I SA/Sz 53/24

I SA/Sz 53/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 1234/24 - Wyrok NSA z 2024-11-20
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2082
art. 33 ust. 4, art. 47, art. 48 ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 64 par. 1-2 i 6a, art. 65 par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1270
art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 par. 2 pkt 4, art. 151, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Sygn. [...] I SA/Sz 53/24 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] maja 2024 r. sprawy ze skargi E. K. i M. S. organu prowadzącego [...] na czynność Burmistrza Miasta w przedmiocie wypłaty dotacji oświatowej za 2023 r. w pomniejszonej wysokości w wyniku potrącenia oddala skargę.
Uzasadnienie
E. K. i M. S. organ prowadzący Przedszkole Niepubliczne "[...]" w S. (zwane dalej "stroną skarżącą", "skarżącymi")
04.10.2022 r. na formularzu złożyły wniosek o udzielenie dotacji z budżetu Miasta S. dla podmiotów oświatowych, dla których Miasto S. nie jest organem prowadzącym na rok 2023 oraz zwróciły się o przyjęcie wniosku złożonego po upływie ustawowego terminu (30.09.2022 r.), w związku z nieobecnością w S. osób prowadzących przedszkole z powodów od nich niezależnych, tj. odwołanego lotu do Polski z 29.09.2022 r. i powrotu 3.10.2022 r.
W piśmie z 04.11.2022 r. Burmistrz Miasta S. (zwany dalej "organem dotującym"), na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. 2022 r. poz. 2082 – zwanej dalej: "u.f.z.o.") w związku z niedotrzymaniem ustawowego terminu na złożenie wniosku o planowanej liczbie dzieci w przedszkolu na rok 2023, poinformował, że wstrzymał wypłatę dotacji oświatowej dla strony skarżącej na rok 2023.
Skarżące, w piśmie z 7.11.2022 r., zwróciły się z prośbą o ustosunkowanie się do ich pisma z 4.10.2022 r., w którym wyjaśniły powód złożenia wniosku z opóźnieniem.
Następnie skarżące wywiodły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie domagając się uznania bezskuteczności czynności z dnia 4.11.2022 r., którą organ dotujący odmówił wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1) u.f.z.o., co skutkowało odmową przyznania i wypłaty dotacji oświatowej na rok 2023.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 19.04.2023 r., sygn. akt I SA/Sz 3/23 stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. W ocenie Sądu, działanie organu w sprawie nie pozwala na uznanie, że organ w sposób należyty wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy. Sąd nakazał przy ponownym rozpoznaniu sprawy aby, organ dotujący rozważył zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. i możliwość wyrażenia zgody na odstąpienie od terminów składania wniosków o dotacje.
W związku z wydaniem ww. wyroku pismem z dnia 12.06.2023 r. organ dotujący ponownie odmówił wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., co skutkowało ponowną odmową przyznania i wypłaty dotacji oświatowej na rok 2023.
Wskutek kolejnej skargi do WSA w Szczecinie, Sąd wyrokiem z dnia 8.11.2023 r., sygn. akt I SA/Sz 373/23 stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Sąd wskazał, że treść kontrolowanej czynności dowodzi, że organ nie respektował spoczywających na nim obowiązków związanych ze stosowaniem instytucji uznania administracyjnego. Organ nie rozpatrzył istoty sprawy i na obecnym etapie analizowanej sprawy dowolnie odmówił skarżącym uwzględnienia wniosku w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w związku z ww. orzeczeniem Sądu, w dniu 23.11.2023 r. organ dotujący wypłacił skarżącym zaległe części dotacji za rok 2023
w kwocie łącznie [...] zł. Przy czym kwota wypłacona została pomniejszona
o należność Gminy z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości zajmowanej przez skarżące, na której prowadzą Przedszkole (spór cywilnoprawny o dalsze istnienie tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości).
Pismem z dnia 21 grudnia 2023 r. skarżące zaskarżyły do tut. Sądu czynność z dnia 23.11.2023 r., polegającą na dokonaniu potrącenia należności cywilnoprawnej z publicznoprawną w formie nie przewidzianej przez prawo oraz na wypłacie zaległej kwoty dotacji oświatowej bez ustalenia i wypłaty kwoty należnych odsetek.
