I SA/SZ 519/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-01-18
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności ONWARiMRdotacje unijneobszary o niekorzystnych warunkachkontrola gospodarstwabłąd powierzchnirozporządzenie UEprawo rolnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) z powodu przekroczenia dopuszczalnego błędu w deklarowanej powierzchni gruntów.

Rolnik A.G. złożył skargę na decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania płatności ONW za rok 2004. Powodem odmowy były rozbieżności między zadeklarowaną a faktycznie stwierdzoną powierzchnią gruntów rolnych, przekraczające 20%. Rolnik argumentował błędy pomiarowe i niedoskonałości wniosku. Sąd administracyjny uznał jednak, że decyzja organu odwoławczego, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji i prawidłowo zastosował przepisy unijne dotyczące odmowy przyznania pomocy w przypadku przekroczenia błędu o 20%, jest zgodna z prawem. Skarga rolnika została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika A.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która ostatecznie odmówiła przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2004. Organ pierwszej instancji początkowo przyznał płatność w pomniejszonej wysokości, ale po kontroli stwierdzono niezgodność zadeklarowanej powierzchni działek z rzeczywistą, co skutkowało zastosowaniem sankcji. Rolnik wniósł odwołanie, wskazując na błędy we wniosku i niedokładności pomiarów. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, uznając ją za merytorycznie nieprawidłową, głównie z powodu błędnego naliczenia sankcji pieniężnej zamiast całkowitej odmowy przyznania płatności. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy unijne (art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001), które stanowią, że pomoc obszarowa nie jest przyznawana, jeśli zadeklarowany obszar przekracza ustalony o więcej niż 20%. W tym przypadku różnica wyniosła 25,68%, co uzasadniało odmowę przyznania płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, kontrolując legalność decyzji organu odwoławczego, uznał ją za zgodną z prawem. Sąd stwierdził, że choć decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa formalnie, organ odwoławczy rozpatrzył sprawę merytorycznie i wydał prawidłową decyzję. Zarzut rolnika o wadliwości pomiarów nie znalazł potwierdzenia w materiale dowodowym. Wobec braku naruszenia prawa, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, przekroczenie dopuszczalnego błędu o 20% skutkuje brakiem przyznania pomocy obszarowej dla danej grupy upraw.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy unijne, które w przypadku przekroczenia 20% różnicy między zadeklarowaną a ustaloną powierzchnią, nakazują odmowę przyznania płatności, a nie zastosowanie sankcji pieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.w.r.o.w. art. 5 § 2

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

Podstawa prawna przyznawania płatności ONW.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Szczegółowe warunki udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach ONW.

Dz. U. UE. L.01.327.11 art. 32

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem rady (EWG) nr 3508/92

Jeśli obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony o więcej niż 20%, pomoc obszarowa nie jest przyznawana.

Dz.U.UE.L 2003 nr 328 poz 21 art. 5

Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11 art. 32

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji musi odzwierciedlać ocenę zebranego materiału dowodowego i wyjaśniać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działań administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi, gdy nie narusza ona prawa.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR)

Podstawa zastosowania sankcji.

Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 107 § 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy unijne (art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001) nakazujące odmowę przyznania pomocy obszarowej w przypadku przekroczenia 20% błędu w deklarowanej powierzchni. Skarżący nie wykazał wadliwości metodologii pomiaru gruntów przez komisję kontrolną.

Odrzucone argumenty

Błędy we wniosku o dopłaty wynikające z niedokładności pomiarów lub błędów popełnionych przez pracownika ODR. Zarzut wadliwego pomiaru działek przez komisję kontrolną.

Godne uwagi sformułowania

jeśli w odniesieniu do grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony o więcej niż 20 %, to pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw Podpis na wniosku nie jest tylko kwestią formalną. sąd administracyjny jest powołany do sprawowania w zakresie swojej właściwości kontroli działań administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem

Skład orzekający

Zofia Przegalińska

przewodniczący

Krystyna Zaremba

członek

Alicja Polańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów unijnych dotyczących dopłat obszarowych w rolnictwie, w szczególności konsekwencji przekroczenia dopuszczalnego błędu w deklarowanej powierzchni gruntów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów unijnych i krajowych regulujących płatności ONW za rok 2004. Może być mniej aktualne w kontekście późniejszych zmian prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy rolników związane z wypełnianiem wniosków o dopłaty i kontrolami terenowymi, a także precyzyjne stosowanie przepisów unijnych przez sądy administracyjne.

Rolnik stracił dopłaty przez błąd powierzchni. Czy sąd stanął po jego stronie?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 519/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /sprawozdawca/
Krystyna Zaremba
Zofia Przegalińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 107 par. 3
Dz.U.UE.L 2003 nr 328 poz 21  art. 5
Rozporządzenie Komisji (WE) NR 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r.  rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy,  Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji
Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11  art. 32
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności na obszarach ONW za rok 2004 oddala skargę
Uzasadnienie
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał A.G. płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w pomniejszonej wysokości, tj. 0,00 zł.
Jako podstawę prawną decyzji Kierownik Biura wskazał przepisy art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 6 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz.657 ze zm.), natomiast, jako podstawę zastosowania sankcji, organ ten wskazał przepisy art. 70 i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
Uzasadniając decyzję, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że A.G. w dniu [...] złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanej płatnością ONW, na rok 2004. W dniu [...] przeprowadzona została kontrola gospodarstwa na miejscu, podczas której stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia działek jest niezgodna ze stwierdzoną na miejscu, w związku z czym nie przyznano dopłat po zastosowaniu sankcji w wysokości [...].
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, A.G. wniósł odwołanie od niej do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w którym podniósł, że - według niego - wniosek o dopłaty powinien być dobrze wypełniony, ponieważ przygotowywał go pracownik ODR w [...]. Błędy zaś wzięły się z tego, że posiada on gospodarstwo o pow. 12 ha, ale jest ono położone na 5 działkach.
W dalszej części odwołania A.G. szczegółowo odniósł się do poszczególnych kontrolowanych działek i wyjaśnił, że :
1. działka rolna C o deklarowanej powierzchni 0,58 ha - "decyzja należy do Agencji Rynku Rolnego, błąd był taki duży jak kontrola napisała plus duże opady deszczu co obciążyło gałęzie i zwisały one zmniejszając powierzchnię uprawy",
2. działka rolna F o deklarowanej powierzchni 0,23 ha - zdaniem rolnika "jest błąd w zapisie, ponieważ działka rolna ma dwa pola powinien zostać uwzględniony",
3. działka rolna I o powierzchni deklarowanej 3,79 ha - uprawa na działce ewid. 52 - 3,15 ha, oraz na przylegającej działce ewid. 55 - 0,52 ha, co łącznie daje 3,67 ha, reszta to posesja wraz z budynkami, dlatego uprawy nie ma,
4. działka rolna J - powierzchnia deklarowana 2,21 ha - "Całość uprawy zadeklarowanej jest, ale jest zły zapis. Są to dwie działki na jednej działce",
5. działka rolna B - powierzchnia deklarowana 1,49 ha - rośliny były zgodne to i powierzchnia musi być zgodna, gdyż cała działka jest uprawiana, a na tej działce z przyczyn atmosferycznych nasiona wymakają i giną.
W wyniku rozpoznania odwołania A.G., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Uzasadniając swoją decyzję, organ odwoławczy stwierdził, że wniosek A.G., metodą analizy ryzyka, został wytypowany do kontroli na miejscu, a z wniosku do kontroli na miejscu zostały wytypowane działki rolne o identyfikatorach: B, C, F, I oraz J. W wyniku tej kontroli stwierdzono:
- na działce rolnej C, o deklarowanej powierzchni 0,58 ha, powierzchnię uprawianą 0,35 ha, gdyż obszar działki należało pomniejszyć o zakrzaczenia przy rowie i od strony lasu,
- na działce rolnej J, o powierzchni deklarowanej 2,21 ha, stwierdzono uprawy uprawniające do dopłat o powierzchni 1,32 ha i, chociaż, rolnik wniósł do protokółu z czynności kontrolnych, że powierzchnia zmierzona powinna się zgadzać z deklarowaną ze względu na istnienie 2 działek rolnych na tej działce, jednak powierzchnie się nie zgadzały, gdyż:
- działka rolna I o powierzchni deklarowanej 3,79 ha wyniosła 3,15 ha,
- działka rolna B o powierzchni deklarowanej 1,49 ha wyniosła 1,12 ha, z powodu braku roślin na części działki.
Dalej, uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy stwierdził, że w związku z zaistniałymi różnicami pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku, a stwierdzoną przez inspektorów terenowych podczas pomiarów wykonanych na miejscu, podjęto decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości, co jest następstwem zaniedbania rolnika.
Ponadto, wskazał organ odwoławczy, wniosek o przyznanie płatności złożył odwołujący się rolnik i to na nim ciąży obowiązek poprawnego wypełnienia wniosku. Podpis na wniosku nie jest tylko kwestią formalną. A.G. nie wywiązał się także z obowiązku poinformowania ARiMR o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności bezpośrednich, oraz o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności o zmianach dotyczących wykorzystania gruntów rolnych oraz wielkości powierzchni upraw wskutek wymoknięcia części uprawy. Podał on także błędnie zakrzaczenia, jako część działki użytkowanej rolniczo, i nie poinformował o zamianie działek ewidencyjnych z innym rolnikiem ( część działki rolnej I), a także wskazał do dopłat część gruntu znajdującą się pod zabudową.
Następnie, organ odwoławczy przedstawił poniższe szczegółowe wyliczenie płatności według prawa krajowego i unijnego:
Obszar deklarowany do dopłat wyniósł 10,62 ha, a obszar wyznaczony do dopłat 8,45 ha, zaś różnica między obszarem deklarowanym, a wyznaczonym wyniosła 2,17 ha, co stanowi 25,68 % obszaru wyznaczonego do dopłat. Zgodnie więc z przepisami z art.31 i 32 Rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001, które stanowią, że, jeśli w odniesieniu do grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony o więcej niż 20 %, to pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw, a ponieważ różnica przekracza 20%, Kierownik Biura Powiatowego powinien wydać decyzję odmawiającą przyznania płatności ONW za rok 2004 ze względu na procent błędu. Natomiast sankcją w takim przypadku jest brak płatności, a zatem naliczenie sankcji w kwocie [...] nie znajdowało uzasadnienia w przepisach prawa. Z tych też powodów organ odwoławczy uchylił zaskarżoną odwołaniem A.G. decyzję organu I instancji, jako merytorycznie nieprawidłową.
Powyższą decyzję ostateczną Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, A.G. zaskarżył skargą z [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając, że pomiar działek został wadliwie dokonany przez komisję, gdyż on uprawia całość pola i wie, ile wynoszą uprawy na poszczególnych działkach.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią przepisu art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sąd administracyjny jest powołany do sprawowania w zakresie swojej właściwości kontroli działań administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, co odnosi się do prawidłowości stosowania prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, skład orzekający w sprawie uznał, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, regulujących instytucję płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do gruntów rolnych za 2004 r., ani też z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.
Aczkolwiek decyzja organu I instancji w sposób oczywisty nie odpowiada wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), gdyż uzasadnienie decyzji nie odzwierciedla oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie wyjaśnienia w ogóle przesłanek podjęcia rozstrzygnięcia, to jednak organ odwoławczy, kierując się zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa), oznaczającą, że każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozstrzygnięciu przez organ II instancji, nie ograniczył się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale rozpatrzył sprawę ponownie merytorycznie i w jej całokształcie. Wydana zaś przez ten organ zaskarżona decyzja w pełni odpowiada wymogom przepisu art. 107 § 3 kpa.
W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że na części zadeklarowanych przez skarżącego do dopłat gruntów znajdowało się siedlisko, część upraw nie wyrosła wskutek wymoknięcia oraz, że na części gruntów znajdowały się zakrzaczenia.
Ponadto, organ odwoławczy powołał właściwą podstawę prawną wydanej decyzji, znajdującą oparcie tak w przepisach prawa krajowego jak też prawa unijnego, i szczegółowo wyjaśnił zasady przyznania płatności ONW do gruntów rolnych w 2004 r. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, dlaczego dopłat nie przyznano skarżącemu. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że obszar deklarowany przez skarżącego do dopłat wyniósł 10,62 ha, a obszar wyznaczony do dopłat 8,45 ha, zaś różnica między obszarem deklarowanym, a wyznaczonym wyniosła 2,17 ha, co stanowi 25,68 % obszaru wyznaczonego do dopłat. Zgodnie więc z przepisem art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. UE. L.01.327.11), który stanowi, że, jeśli w odniesieniu do grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony o więcej niż 20 %, to pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw, a ponieważ różnica przekroczyła 20%, Kierownik Biura Powiatowego powinien wydać decyzję odmawiającą przyznania płatności ONW za rok 2004 ze względu na procent błędu. Natomiast sankcją w takim przypadku jest brak płatności, a zatem naliczenie sankcji w kwocie [...] nie znajdowało uzasadnienia w przepisach prawa.
Z tych też powodów prawidłowo organ odwoławczy uchylił zaskarżoną odwołaniem A.G. decyzję organu I instancji, jako merytorycznie nieprawidłową.
Powyższy sposób wyliczenia, skutkujący odmową przyznania płatności, nie był przez skarżącego kwestionowany.
Podniesiony zaś w skardze zarzut, że pomiar działek został wadliwie dokonany przez komisję, nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy, a skarżący nie wykazał, że metodologia zastosowanego przez komisję pomiaru jest wadliwa lub też, że członkowie komisji nie posiadają wystarczających kompetencji do dokonywania pomiaru upraw na gruntach rolnych.
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, należało - na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI