I SA/Sz 508/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-01-29
NSApodatkoweWysokawsa
VATinformacja geologicznaużytkowanie górniczeprawo administracyjneprawo podatkoweorgany władzy publicznejczynności cywilnoprawneinterpretacja indywidualnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że wynagrodzenie za udostępnianie informacji geologicznej i ustanowienie użytkowania górniczego nie podlega opodatkowaniu VAT, gdyż czynności te mają charakter publicznoprawny, a województwo działa jako organ władzy, a nie podatnik.

Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w przedmiocie opodatkowania podatkiem VAT wynagrodzenia za udostępnianie informacji geologicznej oraz ustanowienie użytkowania górniczego. Wnioskodawca (Województwo) stał na stanowisku, że czynności te nie podlegają VAT, ponieważ mają charakter publicznoprawny i są wykonywane w ramach zadań administracji rządowej. Dyrektor KIS uznał stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że umowy te mają charakter cywilnoprawny i podlegają VAT. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, przyznając rację wnioskodawcy. Sąd uznał, że obie czynności mają charakter publicznoprawny, a województwo działa jako organ władzy, korzystając z wyłączenia z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, co nie prowadzi do zakłóceń konkurencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę W. Z. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) dotyczącą opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) wynagrodzenia z tytułu użytkowania górniczego oraz za korzystanie i udostępnianie informacji geologicznej. Wnioskodawca, będący Województwem, twierdził, że te czynności mają charakter publicznoprawny i nie podlegają VAT, ponieważ są wykonywane w ramach zadań administracji rządowej, a Województwo działa jako organ władzy, a nie podatnik VAT. Dyrektor KIS uznał to stanowisko za nieprawidłowe, argumentując, że umowy te mają charakter cywilnoprawny i podlegają opodatkowaniu VAT. Sąd, analizując przepisy Prawa geologicznego i górniczego (p.g.g.) oraz ustawy o VAT, uznał rację wnioskodawcy. Sąd podkreślił, że zarówno udostępnianie informacji geologicznej (w przypadkach wymagających pozwolenia wodnoprawnego), jak i ustanowienie użytkowania górniczego, są czynnościami regulowanymi przez prawo administracyjne i wykonywanymi przez organy władzy publicznej w imieniu Skarbu Państwa. Umowy w tych sprawach, mimo pewnych odesłań do Kodeksu cywilnego, mają charakter publicznoprawny, a nie cywilnoprawny, ponieważ strony nie mają swobody w kształtowaniu ich treści, a wszystkie aspekty są ściśle określone przepisami prawa. W związku z tym, Sąd uznał, że do Województwa w zakresie tych czynności znajduje zastosowanie wyłączenie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, zgodnie z którym organy władzy publicznej nie są uznawane za podatników w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, chyba że wykluczenie to prowadziłoby do znaczących zakłóceń konkurencji. W tej sprawie wykluczenie to nie prowadzi do takich zakłóceń, gdyż czynności te są zastrzeżone wyłącznie dla właściwych organów władzy publicznej. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora KIS na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, nie podlega opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Ustanowienie użytkowania górniczego jest czynnością o charakterze publicznoprawnym, wykonywaną przez organ władzy publicznej (marszałka województwa) w imieniu Skarbu Państwa, a nie w ramach działalności gospodarczej. Stosuje się wyłączenie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, gdyż nie prowadzi to do zakłóceń konkurencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (32)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

u.p.t.u. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług.

u.p.t.u. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą.

u.p.t.u. art. 15 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

p.g.g. art. 100 § 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Określa przypadki, w których korzystanie z informacji geologicznej następuje za wynagrodzeniem.

p.g.g. art. 100 § 4

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Podstawę określenia wynagrodzenia za korzystanie z informacji geologicznej stanowi wycena kosztów prac geologicznych.

p.g.g. art. 100 § 9

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Wpływy z tytułu rozporządzania prawem do informacji geologicznej stanowią dochód budżetu państwa.

p.g.g. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Ustanowienie użytkowania górniczego następuje w drodze umowy zawartej na piśmie.

p.g.g. art. 13 § 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

W umowie o ustanowienie użytkowania górniczego określa się wynagrodzenie i sposób jego zapłaty.

p.g.g. art. 13 § 4

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Wynagrodzenie z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego stanowi dochód budżetu państwa.

P.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynności, uchyla ten akt lub interpretację.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 15 § 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Pomocnicze

p.g.g. art. 17

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

W sprawach nieuregulowanych w p.g.g. do użytkowania górniczego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące dzierżawy.

O.p. art. 14b § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14b § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 13 § 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 156 § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.d.j.s.t. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

k.c.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności związane z udostępnianiem informacji geologicznej i ustanowieniem użytkowania górniczego mają charakter publicznoprawny, a nie cywilnoprawny. Województwo działa jako organ władzy publicznej, a nie jako podatnik VAT, w zakresie tych czynności. Wyłączenie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT ma zastosowanie, ponieważ czynności te nie prowadzą do zakłóceń konkurencji.