Skarżonym czynnościom zarzuciły:
1. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 64 § 6a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.), dalej: "O.p." w zw. z art. 67 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 z późn. zm.) dalej: "ustawa o finansach publicznych", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie potrącenia wzajemnych wierzytelności w trybie niezgodnym z ustawą Ordynacja podatkowa;
2. naruszenie prawa materialnego, to jest przepisu art. 48 ust. 1 u.f.z.o. poprzez jego nie zastosowanie i nie ustalenie oraz nie wypłacenie należnych odsetek.
Mając na uwadze powyższe wniosły o:
1. stwierdzenie bezskuteczności czynności organu dotującego polegającej na konkludentnym potrąceniu wierzytelności cywilnoprawnej organu z publicznoprawną wierzytelnością skarżących z tytułu dotacji oświatowej za rok 2023;
2. uznanie nabycia przez skarżące uprawnienia do otrzymania odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w związku nieprzekazaniem kolejnych części dotacji w roku 2023 w terminie określonym ustawą w kwocie [...]zł, liczonej na dzień 20.12.2023 r.;
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, skarżące przedstawiły dotychczasowy przebieg postępowania oraz odniosły się także do właściwości sądu administracyjnego
w sprawach skarg na czynności organów. Następnie powołały się na art. 53 § 2 p.p.s.a. dotyczącego terminu na wniesienie skargi w wyżej wymienionych sprawach.
Skarżące podniosły, że Gmina w związku z wyrokiem Sądu w dniu 23.11.2023 r. wypłaciła zaległe części dotacji za rok 2023 w kwocie [...]zł, wskazując, że powinna wypłacić kwotę [...]zł.
Skarżące dalej wskazały, że nie kontestują istnienia i wymagalności roszczenia cywilnoprawnego Gminy z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, podkreślając, że roszczenie Gminy ma charakter cywilnoprawny, zaś roszczenie skarżących o wypłatę dotacji w roku 2023 ma publicznoprawny charakter. Podniosły, że co do zasady wszystkie wierzytelności cywilnoprawne mogą być umarzane przez potrącenie, o ile nie wyklucza tego wyraźny przepis. Jednak nie można na tej podstawie dokonać potrącenia wierzytelności z tytułu podatków i innych opłat o charakterze publicznoprawnym - por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1684/06. A wierzytelność o wypłatę dotacji właśnie taki ma charakter (publicznoprawny). Wzajemne potrącenie wierzytelności publicznoprawnej i cywilnoprawnej jest możliwe tylko w wypadkach ściśle wskazanych przepisami. Do potrącenia ze zobowiązań publicznoprawnych można przedstawić tylko ściśle wskazane w ustawie kategorie wierzytelności cywilnoprawnych -- katalog ma charakter zamknięty - por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 536/11. Dokonuje się tego postanowieniem administracyjnym, a nie konkludentnym oświadczeniem woli jednego z wierzycieli wzajemnych.
Następnie skarżące uzasadniając zarzuty dotyczące braku naliczania odsetek wskazały, że zgodnie z art. 48 ust. 1 u.f.z.o., w przypadku nieprzekazania dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a, art. 40 i art. 41, na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły, placówki lub zespołu szkół w terminie, o którym mowa odpowiednio w art. 25 ust. 6, art. 26 ust. 6, art. 31 b, art. 34 ust. 1 i art, 42 ust. 1, z winy organu, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art 28-31a, art. 40, art. 41 i art. 41a, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin przekazania dotacji. Skarżące przedstawiły wyliczenie należnych na dzień 20 grudnia 2023 r. po kapitalizacji odsetek za poszczególne miesiące od stycznia 2023 r. do listopada 2023 r. w łącznej kwocie [...]zł.
Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
Organ wskazał, że do potrącenia wierzytelności doszło zgodnie z oświadczeniem woli skarżących. Ponadto w ocenie organu nie doszło do naruszenia art. 48 ust. 1 u.f.z.o. Odnośnie wymagalności roszczenia dotacji za 2023 r. termin winien być liczony od uprawomocnienia się wyroku WSA w Szczecinie z 8.11.2023 r. sygn. akt I SA/Sz 373/23, gdyż dopiero ten wyrok doprowadził do przyjęcia wniosku skarżących
o przyznanie dotacji w 2023 r., które zostało złożone po ustawowym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest czynność organu dotującego z dnia 23.11.2023 r. wypłaty dotacji oświatowej na 2023 r. w pomniejszonej wysokości w wyniku potrącenia o należność Gminy z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości zajmowanej przez skarżące, na której prowadzą Przedszkole.
W tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że udzielanie dotacji oświatowej, oraz wszelkie jej aktualizacje, nie następuje w formie decyzji administracyjnych, wydawanych w trybie postępowania administracyjnego. Czynności organów administracyjnych podejmowane na podstawie przepisu art. 29 ust. 1 i art. 34 ust. 1 i 2 u.f.z.o. dotyczące przyznania lub odmowy przyznania dotacji, a także ustalenia wysokości dotacji dla placówki niepublicznej, są czynnościami z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynności te, zawierają element konkretyzacji normy prawnej, dokonywane są w sposób władczy i jednostronny.
Skoro ustalenia organu w kwestii prawidłowej wysokości dotacji oświatowej wypłacanej w poszczególnych miesiącach nie są dokonywane w postępowaniu administracyjnym prowadzonym według reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, brak jest więc podstaw do nałożenia na organ obowiązku przeprowadzenia w tym wypadku postępowania w całości zgodnego z wymaganiami k.p.a. Zwieńczeniem ciągu działań organu dotującego w zakresie ustalenia wysokości należnej części dotacji oświatowej nie jest decyzja administracyjna, lecz czynność z zakresu administracji publicznej (art. 47 u.f.z.o.).
Ratio legis uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji będących przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. związane jest z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej w sytuacji, gdy odnoszący się do nich akt lub czynność posiada cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 452/19).
Skoro ocena zgodności z prawem przedmiotowej czynności należy do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, należało przejść do merytorycznej oceny zarzutów.
Skarga dotyczy dwóch kwestii, po pierwsze - czy organ dotujący miał uprawnienie do dokonania potrącenia z należnej dotacji wzajemnej wierzytelności należnej Gminie z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, po drugie - czy wraz z dotacjami wypłaconymi przedszkolu za poszczególne miesiące 2023 r. organ dotujący powinien naliczyć odsetki, o których owa w art. 48 ust. 1 u.f.z.o. w wyliczonej przez skarżące wysokości.
Odnośnie do pierwszego zagadnienia skarżące zarzucają organowi dotującemu naruszenie art. 64 § 6a O.p. w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie potrącenia wzajemnych wierzytelności w trybie niezgodnym z ustawą Ordynacja podatkowa. Skarżące uważają, że aby doszło do skutecznego potrącenia, o którym mowa w art. 64 O.p., organ powinien dokonać tego postanowieniem administracyjnym, a nie konkludentnym oświadczeniem woli jednego z wierzycieli.
Zarzuty i twierdzenia skarżących w tym zakresie są niezasadne.
W ocenie Sądu stanowisko skarżących nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawnych i stanie faktycznym sprawy.
Wskazać należy, że instytucja potrącenia jest szczególnym sposobem zapłaty podatku (lub innych należności publicznoprawnych) i stanowi jedną z form wygaszania zobowiązań podatkowych (publicznoprawnych). Z potrąceniem mamy do czynienia wówczas, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami. Materialnoprawną podstawę potrącenia w prawie podatkowym stanowi przepis art. 64 § 1 O.p. Zgodnie z unormowaniem tego przepisu bieżące zobowiązania podatkowe oraz zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa podlegają, na wniosek podatnika, potrącaniu z wzajemnej, bezspornej i wymagalnej wierzytelności podatnika wobec Skarbu Państwa z tytułów wskazanych w tym przepisie. Uprawnienie, o którym mowa w art. 64 § 1, przysługuje również podatnikom w stosunku do gminy, powiatu lub województwa z tytułu:
1) prawomocnego wyroku sądowego wydanego na podstawie art. 417 lub art. 417 2 Kodeksu cywilnego;
2) prawomocnej ugody sądowej zawartej w związku z zaistnieniem okoliczności przewidzianych w art. 417 lub art. 417 2 kodeksu cywilnego;
3) nabycia przez gminę, powiat lub województwo nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub wywłaszczenia nieruchomości na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami;
4) odszkodowania orzeczonego w decyzji wydanej przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa (art. 65 § 1 O.p.).
Dodatkowo, możliwe jest również potrącenie w stosunku do wzajemnych, bezspornych i wymagalnych wierzytelności podatnika wobec jednostek budżetowych z tytułu zamówień wykonanych przez niego na podstawie umów zawartych w trybie przepisów o zamówieniach publicznych, pod warunkiem że potrącenie jest dokonywane przez tego podatnika i z tej wierzytelności (art. 64 § 2 ww. ustawy). Przepis ten należy odpowiednio stosować w przypadku wierzytelności wobec jednostek samorządu terytorialnego (art. 65 § 2 O.p.)
Redakcja powołanych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że warunkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w drodze potrącenia jest posiadanie przez przedstawioną do potrącenia wierzytelność przymiotu wzajemności, bezsporności i wymagalności, przy czym wierzytelność względem jednostki samorządu terytorialnego musi wynikać z co najmniej jednego tytułu wskazanego w art. 65 § 1 pkt 1- 4 w zw. z § 2 tego przepisu O.p. Wymienione cechy musi spełnić łącznie każda wierzytelność podatnika wobec Skarbu Państwa, aby została potrącona z jego zobowiązaniami podatkowymi. Brak którejkolwiek z tych przesłanek eliminuje daną wierzytelność z objęcia ją potrąceniem. Wierzytelność wzajemna oznacza, że dwie strony są równocześnie w stosunku do siebie dłużnikami i wierzycielami. Wierzytelność wymagalna to taka, której termin wykonania już upłynął. Natomiast bezsporność wierzytelności występuje wówczas, gdy żadna ze stron nie kwestionuje nie tylko jej istnienia ale również wielkości i terminu płatności (por. wyrok NSA z dnia 13.02. 2007 r., sygn. akt II FSK 256/06).
Rozstrzygnięcie zaistniałego sporu w niniejszej sprawie wymaga zatem rozważenia, czy zachodzą przesłanki warunkujące zastosowanie instytucji potrącenia określonej przepisami O.p.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanym przypadku, w ogóle nie mógł mieć zastosowania ww. art. 64 i następne O.p.
Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy organ dotujący ustalił dotację w kwocie [...]zł. Do wypłaty przekazano kwotę [...]zł. Skarżące były dłużniczkami Gminy z tytułu czynszu dzierżawy nieruchomości (jak same wskazują istnieje spór cywilnoprawny o dalsze istnienie tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości) i miały wierzytelność względem organu dotującego z tytułu wypłaty dotacji za 2023 r. Zgodnie z oświadczeniami skarżących (dołączone do skargi pisma z 21.07.2023 r., 14.09.2023 r., 25.10.2023 r.) wyraziły one wolę, powołując się na art. 498 Kodeksu cywilnego, dokonania potrącenia z przysługujących przedszkolu dotacji na 2023 r., wierzytelności przysługującej Gminie (a więc długu skarżących) z tytułu nieopłaconego czynszu, w sposób określony w tych oświadczeniach.
Zgodnie z art. 498 Kodeksu cywilnego gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
Należy jednak odróżnić obydwie instytucje – potrącenie na gruncie prawa cywilnego od instytucji potrącenia podatkowego.
Uregulowana w art. 64 i następnych O.p. instytucja potrącenia wywodzi się wprawdzie z prawa cywilnego i podobnie znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy co najmniej dwa podmioty są wobec siebie dłużnikami i wierzycielami. Zamiast spełniać wzajemne świadczenia, rozliczają się jedynie różnicą w kwotach zobowiązań w ten sposób, że podmiot, którego zobowiązanie jest wyższe, dopłaca nadwyżkę zobowiązania wierzycielowi. Jednakże zasady dokonywania potrąceń podatków i zaległości podatkowych (i podobnych należności zrównanych z podatkami) są całościowo i wyłącznie uregulowane w Ordynacji podatkowej. Mimo podobieństwa konstrukcji nie ma podstaw do utożsamiania tych instytucji, czy zamiennego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego i Ordynacji podatkowej dotyczących potrącenia. Instytucja potrącenia podatkowego ma swój odrębny reżim prawny, stosowanie jej rozszerzające jest niedopuszczalne.
Jak wyżej wskazano, potrącenia w zakresie zobowiązań podatkowych z art. 64 i 65 O.p. dotyczyć mogą wierzytelności prywatnoprawnych, ale ściśle określonych w tych przepisach, które – w ocenie Sądu - nie obejmują swym zakresem przedstawionej w aktach sprawy sytuacji. W komentowanym przepisie – jak wskazano - zawarte jest bowiem zamknięte wyliczenie przysługujących podatnikowi wierzytelności wobec Skarbu Państwa, czy jednostki budżetowej, samorządu terytorialnego. Potrącenie może być dokonane jedynie z powyższych tytułów.
Art. 64 O.p. (jak i art. 65 O.p.) zatem w ogóle nie mógł mieć zastosowania w sprawie, a więc też i zasadnie nie był zastosowany przez organ, co wynika z zaskarżonej czynności.
W ocenie Sądu, organ zasadnie dokonał zatem pomniejszenia dotacji, na podstawie oświadczeń woli w tym zakresie złożonych przez skarżące, jak wynika z samej ich treści, w oparciu o art. 498 Kodeksu cywilnego. Ewentualne roszczenia skarżących w tych kwestiach, odwołania złożonych oświadczeń woli, jako że mają charakter cywilny, podlegają kognicji sądu powszechnego, a więc leżą poza zakresem kompetencji sądu administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę.
Reasumując tę część rozważań, nie mogło dojść do naruszenia zarzucanego w skardze przepisu art. 64 § 6a O.p. albowiem ten przepis – jak wynika to z akt sprawy - nie był podstawą prawną działania organu w zakresie pomniejszenia ustalonej kwoty dotacji. Stąd zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Odnośnie do drugiego zagadnienia spornego, dotyczącego naliczania odsetek od wypłaty dotacji z dnia 23.11.2023 r., na podstawie art. 48 ust. 1 u.f.z.o. w wyliczonej przez skarżące wysokości, Sąd również w tym zakresie uznał zarzuty skarżących za bezzasadne.
Rozpoznając powyższe, Sąd zauważa przede wszystkim, że skarżące w dniu 4.10.2022 r. złożyły - co wymaga szczególnego podkreślenia - wniosek o udzielenie dotacji na rok 2023 po ustawowym terminie (tj. po 30.09.2022 r.), zwracając się jednocześnie o przyjęcie przedmiotowego wniosku złożonego po upływie ustawowego terminu.
Wniosek ten był przedmiotem odrębnych postępowań sądowoadministracyjnych, które zakończyły się wyrokami WSA w Szczecinie z 19.04.2023 r., sygn. akt I SA/Sz 3/23 oraz z 08.11.2023 r., sygn. akt I SA/Sz 373/23. Wyrokami tymi Sąd, nakazał należyte rozważenie przez organ dotujący kwestii wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu złożenia wniosku o udzielenie dotacji na rok 2023, zgodnie z art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Orzeczenia są prawomocne i na podstawie art. 170 p.p.s.a. wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Kwestie prawidłowego wykonania ww. wyroków oraz działanie organu administracji publicznej w ramach uznania administracyjnego nie mieści się w granicach sprawy dotyczącej zaskarżonej czynności z 23.11.2023 r.
Istotne natomiast jest, że organ dotujący ponownie rozpoznając sprawę dotacji dla skarżących, po wydaniu przez WSA wyroku z dnia 8.11.2023 r., w dniu 23.11.2024 r. wypłacił dotację za 2023 r., zatem wyraził zgodę na odstąpienie od terminu na złożenie wniosku o wypłatę dotacji. Niemniej kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i zagadnienia odsetek ma właśnie przesądzona w ww. wyroku okoliczność złożenia wniosku o dotację po terminie. Skoro bowiem skarżące jako organ prowadzący przedszkole uchybiły obowiązkowi złożenia do dnia 30 września roku bazowego wniosku o przyznanie dotacji, to tym samym uchybiły trybowi "korzystania" z dotacji oświatowej. Najpierw bowiem konieczne jest terminowe złożenie wniosku o udzielenie dotacji na dany rok, a dopiero po "uwzględnieniu" tegoż wniosku i zagwarantowania w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego na dany rok (2023 r.) środków na poczet dotacji oświatowej organ prowadzący przedszkole składa odrębny wniosek o wypłatę należnej stosownie do aktualnej liczby uczniów dotacji oświatowej. Uchybienie terminowi do złożenia pierwszego ze wskazanych wniosków niejako zamyka drogę do złożenia wniosku już o wypłatę konkretnych kwot dotacji oświatowej. Wówczas organ prowadzący traci uprawnienie do żądania wypłaty dotacji. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie.
Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca w przepisach u.f.z.o. przewiduje dla organu negatywne konsekwencje w związku z nieprzekazaniem dotacji na rzecz danego podmiotu systemu oświaty. Zgodnie z art. 48 ust. 1 u.f.z.o., w przypadku nieprzekazania dotacji w terminie, z winy organu (podkreślenie własne sądu), nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin przekazania dotacji. Uzasadnionym wydaje się zastosowanie tego przepisu również do sytuacji, w której organ nie przekazuje pełnej kwoty dotacji w terminie. W takim przypadku odsetki należy naliczać od tej kwoty, która przez organ nie została przekazana, a wynika z przepisu obowiązującego prawa. Należy pamiętać, że co do zasady prawo do odsetek za zwłokę w zapłacie należności publicznoprawnych pełni funkcję odszkodowawczą oraz dodatkowo – z uwagi na stopę odsetek za zwłokę w zapłacie zaległości podatkowej – również funkcję represyjną: celem nałożenia obowiązku zapłaty odsetek jest "ukaranie" za opóźnioną zapłatę.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż pojęcie "wina organu" obejmuje swoim zakresem naruszenie przepisów normujących zasady obliczania dotacji, niezależnie od przyczyny tego naruszenia. Organ administracji powinien bowiem podejmować swoje czynności w sposób budzący zaufanie obywateli do państwa, a wszelkie naruszenia przez organ przepisów prawa powszechnie obowiązującego mają charakter zawiniony. Organ powinien bowiem działać w granicach i na podstawie prawa, znać to prawo i prawidłowe je stosować. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ respektował powyższe zasady, o czym świadczy opisany stan faktyczny. Organ w szczególności nie naruszył przepisów normujących zasady przyznawania i obliczania dotacji. Uwzględnił bowiem wydany w sprawie wyrok i w ramach stosowania uznania administracyjnego odstąpił od terminu na złożenie wniosku o wypłatę dotacji i przyznał skarżącym uprawnienie do skorzystania z dotacji, jednakże w odrębnym od zwykłego, szczególnym postępowaniu (na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o.). Z kolei, jak wyżej wskazano, wysokość dokonanej wypłaty wynikała ze złożonych dobrowolnie przez skarżące organowi dotującemu oświadczeń woli w zakresie potrącenia długu wobec Gminy, na podstawie art. 498 Kodeksu cywilnego, co należy przypomnieć pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie nie można zatem nakładać na organ negatywnych konsekwencji w związku z tym, że - jak wyżej wskazano - doszło do uchybienia terminu do złożenia wniosku o dotację na 2023 r. przez skarżące, zaś wypłata dotacji nastąpiła w wysokościach uwzględniających wyliczenia skarżących, zawarte we wspomnianych oświadczeniach z dat 21.07.2023 r., 14.09.2023 r. oraz z 25.10.2023 r. Wypłata dotacji nastąpiła więc w wysokościach ustalonych zgodnie z wolą skarżących. Stąd zarzut skarżących w skardze dotyczący zaniżenia wypłaty dotacji (kwoty [...] zł, zamiast kwoty [...]zł oraz bez naliczania odsetek) jest całkowicie chybiony i nieskuteczny.
Dokonując wypłaty nieprzekazanej w terminie części dotacji, organ nie mógł zatem uwzględnić określonego w art. 48 u.f.z.o. obowiązku naliczenia odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu,
w którym upłynął termin przekazania dotacji, bowiem niewypłacenie przez organ kwoty dotacji w terminie i w wysokości wynikającej z przepisów prawa nie było zawinionym działaniem organu.
W ocenie Sądu, zaskarżona czynność odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie znajdują uzasadnionych podstaw.
W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako niezasadną.
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne
są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.