I SA/Sz 515/24

I SA/Sz 515/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-05-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel /przewodniczący/
Jolanta Kwiecińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1374/25 - Wyrok NSA z 2026-01-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 33 § 2 pkt 5 oraz pkt 6 lit. c,art. 111r § 2,art. 112 § 1 ,  art. 112b § 1,art. 110u § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 16 § 1, 156 § 1 pkt 2, 4, 5, 2 i 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.),, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2025 r. sprawy ze skargi W.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 21 czerwca 2024 r. nr 3201-IEE[1].7192.3.2024.2 w przedmiocie przyznania własności nieruchomości na rzecz licytanta oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. postanowieniem z [...] czerwca 2024 r., nr [...], sprostowanym postanowieniem z [...] czerwca 2024 r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. P. z [...] kwietnia 2024 r. znak [...] ([...])
o przyznaniu własności nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą
nr [...], w skład której wchodzi działka nr [...] o powierzchni 22,2015 ha, położona w miejscowości B. gmina K. P. na rzecz M. P..
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. P. (organ egzekucyjny) prowadzi wobec W. B. (dalej: "Skarżący", "Zobowiązany", "Strona") egzekucję z nieruchomości gruntowej KW nr [...], w skład której wchodzi działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położona w miejscowości B. gmina K. P..
Pierwsza licytacja przedmiotowej nieruchomości wyznaczona na 20 grudnia
2022 r., o której organ prawidłowo zawiadomił uczestników, a także publicznie obwieścił, nie doszła do skutku. W dniu [...] lutego 2023 r. organ egzekucyjny przeprowadził drugą licytację ww. nieruchomości, w skład której wchodzi działka nr [...]. Na tej licytacji organ egzekucyjny wyłonił potencjalnego nabywcę w osobie M. P..
Z uwagi na wielość złożonych przez W. B. środków zaskarżenia organ egzekucyjny postanowieniem z [...] marca 2023 r. nr [...] ([...]- [...]) wstrzymał udzielenie przybicia na rzecz licytanta do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie sprawy ze skargi
na obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości.
W dniu [...] października 2023 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie
nr [...] ([...]), w którym udzielił przybicia na rzecz licytanta M. P.. Stwierdził, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z [...] maja 2023 r., I SA/Sz [...] ustały przeszkody do udzielenia przybicia. W piśmie z [...] listopada 2023 r. Strona złożyła zażalenie na postanowienie o udzieleniu przybicia natomiast ostatecznym postanowieniem z [...] grudnia 2023 r. nr [...] Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w sprawie udzielenia przybicia
ww. nieruchomości gruntowej.
W dalszej kolejności Skarżący zainicjował w trybie nadzwyczajnym postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. ostatecznego postanowienia o udzieleniu przybicia.
Postanowieniem z [...] stycznia 2024 r. nr [...] Organ odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia o udzieleniu przybicia
z [...] grudnia 2023 r. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Strona zaskarżyła
je zażaleniem. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem
z [...] marca 2024 r. znak: [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie z [...] stycznia 2024 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia o udzieleniu przybicia z [...] grudnia 2023 r.
Po zakończeniu w trybie administracyjnym ww. postępowania nieważnościowego, licytant M. P. [...] kwietnia 2024 r. wpłacił w terminie wyznaczonym na rachunek organu egzekucyjnego resztę ceny nabycia w wysokości [...] zł. Nabywca uiścił tym samym całą cenę nabycia nieruchomości w kwocie [...]zł plus VAT.
Wobec tego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. P. [...] kwietnia 2024 r. wydał postanowienie znak: [...] ([...]) o przyznaniu własności nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą nr [...], w skład której wchodzi działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położona w miejscowości B. gmina K. P. na rzecz M. P..
Pismem z [...] maja 2024 r. Strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie
o przyznaniu własności z [...] kwietnia 2024 r.
Zaskarżonym do tutejszego Sądu ww. postanowieniem z [...] czerwca 2024 r.
nr [...] Organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. P. z [...] kwietnia 2024 r.
o przyznaniu własności nieruchomości gruntowej.
Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie egzekucyjne jest etapowe i ochrona praw strony jest w nim zabezpieczona, przez możliwość zaskarżenia poszczególnych etapów tego postępowania określonymi środkami prawnymi. Dla każdego z etapów egzekucji z nieruchomości przewidziano odrębne środki zaskarżenia.
Organ po opisaniu stanu faktycznego sprawy, stwierdził, że rozpoznaje zażalenie nie na całość postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, lecz w zakresie konkretnej czynności (aktu) właściwego dla etapu, na jakim aktualnie znajduje się egzekucja
z tej nieruchomości, tj. przyznania własności nieruchomości. Wobec tego podkreślił,
że na aktualnym etapie sprawy, wszelkie zarzuty Zobowiązanego skierowane
na podważenie wartości szacunkowej nieruchomości, którą organ egzekucyjny przyjął
za podstawę ceny wywołania na licytacji, nie mogą odnieść skutku. W tym zakresie
w ostatecznym postanowieniu z [...] lutego 2023 r. Organ odwoławczy przedstawił argumentację, która przesądziła o odmowie przeprowadzenia dodatkowego opisu
i oszacowania. Ponadto swoje stanowisko odnośnie zarzucanego niedoszacowania nieruchomości przedstawił w ostatecznym postanowieniu w przedmiocie udzielenia przybicia z [...] grudnia 2023 r.
Organ powołując się na poglądy orzecznictwa wskazał, że przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności są: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia. W ocenie Organu kluczowe znaczenie dla oceny tej sprawy ma użycie przez ustawodawcę w art. 112 § 1 u.p.e.a. pojęcia "ostateczność" a nie "prawomocność" rozstrzygnięcia. W przepisie tym nawiązano bowiem do ostatecznego rozstrzygnięcia
o udzieleniu przybicia. Pojęciami tymi posługuje się art. 16 k.p.a., który należy odpowiednio uwzględnić w tej sprawie przy zastosowaniu art. 18 u.p.e.a. Zatem jasno
z przepisu wynika, że ostateczność aktu administracyjnego ustawodawca połączył
z niezaskarżalnością w administracyjnym toku instancji. Decyzjami ostatecznymi są więc takie rozstrzygnięcia, od których w toku instancji nie służy odwołanie, a postanowienia, od których nie służy zażalenie. Z kolei prawomocność została powiązana z brakiem możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego. Zatem skoro w art. 112b § 1 u.p.e.a. ustawodawca uzależnia dopuszczalność wydania postanowienia o przyznaniu własności od ostatecznego rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia przybicia, to kwestia rozpatrzenia legalności ostatecznego aktu administracyjnego w tej materii (wydanego przez organ
II instancji) przez sąd administracyjny nie tamuje wydania postanowienia o przyznaniu własności.
Organ zauważył, że na ostateczne postanowienie Organu odwoławczego
z [...] grudnia 2023 r. utrzymujące w mocy udzielenie przybicia, Zobowiązany nie wniósł skargi do WSA, ale złożył wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia
o udzieleniu przybicia. Jednak wynikiem postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym było wydanie postanowień z [...] stycznia 2024 r. i drugiego w trybie zażaleniowym z [...] marca 2024 r. odmawiających stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia o udzieleniu przybicia z [...] grudnia 2023 r.
Na rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia nieważności Zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie a sprawa oczekuje
na rozpoznanie przez sąd.
W ocenie Organu w ustalonym stanie sprawy organ ma podstawy, aby uznać,
że postanowienie o przybiciu korzysta z waloru ostateczności i prawomocności. Organ dodał, że został spełniony również drugi warunek ustanowiony w art. 112b § 1, mianowicie nabywca uiścił całą cenę sprzedaży, co potwierdzają zawarte w aktach dokumenty. Podkreślił, że norma postępowania zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a.
ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Zatem złożenie skargi do sądu administracyjnego na ostateczne postanowienie organu odwoławczego, czy też skargi kasacyjnej – nie stanowiło przesłanki negatywnej dla wydania postanowienia o przyznaniu własności.
Reasumując Organ odwoławczy wskazał, że w przedstawionych okolicznościach sprawy, nie miał podstaw do uznania słuszności stawianych zarzutów naruszenia przepisów u.p.e.a., w tym art. 111n. W ocenie Organu etap dotyczący udzielenia przybicia został przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego
i procesowego.
W kontekście wniosku z [...] kwietnia 2024 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego Organ wyjaśnił, że skoro jest on późniejszy, aniżeli dzień wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia przybicia (19 grudnia 2023 r.)
to nie może odnieść skutku. W art. 60 u.p.e.a. stwierdza się wyraźnie, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie może naruszać praw osób trzecich, do których zalicza się również licytanta wygrywającego licytację, który po dopełnieniu warunków licytacyjnych uzyskuje prawo do przysądzenia własności.
Z tego względu Organ nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W kontekście przedstawionej argumentacji, w ocenie Organu, zarzuty naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 oraz pkt 6 lit. c u.p.e.a., a także art. 156 ust. 3 u.g.n. wykraczają poza ramy sprawy.
Strona zaskarżyła ww. postanowienie w całości skargą wniesioną do tutejszego Sądu wnosząc o jego uchylenie na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c P.p.s.a. oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ odwoławczy a także
o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. Ponadto Skarżący z ostrożności procesowej wniósł o wstrzymanie wykonania postanowienia w związku z realnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej oraz nieodwracalnej szkody w majątku Skarżącego poprzez przeniesienie prawa własności nieruchomości gruntowej. Skarżący wniósł również o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z opinii biegłego na okoliczność wartości nieruchomości objętej postępowaniem.
W ocenie Skarżącego postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem następujących przepisów prawa procesowego oraz zawiera wadę powodującą nieważność na mocy wyraźnie wskazanych przepisów prawa, tj.:
- art. 33 § 2 pkt 5 oraz pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2025.132 t.j.; dalej: "u.p.e.a.") w ten sposób, że Organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela winien umorzyć postępowanie egzekucyjne, ponieważ podatnik przed wezwaniem licytanta do zapłaty ceny uiścił do Urzędu Skarbowego w K. P. całą należność (zaległość podatkową) wraz z odsetkami należnymi od tej zaległości, a co za tym idzie spełnił wszelkie wymogi określone w przepisach prawa podatkowego; wskazał,
że postanowienie o przyznaniu własności jest zaskarżalne, co znaczy,
że w przypadku wypełnienia przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku organ podatkowy winien umorzyć postępowanie egzekucyjne;
- art. 111n u.p.e.a. w ten sposób, że Organ nie odmówił przybicia, pomimo istnienia przesłanek odmawiających przybicia; wskazał, że w obecnej sytuacji ekonomiczno-gospodarczej ceny przedmiotowej nieruchomości, tzn. nieruchomości gruntowej są znacząco wyższe, niż w roku 2017, co potwierdza fakt, że ceny (m2) w miejscu położenia ww. nieruchomości są znacząco wyższe;
- art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2024.1145 t.j.; dalej: "u.g.n.") w ten sposób, że operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia; w związku z tym udzielenie przybicia na podstawie operatu szacunkowego z 2017 r. ma znaczący wpływ na wynik sprawy oraz ujemne skutki dla właściciela nieruchomości gruntowej; wskazał, że Organ zaniechał aktualizacji cen, czym zaniżył wartość nieruchomości;
- art. 156 § 1 pkt 4, 5, 2 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 t.j.; dalej: "K.p.a.") w związku z wyjściem nowych okoliczności w sprawie a mianowicie fakt, że Skarżący posiadał umowę
o wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej ze zmarłą żoną A. B. (załącznik nr [...] - akt notarialny z [...] października 1995 r.); w związku z czym całe postępowanie egzekucyjne jest skierowane do niewłaściwej osoby oraz wartość zadłużenia również błędnie przeliczone, albowiem jak wynika z przedłożonej informacji w sprawie zadłużenia Skarżący posiada zaległości podatkowe w kwocie [...]zł, natomiast zadłużenie A. B. wynosi [...] zł;
w związku z tym wpisanie hipotek w zakresie długu zmarłej żony A. B. jest nieprawidłowe i powoduje istotny błąd prawny, który prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu
tego pisma procesowego Organ po opisaniu dotychczasowego przebiegu sprawy, odniósł się do zarzutów zawartych w skardze.
Postanowieniem z 5 września 2024 r., I SA/Sz 515/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia objętego wnioskiem Skarżącego.
Pismem procesowym z [...] lutego 2025 r. Uczestnik postępowania M. P. wniósł o oddalenie skargi.
Pismem procesowym z 20 stycznia 2025 r. Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowego w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 125 § 1 i § 2 P.p.s.a. Pismem procesowym z [...] marca 2025 r. Skarżący podtrzymał wniosek
o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie.
Postanowieniem z 6 maja 2025 r., I SA/Sz 515/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w rozpoznawanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, albowiem przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich stanowi
art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może
być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd, że naruszono prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszono prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ewentualnie w przypadku stwierdzenia innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b
oraz lit. c P.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącego skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego, opinię zabezpieczającą i na odmowę wydania opinii zabezpieczającej). Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej
niż ta, w której wniesiono skargę.
Granice kontroli w niniejszej sprawie wyznaczyło zaskarżone postanowienie Organu odwoławczego z [...] czerwca 2024 r., nr [...], sprostowane ww. postanowieniem z [...] czerwca 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. P. z [...] kwietnia 2024 r. znak [...] ([...]) o przyznaniu własności nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą nr [...], w skład której wchodzi działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położona w miejscowości B. gmina K. P. na rzecz M. P..
Kontrolując zaskarżone postanowienie według podanych kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że:
- wyrokiem z 31 maja 2023 r., I SA/Sz 69/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny
w S. oddalił skargę W. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] grudnia 2022 r. nr [...]; [...] w przedmiocie obwieszczenia o licytacji nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym; Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 lutego 2025 r., III FSK 1467/23 oddalił skargę kasacyjną W. B. od powyższego wyroku Sądu i instancji;
- prawomocnym wyrokiem z [...] stycznia 2025 r., I SA/Sz [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę W. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] marca 2024 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie z [...] stycznia 2024 r.
nr [...] odmawiające stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] grudnia 2023 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. P. z [...] października 2023 r. nr [...] ([...]) o udzieleniu przybicia licytantowi M. P. po zamknięciu licytacji z nieruchomości gruntowej KW nr [...], w skład której wchodzi działka nr [...].
Spór w sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy zgodne z prawem jest postanowienie w przedmiocie przyznania własności ww. nieruchomości.
Skarżący kwestionując zaskarżone postanowienie wskazał, że:
- Organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela winien umorzyć postępowanie egzekucyjne, ponieważ Skarżący przed wezwaniem licytanta do zapłaty ceny uiścił do Urzędu Skarbowego w K. P. całą zaległość podatkową wraz z odsetkami należnymi od tej zaległości, a co za tym idzie spełnił wszelkie wymogi określone w przepisach prawa podatkowego (zarzut naruszenia
art. 33 § 2 pkt 5 oraz pkt 6 lit. c u.p.e.a.);
- okoliczności związane z opisem i oszacowaniem nieruchomości, tj. brak aktualizacji operatu szacunkowego a tym samym ceny licytowanej nieruchomości oraz wzrost wartości licytowanej nieruchomości (zarzut naruszenia art. 111n u.p.e.a. oraz art. 156 ust. 3 u.g.n.) przemawiają za wadliwością zaskarżonego postanowienia;
- w rozpoznawanej sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności, które prowadzą
do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, tj. Skarżący posiadał umowę o wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej ze zmarłą żoną A. B. w związku z czym całe postępowanie egzekucyjne jest skierowane
do niewłaściwej osoby a wartość zadłużenia, tym samym, okazała się błędnie przeliczona i wpisanie hipotek w zakresie długu zmarłej żony jest nieprawidłowe
i powoduje błąd prawny (zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 4, 5, 2 i 7 K.p.a.).
Organ odpowiadając na zastrzeżenia dotyczące wyceny nieruchomości stwierdził, że nie mogą one stanowić przedmiotu rozpoznania w ramach postępowania dotyczącego przyznania własności, gdyż wykraczają poza granice rozpatrywanej sprawy.
W postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia zażalenia na postanowienie
o przyznaniu własności, Organ odwoławczy bada jedynie czy zostały spełnione przesłanki określone w art. 112b § 1 u.p.e.a., warunkujące wydanie takiego rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, że zagadnienia wskazane w treści zażalenia i skargi Strony również nie mogą być przedmiotem oceny przez Organ na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości.
W zaistniałym sporze zdaniem Sądu rację należy przyznać Organowi.
Na wstępie Sąd wskazuje, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrwaliła się zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w ramach tego postępowania. Ma ona zapobiegać powielaniu środka zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchomienia różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej co do przedmiotu sprawie. Środki różnią się bowiem między sobą z uwagi na przedmiot, którego mogą dotyczyć, kategorię podmiotów, którym przysługują, termin przewidziany do ich wniesienia, wymogi formalne, właściwość i kompetencje organu władnego rozpoznać konkretny środek, a w konsekwencji - charakter postępowania, jakie wywołuje wniesienie środka zaskarżenia (por. M. Romańska, Skarga na czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość administracyjnego postępowania egzekucyjnego, (w:) System egzekucji administracyjnej, red. J. Niczyporuk, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 535-557; R. Hauser, M. Wierzbowski, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2021, str. 742). Pogląd ten został również powszechnie zaakceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki NSA z: 28 lutego 2025 r., III FSK 1467/23; 24 października 2014 r., II GSK 1377/13; 23 listopada 2021 r., III FSK 314/21 i III FSK 330/21; wyroki: WSA w Gdańsku z 13 lipca 2021 r., I SA/Gd 384/21 i z 19 października 2021 r., I SA/Gd 183/21; WSA w Szczecinie z 17 listopada 2021 r., I SA/Sz 567/21, czy WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16 stycznia 2020 r., I SA/Go 707/19).
Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie. Jest
to szczególnie widoczne w przypadku egzekucji z nieruchomości, gdzie poszczególne czynności opisane w odrębnych, kolejno po sobie następujących oddziałach, nie tylko opisują sposób ich podejmowania, ale także w przypadku każdej z nich wskazują
na przysługujące odrębne środki zaskarżenia. Tak jest również w przypadku zaskarżonego postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, która to czynność egzekucyjna jest przedmiotem niniejszej sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie.
Zakończenie każdego z etapów – zwykle – wiąże się z zamknięciem drogi
do kwestionowania czynności po zakończeniu danego etapu. Wobec tego, zarzuty adresowane wobec przyznania własności nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących m.in. opisu i oszacowania nieruchomości. W konsekwencji, kwestia opisu i oszacowania nieruchomości nie może być już przedmiotem innych środków zaskarżenia, w tym zażalenia oraz skargi sądowoadministracyjnej
na postanowienie o przyznaniu własności.
Tym samym Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 112b § 2 u.p.e.a. na postanowienie o przyznaniu własności przysługuje zażalenie. Podnoszone w zażaleniu
na postanowienie inne okoliczności (kwestie) niż dotyczące przyznania własności,
a obejmujące, np. opis i oszacowanie wartości nieruchomości, prawidłowość postanowienia o przybiciu wykraczają poza przedmiot postępowania, którego zakres określają przepisy oddziału 8, rozdziału 7, działu II ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z wskazanych wyżej powodów nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 156 ust. 3 u.g.n. oraz art. 111n u.p.e.a.
Sąd jednak wskazuje, że zgodnie z art. 111n u.p.e.a. organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcie skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdza naruszenie przepisów postepowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie (§ 1). Organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy,
gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu. Zgodnie z kolei
z przepisem art. 111r § 2 u.p.e.a. na postanowienie organu egzekucyjnego
co do przybicia przysługuje zażalenie. W rozpoznawanej sprawie Skarżący skorzystał
ze środków przysługującej mu ochrony prawnej w zakresie przybicia, tj. wniósł zażalenie na postanowienie Organu I instancji oraz zainicjował postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego postanowienia w zakresie przybicia jak i następnie postępowanie sądowoadministracyjne, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę Skarżącego, o czym mowa poniżej.
Sąd wskazuje ponadto, że zgodnie z art. 110u § 1 u.p.e.a. zarzuty do opisu
i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu
i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego
w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie. Przepis ten nie mógł mieć jednak zastosowania w sprawie niniejszej. Skoro bowiem zamieszczony jest w oddziale 3, rozdziału 7, działu II ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stanowi, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie. Ponadto Sąd podkreśla,
że kwestionowany przez Skarżącego operat szacunkowy z [...] grudnia 2017 r. był podany ocenie zarówno w trybie odwoławczym, jak i sądowym, oraz że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z 12 lipca 2018 r., I SA/Sz 359/18 oddalił skargę Strony w przedmiocie zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości.
Sąd wskazuje również, że zgodnie z art. 110u § 2 u.p.e.a., jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości
a wyznaczonym terminem licytacji, zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Możliwość dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości istnieje do momentu wyznaczenia terminu licytacji. W tym też terminie możliwe jest kwestionowanie wartości nieruchomości. Z tych środków zaskarżenia, Skarżący również korzystał, jakkolwiek
z niesatysfakcjonującym go skutkiem, co nie oznacza, że dopuszczalne jest ponowne kwestionowanie tych rozstrzygnięć na późniejszych etapach postępowania egzekucyjnego (zob. wyroki NSA z: 12 kwietnia 2023 r., III FSK 4511/21 i 13 grudnia 2023 r., III FSK 1172/23).
Tym samym zarzuty skargi w powyższym zakresie odnoszące się do naruszenia przez Organ przepisów art. 156 ust. 3 u.g.n. i art. 111n u.p.e.a. Sąd uznał za niezasadne.
Odnosząc się zatem do pozostałych zarzutów skargi wskazane jest przytoczenie przepisów prawa mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie z art. 112 § 1 u.p.e.a. z chwilą, gdy postanowienie o przybiciu stało
się ostateczne, organ egzekucyjny wzywa licytanta, który uzyskał przybicie,
aby w terminie 14 dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce. Na wniosek nabywcy organ egzekucyjny może wyznaczyć dłuższy termin uiszczenia ceny nabycia, nieprzekraczający jednak 3 miesięcy. Stosownie zaś do art. 112b § 1 u.p.e.a., jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia
albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności.
W tym miejscu należy podkreślić, że przepis art. 112b § 1 u.p.e.a. wyznacza granice rozpatrywanej sprawy, które powinny być respektowane przez sąd administracyjny. Należy również wskazać, że norma postępowania zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter ius cogens, tj. przepisu bezwzględnie obowiązującego jego adresata (tutaj: organu egzekucyjnego), co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Organ nie może więc postąpić inaczej, musi - niezależnie od woli stron, jak i swojej
- respektować taką normę postępowania, gdyż taki sposób postępowania w sytuacji przewidzianej w art. 112b § 1 u.p.e.a. został ustanowiony przez ustawodawcę. Zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. norma nakazuje zaś organowi egzekucyjnemu w przypadku, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, wydać postanowienie o przyznaniu własności (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 kwietnia 2023 r., I SA/Gd 1362/22; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 17 lutego 2021 r.,
I SA/Sz 849/20).
Z powyższych regulacji wynika wprost, że przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w G. z 25 maja 2022 r., I SA/Gl 260/22).
W tym miejscu należy odnieść się do kwestii zaskarżenia przez Skarżącego postanowienia o udzieleniu przybicia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S.. Jak wskazano w powyższej części przedmiotowego uzasadnienia prawomocnym wyrokiem z 22 stycznia 2025 r., I SA/Sz 267/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] marca 2024 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie z [...] stycznia 2024 r. nr [...] odmawiające stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] grudnia 2023 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. P. z [...] października 2023 r. nr [...] ([...]) o udzieleniu przybicia licytantowi M. P. po zamknięciu licytacji z nieruchomości gruntowej
KW nr [...], w skład której wchodzi działka nr [...].
W orzecznictwie wskazuje się na to, że złożenie skargi do sądu administracyjnego na ostateczne postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w toku egzekucji, czy też skarg kasacyjnych od wydanych wyroków, czy też skarg na decyzje wymiarowe, nie stanowi przesłanki negatywnej dla wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 22 sierpnia 2018 r., I SA/Lu 310/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z 25 maja 2022 r., I SA/Gl 259/22). Ustawodawca w przepisie art. 112b § 1 u.p.e.a. wyraźnie wskazuje
na ostateczność, a nie prawomocność postanowienia o przybiciu. Chodzi przy tym
o "ostateczność aktu" w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 16 § 1 k.p.a. stosowanego poprzez art. 18 u.p.e.a.
w postępowaniu egzekucyjnym), a nie o "ostateczne rozstrzygnięcie" w sensie potocznym (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 22 sierpnia
2018 r., I SA/Lu 310/18). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 września 2016 r., I OSK 1152/16, jednoznacznie wskazał różnice pomiędzy decyzją ostateczną a decyzją "prawomocną". Decyzją ostateczną jest - zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. - decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku
z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji,
co ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem Strona w rozpoznawanej sprawie korzystała z przysługujących jej środków odwoławczych. Decyzja ostateczna uzyskuje natomiast walor decyzji prawomocnej bądź to po upływie terminu
do zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego, bądź po prawomocnym odrzuceniu lub oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na decyzję ostateczną. Powyższe, poprzez art. 18 u.p.e.a., dotyczy także postanowień wydawanych
w postępowaniu egzekucyjnym. Chodzi tu oczywiście o ostateczność aktu w rozumieniu przepisów k.p.a. (tj. art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.).
W realiach rozpoznawanej sprawy po przeprowadzeniu licytacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. P. wydał na podstawie art. 111m § 1 u.p.e.a. postanowienie z dnia [...] października 2023 r. o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta – M. P., albowiem stwierdził, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 31 maja 2023 r., I SA/Sz 69/23 ustały przeszkody
do udzielenia przybicia. Postanowieniem z [...] grudnia 2023 r. nr [...] Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie
w sprawie udzielenia przybicia ww. nieruchomości gruntowej. Postanowienie to uzyskało przymiot ostateczności. Oznacza to, że w dacie wydania postanowienia o przyznaniu własności (26 kwietnia 2024 r.), które zostało utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem, w obrocie prawnym obowiązywało ostateczne postanowienie
w przedmiocie udzielenia przybicia. Nie wystąpiła więc przesłanka braku w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia o przybiciu, która uniemożliwiłaby wydanie zaskarżonego postanowienia. Wprawdzie Skarżący zainicjował postępowanie
o stwierdzenie nieważności ostatecznego postanowienia o przybiciu jednakże postanowieniem z [...] stycznia 2024 r. nr [...] Organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia o udzieleniu przybicia
z [...] grudnia 2023 r. zaś Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] marca 2024 r. znak: [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie z [...] stycznia 2024 r. A zatem również postanowienie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia o udzieleniu przybicia
(z [...] grudnia 2023 r.) uzyskało walor ostateczności przed wydaniem przez organ
I instancji postanowienia o przyznaniu własności w rozpoznawanej sprawie.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że po ostatecznym zakończeniu w trybie administracyjnym ww. postępowania nieważnościowego, licytant M. P.
[...] kwietnia 2024 r. wpłacił na rachunek organu egzekucyjnego resztę ceny nabycia
w wysokości [...] zł uiszczając tym samym całą cenę nabycia nieruchomości
w kwocie [...]zł plus VAT, a fakt ten nie jest sporny w sprawie. Spełniony został zatem także drugi warunek ustanowiony w art. 112b § 1 u.p.e.a.
Sąd ponownie podkreśla, że art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a to oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego w nim zakreślonego. Jeżeli więc postanowienie
o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia to organ zobowiązany jest wydać postanowienie o przyznaniu własności. W sposób uprawniony Organ wskazał zatem na ziszczenie się przesłanek z art. 112b § 1 u.p.e.a.
Sąd raz jeszcze podkreśla, że art. 112b § 1 u.p.e.a. wyznacza granice rozpatrywanej sprawy, które winny być respektowane. Prowadzenie egzekucji to proces, na którego poszczególnych etapach uczestnikom, w tym Zobowiązanemu, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej. Tym samym kwestie podnoszone przez Skarżącego, a wykraczające poza zakres zastosowania art. 112b u.p.e.a., pozostają bez wpływu na wynik postępowania. Raz jeszcze należy zatem przypomnieć, że nie mogły więc odnieść zamierzonego skutku podniesione w skardze zarzuty dotyczące nieprawidłowego oszacowania wartości nieruchomości. Odnoszą
się one bowiem do kwestii związanych z wcześniejszym etapem postępowania, który został już zakończony.
W ocenie Sądu również podniesione w skardze okoliczności nie mogą
być przedmiotem oceny przez Organ, a następnie przez Sąd, w ramach postępowania
o przyznanie własności nieruchomości. Jak wskazano już wcześniej wystąpienie obydwu przesłanek (przymiot ostateczności postanowienia o przybiciu oraz uiszczenie ceny nabycia przez nabywcę) powoduje obowiązek Organu do wydania postanowienia
o przyznaniu prawa własności. W związku z tym inne okoliczności sprawy, a zwłaszcza dotyczące wcześniejszych etapów postępowania egzekucyjnego, na co wskazuje Skarżący, nie mogą być uwzględnione przez Organ przy wydawaniu postanowienia
o przyznaniu prawa własności.
Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutu w zakresie naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 oraz pkt 6 lit c u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przyznaniu własności pomimo istnienia podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego Sąd uznał
go za bezzasadny.
Wskazać bowiem należy, że jak stanowi przepis art. 33 § 2 pkt 5 i pkt 6 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest wygaśnięcie obowiązku
w całości lub w części (pkt 5), brak wymagalności obowiązku w przypadku a) odroczenia terminu wykonania obowiązku b)rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit a i b.
Skarżący upatruje naruszenia ww. przepisów w okoliczności, że przed wezwaniem licytanta do zapłaty ceny za nabytą w drodze licytacji nieruchomość, Skarżący uiścił organowi podatkowemu całą zaległość podatkową wraz z odsetkami spełniając tym samym wszystkie wymogi określone w przepisach prawa podatkowego. Ponadto jak wynika z akt sprawy wnioskiem z [...] kwietnia 2024 r. Skarżący wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. P. o umorzenie postępowania egzekucyjnego związku z uregulowaniem zaległości ciążącej na Skarżącym zaś organ ten postanowieniem z [...] czerwca 2024 r. odmówił umorzenia postepowania egzekucyjnego w rozpoznawanej sprawie. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego w rozpoznawanej sprawie było ostateczne, co nie jest sporne pomiędzy stronami.
Sąd zauważa jednak, że jak zasadnie wskazał i Organ odwoławczy i Uczestnik postępowania w piśmie procesowym z [...] lutego 2025 r., zgodnie z art. 111f § 5 u.p.e.a. jeżeli należność wierzyciela wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie
i kosztami egzekucyjnymi zostanie uiszczona przed zamknięciem licytacji, poborca skarbowy zamyka licytację, a organ egzekucyjny uchyla zajęcie nieruchomości.
W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że zobowiązany może uniknąć sprzedaży nieruchomości, uiszczając przed zamknięciem licytacji należność wierzyciela wraz z odsetkami od zaległości i kosztami egzekucyjnym a powyższy termin
jest terminem ostatecznym, końcowym, w którym zobowiązany może przez zapłatę długu i kosztów postępowania spowodować umorzenie egzekucji z nieruchomości
(por. postanowienie SN z 9 sierpnia 2000, I CKN 761/00 oraz Komentarz Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz,
wyd. III). Powyższy pogląd sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje za własny.
Ponadto zgodnie z przepisem art. 60 u.p.e.a. umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności. Tym samym zasadnie uznał Organ odwoławczy, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie może naruszać praw osób trzecich, w tym licytanta, który wygrał licytację i po dopełnieniu jej warunków uzyskuje prawo do przysądzenia własności.
Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd wskazuje, że zasadnie zatem wskazał Organ odwoławczy, że skoro zapłata przez Skarżącego zobowiązań dochodzonych przez organ egzekucyjny na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w K. P. nastąpiła [...] kwietnia 2024 r., co jest bezsporne
w sprawie, to tym samym uznać należało, że miało to miejsce po zamknięciu licytacji
ww. nieruchomości, co miało miejsce [...] lutego 2023 r. i również stanowi okoliczność bezsporną. Ponadto Sąd zauważa, że postanowienie Organu I instancji udzielające przybicia wydane zostało [...] października 2023 r. zaś utrzymujące je w mocy postanowienie Organu II instancji [...] grudnia 2023 r. Skarżący nie zaskarżył postanowienia Organu II instancji skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego -tym samym stało się ono ostateczne. A zatem zapłata przez Skarżącego ww. należności miała miejsce nie tylko po zamknięciu licytacji ale i po wydaniu przez organy ostatecznego postanowienia w przedmiocie przybicia. Skarżący co prawda zainicjował następnie postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. ostatecznego postanowienia
o udzieleniu przybicia jednakże również postanowienie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia o udzieleniu przybicia
(z [...] grudnia 2023 r.) uzyskało walor ostateczności przed wydaniem przez organ
I instancji postanowienia o przyznaniu własności w rozpoznawanej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, po dokonaniu przez licytanta wpłaty całości ceny nabycia w wyznaczonym przez Organ terminie – [...] kwietnia 2024 r. – spełniona została druga przesłanka art. 112b § 1 u.p.e.a., skutkiem czego Organ był zobowiązany wydać postanowienie o przyznaniu własności. W sposób uprawniony Organ wskazał zatem
na ziszczenie się przesłanek z art. 112b § 1 u.p.e.a. Tym samym Sąd nie mógł uznać
za zasadne zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów art. 33 § 2 pkt 5 i pkt 6 u.p.e.a.
Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przez Organ przepisów art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5 i 7 K.p.a., w ocenie Sądu, i te zarzuty okazały
się niezasadne.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (pkt 4), była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (pkt 5) oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (pkt 7).
Sąd wskazuje ponadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z 22 stycznia 2025 r., I SA/SZ 267/24 w sprawie ze skargi Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 13 marca
2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia ostatecznego w sprawie udzielenia przybicia na rzecz licytanta, oddalił skargę. Jak wynika z ww. wyroku w sprawie nim objętej Skarżący podnosił analogiczne zarzuty w ww. zakresie Sąd zaś zarzutów tych nie podzielił.
Jak trafnie wskazał Sąd w ww. prawomocnym wyroku odnosząc się do przepisu art. 156 § 1 K.p.a., o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, zgodnie
z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje kwestionowana decyzja (zob. szerzej M. Jaśkowska, komentarz do art. 156, (w:) M. Jaśkowska,
M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Konkludując Sąd podkreślił, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia
o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej.
Również w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, mając na uwadze powyżej powołane okoliczności faktyczne i prawne, kontrolując zaskarżone postanowienie
i badając prawidłowość przedstawionego przez Organ odwoławczy stanowiska
w zakresie każdego z podniesionych zarzutów, brak jest podstaw do wyeliminowania
z obrotu prawnego kwestionowanego postanowienia, również na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 K.p.a. Postanowienie to, jak wykazano powyżej, wydane zostało
na podstawie obowiązujących przepisów prawa i nie zostało obarczone wadą powodującą nieważność tego rozstrzygnięcia z mocy prawa.
Odnosząc się z kolei do art. 156 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. Sąd wskazuje,
że w ww. prawomocnym wyroku z 22 stycznia 2025 r., I SA/SZ 267/24 Sąd odniósł
się do przedstawianych przez Skarżącego również w rozpoznawanej sprawie okoliczności w postaci faktu, że Skarżący posiadał umowę o wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej ze zmarłą żoną A. B. w związku z czym całe postępowanie egzekucyjne jest skierowane do niewłaściwej osoby oraz wartości zadłużenia również błędnie przeliczone w związku z czym wpisanie hipotek w zakresie długu zmarłej żony jest nieprawidłowe i powoduje istotny błąd prawny, który prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji.
W powyższym prawomocnym wyroku Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu także co do tego, że w świetle zebranego materiału dowodowego, umowy o wyłączenie ustawowej wspólności majątkowej nie można było uznać za nową okoliczność w sprawie uzasadniające stwierdzenie nieważności postanowienia. Jako przykład organ podał postanowienie z [...] lipca 2017 r. znak: [...], w którym organ egzekucyjny uwzględnił skargę Skarżącego na czynności egzekucyjne i usunął stwierdzoną wadę czynności dotyczącą sposobu sporządzenia zawiadomienia
z [...] czerwca 2017 r. znak: [...] i wskazał, że zajmuje udział
˝ niewydzielonej części przedmiotowej nieruchomości. Z kolei postanowieniem
z [...] maja 2022 r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego
w K. P. połączył postępowanie egzekucyjne prowadzone z udziałów nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w K. P. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę [...], należących do żony Skarżącego
i samego Skarżącego zajętych na podstawie 3 zawiadomień o zajęciu. Stąd organ wysnuł prawidłowy wniosek, że przedmiotowa umowa o wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej nie posiada przymiotu nowych okoliczności w sprawie w chwili wydania postanowienia. Oznacza to, że nie mogła ona wpłynąć na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Wobec prawidłowo poczynionych przez organ ustaleń faktycznych
i zastosowania obowiązujących przepisów, uprawnione było stwierdzenie organu,
że egzekucja z przedmiotowej nieruchomości była skierowana i prowadzona wobec właściwej osoby.
Ponadto w ww. prawomocnym wyroku Sąd przesądził, że słusznie również organ uznał, że podniesione przez Skarżącego kwestie dotyczące wysokości zadłużenia
nie mogły być przedmiotem oceny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia. W tym postępowaniu nie jest dopuszczalna weryfikacja prawidłowości ustalonego stanu faktycznego sprawy, bowiem ocenia się w nim rażące naruszenie prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd raz jeszcze podkreśla, że w powyższym prawomocnym wyroku WSA w Szczecinie z 22 stycznia 2025 r., i SA/Sz 267/24 Sąd orzekł o zgodności z prawem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
z [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia ostatecznego w sprawie udzielenia przybicia na rzecz licytanta i oddalił skargę. W postępowaniu tym sąd prawomocnie odniósł się do zarzutów Skarżącego
podnoszonych również w rozpoznawanej sprawie, tj. w zakresie skierowania postanowienia do osoby niebędącej stroną w sprawie oraz wysokości zadłużenia. Zarzutów w tym zakresie, jak wskazano powyżej Sąd ten nie podzielił.
Skoro zatem – jak trafnie wskazał Uczestnik postępowania - kontrolowane postanowienie dotyczy przyznania własności nieruchomości na podstawie art. 112b u.p.e.a., która to czynność jest kolejnym etapem egzekucji z nieruchomości
zaś poprzedzające je czynności, o których braku nieważności orzekł prawomocnym wyrokiem sąd, w tym rozpoznając już analogiczny jak w rozpoznawanej sprawie zarzut Skarżącego w zakresie skierowania postanowienia do osoby niebędącej stroną
w sprawie oraz wysokości zadłużenia – to tym samym ww. zarzut w zakresie naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. należało uznać za bezzasadny.
Z tych wszystkich względów, mając na uwadze regulację art. 134 P.p.s.a., Sąd
nie stwierdził aby Organy obu instancji dopuściły się w kontrolowanej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także nie stwierdził, aby wystąpiły przyczyny nieważności zaskarżonego aktu przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Sąd wskazuje ponadto, że w treści skargi zawarty został wniosek dowodowy
o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia prawidłowej ceny nieruchomości gruntowej. W tym zakresie Sąd wskazuje, że wniosek dowodowy Skarżącego nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd. Wskazać bowiem należy,
że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi możliwe jest przeprowadzenie jedynie dowodu z dokumentu, co wprost wynika z treści art. 106 § 3 P.p.s.a. Przywołany przepis stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W powołaniu na ten przepis nie jest możliwe przeprowadzenie przez sąd administracyjny dowodu z opinii biegłego czy też zeznań świadków, albowiem przeprowadzenie takich dowodów nie jest przewidziane w ramach procedury obowiązującej przed sądem administracyjnym.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.