyczące m.in. terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, którego przekroczenie powoduje wygaśnięcie takiego zobowiązania lub terminów przedawnienia do wydania decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych, po którego upływie nie może już powstać zobowiązanie podatkowe. (por. wyroki WSA w Warszawie z 22 marca 2017 r. w sprawie VIII SA/Wa 582/16, z 5 stycznia 2017 r. w sprawie VIII SA/Wa 10/16 i z 19 kwietnia 2018 r. w sprawie III SA/Łd 15/18). Sąd w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. W niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia nr 2988/95 są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów krajowych (Ordynacji podatkowej) i mają zastosowanie w zakresie terminu przedawnienia do wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności. Termin ten wynosi cztery lata od dopuszczenia się nieprawidłowości przez którą należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem (art.1 ust.2 rozporządzenia nr 2988/85). Termin przedawnienia może upływać najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości , w przypadku przerwania okresu przedawnienia, a w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. W rozpoznawanej sprawie dniem zakończenia Programu Rolnośrodowiskowego Producenta, jest dzień doręczenia producentowi decyzji (decyzji z 3 kwietnia 2018 r.) o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za 2017, będącym ostatnim rokiem składania wniosków w programie. Jednocześnie jednak wskazać należy, że ostateczne zakończenie programu nie oznacza bezwzględnie terminu przedawnienia w odniesieniu do wszystkich ewentualnych nieprawidłowości, których dopuszczono się w trakcie realizacji programu, gdyż termin przedawnienia mający zastosowanie do programów wieloletnich przewidziany w art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 pozwala jedynie na wydłużenie terminu przedawnienia, a nie jego skrócenie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 171/18). Dokonując analizy przesłanek przedawnienia w rozpoznawanej sprawie uznać należy, że w sposób prawidłowy organy uznały, że ze względu na to, nieprawidłowości dotyczyły tylko roku 2017, to nie mają wpływu na lata wcześniejsze realizowanego programu. W rozpoznawanej sprawie za datę dopuszczenia się nieprawidłowości przez Skarżącego należy uznać zatem dzień złożenia przez niego wniosku o przyznanie płatności na 2017 r. tzn. 31 maja 2017 r. W tym bowiem dniu Producent zgłosił nieprawidłową deklarację działek nr [...] i [...] będąc świadomy, że umowa dzierżawy działek skończyła się 30 września 2016 r. Okres przedawnienia liczony od 31 maja 2017 r., a więc od dnia złożenia wniosku, biegnie do 31 maja 2021 r. Jednocześnie, w sprawie przedawnienie zostało przerwane poprzez: doręczenie zawiadomienia 22 sierpnia 2020 r. o wszczęciu postępowania o stwierdzeniu nieważności decyzji pierwotnej w sprawie płatności, następnie doręczenie w dniu 25 września 2020 r. decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji z 3 kwietnia 2018 r., a także doręczenie 2 kwietnia 2021 r. decyzji o przyznaniu płatności w niższej wysokości. Nie ulega wątpliwości, że ww. zdarzenia miały charakter informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach, w myśl ww. przepisów. Użyte bowiem w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE EUROATAOM) nr 2988/95 pojęcie "akt właściwego organu władzy, który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości", nie powinien być rozumiany w sposób zawężający, jak to proponuje Skarżący i odnosić wyłącznie do organów wyposażonych w kompetencje do wydawania decyzji w przedmiocie odzyskiwania nienależnie pobranych płatności. W przepisie tym chodzi bowiem o to by uprawniony do tego organ podjął działanie odnoszące się do dochodzenia nienależnie pobranych płatności. Po każdym ww. przerwaniu termin przedawnienia biegł na nowo. Zasadnie zatem organ odwoławczy przyjął, że z uwagi na powyższe w sprawie zastosowanie ma reguła, że upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, tj. 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. Oznacza to, że termin przedawnienia dla zobowiązania rolnośrodowiskowego za 2017 r. liczony od 31 maja 2017 r. upływa dopiero 31 maja 2025 r. W ocenie Sądu, trafnie zatem stwierdził organ odwoławczy, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania, na dzień doręczenia decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Termin ten nie upłynął również na dzień doręczenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Postawione zarzuty w tym zakresie Sąd uznaje za bezzasadne. Kolejną sporną kwestią w rozpoznawanej sprawie jest zasadność ustalenia przez organy kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego za 2017 rok. Organ ustalił obowiązek zwrotu z uwagi na stwierdzone deklarowanie do płatności działek bez tytułu prawnego. Jak wynika z treści skargi, Skarżący upatruje wadliwości zaskarżonej decyzji w odmiennej ocenie wniosku o płatność do działki nr [...] oraz [...] na rok 2017. Powołując się na zasadę ochrony praw nabytych, Skarżący zakwestionował powołanie się przez organ w uzasadnieniu decyzji na brak tytułu prawnego do gruntu, wskazując że taki wymóg nie istniał w chwili zaciągnięcia ww. zobowiązania, a był zobowiązany do kontynuowania programu. Zgodnie z treścią § 23 ust. 1a rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 4 ustawy (u.w.r.o.w.) we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej rolnik składa oświadczenie, że ma tytuł prawny do gruntu wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, do którego ubiega się o przyznanie tej płatności, w którym wskazuje, z czego wywodzi ten tytuł prawny. Natomiast art. 18 ust. 4 u.w.r.o.w., jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, to taka pomoc do gruntu wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje podmiotowi, który ma do tego gruntu tytuł prawny, z tym że w przypadku działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 14 - podmiotowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tego gruntu tytuł prawny. Odnośnie do stosowania w sprawie przyznanych Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej za 2017 rok, art. 18 ust. 4 u.w.r.o.w. wypowiedział się WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 16 marca 2022 r. , sygn. akt I SA/Sz 1/22, oddalając skargę Skarżącego w przedmiocie przyznania Wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2017. Sąd przesądził w tym wyroku, że na dzień 31 maja 2017 r. Skarżący nie legitymował się tytułem prawnym do zadeklarowanych do płatności działek wchodzących w skład ZWRSP, gdyż przedłożona umowa dzierżawy obowiązywała do dnia 30 września 2016 r. i nie została przedłużona. Skarżący oświadczał, w odpowiedzi na wezwanie organu, że działki ewidencyjne, w tym działki [...], [...], użytkuje niezmiennie i w dobrej kulturze od kilku lat. Informacje zaś posiadane przez organy z urzędu, potwierdziły okoliczność braku posiadania przez Skarżącego tytułu prawnego do ww. gruntów rolnych. W konsekwencji Sąd w ww. wyroku, stwierdził także, że organy ARMiR prawidłowo zinterpretowały i zastosowały w niniejszej sprawie art. 18 ust. 4 u.w.r.o.w. a zarzuty Skarżącego, że w jego przypadku tj. kontynuacji zaciągniętego zobowiązania, przepis ten nie może mieć zastosowania, jest nieuzasadnione. Jak wskazał organ odwoławczy również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z danych jakie KOWR przekazał w roku 2017, wynikało, że przy działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] nie widniał zapis, aby Skarżący nawiązał stosunek prawny, czyli posiadał tytuł prawny na dzień 31 maja 2017 r. do tych działek. Postępowanie prowadzone z urzędu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności potwierdziło brak tytułu prawnego do ww. działek. Okoliczność ta nie była zresztą kwestionowana w sprawie przez Skarżącego, który tytuł swój wywodzi z faktu uprawy działek. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zatem ww. stanowisko wyrażone w ww. orzeczeniu, które jest prawomocne, jednocześnie będąc tym stanowiskiem związany, z uwagi na treść art. 170 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Reasumując, Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organów w zakresie ustalenia, że Skarżący nie posiada ww. tytułu prawnego. Jak wynika z akt sprawy, wniosek Skarżącego o przyznanie kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2017 został złożony do organu w dniu 31 maja 2017 r., a zatem zasadnie organy zastosowały w sprawie przepis art. 18 ust. 4 u.w.r.o.w. Oznacza to z kolei, że zasadnie uznały organy ARiMR, iż posiadanie przez Skarżącego tytułu prawnego do zadeklarowanych do płatności gruntów, które wchodziły w skład ZWRSP, stanowi warunek konieczny przyznania spornej płatności. Skarżący winien ponadto złożyć we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej oświadczenie, że ma tytuł prawny do gruntu wchodzącego w skład ZWRSP, do którego ubiega się o przyznanie tej płatności, w którym zobowiązany był wskazać, z czego wywodzi ten tytuł prawny. W myśl art. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014: 1. W przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. 2. Odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, jednak nie może być niższa niż stopa procentowa stosowana przy odzyskiwaniu kwot zgodnie z przepisami krajowymi. 3. Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z ust. 2 ww. ustawy, właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. W orzecznictwie podkreśla się, że z treści art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Agencji wynika wprost, iż przedmiotem postępowania toczącego się przed organem administracji publicznej jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wskazanych w tym przepisie, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Skoro ustalenie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy, następuje w drodze decyzji administracyjnej, to należy przyjąć, że postępowanie toczy się w oparciu o przepisy K.p.a. Tym samym ustalenie, czy przyznane rolnikowi uprzednio kwoty płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, może wynikać z ustaleń dokonanych przez organ w toku postępowania toczącego się w oparciu o K.p.a. na podstawie art. 29 ust. 1 ww. ustawy. Jednocześnie, jest to postępowanie toczące się niezależnie od ewentualnego postępowania w przedmiocie prawidłowości przyznania rolnikowi płatności, w tym postępowania w trybie wznowieniowym (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 08 września 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 169/16). W niniejszej sprawie płatności zostały zrealizowane na rachunek bankowy Skarżącego na podstawie decyzji z dnia 3 kwietnia 2018 r., w łącznej wysokości [...] zł w dniu 18 kwietnia 2018 r., natomiast decyzją z dnia 22 września 2020 r. stwierdzono nieważność ww. decyzji, a 1 kwietnia 2021 r. przyznano Skarżącemu płatność w łącznej wysokości [...] zł. Tym samym kwota [...]zł, jak zasadnie zauważył organ odwoławczy, stanowi środki nienależnie pobrane. Odnośnie zarzucanego przez Skarżącego naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, należy powtórzyć pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2071/18, że celem określonego w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014, wyjątku od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, w których to błąd organu spowodował wypłatę nienależnej płatności. Chodzić tu będzie o tę część rozstrzygnięcia, za którą w całości i niezależnie od rolnika odpowiada organ. Możność wykrycia błędu organu, o której mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 to nie tylko sytuacja, w której beneficjent posiada wiedzę o rzeczywistym stanie prawnym i faktycznym w zakresie braku podstaw do dokonania płatności, ale również stan, w którym rolnik - przy dołożeniu należytej staranności - mógł się dowiedzieć, że część wypłacanych mu płatności kwalifikuje się jako nienależna. Możliwość wyłączenia zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga spełnienia dwóch przesłanek – płatność musi być dokonana na skutek błędu organu, a błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, ponad wszelką wątpliwość, płatność nie została dokonana na skutek błędu organu, bowiem organ w dniu wypłaty zaliczki nie posiadał informacji, że Skarżący nie posiadał tytułu prawnego do wskazanych we wniosku działek ewidencyjnych. Ponadto, zasadnie organ odwoławczy akcentował, że to składający wniosek nie przedstawił dowodów potwierdzających posiadanie tytułu prawnego na użytkowanie gruntów, a miał świadomość braku stosownych dowodów dających tytuł prawny. Wnioskodawca, składając swój kontynuacyjny wniosek rolnośrodowiskowy 31 maja 2017 r. miał obowiązek złożyć stosowne oświadczenie, podpisał także deklarację, że znane są mu przepisy dotyczące przyznawanej płatności (a więc i zmiana ich brzmienia). Podkreślenia wymaga, że umowa dzierżawy wygasła w dniu 30 września 2016 r. W ocenie Sądu, zasadnie również stwierdził organ odwoławczy, że brak jest podstaw do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z uwagi na treść art. 28a u.w.r.o.w., gdyż płatność przekraczała równowartość 100 euro. Jak słusznie uznał także organ odwoławczy i co wynika z akt sprawy, nie zostały również spełnione przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu płatności określone w § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, gdyż Skarżący nie zgłaszał zdarzeń o charakterze siły wyższej ani okoliczności nadzwyczajnej. Za zdarzenie o charakterze siły wyższej nie może być bowiem uznana okoliczność braku zapewnienia posiadania gruntu zgłoszonego do płatności przez cały czas trwania zobowiązania. Zdarzenie takie nie mieści się także w katalogu z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Sąd nie stwierdził zatem w niniejszej sprawie żadnych naruszeń prawa, bowiem organy zachowały wszelkie wymagane reguły dotyczące prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem wymogów, jakie w tym zakresie statuują m.in. regulacje K.p.a. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja jest zgodna z prawem (krajowym i unijnym), nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI