I SA/Sz 509/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-02-05
NSApodatkoweWysokawsa
opłata targowapodatek od czynności cywilnoprawnychOrdynacja podatkowadoręczeniapełnomocnictwopostępowanie podatkoweWSAskarżącyorgan podatkowyuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą opłaty targowej z powodu naruszeń proceduralnych w doręczaniu pism i ustanawianiu pełnomocnictwa.

Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą opłaty targowej, zarzucając m.in. błędne ustalenie podatnika i sprzeczność z interpretacją. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ale z innych przyczyn niż podnosiła skarżąca. Kluczowe okazały się naruszenia proceduralne związane z doręczaniem pism i brakiem udokumentowania pełnomocnictwa, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie wejścia decyzji do obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza dotyczącą opłaty targowej dla G. C. za okres od kwietnia do października 2022 r. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. błędnego ustalenia jej statusu jako podatnika, sprzeczności decyzji z interpretacją indywidualną oraz braku dowodów. Sąd, działając w granicach sprawy, stwierdził istotne naruszenia proceduralne. W szczególności, brak było dowodów na prawidłowe doręczenie decyzji kasacyjnej organu z maja 2023 r. oraz brak było dokumentacji potwierdzającej ustanowienie pełnomocnictwa dla radcy prawnego M. F. przed wydaniem tej decyzji. Sąd podkreślił, że decyzje organów podatkowych kształtują sytuację prawną strony dopiero od momentu ich prawidłowego doręczenia, a brak udokumentowania tego procesu uniemożliwia przypisanie im skutków prawnych. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ naruszył zasady postępowania dowodowego i doręczeń, co miało wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania obejmowało wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika i opłatę od pełnomocnictwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał prawidłowego doręczenia decyzji kasacyjnej, co podważa możliwość wydania kolejnej decyzji przez organ I instancji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził brak dowodów na doręczenie decyzji kasacyjnej oraz brak dokumentacji pełnomocnictwa dla radcy prawnego przed wydaniem tej decyzji, co stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących doręczeń i pełnomocnictwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

O.p. art. 145 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

O.p. art. 138a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.

O.p. art. 138c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pełnomocnictwo powinno zawierać dane identyfikujące mocodawcę i pełnomocnika oraz adres do doręczeń.

O.p. art. 138d

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Reguluje zasady zgłaszania pełnomocnictwa ogólnego do Centralnego Rejestru.

O.p. art. 138e

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie i składa się je do akt sprawy.

O.p. art. 138i

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ustanowienie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu podatkowego.

O.p. art. 144

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Określa zasady doręczania pism przez organy podatkowe, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

O.p. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

O.p. art. 211

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Decyzja kształtuje sytuację prawną strony od chwili jej doręczenia.

O.p. art. 212

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Decyzje wiążą organ podatkowy od chwili ich wydania (z wyjątkami).

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy działają na podstawie przepisów prawa.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

u.p.o.l. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Określa zasady ustalania opłaty targowej.

u.p.o.l. art. 15 § ust. 2b

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Dotyczy stawek opłaty targowej.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą do zasądzenia kosztów postępowania jest uwzględnienie skargi.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądza zwrot kosztów postępowania w wysokości określonej w przepisach.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zwrotu kosztów w przypadku uchylenia decyzji.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących doręczeń pism. Brak udokumentowania prawidłowego ustanowienia pełnomocnictwa dla radcy prawnego. Niewykazanie przez organ, kiedy i komu doręczono decyzję kasacyjną.

Godne uwagi sformułowania

sąd uwzględnił skargę z przyczyn istotnie innych niż te, na które powoływała się skarżąca sąd jest zobowiązany skontrolować legalność zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów i wniosków sformułowanych w skardze akt postępowania podatkowego przedstawionych sądowi... przede wszystkim należy stwierdzić, że organ nie wykazał, kiedy i komu została doręczona decyzja kasacyjna z [...] maja 2023 r. doręczenie rozstrzygnięcia organu podatkowego tylko wtedy odnosi skutek prawny, kiedy zostanie dokonane ściśle w sposób przewidziany przez ustawodawcę

Skład orzekający

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

przewodniczący

Wiesława Achrymowicz

sprawozdawca

Elżbieta Dziel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Prawidłowe doręczanie pism w postępowaniu podatkowym, znaczenie udokumentowanego pełnomocnictwa, obowiązki organów w zakresie dokumentowania czynności procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym; meritum sprawy nie zostało rozstrzygnięte.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla wyniku postępowania mogą być błędy proceduralne, nawet jeśli strona podnosiła inne zarzuty. Jest to ważna lekcja dla prawników i podatników.

Błąd w doręczeniu pisma może zniweczyć całe postępowanie podatkowe – lekcja z orzecznictwa WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 509/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Wiesława Achrymowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Opłata targowa
Sygn. powiązane
III FZ 436/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 138a, art. 138c, art. 138d,art. 138e,art. 138i,art. 144,art. 145,art. 211 i art. 212,art. 120, art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Dziel Protokolant Referent stażysta Anna Koester po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za okres od 1 kwietnia 2022 r. do 31 października 2022 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej G. C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (organ) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza M. (organ I instancji) z [...] sierpnia 2023 r. określającą G. C. (podatniczka) zobowiązanie z tytułu opłaty targowej za okres od [...] kwietnia 2022 r. do [...] października 2022 r. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że podatniczka zarzuciła organowi I instancji:
- błąd w ustaleniach w zakresie ilości dni prowadzonej sprzedaży;
- skierowanie decyzji do osoby niebędącej podatnikiem, bowiem sprzedaż była dokonywana przez K. G. na mocy umowy z [...] marca 2022 r.;
- wydanie decyzji sprzecznej z interpretacją Burmistrza M. z [...] lipca 2017 r.;
- naruszenie art. 199a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2023.2383 ze zm. - O.p.) w zakresie wykładni umowy zawartej przez podatniczkę z K. G.;
- wydanie decyzji bez dowodów, błędną ocenę dowodów.
Przechodząc do rozpatrzenia sprawy w instancji odwoławczej, organ tłumaczył, że wysokość opłaty targowej za okres od [...] kwietnia 2022 r. do [...] października 2022 r. wynika z prowadzenia sprzedaży towarów (pamiątek, upominków itp.) w obiekcie tymczasowym w postaci namiotu o powierzchni [...] m˛. Według ewidencji gruntów i budynków, K. G. jest właścicielem nieruchomości położonej w M. ul. [...], ale podmiotem dokonującym sprzedaży była podatniczka, bo to ona figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako przedsiębiorca, prowadzący sprzedaż i pieczęć jej firmy widnieje w protokole opłaty targowej z [...] kwietnia 2023 r., na dowodach sprzedaży z 25 i [...] października 2022 r. (W. G. C. L.).
Organ motywował, że zgodnie z umową podatniczki z K. G. z [...] marca 2022 r., K. G. zobowiązał się do zawierania na rzecz podatniczki i za jej zgodą umów sprzedaży towarów dostarczanych przez podatniczkę. W umowie tej strony przyjęły, że; - K. G. będzie dokonywał czynności pośrednictwa; - ceny będzie ustalała podatniczka; - K. G. będzie korzystał z wyposażenia zapewnionego przez podatniczkę i będzie rozliczał się z towaru dostarczanego przez podatniczkę.
Zdaniem organu, powyższe okoliczności świadczą o tym, że sprzedaż była prowadzona przez podatniczkę.
Odnosząc się do powierzchni, na której prowadzona była sprzedaż, organ zauważył, że zarówno powierzchnia z umowy (200 m˛), jak również z pomiarów (240m˛), skutkują taką samą stawką opłaty targowej, gdyż omawiana opłata nie może być wyższa niż wskazana w obwieszczeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 22 lipca 2021 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2022 r. (M.P.2021.724), to jest wyższa niż [...] zł.
Według ustaleń organu, sprzedaż była prowadzona przez 183 dni. Inkasenci żądali uiszczenia opłaty targowej za każdy poszczególny dzień i odnotowywali jej brak. W aktach sprawy znajdują się listy sporządzanie przez inkasentów.
W podstawie prawnej przyjętego rozstrzygnięcia organ nawiązał do:
- art. 15 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2019.1170 ze zm., Dz.U.2022.1452 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym w rozpatrywanym przedziale 2022 r. - u.p.o.l.);
- uchwały nr [...] Rady Miejskiej w M. z 30 listopada 2021 r. w sprawie opłaty targowej (Dz.Urz.Woj.Zachodniopom.2021.5379).
Podatniczka (skarżąca) złożyła skargę na powyższą decyzję organu.
Zarzuciła naruszenie:
- art. 122, art. 187 § 1, art. 190 § 1, art. 197 § 1, art. 233 § 1 O.p. przez nierozpoznanie istoty sprawy w zakresie zarzutów sformułowanych przez skarżącą;
- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., art. 15 ust. 1 zdanie drugie, ust. 2b u.p.o.l. z powodu:
a) skierowania decyzji do podmiotu niebędącego podatnikiem opłaty targowej, gdyż K. G. faktycznie wykonywał czynności sprzedaży;
b) wydania decyzji sprzecznej z interpretacją indywidualną Burmistrza M. z [...] lipca 2017 r. oraz z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II FSK 2010/16;
c) pominięcia okoliczności, że od K. G. w 2022 r. pobrano podatek od nieruchomości z tytułu nieruchomości w M. przy ul. [...], na której prowadzona była sprzedaż;
d) wydania decyzji w oparciu o wykazy odmów uiszczenia opłaty targowej w miesiącach: kwiecień, czerwiec-październik 2022 r., które nie zawierały oświadczeń osób odmawiających, dat odmów, dokumentacji zdjęciowej; podczas gdy sprzedaż prowadził faktycznie K. G. przez 109 dni, jakie wynikają z protokołów kontroli, notatek i dowodów zakupu;
e) nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów na okoliczności kto i w jakich dniach dokonywał czynności sprzedaży w M. przy ul. [...];
f) oparcia decyzji na dokumentach "odmowa przyjęcia opłaty targowej", które nie były nigdy okazywane skarżącej, a zestawienia obejmujące kwiecień, czerwiec 2022 r. zostały wystawione w odniesieniu do I. G.;
g) błędnej oceny: ewidencji sprzedaży prowadzonej w punkcie w M. przy ul. [...], protokołu opłaty targowej z [...] maja 2022 r., potwierdzenia zapłaty przez skarżącą podatku od przychodów ewidencjonowanych za miesiące kwiecień-październik 2022 r.;
- art. 199a § 1 O.p. w zakresie wykładni umowy skarżącej z K. G. z [...] marca 2022 r., zgodnie z którą faktyczne prowadzenie sprzedaży należało do K. G.;
- art. 191, art. 247 § 1 pkt 4 O.p., art. 15 ust. 1 zdanie drugie, ust. 2b u.p.o.l. ze względu na przyjęcie, że skarżąca prowadziła faktycznie sprzedaż przez 183 dni. .
W następstwie formułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji z [...] sierpnia 2023 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu przytoczonych zarzutów i wniosków skarżąca konsekwentnie wykazywała, że nie na niej spoczywał obowiązek zapłaty opłaty targowej, bo czynności sprzedaży faktycznie wykonywał wyłącznie K. G.. Posługiwał się przy tym ewidencją sprzedaży skarżącej.
Zdaniem skarżącej, o posiadaniu statusu podatnika opłaty targowej nie przesądza własność sprzedawanych rzeczy, bowiem podatnik opłaty targowej może sprzedawać cudze rzeczy. Zaznaczyła, że nigdy nie była w punkcie sprzedaży, nie prowadziła żadnych czynności handlowych.
Wymieniana w sprawie interpretacja Burmistrza M. nie dotyczyła wprost skarżącej, ale odnosiła się do takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej. Dlatego skarżąca powinna była zostać potraktowana przez organ podatkowy zgodnie z powołaną interpretacją.
W przekonaniu skarżącej, organy nie udowodniły przyjętych tez, że prowadziła sprzedaż w M. przy ul. [...] i to przez 183 dni. Sprzedaży faktycznie dokonywał K. G. od kwietnia do października 2022 r. przez 109 dni. Dodatkowo skarżąca zwróciła uwagę na zeznanie PIT sporządzone na podstawie ewidencji sprzedaży.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja organu nie jest zgodna z prawem.
Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że sąd uwzględnił skargę z przyczyn istotnie innych niż te, na które powoływała się skarżąca.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm. - P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (wyłączenia od stosowania art. 134 § 1 P.p.s.a. nie dotyczą kontrolowanej decyzji).
Oznacza to, że sąd jest zobowiązany skontrolować legalność zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów i wniosków sformułowanych w skardze.
Wobec tego, realizując obowiązek nałożony na sąd mocą art. 134 § 1 P.p.s.a., przede wszystkim wymaga odnotowania dotychczasowy przebieg postępowania podatkowego.
Jak wynika z przedstawionych sądowi akt podatkowych, organ I instancji [...] stycznia 2023 r. wydał w stosunku do skarżącej decyzję, ustalającą opłatę targową w wysokości [...] zł z tytułu prowadzenia sprzedaży w M. przy ul. [...] za okres od [...] kwietnia 2022 r. do [...] października 2022 r. (183 dni). Korespondencja z tą decyzją została wyekspediowana bezpośrednio do skarżącej. Na kserokopii jednej strony dowodu doręczenia (potwierdzonej za zgodność z oryginałem) widnieje podpis osoby odbierającej w brzmieniu "[...]". Jednak nie ma w aktach podatkowych drugiej strony dowodu doręczenia wymienionej korespondencji, a ten brak nie pozwala ocenić, w jakim charakterze wystąpiła osoba odbierająca, a przede wszystkim, czy była uprawniona do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącej.
Następnie w aktach podatkowych znajduje się decyzja organu z [...] maja 2023 r. (kserokopia potwierdzona za zgodność z oryginałem), uchylająca decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2023 r. i przekazująca sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Pod podpisami członków organu widnieje adnotacja o tym, że decyzja ta podlega doręczeniu pełnomocnikowi skarżącej radcy prawnemu M. F..
Organ I instancji [...] sierpnia 2023 r. ponownie wydał decyzję w stosunku do skarżącej w przedmiocie opłaty targowej z tytułu prowadzenia sprzedaży w M. przy ul. [...] za okres od [...] kwietnia 2022 r. do [...] października 2022 r. Skierował ją bezpośrednio do skarżącej, która potwierdziła jej odbiór [...] września 2023 r.
Dokument pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą radcy prawnemu M. F. wpłynął do akt podatkowych dopiero [...] maja 2024 r. w związku z odwołaniem od decyzji organu I instancji z [...] sierpnia 2023 r. Jego zakres został ograniczony do sprawy opłaty targowej "aktualnie prowadzonej pod numerem [...] oraz przed organem I instancji w przypadku uwzględnienia odwołania. Dokument pełnomocnictwa nosi datę [...] lutego 2020 r.
Z akt podatkowych nie wynika, aby dokument pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą radcy prawnemu M. F. wpłynął do akt podatkowych wcześniej, w szczególności przed wydaniem przez organ decyzji kasacyjnej z [...] maja 2023 r.
Zaskarżona decyzja organu została doręczona pod adresem kancelarii radcy prawnego M. F..
W odpowiedzi na wezwanie sądowe organ wyjaśnił, że przekazał cale akta sprawy. Dysponuje kopią pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu M. F. dołączonego do skargi.
Wraz ze skargą został złożony dokument pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą radcy pranemu M. F. z [...] czerwca 2020 r., którego treść odpowiada pełnomocnictwu ogólnemu. Jednocześnie z tego dokumentu pełnomocnictwa nie wynika, czy i kiedy wpłynął do organu podatkowego, jeszcze przed wniesieniem skargi.
W tym stanie sprawy należy przypomnieć, że stosownie do art. 138a. O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania (§ 1). Pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń (§ 2). Adwokat, radca prawny i doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (§ 4).
W myśl art. 138c O.p. pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, chyba że wskazuje adres do doręczeń elektronicznych, na który organy podatkowe mają doręczać pisma. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wskazuje adres do doręczeń elektronicznych (§ 1).
Zgodnie z art. 138d O.p. pełnomocnictwo ogólne upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych (§ 1). Pełnomocnictwo ogólne oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu zgłasza mocodawca, wyłącznie na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 1, do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających złożenie pełnomocnictwa ogólnego, jego zmianę, odwołanie lub wypowiedzenie na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej pełnomocnictwo składa się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej według wzoru, o którym mowa w zdaniu pierwszym (§ 3). Informacje o udzieleniu pełnomocnictwa, o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu Szef Krajowej Administracji Skarbowej umieszcza w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych, zwanym dalej "Centralnym Rejestrem" (§ 4). Adwokat, radca prawny oraz doradca podatkowy mogą sami zgłaszać udzielenie im pełnomocnictwa ogólnego oraz zawiadamiać o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu, ze wskazaniem daty zwolnienia z obowiązku reprezentacji (§ 5).
Według zaś art. 138e O.p. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego (§ 1). Pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu w przypadku, gdy zostały utrwalone w postaci papierowej, składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis (§ 3). Pełnomocnik może okazać oryginał lub notarialnie poświadczony odpis pełnomocnictwa szczególnego oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu w celu sporządzenia przez organ podatkowy jego urzędowego odpisu i dołączenia do akt sprawy (§ 4).
W art. 138i O.p. ustawodawca przyjął, że ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa ogólnego wywiera skutek od dnia wpływu do Centralnego Rejestru (§ 1). Ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu podatkowego (§ 2). Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy, który wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie od wypowiedzenia, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku (§ 3).
Następnie art. 144 O.p. przewiduje, że organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego (§ 1a). Dopiero w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem na zasadach wymienionych w art. 144 § 1b i nast. O.p.
Ponadto art. 145 O.p. stanowi, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (§ 1). Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie (§ 2).
W świetle powyższego stanu prawnego, akt postępowania podatkowego przedstawionych sądowi, pism organu z [...] stycznia 2025 r. i [...] stycznia 2025 r złożonych w odpowiedzi na kolejne wezwania sądowe - przede wszystkim należy stwierdzić, że organ nie wykazał, kiedy i komu została doręczona decyzja kasacyjna z [...] maja 2023 r. Tym samym otwarta pozostaje kwestia, czy decyzja ta weszła do obrotu prawnego, a w konsekwencji, czy organ I instancji był uprawniony do wydania decyzji z [...] sierpnia 2023 r., czy prawidłowo korespondencja z tą decyzją organu I instancji została wyekspediowana do podatniczki, a nie do jej pełnomocnika.
Jeśli przyjąć twierdzenie organu, że przedstawił sądowi kompletne akta podatkowe, to ich zawartość wprost prowadzi do wniosku, że decyzja organu z [...] maja 2023 r. nie weszła do obrotu prawnego, skoro przedstawione akta podatkowe nie zawierają ani dowodu doręczenia tej decyzji, ani dokumentu pełnomocnictwa dla radcy prawnego M. F..
Ponadto, jeśli dokument o treści pełnomocnictwa ogólnego opatrzony datą [...] czerwca 2020 r., jaki został dołączony do skargi, miałby wpłynąć do organu podatkowego jeszcze przed wniesieniem skargi, organ miał obowiązek wykazać konkretnie, czy i kiedy podjęto czynności w celu uzupełnienia jego braków, ujęcia w Centralnym Rejestrze, czy też takich czynności zaniechano i z jakich konkretnych przyczyn.
Organ przemilczał również, dlaczego odstąpił od ustawowej zasady doręczenia korespondencji w postępowaniu podatkowym pełnomocnikowi o statusie radcy prawnego na adres elektroniczny, z jakich powodów faktycznych i prawnych nie wezwał pełnomocnika do uzupełniania braku dokumentu pełnomocnictwa w tym zakresie.
Wszystkie te proceduralne aspekty sprawy, dotychczas całkowicie pominięte przez organ bez jakiegokolwiek uzasadnienia, mają kluczowe znaczenie dla jej wyniku, dla sytuacji podatkowej skarżącej. Ich rzetelne i wyczerpujące wyjaśnienie przez organ było i pozostaje nadal konieczne dla stanowczego i prawidłowego ustalenia, czy kolejne decyzje organów podatkowych w analizowanym postępowaniu weszły do obrotu prawnego i w efekcie wywołały skutki prawne w odniesieniu do skarżącej, w jakiej konkretnej dacie.
Z perspektywy art. 211 i art. 212 O.p. dopiero decyzja doręczona zgodnie z przepisami prawa - ustawą Ordynacja podatkowa - kształtuje sytuację podatnika. W tych unormowaniach ustawodawca przyjął, że decyzję doręcza się stronie na piśmie (art. 211). Organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Decyzje, o których mowa w art. 67d, wiążą organ podatkowy od chwili ich wydania (art. 212).
Wymaga podkreślenia, że doręczenie rozstrzygnięcia organu podatkowego tylko wtedy odnosi skutek prawny, kiedy zostanie dokonane ściśle w sposób przewidziany przez ustawodawcę, co ma jednoznacznie wynikać z dowodu doręczenia, który nosi znamiona dokumentu urzędowego. Ze względu na wagę skutków prawnych, jakie wywołuje doręczenie rozstrzygnięcia organu podatkowego, fakt, data, sposób doręczenia, istotne okoliczności towarzyszące doręczeniu, ustanowienie pełnomocnika nie mogą być przedmiotem założeń, czy oświadczeń pozbawionych udokumentowania. Ustawodawca powiązał skutki prawne tylko z takim doręczeniem rozstrzygnięcia organu podatkowego, którego przebieg po pierwsze odpowiada prawu, po drugie został zgodnie z prawem udokumentowany.
Innymi słowy, art. 211, art. 212 O.p. nawiązują wyłącznie do zasad doręczeń, o których stanowią art. 144 i następne O.p. Taki wniosek jednoznacznie wynika z dyrektywy harmonizowania kontekstów interpretacyjnych, a więc z konieczności uwzględnienia - obok wykładni językowej wymienionych unormowań prawnych - także wykładni systemowej wewnętrznej w ramach ustawy Ordynacja podatkowa.
Na konieczność przestrzegania w analizowanym zakresie ustawowych reguł wprost zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniu z 6 kwietnia 2023 r. sygn. III FSK 773/22 (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl).
W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne sądu. Przeanalizuje i omówi stan sprawy z punktu widzenia ustawowego trybu ustanawiana pełnomocnika oraz trybu dokonywania doręczeń w postępowaniu podatkowym, o których stanowi ustawa Ordynacja podatkowa. Dotychczas organ dowolnie pominął stan prawny obowiązujący w tym zakresie, co niewątpliwie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone zaniechanie organu istotnie naruszyło art. 120, art. 121 § 1 O.p., a z perspektywy standardów konstytucyjnych art. 2, art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm.), w myśl których w demokratycznym państwie prawnym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
W zaistniałej sytuacji proceduralnej sąd nie był uprawniony do formułowania ocen prawnych dotyczących materialnych przesłanek wymiaru opłaty targowej, w tym statusu skarżącej jako adresata tej opłaty, na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Z powodów omówionych wyżej zaskarżona decyzja organu podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego (7.417 zł) uzasadnia art. 200, art. 205 § 2, art. 209 P.p.s.a. oraz § 2 pkt 6, § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 ze zm.).
Obejmują one wpis od skargi (2.000 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (5.400 zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa (17 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI