I SA/SZ 52/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę spółki "I. S." S. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która uchyliła decyzję organu I instancji i ustaliła spółce dodatkowe zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. oraz luty i marzec 2014 r. z powodu niezastosowania się do art. 89b ustawy o VAT (niekorygowanie VAT naliczonego z tytułu niezapłaconych faktur). Organ ustalił sankcję w wysokości 10% kwoty podatku. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym brak uwzględnienia zasady proporcjonalności i wyroku NSA z dnia 27 maja 2024 r. Sąd, powołując się na wyrok NSA sygn. I FSK 1305/20 oraz orzecznictwo TSUE (C-935/19), uznał, że sankcja w wysokości 10% za luty i marzec 2014 r. jest proporcjonalna i adekwatna do zaniedbań spółki. Jednakże, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej grudnia 2013 r., stwierdzając naruszenie 5-letniego terminu przedawnienia określonego w art. 68 § 3 Ordynacji podatkowej. W pozostałym zakresie skargę oddalił. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uwzględniało częściowe uwzględnienie skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady proporcjonalności sankcji VAT w kontekście art. 89b ust. 6 u.p.t.u. oraz stosowania art. 273 Dyrektywy 112/WE. Potwierdzenie znaczenia orzecznictwa NSA i TSUE dla wykładni prawa krajowego. Kwestia przedawnienia przy ustalaniu dodatkowych zobowiązań podatkowych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2017 r. w zakresie art. 89b ust. 6 u.p.t.u. (choć przepis ten został uchylony, stosowano go na podstawie przepisów przejściowych). Kwestia proporcjonalności sankcji może być różnie oceniana w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT (sankcja VAT) ustalone na podstawie art. 89b ust. 6 ustawy o VAT jest zgodne z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 273 Dyrektywy 112/WE i orzecznictwa TSUE, zwłaszcza gdy naruszenie nie wynikało z oszustwa podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sankcja w wysokości 10% może być proporcjonalna, jeśli uwzględnia charakter, wagę naruszenia i rozmiar uszczuplenia podatkowego, a także gdy wynika z oczywistych zaniedbań podatnika.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na wyroku NSA i TSUE, stwierdził, że zasada proporcjonalności wymaga uwzględnienia skali uszczuplenia i charakteru naruszenia. Sankcja 10% za luty i marzec 2014 r. została uznana za adekwatną do oczywistych zaniedbań spółki.
Czy decyzja ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe za grudzień 2013 r. została wydana z naruszeniem terminu przedawnienia określonego w art. 68 § 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja została wydana po upływie 5-letniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Uzasadnienie
Obowiązek podatkowy za grudzień 2013 r. powstał w tym miesiącu. Termin 5 lat od końca 2013 r. upłynął z końcem 2018 r. Decyzja organu I instancji z czerwca 2019 r. została doręczona po tym terminie, co skutkuje brakiem możliwości ustalenia dodatkowego zobowiązania.
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 89b ust. 6 ustawy o VAT, ustalając dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% (a następnie 10%) kwoty podatku wynikającego z nieuregulowanych faktur?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w części dotyczącej lutego i marca 2014 r., uznając sankcję 10% za proporcjonalną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy, uwzględniając wytyczne NSA i TSUE dotyczące proporcjonalności sankcji, która powinna być adekwatna do skali uszczuplenia i charakteru naruszenia.
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 89b § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek skorygowania VAT naliczonego z tytułu niezapłaconych faktur w terminie 150 dni.
u.p.t.u. art. 89b § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty podatku wynikającego z nieuregulowanych faktur, który nie został skorygowany.
Pomocnicze
Dyrektywa 112 art. 273
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Państwa członkowskie mogą przyjąć przepisy w celu zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom, ale muszą działać z poszanowaniem prawa Unii i zasady proporcjonalności. Sankcje nie mogą wykraczać poza to, co jest niezbędne.
Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw art. 12
Przepis przejściowy dotyczący stosowania art. 89b ust. 6 w brzmieniu dotychczasowym do okresów rozliczeniowych przed 1 stycznia 2017 r.
O.p. art. 68 § § 3
Ordynacja podatkowa
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca zostało doręczona po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia ustalonych dodatkowych zobowiązań podatkowych.
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
Kwestia dwuinstancyjności postępowania.
O.p. art. 233 § § 2
Ordynacja podatkowa
Konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organów i sądu stanowiskiem prawnym wyrażonym w orzeczeniu NSA.
P.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakaz orzekania przez sąd na niekorzyść strony skarżącej.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie 5-letniego terminu przedawnienia przy ustalaniu dodatkowego zobowiązania podatkowego za grudzień 2013 r.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 112b ustawy o VAT przez jego niezastosowanie. • Naruszenie art. 127 O.p. (brak decyzji określającej zobowiązanie przed ustaleniem dodatkowego zobowiązania). • Naruszenie art. 89b ust. 1, 1a, 2, 6 ustawy o VAT i art. 273 Dyrektywy 112 w kontekście braku przesłanek do nałożenia sankcji przy błędzie bez znamion oszustwa. • Naruszenie zasad postępowania podatkowego (zaufania, rzetelności, wyjaśnienia stanu faktycznego). • Mechaniczne powielenie argumentacji organu I instancji. • Konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego. • Niezastosowanie zasady proporcjonalności do sankcji 10% w przypadku braku oszustwa podatkowego. • Brak uprzedniej ostatecznej decyzji określającej zobowiązania podatkowe. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Godne uwagi sformułowania
Sankcje nie mogą wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celów obejmujących zapewnienie prawidłowego poboru podatku i zapobieganie oszustwom podatkowym. • Dla dokonania oceny, czy sankcja jest zgodna z zasadą proporcjonalności, należy uwzględnić w szczególności charakter i wagę naruszenia, którego ukaraniu służy ta sankcja, oraz sposób ustalania jej kwoty. • Obowiązek dokonania wykładni przepisów krajowych tak dalece jak jest to możliwe w zgodzie z regulacjami wspólnotowymi. • Dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Skład orzekający
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
przewodniczący
Wiesława Achrymowicz
sprawozdawca
Bolesław Stachura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności sankcji VAT w kontekście art. 89b ust. 6 u.p.t.u. oraz stosowania art. 273 Dyrektywy 112/WE. Potwierdzenie znaczenia orzecznictwa NSA i TSUE dla wykładni prawa krajowego. Kwestia przedawnienia przy ustalaniu dodatkowych zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2017 r. w zakresie art. 89b ust. 6 u.p.t.u. (choć przepis ten został uchylony, stosowano go na podstawie przepisów przejściowych). Kwestia proporcjonalności sankcji może być różnie oceniana w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proporcjonalności sankcji VAT i jej zgodności z prawem unijnym, a także problematyki przedawnienia. Wykładnia przepisów przez NSA i TSUE ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów.
“Sankcja VAT 10% uznana za proporcjonalną, ale decyzja uchylona z powodu przedawnienia – kluczowe orzeczenie WSA w Szczecinie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.