I SA/Sz 491/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-02-23
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodukoszty sądowespółka z o.o.decyzja podatkowauzasadnienieorzecznictwo

WSA w Szczecinie oddalił skargę spółki, uznając, że koszty procesu sądowego, w którym spółka przegrała jako dłużnik, nie stanowią kosztów uzyskania przychodu, gdyż nie były poniesione w celu uzyskania przychodu.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która nie uznała za koszt uzyskania przychodu kwoty zapłaconej jako koszty procesu sądowego w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za wykonane usługi. Spółka argumentowała, że przegranie procesu i poniesienie kosztów obrony przed zasadnym roszczeniem jest działaniem w celu ochrony źródła przychodu. Sąd uznał jednak, że obrona przeciwko uzasadnionemu roszczeniu nie jest racjonalnym działaniem obliczonym na uzyskanie przychodu i oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpatrywał skargę Przedsiębiorstwa G. K. - Spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., która określiła zobowiązanie podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Organ odwoławczy uznał część kosztów sądowych zasądzonych od spółki w sprawach, w których dochodziła należności od kontrahentów, za koszt uzyskania przychodu, ale nie zaliczył do nich kwoty zasądzonej na rzecz L.J. tytułem wynagrodzenia za wykonane usługi związane z instalacją radionadajników. Spółka kwestionowała to stanowisko, twierdząc, że koszty procesu, w którym występowała jako dłużnik, powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, ponieważ przegranie procesu i utrata aktywów może prowadzić do utraty źródła przychodu. Sąd uznał jednak, że art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wymaga istnienia bezpośredniego lub pośredniego związku przyczynowego między kosztem a przychodem. W ocenie sądu, obrona przeciwko uzasadnionemu roszczeniu, wynikającemu z bezzasadnego odmówienia zapłaty wymagalnej należności, nie może być uznana za racjonalne działanie obliczone na uzyskanie przychodu. W związku z tym, koszty sądowe obciążające spółkę słusznie zostały zakwestionowane jako nie mające związku z przychodem. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli obrona przeciwko uzasadnionemu roszczeniu nie jest racjonalnym działaniem obliczonym na uzyskanie przychodu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że aby koszt był kosztem uzyskania przychodu, musi istnieć bezpośredni lub pośredni związek przyczynowy między kosztem a przychodem. Obrona przeciwko wymagalnej należności, której spółka bezzasadnie odmawiała zapłaty, nie jest działaniem obliczonym na uzyskanie przychodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Za koszty uzyskania przychodów uznaje się wszelkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Musi istnieć bezpośredni lub pośredni związek przyczynowy między kosztem a przychodem.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty procesu sądowego, w którym podatnik przegrał jako dłużnik, nie są poniesione w celu uzyskania przychodu, jeśli obrona przeciwko uzasadnionemu roszczeniu nie jest racjonalna.

Odrzucone argumenty

Koszty procesu sądowego, w którym spółka występowała jako dłużnik, powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, ponieważ przegranie procesu i utrata aktywów może prowadzić do utraty źródła przychodu.

Godne uwagi sformułowania

Podjęta obrona przeciwko uzasadnionemu roszczeniu nie może być uznana za racjonalne działanie obliczone na uzyskanie przychodu. Musi istnieć bezpośredni lub pośredni związek przyczynowy między kosztem, a przychodem, przy czym każdy przypadek należy rozpatrywać z uwzględnieniem zasad racjonalnego postępowania.

Skład orzekający

Kazimiera Sobocińska

przewodniczący sprawozdawca

Alicja Polańska

sędzia

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w kontekście kosztów procesowych poniesionych przez dłużnika w przegranej sprawie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której spółka bezzasadnie odmawiała zapłaty wymagalnej należności. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy obrona w procesie miała na celu ochronę uzasadnionych interesów spółki lub gdy istniały wątpliwości co do zasadności roszczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego - kwalifikacji kosztów procesowych jako kosztów uzyskania przychodu, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Czy przegrany proces sądowy to koszt uzyskania przychodu? WSA w Szczecinie wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 491/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-02-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Kazimiera Sobocińska /przewodniczący sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
art. 15 ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa G. K. - Spółka z o.o. w K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] r. częściowo uwzględnił odwołanie i uchyliwszy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] r. określił zobowiązanie podatkowe Przedsiębiorstwa G. K. Spółka z o.o. w K. P. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003r. w kwocie [...] zł, tj. o [...] zł wyższej niż zadeklarowana w zeznaniu podatkowym.
Organ odwoławczy uwzględniając częściowo odwołanie uznał za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu ar. 15 ust.1 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. z 2000r. nr 54, poz. 654 ze zm./ łącznie kwotę [...] zł stanowiącą koszty sądowe zasądzone od Spółki w dwóch sprawach sądowych, w których dochodziła ona należności od swoich kontrahentów, lecz sprawy te przegrała. Organ uznał, że były to wydatki poniesione w celu zachowania przychodu, bowiem Spółka jako wierzyciel dochodziła należnych jej świadczeń ujętych już w przychodach i wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej.
Natomiast nie uznano za koszt uzyskania przychodu kwoty [...] zł stanowiącej koszty procesu zasądzone od Spółki wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. sygn. akt XI GC [...] na rzecz L.J.
W sprawie tej Spółka została pozwana przez L.J. o zapłatę kwoty [...] zł wynikającej z faktury VAT Nr [...] z dnia 1 kwietnia 1995r. obejmującej wynagrodzenie za wykonane na rzecz Spółki czynności związane z instalacją radionadajników w ramach umowy o dzieło. Jak wynika z uzasadnienia w/w wyroku dostarczonego przez Spółkę w postępowaniu odwoławczym Sąd uwzględniając to żądanie stwierdził, że w/w faktura stanowi rachunek potwierdzający wykonanie określonej części robót i jako podpisano przez osobę do tego uprawnioną zawiera zobowiązanie pozwanej do zapłaty określonej w niej kwoty. Sąd uznał ponadto, że wskazana faktura jako dowód pisemny stanowi co najmniej dowód zmiany ustnej umowy w zakresie sposobu rozliczania wykonawcy, zatem dochodzona kwota stanowi wymagalną część wynagrodzenia za wykonaną część umowy.
Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska pozwanej Spółki, że wynagrodzenie miało być zapłacone w całości po wykonaniu umowy ani, że pozwana skutecznie odstąpiła od umowy.
W ocenie organu odwoławczego koszty procesu cywilnego, którymi obciążona została Spółka jako dłużnik, w związku z tym, że dochodzono od niej przymusowego wykonania zobowiązania, nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust.1 powołanej ustawy.
Sformułowanie "w celu uzyskania przychodów" oznacza, że koszty muszą być poniesione z ukierunkowaniem na osiągnięcie przychodu, co w sprawie nie miało miejsca.
Skutkiem wyłączenia kwoty [...] zł z kosztów uzyskania przychodów było określenie podatku w kwocie wyżej o [...] zł.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając, że narusza ona prawo materialne tj. art. 15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Skarżąca kwestionuje stanowisko zaskarżonej decyzji, że występując w procesie w roli dłużnika odmawiającego świadczenia na rzecz innego podmiotu nie działała w celu uzyskania przychodu, jako sprzeczne z treścią art. 15 ust.1 w/w ustawy oraz z orzecznictwem NSA i wskazała na wyrok z 5 kwietnia 2004r. sygn. I SA/Wr 3918/01 i powołane w nim inne wyroki NSA. Przegranie przez Spółkę procesu – wywodzi skarżąca – nie tylko zmienia strukturę jej aktywów, ale także powoduje, że podmiot wygrywający spór uzyskuje roszczenie, które może egzekwować m.in. z wierzytelności Spółki, a zatem ze źródła jej przychodu, co spowoduje, że zostanie pozbawiona źródła przychodu. Z tego względu koszty poniesione przez Spółkę w celu odparcia roszczeń, zdaniem skarżącej, stanowią koszt uzyskania przychodu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Art. 15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych za koszty uzyskania przychodów uznaje wszelkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust.1.
Ponieważ art. 16 ust.1 nie wyłącza z kosztów uzyskania przychodów kosztów procesów sądowych, w których uczestniczy podatnik, uznanie poniesionych w tych procesach kosztów postępowania za koszt uzyskania przychodu zależy od oceny czy były one poniesione w celu uzyskania przychodu. W świetle art. 15 lust.1 omawianej ustawy musi istnieć bezpośredni lub pośredni związek przyczynowy między kosztem, a przychodem, przy czym każdy przypadek należy rozpatrywać z uwzględnieniem zasad racjonalnego postępowania.
W świetle ustaleń dokonanych na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 listopada 2001r. sygn. XI GC [...] oczywistym jest, że skarżąca doprowadziła do procesu sądowego bezzasadnie odmawiając zapłaty należności za wykonaną część umowy o dzieło, która była wymagalna. Podjęta obrona przeciwko uzasadnionemu roszczeniu nie może być uznana za racjonalne działanie obliczone na uzyskanie przychodu.
Tym samym powstałe w tym procesie koszty sądowe obciążające skarżącą słusznie zostały zakwestionowane jako nie mające związku z przychodem w rozumieniu art. 15 ust.1 omawianej ustawy.
Wskazany w uzasadnieniu skargi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2004r. sygn. I SA/Wr 3918/01 jak i powołane w jego uzasadnieniu wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dotyczą zagadnienia zaliczania do kosztów uzyskania przychodów poniesionych kosztów procesów sądowych, wobec czego nie były przydatne w rozpatrywanej sprawie.
Okoliczność podniesiona w skardze, że przegranie przez Spółkę procesu sądowego nie tylko zmienia strukturę jej aktywów, ale także, poprzez egzekucję jej wierzytelności, prowadzi do utraty źródła przychodu – niczego nie wyjaśnia, a już w żadnym razie nie uzasadnia celowości dopuszczenia do procesu i poniesienia jego kosztów bez widoków na uzyskanie przychodu czy zmieszenie wydatków.
Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.
/-/A.Polańska /-/K.Sobocińska /-/N.Karczmarczyk-Gawęcka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI