I SA/Sz 494/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-02-19
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowasuszarolnictwoARiMRszkody rolniczeniekorzystne zjawiska atmosferyczneustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymirozporządzenie Rady Ministrów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę producenta rolnego na decyzję o odmowie przyznania pełnej pomocy finansowej za szkody spowodowane suszą, uznając prawidłowość wyliczeń organu.

Producent rolny zaskarżył decyzję odmawiającą przyznania pełnej pomocy finansowej za szkody suszowe, twierdząc, że organ pominął część areału. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia dotyczące pomocy finansowej. Sąd wyjaśnił, że wyliczenia uwzględniały specyfikę upraw wielokośnych i rotacyjnych oraz zastosowano 50% pomniejszenie pomocy z powodu braku odpowiedniego ubezpieczenia.

Skarżący, producent rolny, domagał się uchylenia decyzji Dyrektora ARiMR utrzymującej w mocy decyzję o przyznaniu mu pomocy finansowej za szkody suszowe, zarzucając pominięcie części areału gospodarstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że w postępowaniu przed ARiMR wyłączone jest stosowanie art. 7 i 77 § 1 K.p.a., co ogranicza obowiązek organu do aktywnego poszukiwania dowodów. Analiza materiału dowodowego wykazała, że organy prawidłowo oceniły przedłożone dokumenty. Sąd szczegółowo omówił przepisy rozporządzenia dotyczące pomocy finansowej za szkody spowodowane suszą, w tym sposób ustalania wysokości pomocy, stawki oraz zasady pomniejszenia pomocy o 50% w przypadku braku odpowiedniego ubezpieczenia. Sąd wyjaśnił, że w przypadku upraw wielokośnych i rotacyjnych straty są prezentowane osobno dla każdego pokosu/rotacji, a suma tych wartości jest równa rocznej wartości produkcji. Po proporcjonalnym przeliczeniu i zsumowaniu strat, część areału nie została uwzględniona do płatności, ponieważ straty wyniosły poniżej wymaganego progu. Sąd stwierdził, że płatność została naliczona prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi stawkami i z uwzględnieniem 50% pomniejszenia z powodu braku ubezpieczenia. Zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego zostały uznane za niezasadne, w tym zarzut dotyczący przepisów o płatnościach rolnośrodowiskowych, które nie miały zastosowania w tej sprawie. Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego, gdyż dotyczył on dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo ustalił wysokość pomocy, uwzględniając jedynie te uprawy, dla których straty przekroczyły wymagany próg, oraz stosując pomniejszenie z powodu braku ubezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wyliczenia organu były zgodne z przepisami rozporządzenia, które precyzują sposób ustalania strat w uprawach wielokośnych i rotacyjnych oraz zasady przyznawania i pomniejszania pomocy. Brak ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw skutkował 50% pomniejszeniem pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Dz.U. 2015 poz. 187 art. § 13zze § ust. 1, ust. 8, ust. 10, ust. 11, ust. 12, ust. 14

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Określa zasady udzielania pomocy finansowej producentom rolnym za szkody spowodowane suszą i innymi zjawiskami, sposób ustalania wysokości pomocy, stawki, limity oraz zasady pomniejszenia pomocy o 50% w przypadku braku ubezpieczenia.

t. j. Dz.U. 2024 poz. 935 art. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 art. art. 10a § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Wyłącza stosowanie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa w postępowaniu przed organami ARiMR.

Dz.U. poz. 483 i 1653

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Określa przeliczenie zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe.

Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/2472 art. art. 25 § ust. 8

Dotyczy obliczania kwoty obniżenia dochodu z produkcji roślinnej.

Dz.U. poz. 361 ze zm. art. § 2 § ust. 1 pkt 1-4

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2O13 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Przepisy dotyczące płatności rolnośrodowiskowej, nie mające zastosowania w tej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia dotyczące pomocy finansowej za szkody suszowe. Wyliczenia organów uwzględniały specyfikę upraw wielokośnych i rotacyjnych. Pomniejszenie pomocy o 50% z powodu braku odpowiedniego ubezpieczenia było uzasadnione. Przepisy dotyczące płatności rolnośrodowiskowych nie miały zastosowania w sprawie. W postępowaniu przed ARiMR wyłączone jest stosowanie art. 7 i 77 K.p.a.

Odrzucone argumenty

Organ pominął część areału objętego suszą. Organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego. Organ naruszył zasady K.p.a. dotyczące zaufania do organów państwa. Skarżący nie otrzymał możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Skarżący był traktowany nierówno i dyskryminująco. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o płatnościach rolnośrodowiskowych.

Godne uwagi sformułowania

w postępowaniu przed organami ARiMR wyłączone jest stosowanie m.in. art. 7 i art. 77 § 1 Kpa organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy w przypadku upraw wielokośnych i rotacyjnych (WUZ - wieloletnie użytki zielone), w protokole szacowania szkód w całym sezonie wegetacyjnym straty są prezentowane osobno dla każdego z pokosów/rotacji pomoc zostanie pomniejszona o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód [...] co najmniej 50% powierzchni upraw [...] nie było ubezpieczone

Skład orzekający

Anna Sokołowska

przewodniczący

Elżbieta Dziel

sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej za szkody suszowe, zasady ustalania wysokości pomocy, znaczenie ubezpieczenia upraw, ograniczenia stosowania K.p.a. w postępowaniu przed ARiMR."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia ARiMR i stanu prawnego z 2023/2024 roku. Wyłączenie stosowania art. 7 i 77 K.p.a. jest specyficzne dla ARiMR.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla rolników tematu pomocy finansowej za szkody suszowe, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym niż dla szerokiej publiczności.

Rolnik walczy o pełną rekompensatę za suszę. Sąd wyjaśnia, dlaczego część strat nie została uwzględniona.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 494/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par.13 zze ust.1, ust.8, ust. 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 czerwca 2024 r. nr 9016-242/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. i Miasta K. z siedzibą w K. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w sprawie przyznania J. P. (dalej: "strona" bądź "skarżący") pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu [...] marca 2024 r. (data stempla pocztowego) strona złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach. Do wniosku strona załączyła protokół z szacowania zakresu i wysokości szkód
w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2023 z dnia [...] grudnia 2023 r. oraz informację o uprawach i szkodach w wyniku suszy z dnia [...] listopada 2023 r.
W ww. informacji strona wykazała następujące uprawy dotknięte suszą:
1. Koniczyna czerwona [...] ha P., uznana szkoda – pokos [...]% pokos 2: [...]%;
2. mieszanka jednoroczna traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha P., uznana szkoda: rotacja1:[...] % rotacja 2: [...]%,
3. mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha P., uznana szkoda-rotacja 1:[...]% rotacja 2: [...]%;
4. mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha P., uznana szkoda: pokos 1:[...]%, pokos 2:[...]%;
5. mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha P., uznana szkoda – rotacja1:[...]%,rotacja 2:[...]%;
6. mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha P., uznana szkoda-pokos1:[...]%, pokos 2:[...]%;
7. mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha P., uznana szkoda – rotacja1:[...]%, rotacja 2: [...]%;
8. owies [...] ha P., uznana szkoda – [...]%;
9.TUZ [...] ha P., uznana szkoda – pokos 1: [...]%;
10.TUZ [...] ha P., uznana szkoda – pokos 1: [...]%;
11.TUZ [...] ha P., uznana szkoda – pokos 1: [...]%;
12.TUZ [...] ha P., uznana szkoda – pokos 1: [...]%;
13.TUZ [...] ha P., uznana szkoda – [...]%;
14.TUZ [...] ha P., uznana szkoda – [...]%;
15.TUZ [...] ha P., uznana szkoda – [...]%;
Pozostałe uprawy i nieużytki.
W dniu [...] kwietnia 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu stronie pomocy finansowej w wysokości [...] złotych. Decyzja została doręczona w dniu [...] kwietnia 2024 r.
W dniu [...] kwietnia 2024 r. (data stempla pocztowego) do Biura Powiatowego
w K. wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji.
Strona stwierdziła, że w decyzji organu I instancji nie została uwzględniona całość powierzchni gospodarstwa, zostały pominięte pozycje od 8 do 15 załączonej do wniosku informacji o uprawach i szkodach w wyniku suszy z dnia [...] listopada 2023 r.
Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony zawartym w odwołaniu stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy. Powołując treść § 13zze ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., zw. dalej: "rozporządzeniem") wskazał, że w 2023 r. i 2024 r. Agencja udzielała pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6.
Organ odwoławczy powołał następnie treść § 13zze ust. 8 oraz § 13zze ust. 10 ww. rozporządzenia, wskazującego w jaki sposób ustala się wysokość pomocy finansowej.
Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 21 lutego 2024 r. Minister Rolnictwa
i Rozwoju Wsi określił termin składania wniosków na okres od dnia 29 lutego 2024 r. do dnia 15 marca 2024 r. oraz ustalił stawki pomocy, które szczegółowo przytoczył.
Następnie organ odwoławczy powołał treść § 13zze ust. 11, § 13zze ust.12 oraz § 13 zze ust. 10 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu
i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wskazujących, jakich wartości łączna wysokość pomocy nie może przekroczyć oraz
w jakich sytuacjach pomoc finansowa zostanie pomniejszona o 50 %.
Dokonując następnie analizy całego materiału dowodowego organ odwoławczy zwrócił uwagę, że :
Po pierwsze, decyzja organu I instancji nr [...]
w sprawie o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, uwzględnia wszystkie uprawy, dla których w informacji o uprawach wskazano straty wynoszące powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym, w tym uprawy wyszczególnione w poz. 8-15 ww. informacji. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że w przypadku upraw wielokośnych i rotacyjnych (WUZ - wieloletnie użytki zielone), w protokole szacowania szkód w całym sezonie wegetacyjnym straty są prezentowane osobno dla każdego
z pokosów/rotacji i mogą przybierać wartość od 0% do 100% dla każdego
z pokosów/rotacji, przy czym uprzednio dla każdego z pokosów/rotacji została proporcjonalnie przypisana wartość produkcji, a suma tych wartości jest równa rocznej wartości produkcji zdanej uprawy.
W przypadku uprawy wielokośnej i rotacyjnej, łączna roczna wartość produkcji takiej uprawy została podzielona pomiędzy poszczególne pokosy (lub rotacje)
w następujący sposób:
• uprawa z dwoma pokosami/rotacjami: I pokos/rotacja [...]% średniej rocznej produkcji z danej uprawy, II pokos/rotacja [...]% średniej rocznej produkcji z danej uprawy,
• uprawa z trzema pokosami/rotacjami: I pokos/rotacja [...]% średniej rocznej produkcji z danej uprawy, II pokos/rotacja [...]% średniej rocznej produkcji z danej uprawy, III pokos/rotacja [...]% średniej rocznej produkcji zdanej uprawy.
Organ odwoławczy przedstawił w ujęciu tabelarycznym sposób wyliczenia straty w odniesieniu do każdej z upraw, ujętej w informacji o uprawach i szkodach w wyniku suszy. Organ odniósł wartość podaną w ww. informacji do ilości pokosów i procentowego udziału szkody w tych pokosach.
Po wykonaniu tych działań, wyliczono stratę na:
- koniczyna czerwona [...] ha - [...]%,
- mieszanka jednoroczna traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha- [...]% (poniżej [...]%);
- mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha - [...]% (poniżej [...]%);
- mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha - [...] % (poniżej [...]%);
- mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha - [...] % (poniżej [...]%);
- mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha - [...] %;
- mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi [...] ha - [...] %.
Dlatego też, powierzchnia [...] ha nie została uwzględniona do płatności.
Po drugie, zgodnie ze złożonymi wraz z wnioskiem dokumentami, całkowita powierzchnia upraw rolnych w gospodarstwie (na podstawie protokołu oraz informacji
o uprawach) wynosi [...] ha w tym: WUZ (wieloletnie użytki zielone) - [...] ha oraz uprawy inne niż WUZ- [...] ha.
Po trzecie, zgodnie ze złożonymi dokumentami, kwalifikujące się do płatności uprawy rolne tj. uprawy, na których szkody w 2023 r. wyniosły powyżej [...]% średniej rocznej produkcji roślinnej, zgodnie z informacją o uprawach stanowią łącznie [...] ha w tym: WUZ- [...] ha oraz uprawy inne niż WUZ- [...] ha. Przy czym, strona nie posiada ubezpieczenia [...]% powierzchni upraw.
Po czwarte, obsada zwierząt w gospodarstwie strony na podstawie danych IRZplus wynosi [...] DJP/ha, co w przeliczeniu na łączna powierzchnię WUZ
w gospodarstwie ([...] ha) daje [...] DJP tych użytków, tj. [...] DJP/ha.
Po piąte, w zakresie upraw WUZ wielokośnych rotacyjnych wskazanych
w informacji o uprawach (pozycja 1-7), proporcjonalnie przeliczono i zsumowano wartość szkód w poszczególnych pokosach/rotacjach i ustalono łączna stratę w 2023 r. w tych uprawach. Na tej podstawie w przypadku części powierzchni upraw WUZ ( pozycja [...] informacji o uprawach) na łącznej powierzchni [...] ha ustalono, że straty wynoszą poniżej [...]%.
Organ odwoławczy stwierdził, że uwzględniając powyższe, przyznaniu pomocy podlegała łączna powierzchnia [...] ha tj. powierzchnia działek w informacji
o uprawach wskazanych w pozycji [...], a więc również pozycji od [...], które
w niniejszej sprawie nie zostały pominięte.
Organ odwoławczy wskazał, że płatność naliczono zgodnie z ustaloną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stawką [...] zł za 1 ha powierzchni uprawy, na której szkody spowodowały utratę co najmniej [...]% plonu i mniej niż [...]% plonu, w tym wieloletnich użytków zielonych, na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy, konie lub gęsi wynosi co najmniej [...] sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na [...] ha tych użytków. Zgodnie jednak z § 13zze ust. 14 rozporządzenia, pomoc dla strony została pomniejszona o 50% gdyż w dniu wystąpienia szkód nie posiadała ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w plonie głównym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych.
Sumując organ odwoławczy stwierdził, że płatność naliczono do powierzchni upraw wskazanych w pozycji 1,6-15 informacji o uprawach, wg. stawki początkowej [...] złotych pomniejszonej o [...]% (brak ubezpieczenia upraw) i przedstawił wzór, na podstawie którego wartość pomocy finansowej wyliczono na kwotę [...]zł.
W ocenie organu odwoławczego, rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy.
Nadto, organ odwoławczy stwierdził, iż nie doszło do naruszenia przez organ
I instancji przepisów materialnych i proceduralnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie do ponownego rozpoznania zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa oraz zasądzenie na rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wniósł o przeprowadzenie
w sprawie dowodów:
- odwołania z dnia [...].04.2024r.;
- informacji o uprawach i szkodach w wyniku suszy, wygenerowanej z dnia [...] listopada 2023r. (2 karty);
- protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych susza w roku 2023 (3 karty);
- rejestr działań agrotechnicznych uprawa objętych wnioskiem (8 kart).
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I . Naruszanie prawa procesowego mającego wpływ na rozpoznanie sprawy, tj:
a) art. 7 Kpa i art. 77 Kpa, art. 78 Kpa, art. 80 Kpa, poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego na skutek pominięcia przy ocenie materiału dowodowego dokumentów skarżącego potwierdzających areał obszarów objętych suszą w gospodarstwie rolnym skarżącego tj.
- informacji o uprawach uszkodzonych i szkodach w wyniku suszy (data kalkulacji z 2023-11-29);
- pominięcia przy ocenie zakresu suszy połowy areału upraw wymienionych pod pozycją [...];
- błędne przyjęcie pomniejszenia dot. upraw wymienione pod pozycją [...] (trwałe użytki zielone TUZ) o [...]%;
a) art. 8 k.p.a., poprzez działania ARiMR powodujące podważenie zaufania skarżącego do organów państwa, na skutek dokonania pomniejszenia płatności w części dotyczącej części areału objętego suszą w 2023r., pola opisane pod pozycja [...];
b) art. 10 § 1 k.p.a., albowiem skarżący nie otrzymał zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło jej dalszą obronę swojego stanowiska
i przedstawienie dodatkowych dowodów dla obrony swoich racji;
c) art. 2, 7 i 32 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne, dyskryminującego traktowanie skarżącego.
II. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
a) § 2 ust. 1 pkt 1- 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2O13 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. poz. 361 ze zm.), poprzez uznanie, iż skarżący nie spełnił warunków przyznania płatności w ramach realizacji wariantu 2.1 (uprawy rolnicze) i wariantu 2.3. (trwałe użytki zielone) - na skutek uznania, iż skarżący nie spełnił wymogów przyznania płatności;
b) § 12 ust. 2 pkt 1, § 23 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia - na skutek uznania, iż dane z wniosku o przyznanie płatności nie są zgodne ze stanem faktycznym, gdyż na zadeklarowanych działkach brak zadeklarowanej rośliny koniczyny białej.
W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął argumentację podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja wbrew zarzutom skargi odpowiada prawu.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody
w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w postaci suszy. W ocenie skarżącego organ ustalając wysokość pomocy niezasadnie pominął część areału objętego suszą. Nie budzi wątpliwości, że skarżący jest producentem rolnym, którego gospodarstwo rolne zostało dotknięte suszą, natomiast sporny jest zakres przyznanej pomocy.
W pierwszej kolejności należy jednak odnieść się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 Kpa. W tym zakresie wymaga zaś zauważenia, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199)
w postępowaniu przed organami ARiMR wyłączone jest stosowanie m.in. art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Jak wynika z przywołanych regulacji prawnych, ustawodawca ograniczył zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego unormowanych w przepisach Kpa. W omawianej kategorii spraw uczynił bowiem wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 Kpa, a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 Kpa zgodnie, z którą organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez producenta rolnego. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy - tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności (por. wyroki NSA: z 22 września 2021 r., I GSK 182/21; z 7 lipca 2021 r., I GSK 1950/18, CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że do wniosku o udzielenie pomocy finansowej producent rolny załączył: protokół
z szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2023 z dnia [...] grudnia 2023 r. oraz informację o uprawach i szkodach w wyniku suszy z dnia [...] listopada 2023 r. Zdaniem sądu przedłożone przez stronę dokumenty zostały rozpatrzone przez organ i ocenione w całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia
w tej sprawie przepisów postępowania.
Nakreślając natomiast ramy przepisów materialnoprawnych znajdujących zastosowanie w sprawie wskazać należy na znajdujące zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015r., poz. 187 dalej rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r.).
Zgodnie z § 13zze ust. 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015r. w 2023 i 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
3) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023r.:
a) gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, lub
b) suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały obliczone za pomocą publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy.
Stosownie natomiast do § 13zze ust. 8 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. wysokość pomocy ustala się jako iloczyn powierzchni uprawy, na której zgodnie z protokołem oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 ww. rozporządzenia albo § 13zzd ust. 5 ww. rozporządzenia albo kalkulacją oszacowania szkód, o której mowa w §13zzd ust. 7 ww. rozporządzenia, powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, i stawki pomocy.
Zgodnie z § 13zze ust. 10 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. w dniu 21 lutego 2024 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi określił termin składania wniosków na okres od dnia 29 lutego 2024 r. do dnia 15 marca 2024 r. oraz ustalił następujące stawki pomocy; - 1000 zł na 1 ha powierzchni uprawy, na której szkody powstałe w wyniku wystąpienia w 2023 r. suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny spowodowały utratę co najmniej 70% plonu, w tym wieloletnich użytków zielonych, na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy, konie lub gęsi wynosi co najmniej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków. Stawka ta nie dotyczy wieloletnich użytków zielonych, na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy, konie lub gęsi na 1 ha tych użytków wynosi poniżej 0,3 sztuki dużej jednostki, oraz powierzchni upraw owocujących drzew owocowych, owocujących krzewów owocowych 3 lub truskawek, na których wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. przymrozków wiosennych, gradu lub huraganu;
- 500 zł na 1 ha powierzchni uprawy, na której szkody powstałe w wyniku wystąpienia w 2023 r. suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi łub lawiny spowodowały utratę co najmniej 30% plonu i mniej niż 70% plonu, w tym wieloletnich użytków zielonych, na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy, konie lub gęsi wynosi co najmniej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków. Stawka ta nie dotyczy wieloletnich użytków zielonych, na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy, konie lub gęsi wynosi poniżej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków oraz upraw owocujących drzew owocowych, owocujących krzewów owocowych lub truskawek, w których wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. przymrozków wiosennych, gradu lub huraganu; - 500 zł na 1 ha powierzchni wieloletnich użytków zielonych, na której szkody powstałe w wyniku wystąpienia w 2023 r. suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny spowodowały utratę co najmniej 70% plonu, i na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy, konie lub gęsi, wynosi poniżej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków;
- 250 zł na 1 ha powierzchni wieloletnich użytków zielonych, na której szkody powstałe w wyniku wystąpienia w 2023 r. suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny spowodowały utratę co najmniej 30% plonu, i mniej niż 70% plonu, i na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy, konie lub gęsi, wynosi poniżej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków.
Zgodnie z ww. ogłoszeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 lutego 2024 r., przeliczenie zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy, konie lub gęsi na duże jednostki przeliczeniowe będzie dokonywane stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. poz. 483 i 1653).
Dalej z § 13zze ust. 11 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. wynika, że łączna wysokość pomocy nie może przekroczyć:
1) 80% kwoty obniżenia dochodu z produkcji roślinnej - obliczonego zgodnie z art. 25 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2472;
2) 90% kwoty obniżenia dochodu z produkcji roślinnej - obliczonego zgodnie z art. 25 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2472 - dla gospodarstw rolnych położonych na obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami określonymi w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Zgodnie z przepisem § 13zze ust. 12 ww. rozporządzenia, w przypadku, gdy łączna wysokość pomocy oraz pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów wraz z odszkodowaniem z zakładu ubezpieczeń przekraczałaby kwotę równą wartości 80% lub 90% kwoty obniżenia dochodu, pomocy udziela się w wysokości stanowiącej różnicę między kwotą równą wartości 80% lub 90% kwoty obniżenia dochodu, a wysokością pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów i otrzymanych odszkodowań.
W myśl § 13zze ust. 14 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., pomoc zostanie pomniejszona o 50%, jeżeli:
1) w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2023 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczone co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, huraganu, piorunu, powodzi, obsunięcia się ziemi lub lawiny;
2) w gospodarstwie rolnym, w którym wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem w 2023 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, co najmniej 50% powierzchni upraw uprawianych w plonie głównym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczone od ryzyka suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków 5 wiosennych, powodzi lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew odmiennym twierdzeniom skargi w decyzji organu pierwszej instancji uwzględnione zostały wszystkie uprawy, dla których w informacji o uprawach wskazano straty wynoszące powyżej [...]% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym, w tym także, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, uprawy wyszczególnione w poz. 8-15 przedłożonej przez producenta rolnego informacji.
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, w przypadku upraw wielokośnych
i rotacyjnych (WUZ - wieloletnie użytki zielone), w protokole szacowania szkód w całym sezonie wegetacyjnym straty są prezentowane osobno dla każdego z pokosów/rotacji
i mogą przybierać wartość od 0% do 100% dla każdego z pokosów/rotacji, przy czym uprzednio dla każdego z pokosów/rotacji została proporcjonalnie przypisana wartość produkcji, a suma tych wartości jest równa rocznej wartości produkcji z danej uprawy.
W przypadku uprawy wielokośnej i rotacyjnej łączna roczna wartość produkcji takiej uprawy jest podzielona pomiędzy poszczególne pokosy (lub rotacje) w następujący sposób:
- uprawa z dwoma pokosami/rotacjami; I pokos/rotacja [...]% średniej rocznej produkcji z danej uprawy, II pokos/rotacja [...]% średniej rocznej produkcji z danej uprawy,
- uprawa z trzema pokosami/rotacjami: I pokos/rotacja [...]% średniej rocznej produkcji z danej uprawy, II pokos/rotacja [...]% średniej rocznej produkcji z danej uprawy, III pokos/rotacja [...]% średniej rocznej produkcji zdanej uprawy.
Tym samym przy przenoszeniu danych z "Informacji o uprawach i szkodach
w wyniku suszy'’ należy proporcjonalnie przeliczyć a następnie zsumować wskazane
w tejże informacji wartości przypisane do upraw wielokośnych i rotacyjnych. Wskazania w tym miejscu wymaga, że w przedłożonej do organu przez producenta informacji
o uprawach i szkodach w wyniku suszy w odniesieniu do poszczególnych wymienionych w tejże informacji upraw wskazano w jakim procencie została uznana szkoda odrębnie co do pokosu 1 i pokosu 2, analogicznie w przypadku upraw rotacyjnych także wskazano odrębnie procent uznanej szkody w odniesieniu do poszczególnych rotacji.
Organ wyliczenia te przedstawił w tabeli, w której uwzględniono proporcjonalną stratę w I pokosie/rotacji ([...]%) i proporcjonalną stratę w II pokosie/rotacji ([...]%).
W konsekwencji po uwzględnieniu rozbicia całego plonu na I pokos/rotację i II pokos rotację i odniesieniu wykazanej w informacji o uprawach i szkodach w wyniku suszy wysokości uznanej szkody powierzchnia [...] ha nie została uwzględniona do płatności. W przypadku bowiem części powierzchni upraw WUZ (pozycja 2-5 informacji o uprawach) na łącznej powierzchni [...] ha ustalono, że straty wynoszą poniżej [...]%. Tak więc przyznaniu pomocy podlegała łączna powierzchnia [...] ha tj. powierzchnia działek w informacji o uprawach wskazanych w pozycji 1, 6-15, a więc w przeciwieństwie do twierdzeń skargi, również pozycji od 8 do 15, które nie zostały pominięte.
Organ naliczył płatność zgodnie z ustaloną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ogłoszeniu z dnia 21 lutego 2024 r., stawką 500 zł za 1 ha powierzchni uprawy, na której szkody spowodowały utratę co najmniej 30% plonu i mniej niż 70% plonu, w tym wieloletnich użytków zielonych, na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy, konie lub gęsi wynosi co najmniej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków.
Wyliczona w ten sposób płatność została zgodnie z przytoczonym powyżej
§ 13zze ust. 14 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. pomoc dla skarżącego została pomniejszona o 50% gdyż w dniu wystąpienia szkód nie posiadał ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w plonie głównym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych.
Prawidłowo zatem organ naliczył płatność do powierzchni upraw wskazanych w
pozycji 1, 6- 15 informacji o uprawach, wg. stawki początkowej [...] złotych pomniejszonej o [...]% (brak ubezpieczenia upraw).
Organy obu instancji dokonały zbadania wniosku skarżącej pod kątem zasadności wnioskowanej płatności, zebrały materiał dowodowy w sprawie w celu ustalenia stanu faktycznego, odniosły go do obowiązujących przepisów i dokonały jego oceny oraz wywiodły z niego logiczne wnioski. Organy wyjaśniły dlaczego skarżącemu została przyznana pomoc we wskazanej w decyzji płatności.
Sformułowany w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego:
"a) § 2 ust. 1 pkt 1- 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2O13 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. poz. 361 ze zm.), poprzez uznanie, iż skarżący nie spełnił warunków przyznania płatności w ramach realizacji wariantu 2.1 (uprawy rolnicze) i wariantu 2.3. (trwałe użytki zielone) - na skutek uznania, iż skarżący nie spełnił wymogów przyznania płatności;
b) § 12 ust. 2 pkt 1, § 23 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia - na skutek uznania, iż dane z wniosku o przyznanie płatności nie są zgodne ze stanem faktycznym, gdyż na zadeklarowanych działkach brak zadeklarowanej rośliny koniczyny białej", nie mógł być uwzględniony, albowiem jego lektura prowadzi do wniosku, że nie dotyczy rozpoznawanej sprawy, przywołano w nim bowiem przepisy dotyczące płatności rolnośrodowiskowej, natomiast przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach spowodowane wystąpieniem w 2023 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku dowodowego albowiem dotyczył on przeprowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, nie są to zatem dowody uzupełniające o jakich mowa w art. 106 § 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: " p.p.s.a.), stosownie do którego sąd może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Mając na uwadze powyższe rozważania, sąd uznał zarzuty skargi w tej części za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI