I SA/SZ 471/24

I SA/Sz 471/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-01-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 983/25 - Postanowienie NSA z 2025-08-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art.89, art.71b, art.71a par.9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 5 czerwca 2024 r. nr 3201-IEE2.7192.56.2024.3 w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 czerwca 2024 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał
w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z 6 maja 2024 r. nr [...] określające A. M. jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty wierzytelności w wysokości [...] zł.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec A. Ł. (zobowiązany) na podstawie [...] tytułów wykonawczych (szczegółowo opisanych w postanowieniu) wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. oraz 2 tytułów wykonawczych wystawionych przez B. D..
Na podstawie plików JPK w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zajął inne wierzytelności pieniężne przysługujące zobowiązanemu od A. M.-F. sp. z o.o. (dłużnik zajętej wierzytelności). Zawiadomienia o zajęciu z 20 października 2022 r. oraz z 27-29 lutego 2024 r. doręczono Spółce odpowiednio w dniach 25 października 2022 r. i 7 marca 2024 r.
W związku z brakiem przekazywania zajętych kwot organ egzekucyjny przeprowadził kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach czynności kontrolnych, pismem z 26 lutego 2024 r. wezwał Spółkę do przedstawienie umów, faktur i dowodów wpłat dokumentujących sposoby oraz wysokość rozliczeń w okresie od zajęcia do dnia kontroli.
W odpowiedzi pismem z 11 marca 2024 r. Spółka oświadczyła, że zobowiązanemu nie przysługują żadne należności finansowe.
Postanowieniem z 6 maja 2024 r. nr: [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. określił Spółce wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty wierzytelności w kwocie [...]zł.
Na powyższe postanowienie, Spółka wniosła zażalenie. W jego uzasadnieniu wskazała, że w 2023 r. Spółka sprzedała P. " A. Ł. towar na kwotę [...]zł, natomiast do maja 2024 r. kupiła towar na kwotę [...]zł. Na dzień 15 maja 2024 r. A. Ł. jest Spółce winny [...] zł. Wobec tego, Spółka zwróciła się z prośbą o anulowanie postanowienia z 6 maja 2024 r. W załączeniu Spółka przesłała zestawianie rejestru sprzedaży za 2023 r. i zakupów za 2024 r.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Na wstępie organ odwoławczy zauważył, że w art. 7a § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., zw. dalej: "u.p.e.a.") wyrażona została zasada ogólna obowiązku współpracy podmiotów czynnych administracyjnego postępowania egzekucyjnego. W myśl powołanej zasady wierzyciel, organ egzekucyjny i dłużnik zajętej wierzytelności współpracują w postępowaniu egzekucyjnym w sposób prowadzący do prawidłowego wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej.
Organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy powołując treść art.89, art.71b, art.71a § 9 u.p.e.a. Wskazał, że z art. 71a § 9 zdanie pierwsze u.p.e.a. wynika, iż przesłankami do określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu wierzytelności przysługujących zobowiązanemu są:
1) fakt ich zajęcia przez organ egzekucyjny;
2) bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, iż zawiadomieniami o zajęciu z 20 października 2022 r. oraz z 27-29 lutego 2024 r., które zostały doręczone Spółce odpowiednio w dniach 25 października 2022 r. i 7 marca 2024 r., organ egzekucyjny skutecznie zajął wierzytelności pieniężne z tytułu robót, dostaw i usług, także wierzytelności przyszłe.
Przechodząc do drugiej przesłanki określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanych wierzytelności organ odwoławczy wyjaśnił, że w jego ocenie działanie Spółki nosi znamiona bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Oznacza ono tyle, co "bez podstawy prawnej".
Organ odwoławczy wskazał, że uzasadnieniem do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu mogą być tylko okoliczności prawne, które umożliwiają jemu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia, zwolnienie spod egzekucji). Z zażalenia wynika, że Spółka uważa, iż okolicznością prawną umożliwiającą skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania jest potrącenie.
Odnosząc się do powyższego, organ odwoławczy wskazał, że warunki i skutki potrącenia określają art. 499 i art. 498 § 2 oraz art. 504 k.c., z których wynika, że:
1) potrącenie dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie i ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe - art. 499 k.c.,
2) wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej - art. 498 § 2 k.c.,
3) zajęcie wierzytelności przez osobę trzecią wyłącza umorzenie tej wierzytelności przez potrącenie tylko wtedy, gdy dłużnik stał się wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zajęcia albo gdy wierzytelność stała się wymagalna po tej chwili, a przy tym później, aniżeli wierzytelność zajęta - art. 504 k.c.
W ocenie organu odwoławczego, brak było podstaw do potrącenia przez Spółkę wierzytelności z tytułu faktur wskazanych w zestawieniu rejestru zakupów za 2024 r., gdyż wierzytelność z nich wynikająca powstała już po dacie dokonania zajęcia przez organ egzekucyjny i stała się wymagalna też po tej dacie. W sprawie miała miejsce sytuacja, o której mowa w art. 504 k.c., gdyż Spółka stała się wierzycielem dopiero po dokonaniu zajęcia.
Zdaniem organu odwoławczego, potrącenie jest nieskuteczne, więc nie pozwala Spółce uchylić się od spełnienia świadczenia wobec organu egzekucyjnego.
Posiłkując się aplikacją STIR-przepływy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. wskazał jaką kwotę od chwili zajęcia do chwili kontroli dłużnika zajętej wierzytelności Spółka przekazała zobowiązanemu (tj. kwotę [...]zł).
Organ odwoławczy wskazał, że istotą dokonanego przez organ egzekucyjny zajęcia było pozbawienie Spółki możliwości dysponowania zajętym prawem. Tym samym, po pierwszym zajęciu innych wierzytelności pieniężnych Spółka nie mogła według własnego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności, bądź ich uiszczeniu zobowiązanemu podmiotowi bez zgody organu egzekucyjnego. Z chwilą dokonania zajęcia, dysponentem tego prawa stał się organ egzekucyjny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że na dzień 25 października 2022 r. - doręczenia zawiadomienia o zajęciu, A. Ł. był winny Spółce kwotę [...]zł co ukazują rejestry sprzedaży i zakupów Spółki z 2022 roku. Z tego powodu, Spółka nie przekazywała organowi egzekucyjnemu żadnych kwot, ponieważ
w pierwszej kolejności chciała odzyskać środki finansowe od A. Ł.. W roku 2023, Spółka dokonała sprzedaży do A. Ł. na kwotę [...]zł a w roku 2024 zakupiła towar na kwotę [...]zł.
W ocenie Spółki, postanowienie Naczelnika [...] Urzędu skarbowego
w K. o zajęciu wierzytelności jest niezasadne.
Do skargi Spółka załączyła zapisy z rejestru sprzedaży i zakupów za rok 2022.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.’), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem postanowienie nie narusza prawa.
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki do wydania wobec skarżącej postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty jako dłużnikowi zajętej wierzytelności.
Zdaniem skarżącej, okolicznością prawną umożliwiającą Spółce skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania (tj: przekazania zajętych kwot wierzytelności organowi egzekucyjnemu) jest potrącenie wierzytelności z tytułu faktur wskazanych w zestawieniu rejestru sprzedaży za 2023 r. i zakupów za 2024 r., dołączonych do zażalenia.
W ocenie organu odwoławczego, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do potrącenia przez Spółkę wierzytelności z tytułu faktur wskazanych w zestawieniu rejestru zakupów za 2024 r., gdyż wierzytelność z nich wynikająca powstała już po dacie dokonania zajęcia przez organ egzekucyjny i stała się wymagalna też po tej dacie.
W sprawie miała miejsce sytuacja, o której mowa w art. 504 k.c.
Sąd w zaistniałym sporze rację przyznaje organowi.
Rozważając sporne zagadnienie w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zajęcie egzekucyjne, zdefiniowane w art. 1a pkt 18 u.p.e.a., stanowi czynność organu egzekucyjnego, na podstawie której następuje odebranie zobowiązanemu swobody rozporządzania przysługującym mu prawem majątkowym. Mocą art. 89 i kolejnych ww. ustawy, możliwe jest przeprowadzenie przez organ egzekucji z wierzytelności pieniężnych innych niż określone w przepisach art. 72-87 u.p.e.a.
Stosownie do art. 89 § 1-3 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności (§ 1).
Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności
z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (§ 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;
2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (...).
Stosownie do art. 67a § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia (m.in. wierzytelności) wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Podkreślenia wymaga, że z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, a dłużnik jest zobligowany przekazać mu kwoty wynikające z zajętej wierzytelności.
Na podstawie art. 91 u.p.e.a. organ egzekucyjny ma możliwość zastosowania wobec dłużnika zajętej wierzytelności trybu przewidzianego w art. 71b tej ustawy,
a mianowicie ściągnięcia zajętej kwoty wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi wówczas postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a.
Zgonie zaś z art. 71a § 9 u.p.e.a. jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie.
Wydane w tym trybie postanowienie stanowi konsekwencję dokonanego uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W postanowieniu, o którym mowa wyżej, organ egzekucyjny dokonuje konkretyzacji obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenia jego charakteru i zakresu. Stanowi ono prawną podstawę do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu całej lub części zajętej wierzytelności. Zatem przesłankami do określenia dłużnikowi wysokości nieprzekazanych (organowi egzekucyjnemu) wierzytelności przysługujących zobowiązanemu są:
1) fakt ich zajęcia przez organ egzekucyjny (w stosownym trybie);
2) bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Wyjaśnić też należy, że użyty w art. 71a § 1 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" był już interpretowany przez orzecznictwo sądowoadministracyjne. Przyjmuje ono jednolicie, że należy interpretować go jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Innymi słowy, uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych, na przykład trudnej sytuacji ekonomicznej, będzie stanowiło podstawę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty (por. wyroki: NSA z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 984/06; z 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 751/06 - te, jak i inne wymienione w uzasadnieniu wyroku publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Pogląd ten wyrażony jest również w piśmiennictwie - R. Hauser, A. Skoczylas (red), Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, s. 370; D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, Komentarz, Wrocław 2011, s. 780.
O braku bezpodstawności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności można mówić w tych przypadkach, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela. Innymi słowy mówiąc, podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu - w rozumieniu art. 71a § 9 u.p.e.a. - mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia, przelewu wierzytelności itp.). Pojęcie to oznacza tyle, co "bez podstawy prawnej" (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 984/06).
W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. (organ egzekucyjny) zawiadomieniami z 20 października
2022 r. oraz z 27-29 lutego 2024r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych z tytułu robót, dostaw i usług, należnych od skarżącej. Zawiadomienia o zajęciu doręczono skarżącej odpowiednio w dniach 25 października 2022 r. i 7 marca 2024 r. Zawiadomienia te, zawierały pouczenie o możliwości ściągnięcia nieprzekazanej organowi wierzytelności bezpośrednio od dłużnika - w przypadku bezpodstawnego uchylenia się od przekazania zajętych wierzytelności.
W związku z brakiem przekazywania zajętych kwot organ egzekucyjny przeprowadził kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego.
W toku czynności kontrolnych, na podstawie dostępnych dokumentów, informacji zawartych w JPK oraz posiłkując się aplikacją STIR-przepływy, organ egzekucyjny ustalił, że w okresie od 20 października 2022 r. do 31 marca 2024r. skarżąca przekazała na rachunek bankowy A. Ł. kwotę częściowo pokrywającą kwotę zajęć tj: [...] zł.
Z akt sprawy, jak i z treści skargi wynika, że skarżąca jako okoliczność prawną umożliwiającą skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania wskazuje na potrącenie.
Prawna instytucja potrącenia, określana także jako kompensata albo kompensacja, należy do kategorii zdarzeń powodujących wygaśnięcie zobowiązania. Polega ona na wzajemnym umorzeniu jednorodnych wierzytelności, jakie dwie osoby mają jednocześnie względem siebie. Wierzytelności będące przedmiotem potrącenia poddane zostają działaniu rachunkowemu, którego rezultatem jest wzajemne zniesienie tych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej (...) (A. Janiak (w:) Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część ogólna, wyd. II, red. A. Kidyba, W. 2014, art. 498).
Zarzut potrącenia, co do zasady, stanowi podstawę prawną pozwalającą uchylić się dłużnikowi zajętej wierzytelności od spełnienia świadczenia, jednak w rozpoznawanej sprawie sąd podziela stanowisko organu, który uznał okoliczność tę za nieskuteczną.
Warunki i skutki potrącenia określają art. 499 i art. 498 § 2 oraz art. 504 k.c.,
z których wynika, że:
1) potrącenie dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie i ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe - art. 499 k.c.,
2) wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej - art. 498 § 2 k.c.,
Stosownie zaś do art. 504 k.c., zajęcie wierzytelności przez osobę trzecią wyłącza umorzenie tej wierzytelności przez potrącenie tylko wtedy, gdy dłużnik stał się wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zajęcia albo gdy jego wierzytelność stała się wymagalna po tej chwili, a przy tym dopiero później aniżeli wierzytelność zajęta.
Zdaniem sądu, organy właściwie zastosowały przywołaną regulację, przyjmując, że w świetle akt sprawy brak było podstaw do potrącenia przez skarżącą wierzytelności z tytułu faktur wykazanych w zestawieniu rejestru zakupów za 2023 r. i 2024 r., gdyż wierzytelność z nich wynikająca, powstała już po dacie dokonania zajęcia przez organ egzekucyjny i stała się wymagalna też po tej dacie. Raz jeszcze wskazać należy, że skuteczność zawiadomień o zajęciu wierzytelności, zgodnie z przepisem art. 89 § 2 u.p.e.a., następuje z datą ich odbioru przez dłużnika zajętej wierzytelności. W niniejszej sprawie, pierwsze zawiadomienia o zajęciu wierzytelności doręczono skarżącej w dniu 25 października 2022 r. Zatem powoływanie się przez skarżącą na zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu ww. faktur za 2023 r. i 2024 r. jest nieskuteczny. Rozporządzenie wierzytelnością po jej zajęciu nie jest bowiem możliwe.
Odnosząc się zaś do załączonego do treści skargi wydruku zapisu z rejestru sprzedaży i zakupów za rok 2022, sąd wskazuje, że nie mógł on odnieść zamierzonego skutku, gdyż przedłożony przez stronę dokument nie był znany organowi egzekucyjnemu i odwoławczemu na etapie prowadzonych postępowań, ponadto stanowi on dokument prywatny i przedstawia jedynie zestawienie zakupów.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Przepis ten wprost przewiduje zakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów, które nie wynikają z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania przez sąd administracyjny poza materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt I GSK 1344/14, oraz z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 2566/13). Tym samym przedłożone dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego dokumenty, nie mogą przemawiać za zasadnością uchylania się od przekazywania zajętych wierzytelności.
Ponadto wskazać należy, że przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji strona wzywana była do przedstawienia umów, faktur i dowodów wpłat dokumentujących sposoby oraz wysokość rozliczeń z dłużnikiem. Dodatkowo wskazać należy, że załączone do skargi zestawienia transakcji stanowią dokumenty prywatne skarżącej, natomiast organ podatkowy ustalił wysokość kwoty jaką do chwili zajęcia skarżąca przekazała dłużnikowi w oparciu o dane z JPK oraz posiłkując się aplikacją STIR-przypływy w oparciu o dane przekazane przez instytucje finansowe.
W świetle powyższych uwag uznać należało, że przedstawione przez skarżącą w trakcie trwającego postępowania egzekucyjnego okoliczności nie stanowiły podstaw prawnych, które usprawiedliwiałyby uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu kwoty zajętej wierzytelności. Z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, że w okresie następującym po doręczeniu zawiadomień o zajęciu wierzytelności, skarżąca bez zgody organu egzekucyjnego przekazała wierzycielowi kwotę pieniężną w wysokości [...] zł. Postanowienie organu egzekucyjnego i następujące po nim rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostały zatem wydane z poszanowaniem przepisów prawa, w tym art. 71a § 9 u.p.e.a.
W tym stanie rzeczy sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.