Odrzucone argumenty

Umowy o ustanowienie użytkowania górniczego i udostępnianie informacji geologicznej mają charakter cywilnoprawny. Wynagrodzenie z tych tytułów podlega opodatkowaniu VAT jako świadczenie usług.

Godne uwagi sformułowania

nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej (...) z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych umowa ta nie ma charakteru cywilnoprawnego lecz publicznoprawny wykluczenie Strony z kategorii podatników VAT nie prowadzi do zakłóceń konkurencji

Skład orzekający

Bolesław Stachura

sprawozdawca

Elżbieta Dziel

członek

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania wyłączenia z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT do czynności wykonywanych przez organy władzy publicznej w ramach ich ustawowych zadań, nawet jeśli są one formalnie uregulowane umowami, gdy czynności te mają charakter publicznoprawny i nie prowadzą do zakłóceń konkurencji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych czynności wykonywanych przez samorządy w ramach prawa geologicznego i górniczego. Kluczowe jest ustalenie, czy dana czynność ma charakter publicznoprawny i czy wykluczenie z VAT nie zakłóca konkurencji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii VAT dla jednostek samorządu terytorialnego wykonujących zadania publiczne, co ma szerokie implikacje praktyczne. Wyjaśnia granice między działalnością publicznoprawną a cywilnoprawną w kontekście VAT.

Samorządy zapłacą VAT za udostępnianie informacji geologicznej? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 508/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura /sprawozdawca/
Elżbieta Dziel
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną intepretację indywidualną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 57a,, art. 146 § 1,  art. 200, art. 205 § 2, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1420
art. 13, art. 100
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.
Dz.U. 2020 poz 106
art. 15 ust. 6
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 14b § 2 i 3 oraz art. 14c § 1 i § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 13
Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant referent - stażysta Anna Koester po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi W. Z. na interpretację indywidualną D. z dnia 12 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od D. na rzecz skarżącego W. Z. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej "organ") stwierdził, że stanowisko Województwa [...] (dalej "Strona" lub "Wnioskodawca") w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - O.p.).
Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. Wykonuje zadania statutowe oraz czynności objęte podatkiem od towarów i usług. Do zadań wnioskodawcy należy m.in.
1. użytkowanie górnicze
Własność górnicza i użytkowanie górnicze zostały wprowadzone przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2021 r. poz. 1420, ze zm. – p.g.g.). Zagadnienia te zawarte są w Dziale II p.g.g. od art. 10 do art. 20. Dokonano tu podziału na kopaliny objęte własnością górniczą i prawem własności nieruchomości gruntowej. W art. 10 ust. 1 zostały wymienione złoża kopalin objęte własnością górniczą. Do tych kopalin zaliczono również złoża wód leczniczych, wód termalnych i solanek.
Korzystanie ze złóż objętych własnością górniczą przysługuje Skarbowi Państwa, który może rozporządzać tym prawem poprzez ustanowienie użytkowania górniczego. Ustanowienie użytkowania górniczego następuje w drodze zawarcia umowy. Umowa określa m.in. wynagrodzenia z tego tytułu oraz sposób jego zapłaty. Organami upoważnionymi do zawierania umów w imieniu Skarbu Państwa są właściwe organy koncesyjne, tj. minister właściwy do spraw ochrony środowiska (kopaliny wymienione w art. 10 ust. 1) i marszałkowie województw (art. 10 ust. 2). W Dziale II ustawy nie określono jednak sposobu i metod ustalania wysokości wynagrodzenia. Nie wydano również przepisów wykonawczych.
Wnioskodawca podpisał 6 umów o ustanowienie użytkowania górniczego dla udokumentowanych na terenie województwa złóż wód leczniczych, wód termalnych i solanek. W lipcu 2012 r. Ministerstwo Środowiska przesłało pismo, w którym podano zasady ustalania wynagrodzenia z tytułu użytkowania górniczego. W oparciu o nie tutejszy organ koncesyjny ustalał wynagrodzenia. Wysokość wynagrodzenia składa się z dwóch elementów: opłaty stałej, opłaty zmiennej. Pierwsza z wymienionych to 0,5% o wyliczonej wartości użytkowej złoża obliczone ze wzoru wskazanego we wniosku. Opłata stała jest co roku waloryzowana o średni wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych. Drugi element, opłata zmienna, to 10% rocznej opłaty eksploatacyjnej za wydobytą kopalinę.
Zgodnie z art. 13 ust. 4 p.g.g. wynagrodzenie z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego stanowi dochód budżetu państwa.
2. Informacja geologiczna
Wnioskodawca, działając na podstawie art. 100 ust. 8 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze wykonuje zadania Skarbu Państwa w zakresie udzielania informacji geologicznej, w jakim wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, a zatem w drodze umowy za wynagrodzeniem. Udzielenie informacji za wynagrodzeniem odbywa się na podstawie złożonego wniosku oraz umowy zawartej między wnioskodawcą a marszałkiem województwa, w imieniu którego działa geolog wojewódzki. Zgodnie z art. 100 ust. 4 p.g.g., podstawę określenia wynagrodzenia za korzystanie z informacji geologicznej stanowi wycena określająca koszty projektowania, wykonywania i dokumentowania prac geologicznych sfinansowana przez podmiot ubiegający się o korzystanie z tej informacji. Przed zawarciem umowy Skarb Państwa dokonuje weryfikacji wyceny. Natomiast wg art. 100 ust. 5 p.g.g., wycenę, o której mowa w ust. 4, mogą wykonywać osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi stwierdzone w kategorii odpowiadającej rodzajowi wycenianej informacji geologicznej.
Minister Środowiska, wykonując upoważnienie ustawowe zapisane w art. 100 ust. 10, określił, w drodze rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie korzystania z informacji geologicznej za wynagrodzeniem (Dz. U. z 2011 r. Nr 292, poz. 1724 – rozporządzenie), warunki i tryb korzystania z informacji geologicznej za wynagrodzeniem, wzór wniosku o zawarcie umowy na korzystanie z informacji geologicznej, metody szacowania wartości informacji geologicznej oraz szczegółowe wymagania dotyczące wycen informacji geologicznej. Zryczałtowana wartość informacji geologicznej przedstawiana jest przez wnioskodawcę i określana jest na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia i nie stanowi ona wynagrodzenia rynkowego. Wpływy z tytułu rozporządzania prawem do informacji geologicznej należącej do Skarbu Państwa stanowią dochód budżetu państwa (art. 100 ust. 9 p.g.g.).
Zgodnie z art. 156 ust. 3 p.g.g., określone ustawą zadania marszałków województw są zadaniami z zakresu administracji rządowej. Wpływy z tytułu rozporządzania prawem do informacji geologicznej, jak wskazano powyżej, stanowią dochód budżetu państwa. Ze względu na to, że jest to zadanie z zakresu administracji rządowej realizowane przez jednostkę samorządu terytorialnego, województwu przysługuje prawo do 5% wartości wynagrodzenia wynikającego z zawartej umowy. Po potrąceniu 5% dochodów pozostałą kwotę Urząd Marszałkowski Województwa przekazuje na rachunek Wojewody na podstawie art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.). W oparciu bowiem o przepis art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 38) źródłem dochodów własnych województwa (jako jednostki samorządu terytorialnego) jest 5% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami.
Co do zasady wynagrodzenie należne z wyżej opisanej umowy jest dochodem przysługującym Skarbowi Państwa, a nie dochodem budżetu województwa. Skarb Państwa jest świadczeniobiorcą nieprowadzącym działalności gospodarczej niebędącym również podatnikiem podatku VAT. Marszałek województwa, zawierając umowy dotyczące korzystania z informacji geologicznej reprezentuje Skarb Państwa, podejmuje działania w imieniu i na rzecz tegoż Skarbu Państwa, a nie w swoim własnym imieniu.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm. - u.p.t.u.), nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Na tle charakteru prawnego umowy ustalającej korzystanie z informacji geologicznej oraz w związku z brzmieniem art. 15 ust. 6 u.p.t.u. powstały wątpliwości, skutkujące wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji w kwestii naliczania podatku VAT za udostępnianie informacji geologicznej za wynagrodzeniem.
Wnioskodawca zadał następujące pytania
1. Czy wynagrodzenie z tytułu użytkowania górniczego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
2. Czy wynagrodzenie za korzystanie i udostępnianie informacji geologicznej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Według Wnioskodawcy wynagrodzenie z tytułu użytkowania górniczego i wynagrodzenie za korzystanie i udostępnianie informacji geologicznej nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Organ ocenił stanowisko Wnioskodawcy jako nieprawidłowe.
Organ przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.p.t.u., art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. DE. L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1 ze zm. - Dyrektywa 2006/112/WE), art. 2 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2, art. 15, art. 31 ust. 1 i 2, art. 43 ust. 1, art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 566): art. 33 ust. 1, art. 34 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U z 2023 r., poz. 1610 ze zm.); art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 1, ust. 2, ust. 5, art. 12 ust. 1, ust. 2, art. 22 ust. 4, art. 13 ust. 1, ust. 1a, ust. 3, ust. 4, art. 17, art. 156 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 98 ust. 1, art. 99 ust. 1, ust. 9, art. 100 ust. 1, ust. 2, ust. 4, ust. 8 p.g.g.
Organ wskazał, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to więc wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko bowiem w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Województwo, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., działa w charakterze podatnika podatku VAT.
Organ interpretujący wskazał, że marszałek województwa jest jednym z organów mogących ustanawiać użytkowanie górnicze, jako organ koncesyjny w zakresie złóż wód leczniczych, wód termalnych i solanek. Ustanowienie użytkowania górniczego dokonywane jest na podstawie zawartej na piśmie umowy cywilnoprawnej i w sprawach nieuregulowanych w p.g.g. mają do niego odpowiednio zastosowanie przepisy ustawy Kodeks cywilny, dotyczące dzierżawy.
Organ interpretujący wskazał, że jak wynika z opisu sprawy, Marszałek Województwa [...] podpisał 6 umów o ustanowienie użytkowania górniczego dla udokumentowanych na terenie województwa złóż wód leczniczych, wód termalnych i solanek. Ministerstwo Środowiska przesłało pismo, w którym podano zasady ustalania wynagrodzenia z tytułu użytkowania górniczego. W oparciu o nie organ koncesyjny ustalił wynagrodzenie. Organ stwierdził należy, że z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego wnioskodawca jest uznany za podatnika podatku VAT, gdyż wykonuje działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. i nie ma do niego zastosowanie wyłączenie z grona podatników określone w art. 15 ust. 6 u.p.t.u. Z przepisów p.g.g. wynika, że ustanowienie użytkowania górniczego dokonywane jest na podstawie zawartej na piśmie umowy cywilnoprawnej i w sprawach nieuregulowanych w p.g.g. mają do niego odpowiednio zastosowanie przepisy ustawy Kodeks cywilny dotyczące dzierżawy. Ponadto w ww. umowie określa się wynagrodzenie z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego oraz sposób jego zapłaty.
Ustanowienie przez województwo prawa użytkowania górniczego na rzecz podmiotu, który ubiega sią o ustanowienie tego użytkowania górniczego, za które zgodnie z art. 13 ust. 3 p.g.g., w umowie określa się wynagrodzenie i sposób jego zapłaty, stanowi świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.t.u.
Odnosząc się do wynagrodzenia za korzystanie z informacji geologicznej, organ zauważył, że zgodnie z art. 100 ust. 2 p.g.g. korzystanie z informacji geologicznej w celu wykonywania działalności w zakresie w jakim wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, następuje za wynagrodzeniem. Jednocześnie podstawę określenia wynagrodzenia za korzystanie z informacji geologicznej stanowi wycena, określająca koszty projektowania, wykonywania i dokumentowania prac geologicznych, sfinansowana przez podmiot ubiegający się o korzystanie z tej informacji, przy czym przed zawarciem umowy Skarb Państwa dokonuje weryfikacji tej wyceny (art. 100 ust. 4 p.g.g.). Województwo wykonuje zadania Skarbu Państwa w zakresie udzielania informacji geologicznej w jakim wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, a zatem w drodze umowy za wynagrodzeniem. Udzielenie informacji za wynagrodzeniem odbywa się na podstawie złożonego wniosku oraz umowy zawartej między Państwem a marszałkiem województwa, w imieniu którego działa geolog wojewódzki. Tym samym, w zakresie tych czynności województwo również działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Organ intepretujący stwierdził, że ustanowienie prawa użytkowania górniczego oraz udostępnienie informacji geologicznej w zakresie, o którym mowa we wniosku, dokonane na podstawie umowy cywilnoprawnej przez czynnego podatnika VAT, za które zgodnie z art. 13 ust. 3 oraz z art. 100 ust. 2 p.g.g. przysługuje wynagrodzenie, jako świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.t.u., podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.
Wnioskodawca zaskarżył omawianą interpretację indywidualną prawa podatkowego.
Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie:,
1. art. 14b § 2 i 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 O.p. poprzez nienależyte rozpoznanie stanu faktycznego i własnego stanowiska w sprawie przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji i objętego zapytaniem Wnioskodawcy;
2. art. 13 p.g.g. poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie, że umowa o ustanowieniu użytkowania górniczego ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy akt ten pozbawiony jest podstawowych cech umowy cywilnoprawnej, bowiem brak jest swobody stron w kształtowaniu stosunku prawnego, a dokonywaną przez wnioskodawcę czynność, należy uznać za posiadającą cechy stosunku administracyjnoprawnego związanego z wykonywaniem władzy publicznej przez organy administracji geologicznej;
3. art. 100 p.g.g. poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie, że umowa o korzystaniu za wynagrodzeniem z informacji geologicznej ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy akt ten pozbawiony jest podstawowych cech umowy cywilnoprawnej, bowiem brak jest swobody stron w kształtowaniu stosunku prawnego, a dokonywaną przez wnioskodawcę czynność należy uznać za posiadającą cechy stosunku administracyjnoprawnego związanego z wykonywaniem władzy publicznej przez organy administracji geologicznej;
4. art. 15 ust. 6 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą niezastosowaniem w niniejszej sprawie oraz uznanie przez organ, iż czynności dokonywane przez organy administracji geologicznej na podstawie art. 13 oraz art. 100 p.g.g. stanowią przykład zawierania umów cywilnoprawnych, podczas gdy zgodnie z podstawowymi zasadami polskiego prawa cywilnego, jak i z normami zawartymi w art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE, krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Skarżący wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935) – dalej: "P.p.s.a.", kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
W sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych, stosownie do art. 57a P.p.s.a., skarga może zostać oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest przy tym związany zarówno zarzutami skargi, jak i powołaną podstawą prawną. Sąd bada zgodność zaskarżonej interpretacji indywidualnej z prawem materialnym i przepisami postępowania wyłącznie w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi i wskazaną w niej podstawą prawną. Na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność tej czynności, a art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast na podstawie art. 151 P.p.s.a sąd skargę oddala, jeżeli stwierdzi brak podstaw do jej uwzględnienia.
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona interpretacja indywidualna narusza prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, iż stosownie do przepisu art. 14b § 1 O.p. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (§ 2). Postępowanie to wszczynane jest na wniosek zainteresowanego, w jego indywidualnej sprawie oznacza, że granice takiej sprawy zakreśla sam zainteresowany, który w myśl przepisu art. 14b § 3 O.p. obowiązany jest m.in. do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny (art. 14c § 1 O.p.).
Z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i art. 14c O.p.) wynika zatem, że organ interpretacyjny, a następnie także sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega bowiem przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej.
Zasadniczy spór między stronami sprowadza się do odmiennej oceny przez organ i Wnioskodawcę, czy w świetle art. 15 ust. 6 u.p.t.u., od wynagrodzenia za ustanowienie użytkowania górniczego oraz za czynności związane z rozporządzaniem prawem do przysługującej Skarbowi Państwa informacji geologicznej (udostępnienie informacji geologicznej w drodze umowy) powinien być naliczany podatek VAT.
W odniesieniu do udostępnienia informacji geologicznej zdaniem Wnioskodawcy, sam fakt, że udostępnienie informacji geologicznej, do której prawa przysługują Skarbowi Państwa, w celu wykonywania działalności w zakresie wydobywania kopalin ze złóż w jakim wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, które zgodnie z art. 100 ust. 2 pkt 3 p.g.g. następuje w drodze umowy i za wynagrodzeniem, nie przesądza o tym, iż czynność ta stanowić będzie świadczenie usług zgodnie z ustawą o VAT. Czynność udostępnienia informacji geologicznej, do której prawa przysługują Skarbowi Państwa, zdaniem Strony, mieści się w zakresie władztwa publicznego, co powoduje jednocześnie, że umowa zawarta w tym zakresie nie ma charakteru cywilnoprawnego. Województwo w tej sytuacji korzysta w wyłączenia zawartego w art. 15 ust. 6 u.p.t.u.
Zdaniem natomiast Dyrektora KIS, udostępnienie informacji geologicznej przez Wnioskodawcę, należy do kategorii spraw cywilnoprawnych. Skoro zatem udostępnienie informacji geologicznej następuje za wynagrodzeniem, na podstawie umowy cywilnoprawnej, to wpisuje się w zakres czynności opodatkowanych podatkiem VAT, jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. Tym samym w zakresie tych czynności Wnioskodawca będzie działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Analogicznie w odniesieniu do wynagrodzenia za ustanowienie użytkowania górniczego Wnioskodawca również uważa, że ustanawiając użytkowanie górnicze nie czyni tego w ramach działalności gospodarczej, lecz w ramach właściwości rzeczowej (jako zadanie ustawowe), albowiem zawieranie przedmiotowych umów stanowi zadanie z zakresu administracji rządowej, zaś wynagrodzenie wynikające z ustanowienia użytkowania górniczego stanowi dochód budżetu państwa, Stronie przysługuje z tego tytułu jedynie prawo do pobrania 5% z tego wynagrodzenia.
Organ natomiast podobnie jak w przypadku udostępnienia informacji geologicznej wskazuje, że zawarcie umowy użytkowania górniczego ma charakter cywilnoprawny i w związku z tym powinno podlegać opodatkowaniu VAT.
W ocenie Sądu, rację w tym sporze należy przyznać Wnioskodawcy, tym samym stanowisko organu interpretującego nie zasługuje na akceptację.
Sąd podkreśla zatem, że w pierwszym rzędzie wyjaśniając kwestię związaną z udostępnieniem informacji geologicznej należy przywołać przepisy dotyczące tej materii. Sąd wyjaśnia też, iż w pełni podziela stanowisko odnośnie tej samej spornej kwestii, wyrażone w wyroku WSA w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 334/22 i w dalszej części uzasadnienia w dużej mierze posłuży się argumentacją zawartą w ww. wyroku.
Jak stanowi art. 100 ust. 1 p.g.g. korzystanie z informacji geologicznej, do której prawa przysługują Skarbowi Państwa, jest nieodpłatne. Jednak w ust. 2 tego przepisu określone zostały sytuacje, w których korzystanie z ww. informacji geologicznej następuje, w drodze umowy, za wynagrodzeniem, mianowicie w celu wykonywania działalności w zakresie:
1) wydobywania kopalin ze złóż,
1a) wydobywania węglowodorów ze złóż w czasie trwania fazy wydobywania, o której mowa w art. 49v pkt 2 lit. b,
2) podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla,
3) w jakim wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.
Marszałek województwa, działając na podstawie art. 100. ust. 8 p.g.g. wykonuje zadania Skarbu Państwa w zakresie udzielania informacji geologicznej w jakim wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, a zatem w drodze umowy za wynagrodzeniem. Udzielenie informacji za wynagrodzeniem odbywa się na podstawie złożonego wniosku oraz umowy zawartej między wnioskodawcą a marszałkiem województwa, w imieniu którego działa geolog wojewódzki.
Zgodnie z art. 100 ust. 4 p.g.g. podstawę określenia wynagrodzenia za korzystanie z informacji geologicznej stanowi wycena określająca koszty projektowania, wykonywania i dokumentowania prac geologicznych sfinansowana przez podmiot ubiegający się o korzystanie z tej informacji. Przed zawarciem umowy Skarb Państwa dokonuje weryfikacji wyceny. Natomiast stosownie do art. 100 ust. 5 p.g.g. wycenę, o której mowa w ust. 4, mogą wykonywać osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi stwierdzone w kategorii odpowiadającej rodzajowi wycenianej informacji geologicznej.
Minister Środowiska, wykonując upoważnienie ustawowe zapisane w art. 100 ust. 10 p.g.g. określił, w drodze rozporządzenia warunki i tryb korzystania z informacji geologicznej za wynagrodzeniem, wzór wniosku o zawarcie umowy na korzystanie z informacji geologicznej, metody szacowania wartości informacji geologicznej oraz szczegółowe wymagania dotyczące wycen informacji geologicznej. Zryczałtowana wartość informacji geologicznej przedstawiana jest przez wnioskodawcę i określana jest na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia i nie stanowi ona wynagrodzenia rynkowego.
Wpływy z tytułu rozporządzania prawem do informacji geologicznej należącej do Skarbu Państwa stanowią dochód budżetu państwa (art. 100 ust. 9 p.g.g.).
Zgodnie z art. 156 ust. 3 p.g.g. określone ustawą zadania marszałków województw są zadaniami z zakresu administracji rządowej. Wpływy z tytułu rozporządzania prawem do informacji geologicznej, jak wskazano powyżej, stanowią dochód budżetu państwa. Ze względu na to, że jest to zadanie z zakresu administracji rządowej realizowane przez jednostkę samorządu terytorialnego, województwu przysługuje prawo do 5% wartości wynagrodzenia wynikającego z zawartej umowy. Po potrąceniu 5% dochodów pozostałą kwotę Urząd Marszałkowski przekazuje na rachunek Wojewody na podstawie art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 z późn. zm.). Co do zasady wynagrodzenie należne z wyżej opisanej umowy jest dochodem przysługującym Skarbowi Państwa, a nie dochodem budżetu województwa. Skarb Państwa jest świadczeniobiorcą nieprowadzącym działalności gospodarczej nie będącym również podatnikiem podatku VAT. Marszałek województwa, zawierając umowy dotyczące korzystania z informacji geologicznej, reprezentuje Skarb Państwa, podejmuje działania w imieniu i na rzecz tegoż Skarbu Państwa, a nie w swoim własnym imieniu.
Z kolei, jak wynika z przepisów u.p.t.u., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.). Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6). Art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy - przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...), w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu przepisów u.p.t.u., podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika. Stosownie do art. 15 ust. 1 u.p.t.u. podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Na podstawie art. 15 ust. 2 u.p.t.u. działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Jak stanowi natomiast art. 15 ust. 6 u.p.t.u. nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych. Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE.L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.) – dalej "Dyrektywa 112".
Uwzględniając opisany we wniosku stan faktyczny, jak również przywołane przepisy, wskazać należy, że marszałek województwa, działając przy pomocy geologów wojewódzkich, na mocy p.g.g. oraz upoważnienia Ministra Środowiska, wykonuje zadania powierzone przez Skarb Państwa. Wykonanie czynności w zakresie nieodpłatnego udostępniania informacji geologicznej bądź rozporządzania prawem do tej informacji za wynagrodzeniem, regulują normy prawa administracyjnego. Opisane we wniosku czynności, są wykonywane wyłącznie przez wskazane przez ustawodawcę podmioty i w sposób ściśle określony przepisami prawa. Zatem nie można dowolnie rozporządzać informacją geologiczną, gdyż ustawa narzuca określony sposób postępowania, natomiast umowa zawarta ze Skarbem Państwa reprezentowanym przez marszałka województwa stanowi w istocie określenie warunków realizacji zadań zleconych przez Skarb Państwa, które wynikają z zapisów p.g.g.
W ocenie Sądu umowa ta nie ma charakteru cywilnoprawnego lecz publicznoprawny. Również wynagrodzenie otrzymywane w związku z realizacją czynności nałożonych przepisami prawa w zakresie rozporządzania informacją geologiczną przysługującą Skarbowi Państwa nie ma charakteru cywilnoprawnego i nie podlega przepisom u.p.t.u. Zauważyć przy tym trzeba, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu u.p.t.u., podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podatnika, a więc stosownie do art. 15 ust. 1 u.p.t.u. m.in. przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, wykonującą samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Pojęcie działalności gospodarczej wynika z wyżej przytoczonego art. 15 ust. 2 u.p.t.u. i obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystaniu towarów i usług dla celów zarobkowych. Nie uznaje się jednak za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Jak jednak wskazano powyżej, umowa opisana w stanie faktycznym wniosku nie jest umową cywilnoprawną, lecz ma charakter umowy publicznoprawnej. Umowa ma charakter administracyjny, a nie cywilnoprawny, bowiem nie ma w niej dowolności, wszystkie jej aspekty – począwszy od przedmiotu umowy, okresu ważności i wysokości wynagrodzenia regulują ściśle przepisy p.g.g. i wydane na jej podstawie rozporządzenie. Strony umowy nie mają prawa ustalać jej warunków według swoich potrzeb, brak charakterystycznej dla umów cywilnoprawnych swobody kształtowania warunków umowy, organ nie może odmówić jej zawarcia ani ustalić dowolnie wynagrodzenia, bowiem wszystko wynika z przepisów p.g.g. Czynności są podejmowane w imieniu Skarbu Państwa, który jest wyłącznym dysponentem informacji geologicznej i działanie marszałka województwa jest działaniem organu władzy, jest wypełnieniem obowiązków nałożonych na niego przepisami p.g.g. Nie podejmuje on czynności mających na celu osiągnięcie zysku, a wpływy z tytułu rozporządzania prawem do informacji geologicznej stanowi dochód budżetu państwa (art. 100 ust. 9 p.g.g.). Ponadto, żaden inny podmiot działający na zasadach wolnej konkurencji nie mógłby prowadzić i wykonywać tych czynności zarezerwowanych wyłącznie dla ww. organów władzy.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że do Strony znajduje zastosowanie wyłączenie z art. 15 ust. 6 u.p.t.u., w myśl którego nie można uznać jej za podatnika VAT. Przepis ten, jak wskazano powyżej, jest odzwierciedleniem art. 13 Dyrektywy 112, zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wykluczenie Strony z kategorii podatników VAT nie prowadzi do zakłóceń konkurencji, bowiem ww. czynności są zastrzeżone wyłącznie do kompetencji ściśle wskazanych w ustawie p.g.g. właściwych organów władzy publicznej.
Analogicznie zdaniem Sądu należy ocenić ustanowienie użytkowania górniczego. Jest ono co prawda również dokonywane na podstawie zawartej na piśmie umowy (art. 13 ust. 1 p.g.g.), a nadto, zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 17 p.g.g. w sprawach nieuregulowanych w p.g.g. mają do niego odpowiednio zastosowanie przepisy ustawy Kodeks cywilny, dotyczące dzierżawy. Jednak zdaniem Sądu sam nakaz "odpowiedniego" stosowania do niej przepisów k.c. o umowie dzierżawy, z uwagi na pozostałe okoliczności nie zmienia charakteru tej umowy na cywilnoprawny.
Kwestia własności górniczej, użytkowania górniczego oraz innych uprawnień górniczych uregulowana jest bowiem w Dziale II p.g.g. Według art. 10 ust. 1 p.g.g. złoża węglowodorów, węgla kamiennego, metanu występującego jako kopalina towarzysząca, węgla brunatnego, rud metali z wyjątkiem darniowych rud żelaza, metali w stanie rodzimym, rud pierwiastków promieniotwórczych, siarki rodzimej, soli kamiennej, soli potasowej, soli potasowo-magnezowej, gipsu i anhydrytu, kamieni szlachetnych, pierwiastków ziem rzadkich, gazów szlachetnych, wodoru, bez względu na miejsce ich występowania, są objęte własnością górniczą.
W myśl art. 10 ust. 2 p.g.g. własnością górniczą są objęte także złoża wód leczniczych, wód termalnych i solanek. Jak stanowi art. 10 ust. 5 p.g.g. prawo własności górniczej przysługuje Skarbowi Państwa. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 1 p.g.g. w granicach określonych przez ustawy Skarb Państwa, z wyłączeniem innych osób, może korzystać z przedmiotu własności górniczej albo rozporządzać swoim prawem wyłącznie przez ustanowienie użytkowania górniczego.
Stosownie do art. 12 ust. 2 p.g.g. uprawnienia Skarbu Państwa w zakresie wynikającym z własności górniczej w odniesieniu do działalności:
1) która wymaga koncesji, wykonują właściwe organy koncesyjne;
2) której mowa w art. 2 ust. 1, wykonują zarządy województw.
Zgodnie z art. 22 ust. 4 p.g.g. w zakresie nieokreślonym w ust. 1 i 2 koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż udziela marszałek województwa.
Tym samym marszałek województwa jest jednym z organów mogących ustanawiać użytkowanie górnicze, jako organ koncesyjny w zakresie złóż wód leczniczych, wód termalnych i solanek.
Jak już wskazano w myśl art. 13 ust. 1 p.g.g. ustanowienie użytkowania górniczego następuje w drodze umowy zawartej na piśmie pod rygorem nieważności. Jak stanowi nadto art. 13 ust. 1a p.g.g. umowa o ustanowieniu użytkowania górniczego staje się skuteczna z dniem uzyskania koncesji. Zgodnie z art. 13 ust. 3 p.g.g. w umowie, o której mowa w ust. 1, określa się wynagrodzenie z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego i sposób jego zapłaty. Stosownie do art. 13 ust. 4 p.g.g. wynagrodzenie z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego stanowi dochód budżetu państwa. Ponadto z przytoczonej już treści art. 17 p.g.g. wynika, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do użytkowania górniczego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące dzierżawy. Zgodnie z art. 156 ust. 3 p.g.g. określone ustawą zadania marszałków województw są zadaniami z zakresu administracji rządowej. Dodatkowo jak wskazała Strona we wniosku w lipcu 2012 r. Ministerstwo Środowiska przesłało pismo w którym podano zasady ustalania wynagrodzenia z tytułu użytkowania górniczego w oparciu o które Strona (działając jako organ koncesyjny) ustalała wynagrodzenia. Strona opisała we wniosku sposób tego ustalania. Również i w tym przypadku, ze względu na to, że jest to zadanie z zakresu administracji rządowej realizowane przez jednostkę samorządu terytorialnego, województwu przysługuje prawo do 5% wartości wynagrodzenia wynikającego z zawartej umowy. Po potrąceniu 5% dochodów pozostałą kwotę Urząd Marszałkowski przekazuje na rachunek Wojewody na podstawie art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Uwzględniając opisany we wniosku stan faktyczny, jak również przywołane przepisy, wskazać należy, że marszałek województwa ustanawiając użytkowanie górnicze, na mocy p.g.g. wykonuje zadania powierzone przez Skarb Państwa. Ustanowienie użytkowania górniczego regulują normy prawa administracyjnego. Opisane we wniosku czynności, są wykonywane wyłącznie przez wskazane przez ustawodawcę podmioty i w sposób ściśle określony przepisami prawa. Zatem nie można dowolnie ustanawiać użytkowania górniczego, gdyż ustawa narzuca określony sposób postępowania, natomiast umowa zawarta ze Skarbem Państwa reprezentowanym przez marszałka województwa stanowi w istocie określenie warunków realizacji zadań zleconych przez Skarb Państwa, które wynikają z zapisów p.g.g.
W ocenie Sądu umowa ta również nie ma charakteru cywilnoprawnego lecz publicznoprawny. Także wynagrodzenie otrzymywane w związku z ustanowieniem użytkowania górniczego nie ma charakteru cywilnoprawnego i nie podlega przepisom u.p.t.u. Powtórzyć przy tym trzeba, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu u.p.t.u. podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jak już wyjaśniano, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podatnika, a więc stosownie do art. 15 ust. 1 u.p.t.u. m.in. przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, wykonującą samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Pojęcie działalności gospodarczej wynika z wyżej przytoczonego art. 15 ust. 2 u.p.t.u. i obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystaniu towarów i usług dla celów zarobkowych. Nie uznaje się jednak za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Jak jednak wskazano powyżej, umowa opisana w stanie faktycznym wniosku nie jest umową cywilnoprawną, lecz ma charakter umowy publicznoprawnej. Umowa ustanowienia użytkowania górniczego ma charakter administracyjny, a nie cywilnoprawny, bowiem nie ma w niej dowolności. Czynności są podejmowane w imieniu Skarbu Państwa i działanie marszałka województwa jest działaniem organu władzy, stanowi wypełnienie obowiązków nałożonych na niego przepisami p.g.g. Nie podejmuje on czynności mających na celu osiągnięcie zysku, a wpływy z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego stanowią dochód budżetu państwa. Ponadto, żaden inny podmiot działający na zasadach wolnej konkurencji nie mógłby prowadzić i wykonywać tych czynności (ustanowienia użytkowania górniczego) zarezerwowanych wyłącznie dla ww. organów władzy.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że do Strony również w zakresie ustanawiania użytkowania górniczego znajduje zastosowanie wyłączenie z art. 15 ust. 6 u.p.t.u., w myśl którego nie można uznać jej za podatnika VAT. Przepis ten, jak już wskazano wcześniej, jest odzwierciedleniem Dyrektywy 112 zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wykluczenie Strony z kategorii podatników VAT nie prowadzi do zakłóceń konkurencji, bowiem ww. czynności ustanawiania użytkowania górniczego są zastrzeżone wyłącznie do kompetencji ściśle wskazanych w ustawie p.g.g. właściwych organów władzy publicznej. Żaden podmiot poza Marszałkiem Województwa [...] w zakresie wskazanym w ustawie, nie jest uprawniony do ustanawiania użytkowania górniczego, tak jak i Marszałek Województwa [...] nie jest uprawniony do ustanawiania użytkowania górniczego poza zakresem określonym w p.g.g. Dlatego nie sposób mówić o jakimkolwiek zaburzeniu konkurencji, której w tym przypadku po prostu nie ma.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, zasadnie Skarżący zarzucił naruszenie wskazanych w skardze przepisów p.g.g. i u.p.t.u. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ interpretacyjny uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną.
Z tych względów na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną.
Na wniosek Strony Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis oraz koszty zastępstwa procesowego (art. 200, art. 205 § 2, art. 209 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI