I SA/Sz 519/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2007-05-22
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyprzedawnieniepostępowanie egzekucyjneOrdynacja podatkowazobowiązanie podatkowenieruchomościskarżącyorgan podatkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu z powodu niespełnienia warunków przerwania biegu terminu przedawnienia.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji, uznając, że sprzedaż nieruchomości może stanowić odrębne źródło przychodów i być objęta zwolnieniem. Kluczowym zagadnieniem stało się jednak przedawnienie zobowiązania podatkowego. Skarżący argumentowali, że nie zostali powiadomieni o środkach egzekucyjnych przed upływem terminu przedawnienia. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego, jak i powiadomienie o nim muszą nastąpić przed upływem terminu przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę A. Z. W. i J. R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Organ odwoławczy uznał, że sprzedaż nieruchomości może być traktowana jako działalność gospodarcza lub odrębne źródło przychodów, a także może podlegać zwolnieniu podatkowemu, co wymagało dalszego postępowania dowodowego. Jednakże głównym zarzutem skarżących było przedawnienie zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie przedawnia się z upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Zgodnie z § 4 tego artykułu, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Skarżący twierdzili, że nie zostali powiadomieni o środkach egzekucyjnych przed upływem terminu przedawnienia, a jedynie dowiedzieli się o zajęciu rachunku bankowego po jego upływie. Sąd podzielił stanowisko skarżących, uznając, że dla skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia, zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego, jak i powiadomienie o nim, muszą nastąpić przed upływem pięcioletniego terminu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dla skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia, zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego, jak i powiadomienie o jego zastosowaniu muszą nastąpić przed upływem pięcioletniego terminu wynikającego z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnej wykładni art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, wskazując, że użycie czasu przeszłego w sformułowaniu 'o którym podatnik został powiadomiony' sugeruje, iż obie czynności muszą nastąpić przed upływem terminu. Samo skuteczne zajęcie świadczeń nie jest wystarczające, jeśli podatnik nie zostanie o tym powiadomiony w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

o.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

o.p. art. 70 § 4

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Sąd uznał, że obie czynności (zastosowanie środka i powiadomienie) muszą nastąpić przed upływem terminu.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia kosztów.

Pomocnicze

o.p. art. 80 § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określenie źródeł przychodów.

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy zwolnień podatkowych.

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 67 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego.

u.p.e.a. art. 79 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego przez przesłanie zawiadomienia do organu rentowego.

u.p.e.a. art. 79 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia.

u.p.e.a. art. 79 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jednoczesne zawiadomienie zobowiązanego o zajęciu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie warunku powiadomienia podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego przed upływem terminu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu odwoławczego, że wystarczające jest zastosowanie środka egzekucyjnego w terminie, a samo powiadomienie może nastąpić później lub być realizowane poprzez wysłanie zawiadomienia do organu rentowego.

Godne uwagi sformułowania

bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego jak i powiadomienie o jego zastosowaniu muszą nastąpić przed upływem pięcioletniego terminu

Skład orzekający

Marian Jaździński

przewodniczący

Zofia Przegalińska

sprawozdawca

Alicja Polańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności warunków skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia przez zastosowanie środków egzekucyjnych i powiadomienie podatnika."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia i specyfiki przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego dla podatników zagadnienia przedawnienia, które może decydować o możliwości dochodzenia należności przez organy podatkowe. Interpretacja sądu w tej kwestii ma istotne znaczenie praktyczne.

Czy organ podatkowy może dochodzić zaległego podatku po latach? Kluczowa interpretacja sądu ws. przedawnienia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 519/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Marian Jaździński /przewodniczący/
Zofia Przegalińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 70 par. 1 i par.4, art.80
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. Z. W. i J. R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza na rzecz strony skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2005r. Nr Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania małż. A. Z. W. i J.R. K. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr UKS [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. w kwocie [...] zł, uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w związku z tym, iż organ odwoławczy uznał, że sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i dokonania oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Jak podkreślono
w uzasadnieniu decyzji sprzedaż nieruchomości może być dokonywana w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, która określona została jako źródło uzyskania przychodów w art. 10 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a ponadto może stanowić odrębne i samodzielne źródło przychodów,
o których mowa w pkt 8 lit. a w/w przepisu. Z uwagi na to, iż podatnicy dokonywali sprzedaży nieruchomości, w sprawie możliwe jest również zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust.1 pkt 28 ustawy podatkowej.
Powyższe zagadnienie jak stwierdzono nie były przedmiotem badania i oceny
w pierwszej instancji, dlatego też z uwagi na ich istotne znaczeni dla sprawy
i konieczność przestrzegania zasady dwuinstancyjności decyzja została uchylona,
a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu podniesionego w odwołaniu dotyczącego przedawnienia, stwierdzają, iż co prawda, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, "że zobowiązanie podatkowe przedawnia się
z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku" nie mniej jednak stosownie do treści § 4 tego artykułu "bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony.
Jak dalej stwierdzono w niniejszej sprawie doszło do zastosowania środków egzekucyjnych, o których podatnik został powiadomiony przed upływem terminu określonego w art. 70 § 1 tj. przed 31 grudnia 2005r. (dowód: pismo Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z [...] i załączone do niego dowody oraz pismo tego organu z 3 lutego 2006r.) termin zobowiązania podatkowego został więc przerwany i biegnie na nowo.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący podatnicy wnieśli o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...]. w zaskarżonej części i umorzenie postępowania, podkreślając, iż przed
31 grudnia 2005r. podatnicy nie zostali zawiadomieni o jakichkolwiek czynnościach egzekucyjnych, bowiem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego dowiedzieli się dopiero 4 stycznia 2006r. kiedy to A. W. odebrała w/w zajęcia wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Tym samym w ocenie skarżących nie może budzić wątpliwości, iż z uwagi na zawiadomienie strony o zastosowaniu środka egzekucyjnego po zakończeniu biegu przedawnienia, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.
Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem organu odwoławczego, iż przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje z dniem zastosowania środka egzekucyjnego, a nie z dniem powiadomienia o tej czynności zobowiązanego, uznając, że jest to stanowisko sprzeczne z literalną wykładnią przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Skarżący odwołali się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2005r. sygn. akt III SA/Wa 1263/2004 w którym stwierdzono, że zgodnie z treścią art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, zaś na podstawie § 4 tego przepisu bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony, z powyższego należy wnosić, że zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego, jak też dokonanie zawiadomienia, powinny nastąpić przed upływem wskazanego okresu pięcioletniego. Pogląd taki została również zaprezentowany w Ordynacji podatkowej – Komentarz (Wydawnictwo Prawnicze Lexis-Nexis str. 266n.).
Skarżący wyjaśnili nadto, że w ich sprawie, organ egzekucyjny zajął skarżącej rachunek bankowy przed upływem terminu określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej ale nie zawiadomił jej o tym zajęciu przed upływem tego terminu, bowiem do Banku zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego A. W. doręczono w dniu 29 grudnia 2005r,zaś organu rentowego w dniu 23 grudnia 2005r.
Strona skarżąca otrzymała jednak zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego wraz z kopią tytułu wykonawczego dopiero 4 stycznia 2006r. W tej sytuacji, skoro daty zajęcia i zawiadomienia o nim podatnika są różne należy uznać, że przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w tej drugiej dacie (por.wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2005r. Sygn. akt III SA/Wa 1263/2004).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, uznając iż w sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego skarżących, bowiem w sprawie nie mają znaczenia daty doręczenie zawiadomienia o zastosowanym środku egzekucyjnym. Ustawodawca w § 4 art. 70 Ordynacji podatkowej określił wprawdzie dwa warunki, od których spełnienia uzależnił skuteczność przerwania biegu przedawnienia, a mianowicie zastosowanie środka egzekucyjnego i powiadomienia o tym także zobowiązanego, jednakże o ile oczywisty jest fakt, iż sam środek egzekucyjny (w tym wypadku określony w art. 1a, pkt 12, lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) powinien zostać zastosowany w okresie pięcioletnim, bo już samo doręczenie warunku takiego spełnić nie musi. Powiadomienie, o którym mowa w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej to nic innego jak np. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności określone w art. 67 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do jego treści "Z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawą zastosowania środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 1a pkt 12 lit."a", stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbiór ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych (...).
W przypadku dokonywania zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego stosownie do art. 79 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji następuje to przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu, a stosownie do § 2 art. 79 zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Wobec powyższego, według Dyrektora Izby Skarbowej do spełnienia warunku przerwania biegu terminu przedawnienia wystarczające było w niniejszej sprawie doręczenie organowi rentowemu w terminie pięcioletnim zawiadomienia o zajęciu, bo właśnie ta okoliczność przesądza, iż mamy do czynienia z zastosowaniem środka egzekucyjnego i jednocześnie wysłanie w sposób regulowany przepisami, a nie doręczenie tego zawiadomienia zobowiązanemu, Dodaje też, że stosownie do art. 79 § 4 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. "Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia (...) organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego. Zatem, zdaniem Dyrektora, zawiadomieni o zajęciu przesyłane jest, a nie doręczane, jednocześnie do organu rentowego i do zobowiązanego i jeśli organ spełnia w/w warunki, a tak w istocie było w spornej sprawie to tym samym wypełnia wszystkie ciążące na nim obowiązki w zakresie powiadomienia zobowiązanego, o którym to powiadomieniu mowa jest w treści art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.
Argumentując swoje stanowisko Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na wyrok WSA z 18 marca 2004r. sygn. akt III SA 1018/03 oraz wyrok NSA z 20 grudnia 2001r. sygn. akt III SA 1719/00 (publ. ONSA 2003/1/30).
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Z mającego w sprawie zastosowania przepisu art. 70 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) wynika, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70
§ 1), a bieg tego 5-letniego terminu zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony.
W rozpatrywanej sprawie spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy obydwa warunki określone w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej mają się spełnić przed upływem terminu określonego w art. 80 § 1 tej ustawy, aby można było mówić o tym, iż pomimo upływu pięcioletniego terminu organy mogą określać zobowiązanie podatkowe z uwagi na przerwanie terminu, który po przerwaniu biegnie na nowo dając tym samym organom możliwość prowadzenia postępowania i określenia zobowiązania w formie decyzji.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie z brzmienia art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej wynika, że zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego jak i powiadomienie o jego zastosowaniu muszą nastąpić przed upływem pięcioletniego terminu wynikającego z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Redakcje tego przepisu i użycie czasu przeszłego, o którym został powiadomiony" wskazują dość jednoznacznie, że tylko wówczas bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany.
Posiłkowo można przywołać również przepis art. 79 § 4 pkt1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazywany zresztą przez organ odwoławczy,
z którego wynika, że w przypadku zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organowi rentowemu, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń i czyni to
w ten sposób, że doręcza mu odpis tytułu wykonawczego o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego. Wprawdzie jak podkreślił organ odwoławczy w przypadku zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, zajęcie to jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu, jednakże w świetle art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, dla skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia samo skuteczne zajęcie świadczeń nie jest wystarczające, konieczne jest bowiem również zawiadomienie
o tym fakcie zobowiązanego.
Sąd nie podziela stanowiska zaprezentowanego przez organ odwoławczy, a także stanowisk w zaprezentowanych w powołanych przez ten organ orzeczeniach.
Z tych przyczyn na podstawie art.145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz art. 200 tej ustawy orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI