I SA/Sz 493/24

I SA/Sz 493/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 162 par. 2, art. 194 par. 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "organ I instancji") decyzją z dnia 7 lutego 2024 r., nr 3215-SPA.4105.336.2023.11 określił S. K. (dalej: "strona", "skarżąca") zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki M. o numerze nadwozia [...], rok produkcji [...], pojemność silnika [...] cmł, moc [...] kW. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że decyzja ta została doręczona stronie w dniu 26 lutego 2024 r.
Pismem (bez daty, data nadania 6 maja 2024 r.) strona skierowała do organu I instancji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wskazała, że w korespondencji odebranej z poczty w dniu 26 lutego 2024 r. były dokumenty sprawy 3215-SPA.4035.335.2023 i oraz że decyzja, która miała być do niej wysłana także ma taki numer, tylko poprawiony długopisem na szóstkę. Strona wskazała, że na całą korespondencję w sprawie 3215-SPA.4035.336.2023 odpowiadała w terminie (odpowiedzi były 17 grudnia 2023 r. jak również 25 kwietnia 2024 r.), przedstawiła wszystkie dokumenty i podała swój adres zamieszkania: ul. [...]. Strona oświadczyła, że nie wiedziała co mogło być fizycznie do niej wysłane, myślała że to zwykły błąd biurowy więc nie miała podstaw do wniesienia jakiejkolwiek reklamacji w tej sprawie. O wydanej decyzji dowiedziała się od prawnika w dniu 29 kwietnia 2024 r. Ponieważ nie miała fizycznie decyzji, która nie została jej doręczona, nie mogła zapoznać się z jej treścią. Uniemożliwiło to wniesienie odwołania w ustawowym terminie. Z tych przyczyn do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło bez winy strony. Wraz z wnioskiem strona złożyła odwołanie od ww. decyzji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: "organ II instancji", "DIAS") postanowieniem z dnia 17 czerwca 2024 r., nr 3201-IOA.4105.12.2024 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że organ I instancji postanowieniem z dnia 29 listopada 2023 r., nr 3215-SPA.4105.336.2023.4 zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego powstałego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki M. , nr nadwozia [...] Postanowienie to zostało wysłane na adres podany przez stronę w deklaracji podatkowej, tj. ul. [...] i doręczone stronie osobiście w dniu 11 grudnia 2023 r. Decyzja organu I instancji została wysłana na ten sam adres i również osobiście odebrana przez skarżącą w dniu 26 lutego 2024 r. Decyzja została doręczona skutecznie, a 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 11 marca 2024 r. Odwołanie od decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 6 maja 2024 r., więc z uchybieniem terminu, co DIAS stwierdził w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2024 r., nr 3201-IOA.4105.11.2024.
Organ II instancji wskazał, że po skonfrontowaniu twierdzenia skarżącej o powzięciu informacji o wydaniu decyzji dopiero w dniu 29 kwietnia 2024 r. z dokumentami zgromadzonymi w sprawie, w szczególności z treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki listowej nr [...] stwierdził, że w sprawie nie zaistniała przesłanka złożenia wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Treść ww. potwierdzenia odbioru dowodzi, że decyzję strona odebrała osobiście 26 lutego 2024 r., a zatem nie sposób dać wiary, że w tym dniu nie zapoznała się z jej treścią. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona złożyła dopiero 6 maja 2024 r. (data nadania wniosku). Świadczy to niewątpliwie o przekroczeniu terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p.
Ponadto w ocenie DIAS strona nie wykazała w sposób przekonujący, by do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Wbrew twierdzeniom skarżącej doręczona jej w dniu 26 lutego 2024 r. korespondencja dotyczyła sprawy 3215-SPA.4105.336.2023.11, co potwierdza treść zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki listowej nr [...], która zawierała decyzję nr 3215-SPA.4105.336.2023.11. Z potwierdzenia odbioru wynika, że w kopercie znajdowała się jedynie ta decyzja, której odbiór strona pokwitowała osobiście. W kopercie nie mogła znajdować się korespondencja dotycząca sprawy 3215-SPA.4035.335.2023 ponieważ sprawa ta dotyczyła innego podatnika, była skierowana na inny adres, zaś sama decyzja została wydana 24 stycznia 2024 r., zatem dwa tygodnie wcześniej. Fakt, że wydrukowany komputerowo nr decyzji 3215-SPA.4105.335.2023.11 został odręcznie długopisem zmieniony na 3215-SPA.4105.336.2023.11 nie ma żadnego znaczenia w sprawie. W dniu 26 lutego 2024 r. skarżąca odebrała osobiście w placówce pocztowej skierowaną do niej decyzję o właściwym nr, tj. 3215-SPA.4105.336.2023.11 i miała możliwość zapoznania się z jej treścią. Nie są wiarygodne twierdzenia strony, że z decyzją zapoznała się dopiero 29 kwietnia 2024 r. Strona miała możliwość zapoznania się z treścią decyzji odebranej przez nią osobiście w placówce pocztowej w dniu 26 lutego 2024 r., niezależnie od tego czy decyzja ta miała od razu właściwy znak, czy znak poprawiony długopisem. Z treści decyzji jasno wynika, do kogo została skierowana i jakiego pojazdu dotyczy. Strona miała możliwość odczytać w jakiej wysokości organ I instancji określił jej zobowiązanie podatkowe, mogła zapoznać się z pouczeniem decyzji, z którego jasno wynika, że odwołanie powinna wnieść w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. Jeżeli rzeczywiście strona nie zapoznała się z treścią decyzji z uwagi na poprawiony znak oznacza to, że zrezygnowała z zasad obowiązujących osobę dbającą należycie o swoje interesy. Nie został spełniony ustawowy warunek braku zawinienia w uchybieniu terminu. Strona nie uprawdopodobniła, że uchybiła terminowi bez swojej winy. Końcowo DIAS stwierdził, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, a zatem dopełniła czynności dla której określony był termin. Jednak wobec niespełnienia wszystkich przesłanek z art. 162 O.p. łącznie DIAS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. postanowienie S. K., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż okoliczności na które powołała się skarżąca nie uzasadniają przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a także uznanie, iż skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz nie wniosła odwołania od decyzji w terminie ze swojej winy,
2. art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz ustosunkowania się do zastrzeżeń skarżącej w zakresie jakim wskazała ona, iż w wyniku błędu w doręczonej jej korespondencji oznaczonej na kopercie jako sprawa 3215-SPA.4105.336.2023.11 znajdowała się decyzja wydana w dniu 24 stycznia 2024 r. w sprawie jej męża J. K. znak: 3215-SPA.4105.335.2023.11,
3. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w swoich wyjaśnieniach wskazywała, iż w dniu 26 lutego 2024 r. doręczono jej wprawdzie korespondencję wysłaną przez organ I instancji znak: 3215-SPA.4105.336.2023.11, ale wewnątrz koperty znajdowała się decyzja z dnia 24 stycznia 2024 r. wydana w sprawie jej męża J. K. znak: 3215-SPA.4105.335.2023.11. Podnosiła także, że wydana w jej sprawie decyzja z dnia 7 lutego 2024 r. miała pierwotnie błędne oznaczenie jako 3215-SPA.4105.335.2023.11, które następnie poprawiono długopisem na 3215-SPA.4105.336.2023.11. Tym samym, w wyniku omyłki, skarżąca nie otrzymała nigdy prawidłowej decyzji, zatem nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wskazała również, że wobec niej i jej męża toczą się obecnie trzy postępowania w przedmiocie ustalenia podatku akcyzowego i dotychczas każde z małżonków terminowo wnosiło odwołania i skargi w tych sprawach.
Wydając postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ uznał, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie terminu 7 dni od dnia kiedy strona dowiedziała się o uchybieniu terminu. Organ zaprzeczył również, iż możliwe było aby zaszła opisana przez skarżącą pomyłka i zawartość skierowanej do niej przesyłki była inna niż opisana na kopercie. W ocenie skarżącej organ odwoławczy nie wyjaśnił dokładnie okoliczności sprawy, nie dokonał szczegółowej analizy akt sprawy 3215-SPA.4105.335.2023.11 oraz 3215-SPA.4105.336.2023.11 i nie podjął jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej celem wykluczenia omyłki lub błędu w doręczeniu korespondencji, założył natomiast z góry, że twierdzenia skarżącej są nieprawdziwe. Tymczasem mając na uwadze wielość toczących się wobec skarżącej i jej męża spraw, ich podobieństwo (wszystkie dotyczą podatku akcyzowego za pojazd M. o różnych numerach VIN) oraz liczne zawiadomienia i pisma kierowane do nich w tych sprawach, a także widoczne w aktach sprawy 3215-SPA.4105.336.2023.11 omyłkowe i błędne oznaczenie wydawanych decyzji znakami innych spraw, nie sposób wykluczyć, że w istocie doszło do opisanej przez skarżącą sytuacji i do uchybienia terminu doszło bez jej winy.
W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2024 r., nr 3201-IOA.4105.12.2024, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 7 lutego 2024 r., nr 3215-SPA.4105.336.2023.11, określającej zobowiązanie podatkowe.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że postawione w skardze zarzuty naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. czy też art. 7 i 8 k.p.a. nie mogły odnieść skutku, bowiem w sprawie nie znajdowały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego tylko Ordynacji podatkowej. Niemniej jednak kwestią sporną pozostaje zasadność przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 7 lutego 2024 r., nr 3215-SPA.4105.336.2023.11.
Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 162 O.p., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając jednocześnie czynności, dla której termin był określony (§ 2).
Wskazać należy, iż przywrócenie terminu jest aktualne wówczas gdy nastąpiło uchybienie terminu procesowego. Uchybienie terminu jest stanem obiektywnym i do jego stwierdzenia upoważnia zestawienie terminów zdarzeń prawnie znaczących, tj. daty doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej i daty wniesienia środka odwoławczego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy postanowieniem z dnia 17 czerwca 2024 r., nr 3201-IOA.4105.11.2024 DIAS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji. Zatem kwestie związane ze skutecznością doręczenia decyzji – a zdaniem Sądu w istocie do tego zmierza argumentacja skargi – powinny być podniesione w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Natomiast w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – jeżeli stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania – powinny być oceniane przesłanki warunkujące przywrócenie uchybionego terminu (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 532/13).
Przesłankami zastosowania instytucji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest dochowanie 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o jego przywrócenie, wniesienie samego odwołania oraz uprawdopodobnienie przez zainteresowaną osobę braku swojej winy. Wskazać przy tym należy, że badanie braku winy w niezachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej następuje według obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od podmiotu dbającego należycie o własne interesy i obejmuje wszystkie okoliczności sprawy. Stąd, przywrócenie terminu jest możliwe jedynie wówczas, gdy uchybienie to nastąpiło wskutek przeszkody, której zainteresowany podmiot nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast w przypadku, gdy zainteresowanemu podmiotowi można przypisać choćby lekkie niedbalstwo, to wówczas brak jest podstaw do przywrócenia terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że podstawą przywrócenia terminu może być nagłe, nieprzewidywalne zdarzenie, a nie zdarzenie, które można lub należy przewidzieć (por. np. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt I FSK 2126/18; z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt II GSK 3387/17; z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 475/17).
W ocenie Sądu trafnie DIAS uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, nie dając przy tym wiary, że skarżąca dowiedziała się o decyzji z dnia 7 lutego 2024 r., nr 3215-SPA.4105.336.2023.11 dopiero w dniu 29 kwietnia 2024 r. od swojego pełnomocnika. Rzeczoną decyzję skarżąca odebrała bowiem osobiście w dniu 26 lutego 2024 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 6 maja 2024 r.
Słusznie również stwierdził DIAS, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, nie dając wiary twierdzeniom skarżącej, że przesyłka, którą odebrała w dniu 26 lutego 2024 r. nie zawierała decyzji z dnia 7 lutego 2024 r., nr 3215-SPA.4105.336.2023.11, lecz decyzję z dnia 24 stycznia 2024 r., nr 3215-SPA.4105.335.2023.11. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bowiem, że przesyłka, którą skarżąca odebrała w dniu 26 lutego 2024 r. zawierała decyzję z dnia 7 lutego 2024 r., nr 3215-SPA.4105.336.2023.11. Nie mają przy tym znaczenia podnoszone przez skarżącą okoliczności odręcznego poprawienia nr decyzji czy też faktu prowadzenia przez organ I instancji kilku postępowań wobec skarżącej i jej męża. Z treści doręczonej decyzji jasno wynika do kogo jest skierowana, jakiego pojazdu dotyczy i w jakiej wysokości zostało określone zobowiązanie podatkowe, a także jaki jest sposób i termin na wniesienie odwołania. Brak zapoznania się z treścią decyzji z uwagi na jej poprawiony nr czy też brak podjęcia działań w przypadku otrzymania decyzji skierowanej do innej osoby należy poczytywać jako brak starannego działania.
Wskazać przy tym należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta ono z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim poświadczone (por. np. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt I FZ 19/25; z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt I OZ 25/25; z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt I FZ 258/24; z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt II FZ 79/24). Należy w związku z tym podkreślić, że to w interesie odbierającej przesyłkę było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczyniła, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia jej przesyłki zawierającej, zgodnie z opisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, decyzję z dnia 7 lutego 2024 r., nr 3215-SPA.4105.336.2023.11. Przyjęcie bowiem dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości, przeczyłoby sensowi potwierdzenia odbioru przesyłki. W każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu czy też inny dokument (por. np. wyrok NSA z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 3639/21; postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2636/14).
Co prawda, zgodnie z art. 194 § 3 O.p. jest możliwe przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu rzędowego, jednakże skarżąca nie podważyła skutecznie wiarygodności zwrotnego potwierdzenia odbioru i nie wykazała, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Same twierdzenia skarżącej są w tym zakresie niewystarczające.
Nie są przy tym uzasadnione zarzuty dotyczące braku analizy akt spraw 3215-SPA.4105.335.2023.11 i 3215-SPA.4105.336.2023.11 oraz braku jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej celem wykluczenia omyłki czy błędu w doręczeniu korespondencji. Organ II instancji oprócz analizy zwrotnego potwierdzenia odbioru, w zaskarżonym postanowieniu wskazał bowiem, że sprawa 3215-SPA.4105.335.2023.11 dotyczy innego podatnika (męża skarżącej), korespondencja w tej sprawie była kierowana na inny adres, zaś sama decyzja została wydana w dniu 24 stycznia 2024 r. Okoliczności te są również znane Sądowi z urzędu (sprawa sygn. akt I SA/Sz 493/24).
W tym stanie sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.
Powołane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na http://orzeczenia.nsa.gov.pl.