III SA/Łd 443/22

III SA/Łd 443/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /sprawozdawca/
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 465/23 - Wyrok NSA z 2025-11-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 2094
art. 89 ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 4 maja 2022 r. nr 1001-IOA.4246.2.2022.6.BS UNP 1001-22-047117 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach oddala skargę. a.l.
Uzasadnienie
Decyzją z 4 maja 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 29 grudnia 2021 r. wymierzającą D.T.:
- karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za urządzanie bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia gier hazardowych na automacie: HOT SPOT nr JP8,
- karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za urządzanie bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia gier hazardowych na automacie: Apex nr AP/010/15.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
16 marca 2018 r. w bezobsługowym lokalu mieszczącym się w Ł. przy ul. [...], funkcjonariusze Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi dokonali kontroli w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier na automatach, o których mowa w ustawie z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2094 ze zm.; dalej: "u.g.h."). Ze sporządzonej na tę okoliczność notatki z kontroli i protokołu przeprowadzenia eksperymentu procesowego nr [...] z 16 marca 2018 r. wraz z załączonymi dokumentami wynika, że w lokalu tym znajdowały się dwa urządzenia do gier o nazwach: HOT SPOT nr JP8 i Apex nr AP/010/15. Urządzenia posiadały wygląd i typowe elementy dla automatów do gier losowych występujących w kasynach gry (dwa monitory, wrzutnik monet, akceptor banknotów, przyciski umożliwiające prowadzenie gier).
W celu sprawdzenia, czy gry urządzane na automacie o nazwie HOT SPOT nr JP8 spełniają przesłanki gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, funkcjonariusze przeprowadzili na podstawie art 211 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. czynności w drodze eksperymentu. W celu rozegrania gry automat HOT SPOT nr JP8 zasilono środkami pieniężnymi, które zostały przeliczone na punkty kredytowe do prowadzenia gier. Po wyborze gry i naciśnięciu przycisku "Start" rozpoczynała się gra. Każdemu naciśnięciu przycisku "Start" towarzyszyło pobranie stawki za udział w grze. Ta toczyła się bez udziału gracza, który mógł jedynie obserwować co dzieje się na ekranie urządzenia i oczekiwać na zakończenie gry i jej wynik: przegraną lub wygraną. Podczas eksperymentu, żadna z gier nie zakończyła się wygraną (odpowiednim ułożeniem symboli na bębnach). Na rezultat gry gracz nie miał wpływu. Miały one bowiem charakter losowy. Wobec powyższego uznano, że urządzenie o nazwie HOT SPOT numer JP8 jest automatem do gier hazardowych. Gry urządzane na tym automacie mają charakter losowy. Zaakceptowanie przez automat monety świadczy o jego komercyjnym charakterze. Prowadzone na tym automacie gry, są grami o wygrane pieniężne i rzeczowe. Automat wypełnia więc definicję zawartą w art. 2 ust. 4 u.g.h. W wyniku wyżej opisanego eksperymentu procesowego stwierdzono, że funkcjonowanie wskazanego urządzenia umożliwia urządzanie i prowadzenie gier, o których mowa w przepisach ustawy o grach hazardowych, m.in. art. 2 ust. 3 i 4.
Urządzenie APEX nr AP/010/15 w chwili rozpoczęcia czynności było wyłączone. W związku z tym przeprowadzenie eksperymentu na tym urządzeniu było niemożliwe.
Wobec powyższego automat APEX nr AP/010/15 w ramach postępowania karnego skarbowego sygn. [...], został udostępniony Ł.S. – biegłemu sądowemu w zakresie badań automatów i urządzeń do gier przy Sądzie Okręgowym w P.
Z wydanej 3 lutego 2021 r. opinii z badań nr 13/2021/ŁS wynikało, że zastosowane w automacie oprogramowanie umożliwia rozgrywanie 20 różnych gier. Warunkiem rozpoczęcia jest zakredytowanie urządzenia poprzez wpłatę środków pieniężnych zamienianych przez automat na punkty kredytowe widoczne w polu Credit. Po zakredytowaniu gracz wybiera grę i może ustalić stawkę za grę. Po naciśnięciu przycisku Start/Odbierz na pulpicie, następuje pobranie punktów kredytowych w wysokości stawki wcześniej wybranej, wprawione zostają w ruch bębny z symbolami występującymi w grze. Gra kończy się w momencie samoczynnego zatrzymania bębnów z symbolami. Grający nie ma wpływu na moment zatrzymania bębnów jak i na rezultat gry. Gdy po zatrzymaniu bębnów, symbole na nich ułożą się w układ wygrywający, grający otrzymuje wygraną punktową widoczną w polu WIN, którą może poddać dodatkowemu ryzyku zwielokrotnienia lub przegrania albo dodać do punktów kredytowych do pola Credit. Punkty zgromadzone na liczniku Credit można wypłacić. Urządzenie wypłaca pieniądze w monetach o nominale 5 zł. W oparciu o uzyskane wyniki badania stwierdzono, że gry prowadzone są na urządzeniu elektronicznym. W grach na automacie można uzyskać wygrane pieniężne. Realizacja wypłaty wygranej pieniężnej odbywa się za pośrednictwem urządzenia wypłacającego tzw. hoppera. W grach na automacie można uzyskać wygrane rzeczowe pozwalające na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach. Gry na automacie mają charakter losowy zawierając jednocześnie element losowości, uzyskiwane wyniki rozgrywanych gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego. W celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automacie konieczne jest jego zakredytowanie przez grającego kwotą pieniężną, co świadczy o komercyjnym charakterze gier. Potwierdza to, że gry na automacie spełniają wymogi gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i związku z tym powinny podlegać przepisom wskazanej ustawy.
Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi postanowieniem z 7 września 2021 r. wszczął z urzędu wobec D.T. prowadzącej do 16 lutego 2021 r. działalność gospodarczą pod nazwą D. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z ujawnieniem w lokalu użytkowym dwóch niezarejestrowanych automatów do gier.
W toku tego postępowania postanowieniem z 25 listopada 2021 r. organ dopuścił w poczet materiału dowodowego sprawy szereg dowodów zgormadzonych w postępowaniu karnoskarbowym dotyczącym nielegalnego urządzania gier hazardowych przez D.T. w różnych lokalach na terenie Ł. w postaci m.in. protokołów przesłuchań świadków, z kontroli z 27 kwietnia 2017 r. w tym samym lokalu, umów najmu lokali i dzierżawy powierzchni, materiałów z przeszukań pomieszczeń i lokali.
Decyzją z 29 grudnia 2021 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości po 100 000 zł za urządzanie bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia gier hazardowych na automatach HOT SPOT nr JP8 i Apex nr AP/010/15.
W odwołaniu od powyższej decyzji D.T. zarzuciła:
1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że odpowiedzialność za urządzenie gier na automatach ponosi skarżąca, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do niej, skarżąca nie była użytkownikiem ani konserwatorem tych urządzeń, jak również nie czerpała z nich korzyści, a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że wypełniła dyspozycję art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., w sytuacji gdy nie była urządzającym gry hazardowe; nie współpracowała czynnie z właścicielami urządzeń, nie uczyniła z najmu lokalu stałego źródła dochodu, tym bardziej też nie organizowała tej działalności;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca;
3. naruszenie art. 190 o.p. poprzez brak powiadomienia skarżącej o przeprowadzanych oględzinach i eksperymentach, prowadzące do pozbawienia możliwości obrony.
Skarżąca sformułowała także szereg wniosków dowodowych i wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania.
Przywołaną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 29 grudnia 2021 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach.
Organ drugiej instancji przytoczył treść art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 2 ust. 3 oraz art. 89 u.g.h. i za bezsporne uznał, że w lokalu mieszczącym się w Ł. przy ul. [...] w dniu kontroli znajdowały się dwa automaty do gier hazardowych o nazwach: HOT SPOT nr JP8 oraz Apex nr AP/010/15. Przeprowadzone w trakcie kontroli eksperyment na automacie HOT SPOT nr JP8, oględziny automatów oraz opinia biegłego sądowego nr 13/2021/ŁS z 3 lutego 2021 r. z badań na automacie APEX nr AP/010/15 potwierdziły, że są to automaty do gier hazardowych. Na ujawnionych automatach nie stwierdzono oznaczeń wskazujących na ich dysponenta. Zostały one zatrzymane (protokół zatrzymania rzeczy z 16 marca 2018 r., nr [...]). Na wniosek Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi postanowieniem z 23 marca 2018 r., sygn. akt 2 Di 27.2018 Prokuratura Rejonowa Łódź-Górna zatwierdziła przeszukanie wraz z zatrzymaniem rzeczy. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa rozpatrującego zażalenie D.S.
W ocenie organu drugiej instancji zostało wykazane, że automaty eksploatowane były w lokalu, który nie był objęty koncesją, urządzenia nie posiadały wymaganego urzędowego sprawdzenia oraz nałożonych wymaganych urzędowych zamknięć. Działalność prowadzona przez skarżącą narusza zatem art. 3 u.g.h., zgodnie z którym urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Z kolei art. 23a stanowi, że automaty do gier, urządzenia losujące i urządzenia do gier mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach oraz przez podmioty wykonujące monopol państwa, po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celno-skarbowego.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., odpowiedzialność wynikającą z tej ustawy ponosi "urządzający" gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przez urządzanie gry należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzają do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Przy czym realizowanie nawet jednej z wielu czynności, przyczyniającej się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie, wystarczającym jest do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającego grę hazardową. Do czynności tych niewątpliwie należą czynności związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, w którym prowadzona jest gra na automatach, stworzenie zasad i systemu danej gry, określenie wygranych itp.
Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca lokal znajdujący się w Ł. przy ul. [...] wynajęła do celów handlowo-usługowych na czas nieokreślony od A.N. na podstawie umowy najmu z 30 października 2015 r. Następnie 1 kwietnia 2017 r. skarżąca wynajęła lokal przy ul. [...] w Ł. firmie S z siedzibą na T. (Hiszpania) Oddział w G. ul. [...], na potrzeby działalności gospodarczej. Wypowiedzenie tej umowy najmu przez skarżącą zostało sporządzone 30 czerwca 2017 r. W aktach sprawy znajduje się również ramowa umowa dzierżawy powierzchni z 14 września 2016 r. zawarta pomiędzy H. Sp. z o.o. (dzierżawcą) a D.S. (obecnie T.) jako wydzierżawiającą. Przedmiotem umowy było umieszczenie w lokalu mieszczącym się w Ł. przy ul. [...] urządzeń zwanych "Quizomatami".
Odnosząc się do argumentacji skarżącej, że brak jest dowodów na okoliczność urządzania przez nią nielegalnych gier, organ drugiej instancji stwierdził, że za urządzanie gier hazardowych uznaje się takie zachowanie, które ma na celu umożliwienie sprawnego funkcjonowania automatu lub automatów do gier hazardowych, zgodnie z ich przeznaczeniem, w miejscu dostępnym dla potencjalnych odbiorców tego rodzaju rozrywki. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Skarżąca, jako dysponent lokalu (umowa najmu lokalu z 30 października 2015 r.) zapewniała klientom lokalu dostęp do automatów do gier. Pomimo twierdzeń skarżącej, że jej czynności sprowadzały się wyłącznie do podnajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier i nie przyjęła na siebie żadnych obowiązków związanych z funkcjonowaniem automatów, istotny jest fakt, że to skarżąca stworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń używanych do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, takich jak samo udostępnienie powierzchni w lokalu pod zainstalowanie urządzeń – w tym przypadku w Ł. przy ul. [...]. Bez zgody skarżącej na wstawienie do lokalu urządzeń, urządzanie gier na automatach nie byłoby w ogóle możliwe. Warunkiem niezbędnym do urządzania gier na automatach jest bowiem postawienie automatów w miejscu ogólnodostępnym, dla nieograniczonej ilości potencjalnych graczy. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze współdziałaniem podmiotów organizujących nielegalne gry hazardowe, w celu uzyskania określonych korzyści majątkowych. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje fakt, że skarżąca nie była właścicielem kontrolowanych urządzeń, ich użytkownikiem, czy konserwatorem. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie skarżąca w lokalu przy ul. [...] w Ł. urządzała gry na nielegalnych automatach oraz czerpała korzyści z eksploatacji przez firmę H. Sp. z o.o. urządzeń do gier, otrzymując z tego tytułu czynsz w wysokości 36% liczony od sumy dochodów uzyskanych w uruchomionych automatach (§ 3 pkt 2 umowy dzierżawy). Na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, skarżąca nie przedstawiła rzeczowych dowodów, które podważałyby stanowisko organu, że to skarżąca urządzała gry hazardowe na automatach 16 marca 2018 r., w lokalu przy ul. [...] w Ł. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że skarżąca zawierała liczne fikcyjne umowy z najemcami: S., G. Sp. z o.o., W. Sp. z o.o. w celu faktycznego prowadzenia przez nią działalności związanej z urządzaniem gier hazardowych na automatach i osiąganiem zysków, a następnie je wypowiadała.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji stwierdził, że protokoły sporządzone przez funkcjonariuszy w ramach podejmowanych czynności kontrolnych, są istotnym dowodem w sprawie. Protokoły kontroli zostały sporządzone prawidłowo i stanowią rzetelny dowód w sprawie. Zawierają wyczerpujący opis stanu faktycznego oraz poczynionych ustaleń. Pozwalają na odtworzenie przebiegu podjętych czynności.
Nie ma podstaw do uznania, że zostało naruszone prawo skarżącej do obrony poprzez brak możliwości udziału w sprawie. D.T. miała możliwość realizacji prawa wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń.
Nie budzi również żadnych zastrzeżeń organu drugiej instancji prawidłowość stanowiska Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, co do przeznaczenia urządzeń ujawnionych w toku kontroli, charakteru gier oferowanych na automatach oraz urządzania gier bez koncesji, bez zezwolenia czy wymaganego prawem zgłoszenia, opartego na wnioskach z prawidłowo przeprowadzonej i udokumentowanej kontroli. Realizacja zgłoszonych przez skarżącą wniosków o przeprowadzenie dowodów nie miałaby wpływu na treść rozstrzygnięcia. Na tle kompletnych ustaleń stanu faktycznego sprawy ocena zgromadzonego materiału dowodowego jest wszechstronna, racjonalna, obejmuje całokształt dowodów i nie przekracza granic swobodnej oceny.
D.T. w ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnie lokali pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując lokale i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych, czynnie współpracowała z właścicielami urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi takie działanie wyczerpuje znamiona definicji urządzania gier. Kontrola z 16 marca 2018 r. była kolejną, przeprowadzoną w lokalu przy ul. [...] w Ł. W okresie obowiązywania umowy z firmą S. S.L., funkcjonariusze celno-skarbowi przeprowadzili również 27 kwietnia 2017 r. kontrolę w lokalu przy ul. [...] w Ł., podczas której ujawniono trzy automaty do gier hazardowych. Wówczas obecny w lokalu pracownik M.T. wydał znajdujące się w nim automaty do gier. W trakcie przesłuchania świadek zeznał, że ma klucze do lokalu, udostępnia automaty grającym i obsługuje urządzenia.
W ocenie organu drugiej instancji, w poczuciu bezkarności z procederu umożliwiania prowadzenia nielegalnych gier na automatach, skarżąca uczyniła sobie stałe źródło dochodu. Ponadto przeprowadzona kontrola wykazała, że D.T. nie posiadała i nie posiada nadal koncesji ani zezwolenia na prowadzenie tego typu działalności, a znajdujące się w lokalu automaty nie zostały zarejestrowane przez właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego. Organ zauważył, że wiedza dotycząca koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu jest i także w 2018 r. była powszechna, przez co przyjął, że również skarżąca posiadała taką wiedzę.
Organ podkreślił także, że skarżąca zawierała umowy najmu lokali w różnych lokalizacjach na terenie Ł. Następnie w lokalach tych eksploatowane były automaty do gier hazardowych. Prowadzone postępowanie wobec D.T. nie jest jedynym. Organ z urzędu, dysponuje informacjami o wydanych 28 decyzjach wymiarowych wobec skarżącej (w tym także według nowego brzmienia art. 89 u.g.h.).
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D.T. zarzuciła naruszenie:
1. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 o.p. poprzez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie decyzji oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszechstronnego rozważenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wszystkich przepisów i okoliczności związanych z sprawą, w zakresie jakim lokal, w którym ujawniono automaty nie był w posiadaniu skarżącej, skarżąca nie prowadziła w lokalu żadnej działalności;
2. naruszenie art. 123 o.p. poprzez pozbawienie skarżącej możliwości udziału w sprawie poprzez brak powiadomienia o prowadzonych czynnościach, brak przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą czynności, pozbawiając stronę możliwości obrony jej praw i udziału w sprawie;
3. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 w związku z art. 233 § 1 ust. 1 o.p., polegającym w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 29 grudnia 2021 r., a także na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędnych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, pozostających w opozycji do zgromadzonych materiałów oraz dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie skarżonej decyzji,
4. naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a., analogicznie art. 187 o.p. poprzez nierozpoznanie sprawy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w sposób wszechstronny i wyczerpujący;
5. naruszenie art. 75 i art. 77 k.p.a., analogicznie art. 180, art. 188 i art. 190 o.p. poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych skarżącej mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy organ zobligowany jest do przeprowadzenia dowodów, których żąda strona;
6. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i art 77 § 4 k.p.a., analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 w zw. z art. 233 § 1 ust. 1 o.p. poprzez nieuzasadnione powtórzenie stanowiska organu pierwszej instancji i niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji oraz niewskazanie dowodów na których oparł się przy wydaniu rozstrzygnięcia, w szczególności organ nie przedstawił dowodów potwierdzających faktyczne prowadzenie w lokalu działalności przez skarżącą, dowodów, że to skarżąca była faktycznym posiadaczem lokalu, jak również nie wykazał, aby skarżąca podejmowała faktyczne czynności związane z obsługą automatów, a organ wydając decyzję działa jedynie z automatu i z domniemania;
7. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z firmą G., polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca była posiadaczem lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. [...] w chwili kontroli i czerpała korzyści z gier, podczas gdy umowa podnajmu zawierała swoje elementarne postanowienia zgodne z prawem, jak również podstawowe obowiązki stron wynikające z oddania lokalu w dalszy najem, a tym samym nie może stanowić podstawy, że to skarżąca była urządzającym gry na automatach;
8. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego, polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca jest posiadaczem lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. [...], a tym samym ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do skarżącej, skarżąca nie była użytkownikiem ani konserwatorem tych urządzeń, jak również nie czerpała z nich korzyści, nie była też posiadaczem zależnym lokalu w myśl art. 336 k.c., a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że skarżąca wypełniła dyspozycje art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 u.g.h., w sytuacji gdy skarżąca była głównym najemcą lokalu, podnajmowała go zaś innemu podmiotowi, a na urządzeniach wskazani byli ich właściciele;
9. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca;
10. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca;
11. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca jako posiadacz zależny, podczas gdy lokal był oddany w dalsze posiadanie firmie G.;
12. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialności na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 ustawy;
13. naruszenie art. 123 i 172 o.p. poprzez brak zawiadomienia strony o prowadzonych czynnościach, w tym brak zawiadomienia o zajęciu automatu w lokalu i dopuszczenia do udziału skarżącej z czynnościach, brak sporządzenia prawidłowego protokołu, brak wskazania, aby automat w chwili kontroli działał, brak wykazania, aby w automacie były pieniądze, brak wykazania, aby automat był w ogóle sprawny, brak protokołu zajęcia środków pieniężnych, które mogły być lub były w automacie jeśli automat był sprawny.
W oparciu o wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez sąd kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 4 maja 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 29 grudnia 2021 r. wymierzającą skarżącej karę pieniężną w łącznej wysokości 200 000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia na automatach do gier HOT SPOT nr JP8 oraz Apex nr AP/010/15.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania kontroli w lokalu przy ul. [...] (16 marca 2018 r.), czyli w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2017 r.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h., wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zgodnie z art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W myśl art. 3 u.g.h., urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2.
W myśl art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5.
Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt 1 i 3 u.g.h., karze pieniężnej z tytułu nielegalnego urządzania gier podlega m.in:
1) urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia;
2) urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry;
3) posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa;
4) posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego;
Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do osób fizycznych urządzających gry hazardowe ( art. 89 ust. 2 u.g.h.).
W myśl art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej urządzającemu gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia w przypadku gier na automatach - wynosi: 100 tys. zł od każdego automatu.
Należy zaznaczyć, że istotą kary wskazanej w tej regulacji jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Dla stwierdzenia odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 u.g.h. i istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 4 wskazanej ustawy, niezbędne jest wykazanie, że strona skarżąca urządzała gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
W okolicznościach niniejszej sprawy organ, oceniając charakter gier urządzanych na poddanych kontroli automatach o nazwach: HOT SPOT nr JP8, oraz Apex nr AP/010/15, słusznie stwierdził, że urządzenia te spełniały przesłanki automatów do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Z przeprowadzonego 16 marca 2018 r., na podstawie art. 211 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., eksperymentu procesowego przez funkcjonariuszy Delegatury Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego I w Łodzi, szczegółowo opisanego w protokole z 16 marca 2018 r., jak również z oględzin automatów ujawnionych w lokalu oraz opinii z badań z 3 lutego 2021 r., nr 13/2021/ŁS biegłego sądowego w zakresie badań automatów i urządzeń do gier przy Sądzie Okręgowym w P. wynika, że urządzenia posiadały wygląd i typowe elementy dla automatów do gier losowych występujących w kasynach gry (dwa monitory, wrzutnik monet, akceptor banknotów, przyciski umożliwiające prowadzenie gier).
Z opisu przeprowadzonego eksperymentu wynika, że automat o nazwie HOT SPOT nr JP8 w celu rozegrania gry zasilono środkami pieniężnymi, które zostały przeliczone na punkty kredytowe do prowadzenia gier. Po wyborze gry i naciśnięciu przycisku "Start" rozpoczynała się gra. Każdemu naciśnięciu przycisku "Start" towarzyszyło pobranie stawki za udział w grze. Gra toczyła się bez udziału gracza, który mógł jedynie obserwować co dzieje się na ekranie urządzenia i oczekiwać na jej zakończenie i wynik: przegraną lub wygraną. Podczas eksperymentu, żadna z gier nie zakończyła się wygraną (odpowiednim ułożeniem symboli na bębnach). Na rezultat gry gracz nie miał wpływu. Miały one bowiem charakter losowy.
Według opinii biegłego z badań zastosowane w automacie Apex nr AP/010/15 oprogramowanie umożliwia rozgrywanie 20 różnych gier. Warunkiem rozpoczęcia jest zakredytowanie urządzenia poprzez wpłatę środków pieniężnych zamienianych przez automat na punkty kredytowe widoczne w polu Credit. Po zakredytowaniu gracz wybiera grę i może ustalić stawkę za grę. Po naciśnięciu przycisku Start/Odbierz na pulpicie, następuje pobranie punktów kredytowych w wysokości stawki wcześniej wybranej, wprawione zostają w ruch bębny z symbolami występującymi w grze. Gra kończy się w momencie samoczynnego zatrzymania bębnów z symbolami. Grający nie ma wpływu na moment zatrzymania bębnów i na rezultat gry. Gdy po zatrzymaniu bębnów, symbole na nich ułożą się w układ wygrywający, grający otrzymuje wygraną punktową widoczną w polu WIN, którą może poddać dodatkowemu ryzyku zwielokrotnienia lub przegrania albo dodać do punktów kredytowych do pola Credit. Punkty zgromadzone na liczniku Credit można wypłacić. Urządzenie wypłaca pieniądze w monetach o nominale 5 zł. W oparciu o uzyskane wyniki badania stwierdzono, że gry prowadzone są na urządzeniu elektronicznym. W grach na automacie można uzyskać wygrane pieniężne. Realizacja wypłaty wygranej pieniężnej odbywa się za pośrednictwem urządzenia wypłacającego tzw. hoppera. W grach na automacie można uzyskać wygrane rzeczowe pozwalające na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach. Gry na automacie mają charakter losowy zawierając jednocześnie element losowości, uzyskiwane wyniki rozgrywanych gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego. W celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automacie konieczne jest jego zakredytowanie przez grającego kwotą pieniężną, co świadczy o komercyjnym charakterze gier.
Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uznał, że wyniki przeprowadzonych czynności wskazują, że gry przeprowadzane na badanych urządzeniach zawierały element losowości. Grający nie posiadał bowiem wpływu na wynik gry. Wygrana w grze na automatach nie zależała od jego woli, wiedzy i umiejętności (zręczności), gdyż o końcowej konfiguracji gry decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Rola gracza sprowadzała się do zasilenia automatu środkami pieniężnymi, wybraniu stawki za jaką gra miała być prowadzona, a także do inicjowania startu gry odpowiednim przyciskiem. Materiał dowodowy potwierdza też, że urządzenia eksploatowane były w celach komercyjnych, o czym świadczyła konieczność użycia środków finansowych do ich uruchomienia. W tej sytuacji organ drugiej instancji prawidłowo uznał, że gry na kontrolowanych w sprawie urządzeniach wypełniały definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Zauważyć jednocześnie należy, że właściwy organ celny, prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, był uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń co do charakteru danej gry. Uprawnienie to wynikało z art. 64 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947 ze zm.; dalej: "ustawa o KAS"). Wskazane przepisy stanowią wprost o kompetencji funkcjonariuszy wykonujących kontrolę do dokonania oględzin oraz przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS zaistnieje niewątpliwie w sytuacji stwierdzenia, że gry odbywają się na urządzeniu, które nie zostało zarejestrowane oraz znajduje się ta jak w sprawie niniejszej w bezobsługowym lokalu niespełniającym ustawowych warunków. Zdaniem sądu nie było więc przeszkód, by skorzystać w postępowaniu z dowodu w postaci eksperymentu rozegrania gier kontrolnych na ujawnionych w toku kontroli urządzeniach. W postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach, obowiązuje bowiem zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Dowód w postaci przeprowadzonego eksperymentu, tak jak wszystkie inne dowody w postępowaniu, podlegał swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 o.p.). Zdaniem sądu eksperyment stanowił środek dowodowy, który najpełniej odzwierciedlał stan automatu HOT SPOT nr JP8 i charakter przeprowadzanych na nim gier. Eksperyment przeprowadzony bowiem został przez funkcjonariuszy, którzy mieli bezpośrednią styczność z kontrolowanym urządzeniem. W rozpoznawanej sprawie opis przeprowadzonego eksperymentu jest rzeczowy i spójny, a organ wysnuł na jego podstawie logiczne wnioski. Przeprowadzone na badanym w drodze eksperymentu urządzeniu gry kontrolne jednoznacznie wykazały na ich losowy i komercyjny charakter.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, że działalność w zakresie urządzania gier na kontrolowanych w niniejszej sprawie urządzeniach prowadzona była w lokalu niebędącym kasynem gry, bez zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz rejestracji automatów do gier.
Z przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega osoba urządzająca grę na automacie. Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.), urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że niniejsza sprawa jest kolejną sprawą toczącą się w tutejszym sądzie, której przedmiotem jest wymierzenie D.T. (z domu S. - 8 maja 2021 r. wyszła za mąż i przyjęła nazwisko męża T.) kary pieniężnej za urządzanie nielegalnych gier hazardowych na automatach do gier. Dotychczas w tutejszym sądzie toczyło się lub toczy się kilkadziesiąt spraw ze skarg D.T. na decyzje organów celno-skarbowych o wymierzeniu jej kar pieniężnych za nielegalne urządzanie gier hazardowych (np. sprawy o sygn. akt: III SA/Łd 736/19, III SA/Łd 759/19, III SA/Łd 789/19, III SA/Łd 945/19, III SA/Łd 12/20, III SA/Łd 13/20, III SA/Łd 24/20, III SA/Łd 104/20, III SA/Łd 338/20, III SA/Łd 347/20, III SA/Łd 587/20, III SA/Łd 588/20, III SA/Łd 1094/20, III SA/Łd 83/21, III SA/Łd 188/21, III SA/Łd 288/21, III SA/Łd 444/21, III SA/Łd 447/21, III SA/Łd 667/21, III SA/Łd 887/21, III SA/Łd 440/22, III SA/Łd 449/22). W przeważającej ilości spraw wydano wyroki oddalające skargi, w innych sprawach skargi odrzucono z powodu nieuzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skarg, zaś inne sprawy oczekują na wyznaczenie terminu posiedzenia. Analiza uzasadnień wyroków, w których skargi zostały oddalone wskazuje, że skarżąca urządzała nielegalne gry hazardowe w różnych lokalach na terenie całej Ł. (m.in. w lokalach przy ul. [...], przy ul.[...], przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul.[...], przy ul. [...]– tak jak w rozpoznawanej sprawie i innych). W sprawie o sygn. akt III SA/Łd 449/22 w tym samym lokalu, co w rozpoznawanej sprawie, tj. przy ul. [...] przeprowadzona nieco ponad miesiąc wcześniej (1 lutego 2018 r.) kontrola również ujawniła urządzanie gier na automatach baz koncesji, bez zezwolenia lub wymaganego zgłoszenia gier hazardowych. Sposób urządzania gier hazardowych przez skarżącą był w zasadzie identyczny we wszystkich sprawach. D.T. wyszukiwała odpowiednie lokale na terenie Ł. i zawierała umowy ich najmu (dzierżawy) na dłuższy okres. Następnie jako najemca zawierała umowy podnajmu z podmiotami, które wstawiały do tych lokali automaty do gier hazardowych (z reguły były to te same podmioty w różnych lokalach). W ocenie składów orzekających w wymienionych sprawach, skarżąca współurządzała w ten sposób nielegalne gry hazardowe czerpiąc z tego korzyści finansowe.
Zdaniem sądu materiał dowodowy sprawy potwierdza, że D.T. była urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. na automatach o nazwach HOT SPOT nr JP8, oraz Apex nr AP/010/15 przy ul. [...] w Ł. Wskazuje na to analiza całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że pomimo nieposiadania koncesji na prowadzenie kasyna gry, D.T. stworzyła warunki umożliwiające funkcjonowanie ujawnionych automatów do gier oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych poprzez pozyskanie tytułu prawnego do lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. [...] i umożliwienie zainstalowania w tym lokalu ujawnionych automatów do gier. Skarżąca, jako dysponent lokalu, zapewniała klientom lokalu swobodny dostęp do urządzeń w godzinach otwarcia lokalu. Pomimo twierdzeń, że jej czynności sprowadzały się wyłącznie do podnajęcia lokalu innemu podmiotowi i nie przyjęła na siebie żadnych obowiązków związanych z funkcjonowaniem automatu, istotny jest fakt, że to skarżąca stworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia używanego do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyroki NSA: z 14 marca 2019 r., II GSK 125/17, z 13 kwietnia 2018 r., II GSK 420/18 i II GSK 429/18).
Z akt sprawy wynika także, że w proceder urządzania gier przez skarżącą zaangażowany był jej mąż M.T., który zajmował się m.in. magazynowaniem nielegalnych automatów oraz części zapasowych i zabezpieczeń do nich, ich serwisowaniem, organizował także monitoring w lokalach, w których znajdowały się automaty. W trakcie przeszukania 9 listopada 2017 r. przez funkcjonariuszy Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi przy ul. [...] w Ł. lokalu biurowego oraz pomieszczeń magazynowych i dwóch samochodów, ujawniono jeden z należących do strony magazynów, w którym przechowywane były nielegalne automaty do gier, oraz dokumentację finansową, faktury i umowy najmu różnych lokali na terenie Ł., w których organizowane były przez stronę gry na automatach. W toku tych czynności funkcjonariusze ujawnili także pieczęcie firmowe, oraz pieczęcie z faksymiliami podpisów i parafek osób upoważnionych do reprezentowania spółek rzekomo podnajmujących od skarżącej lokale, w których urządzane były gry hazardowe na terenie Ł.
W ocenie sądu skarżąca jedynie stwarzała wrażenia oddania w najem lokalu przy ul. [...] firmie S. S.L. Oddział w Polsce. Faktycznie bowiem to skarżąca i jej mąż zajmowali się zarówno wyszukiwaniem lokali w celu wstawienia automatów do gry, jak i umieszczaniem w nich automatów oraz zapewnieniem serwisu, części i akcesoriów do urządzeń hazardowych, pomieszczeń do ich magazynowania, przy czym część tych czynności była podejmowana w taki sposób, aby odsunąć podejrzenie ich wykonywania od strony na rzecz innych podmiotów takich jak S. S.L. Oddział w Polsce, G. Sp. z o. o. czy W. Sp. z o.o. Skarżąca, wynajmując lokal przy ul. [...], a następnie "podnajmując" innemu podmiotowi celem wstawienia do lokalu automatu do gier, stworzyła techniczne i organizacyjne warunki zapewniające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie ujawnionych automatów do gier hazardowych.
Przez "urządzanie gier na automatach" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzają do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Realizowanie nawet jednej z wielu czynności przyczyniającej się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie, jest wystarczające do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającego grę hazardową. Do takich czynności zaliczyć należy także te związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak pozyskanie lokalu dla wstawienia do niego automatu do gier, wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, itp.
W ocenie sądu, organy podatkowe wykazały istnienie przesłanek do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach, D.T. wielokrotnie wynajmowała powierzchnie różnych lokali na terenie Ł. pod instalacje automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Jej zachowanie sprowadzało się do pozyskiwania różnych lokali i umożliwienia wstawienia do nich automatów do gier hazardowych. Można uznać, że skarżąca zawodowo trudniła się tego rodzaju działalnością. Pozyskując lokale i umożliwiając instalowanie w nich automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych
Całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje, że D.T. urządzała gry hazardowe zarówno w lokalu przy ul. [...], jak i w wielu innych punktach na terenie Ł. Świadomie ignorowała przepisy dotyczące koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu i zawierała kolejne umowy wynajmu lokali pod instalację automatów do gier. Prowadząc działalność gospodarczą świadomie we wcześniejszych i w kolejnych latach udostępniała lokale do wstawienia automatów do gier hazardowych. Działalność skarżącej polegała na wyszukiwaniu właściwego lokalu, spełniającego określone kryteria i warunki do zainstalowania automatów do gier hazardowych i z tego procederu uczyniła sobie stałe źródło dochodu. Jednocześnie, dysponując wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności, w związku z kolejnymi kontrolami w jej lokalach, nie podjęła żadnych działań, by odstąpić od udziału w nielegalnym procederze urządzania gier na automatach. Była to świadoma i celowa działalność zarobkowa. Z tego procederu skarżąca uczyniła sobie stałe źródło dochodu. Dodać należy, że skarżąca wielokrotnie urządzała gry hazardowe w jednym punkcie. Mimo że kontrola organów podatkowych ujawniała nielegalne gry hazardowe w konkretnym lokalu i zatrzymywała automaty do gier, kolejna kontrola w tym samym lokalu po pewnym czasie stwierdzała ponownie urządzanie gier hazardowych na nowych automatach. Ponownie zatrzymywano automaty do gier, zaś kolejna kontrola w tej samej lokalizacji ujawniała nowe automaty do gier. Sytuacja taka powtarzała się po kilka razy w tym samym punkcie. Dla przykładu wskazać należy, że w lokalu przy ul. [...] kontrole organów celno-skarbowych miały miejsce 27 kwietnia 2017 r. oraz 1 i 27 lutego 2018 r., a więc trzykrotnie przed kontrolą przeprowadzoną 16 marca 2018 r., która ujawniła urządzanie gier na automatach HOT SPOT nr JP8 i Apex nr AP/010/15.
Reasumując powyższe w ocenie sądu, w kontrolowanej sprawie organy trafnie uznały, że D.T. urządzała gry hazardowe w lokalu przy ul. [...] nie posiadając koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Spełnione zatem zostały przesłanki wymierzenia jej kary pieniężnej określone w art. 89 ust. 4 pkt 1 lit a u.g.h. W konsekwencji zarzuty skargi wskazujące na błędne przypisanie skarżącej przez organ przymiotu urządzającego gry na automatach nie zasługują na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że wobec skarżącej nie może być wymierzona kara pieniężna, gdyż nie była ona właścicielem automatu do gier ani też posiadaczem zależnym lokalu przy ul. [...] w rozumieniu art. 336 k.c. Okoliczność, czy skarżąca była, czy nie była właścicielem ujawnionych w toku kontroli automatów do gier hazardowych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż istotne jest jedynie to, czy urządzała ona nielegalne gry hazardowe w lokalu przy ul. [...], co w ocenie sądu zostało w sposób wyczerpujący wykazane w decyzjach organów obu instancji. Podobnie okoliczność, czy skarżąca była czy nie była posiadaczem zależnym lokalu również nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ skarżąca odpowiada za swoje zachowanie polegające na nielegalnym urządzaniu gier na automatach na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., a nie w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., stanowiącym o odpowiedzialności posiadacza zależnego lokalu. Podstawy odpowiedzialności skarżącej nie stanowił także przywołany w skardze, jako naruszony, art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., bowiem skarżąca nie posiadała koncesji, zezwolenia ani nie dokonała zgłoszenia automatów, których warunki udzielenia zostały przez nią naruszone.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przepis ten, podobnie jak art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r., nie zawiera żadnego dalszego doprecyzowania w zakresie rodzaju podmiotów urządzających gry na automatach poza kasynem gry. Zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna powyższego przepisu nie daje podstaw do przyjęcia, że określonej w nim odpowiedzialności nie podlegają podmioty prowadzące działalność gospodarczą jako osoby fizyczne. Warto podkreślić, że w powyższym zakresie, na bazie poprzedniego brzmienia omawianego przepisu, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 (publ. w ONSAiWSA 2016/5/73, LEX nr 2039440) wskazując, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której – jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. – nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Pogląd ten w ocenie sądu pozostaje aktualny także na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., który penalizuje jest zachowanie naruszające zasady dotyczące urządzania gier na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h., wbrew twierdzeniom skarżącej, stanowi więc podstawę wymierzenia kary każdemu kto urządza gry na automatach, bez względu na formę prowadzonej działalności. Przyjęcie poglądu przedstawionego w skardze oznaczałoby, że osoby fizyczne mogłyby urządzać nielegalne gry hazardowe bez żadnych konsekwencji pranych. Sąd nie podziela tego stanowiska i uznał, że zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że skarżąca nie urządzała gier hazardowych, a jedynie wynajęła lokal innemu podmiotowi, który był organizatorem gier na ujawnionych automatach. Analiza materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie oraz kilkudziesięciu uzasadnień wyroków tutejszego sądu wskazuje, że D.T. zawodowo trudniła się wyszukiwaniem odpowiednich lokali na terenie Ł., wynajmowaniem ich, a następnie do lokali tych wstawiane były automaty do nielegalnych gier hazardowych. Świadomie przy tym ignorowała obowiązujący porządek prawnym ani nie przejmowała się wszczynanymi postępowaniami administracyjnymi oraz wymierzanymi karami pieniężnymi. Lokal przy ul. [...] był jednym z elementów procederu, jakim zajmowała się skarżąca. Kwestie te zostały omówione we wcześniejszych rozważaniach. Twierdzenia, że skarżąca jedynie wynajęła lokal innemu podmiotowi, który organizował nielegalne gry, zaś "na urządzeniach byli wskazani ich właściciele" pozostaje w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym oraz treścią kilkudziesięciu wyroków tutejszego sądu w sprawach ze skargi D.T. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są uzasadnione.
Dodać jeszcze wypada, że kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. może zostać wymierzona więcej niż jednemu podmiotowi. Nielegalną grę hazardową może urządzać więcej niż jeden podmiot i każdy z tych podmiotów podlega karze. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, w jakim stopniu każdy z tych podmiotów przyczynił się do współurządzania gier hazardowych. W sytuacji gdy dwa lub więcej podmiotów podejmuje działania dotyczące zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (np. tworzenie technicznych i organizacyjnych warunków dla funkcjonowania automatów do gier hazardowych), to każdy z nich podlega karze określonej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi bezpodstawnego oddalenia wszystkich wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą. Należy zaznaczyć, że pełnomocnik skarżącej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji złożył wniosek o przeprowadzenie kilku różnych dowodów. Organ drugiej instancji odmówił ich przeprowadzenia wyjaśniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywy swojego stanowiska. Sąd w obecnym składzie podzielił argumentację organu tam przedstawioną. W szczególności trafnie podniesiono, że okoliczności, na które powołuje się skarżąca zostały udowodnione innymi dowodami przeprowadzonymi w sprawie i nie było potrzeby przeprowadzenia kolejnych dowodów, bądź nie miały znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności skarżącej. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Organy administracji podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd nie uwzględnił również szeregu wniosków dowodowych zawartych w skardze o zażądanie szeregu wyjaśnień i informacji oraz o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków. Należy zaznaczyć, że sądy administracyjne w zasadzie nie prowadzą postępowania dowodowego. Postępowanie przed sądem nie jest dalszym ciągiem postępowania dowodowego rozpoczętego przed organami administracji. Jedynie wyjątkowo sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co wynika z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przesłanki, o których mowa w wymienionym przepisie nie zostały spełnione. W związku z czym sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze.
W zakresie zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. podkreślić należy, że w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie organy celno-skarbowe nie stosują przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 8 u.g.h. do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej, a zgodnie z art. 91 u.g.h. przepisy ustawy Ordynacja podatkowa stosuje się odpowiednio również do kar pieniężnych. Niezależnie od powyższego, zdaniem sądu, w kontrolowanej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Materiał ten nie budził wątpliwości w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia i dał podstawę do uznania, że gry rozgrywane na kontrolowanych w sprawie automatach miały charakter losowy, a skarżąca będąca dysponentem lokalu przy ul. [...] w Ł. była podmiotem urządzającym gry na automatach. Podkreślić trzeba, że w myśl zasady określonej w art. 191 o.p., organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zasada ta nakłada też na organy podatkowe obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z osobna i we wzajemnym związku. Organy nie mogą więc z dowodów wyciągać wniosków, które z nich nie wynikają. Muszą też wyjaśnić przyczyny dokonanej oceny w sposób logiczny, zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2011 r., I FSK 17/11). W rozpoznawanej sprawie organy celno-skarbowe w taki właśnie sposób oceniły zebrany materiał dowodowy, rozpatrując poszczególne dowody w powiązaniu z innymi dowodami oraz w całokształcie okoliczności sprawy, i wyciągając na ich podstawie spójne i racjonalne wnioski.
Ponadto w ocenie sądu, przeciwnie niż twierdzi skarżąca, zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, odpowiadające wymogom art. 210 § 4 o.p. W jej treści organ odniósł się również do argumentów i dowodów przedstawianych przez skarżącą i w sposób dostateczny wyjaśnił i wykazał, jakie zebrane dowody i poczynione na ich podstawie ustalenia przesądziły o zakwalifikowaniu automatów jako wypełniających dyspozycję z art. 2 ust. 3-5 u.g.h., wykazując, że zachowanie skarżącej wyczerpywało ustawowe znamiona deliktu administracyjnego przewidzianego w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., a w konsekwencji podlegało karze pieniężnej stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
d.j.