I SA/SZ 465/22
Podsumowanie
WSA w Szczecinie uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że otrzymanie zaliczki na poczet czynszu najmu przed wykonaniem usługi nie rodzi obowiązku podatkowego ani obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej.
Spółka zapytała, czy otrzymanie zaliczki na poczet czynszu najmu przed wykonaniem usługi rodzi obowiązek podatkowy i konieczność wystawienia faktury. Dyrektor KIS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że termin płatności zaliczki w umowie kreuje obowiązek podatkowy i faktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił interpretację, stwierdzając, że zgodnie z art. 19a ust. 8 w zw. z art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT, otrzymanie zaliczki na poczet najmu przed wykonaniem usługi nie rodzi obowiązku podatkowego ani obowiązku wystawienia faktury.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, będąca czynnym podatnikiem VAT i posiadająca 100% udziałów Gminy M., po przejęciu innej spółki stała się stroną umów najmu dotyczących lokali handlowych. Umowy te przewidywały wpłatę zaliczki na poczet czynszu najmu przed wykonaniem usługi, często z określonym terminem płatności. Spółka wniosła o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, pytając, czy obowiązek podatkowy w VAT powstaje z dniem upływu terminu płatności zaliczki, nawet jeśli nie została ona otrzymana, oraz czy spółka jest zobowiązana do wystawienia faktury dokumentującej wpłatę zaliczki mimo jej nieotrzymania. Spółka argumentowała, że samo zastrzeżenie terminu płatności zaliczki nie kreuje obowiązku podatkowego ani obowiązku wystawienia faktury, a obowiązek ten powstaje dopiero z chwilą wystawienia faktury dotyczącej czynszu najmu lub z upływem terminu płatności czynszu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, powołując się na przepisy dotyczące obowiązku podatkowego i wystawiania faktur, w tym art. 19a ust. 5 pkt 4 oraz art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy o VAT, twierdząc, że termin płatności zaliczki w umowie kreuje obowiązek podatkowy i konieczność wystawienia faktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że kluczowe jest zastosowanie art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, który stanowi, że otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem usługi rodzi obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4. Sąd podkreślił, że to zastrzeżenie oznacza, iż przepis ten nie ma zastosowania do zaliczek na poczet usług najmu. W konsekwencji, otrzymanie zaliczki na poczet czynszu najmu przed wykonaniem usługi nie rodzi obowiązku podatkowego ani obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej, zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT. Sąd uznał, że rozumowanie organu prowadziłoby do zniwelowania różnic między przepisami i uczyniłoby art. 19a ust. 8 przepisem martwym.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, otrzymanie zaliczki na poczet czynszu najmu przed wykonaniem usługi nie rodzi obowiązku podatkowego w VAT.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, otrzymanie zaliczki przed wykonaniem usługi rodzi obowiązek podatkowy, jednak z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4, który dotyczy m.in. usług najmu. Oznacza to, że przepis ten nie ma zastosowania do zaliczek na poczet najmu, a zatem otrzymanie takiej zaliczki nie rodzi obowiązku podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
u.p.t.u. art. 19a § ust. 5 pkt 4 lit. b
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 19a § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106b § ust. 1 pkt 4 lit. b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawa prawna dla całego rozstrzygnięcia dotyczącego VAT.
p.p.s.a. art. 146 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt c
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 8 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 19a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 19a § ust. 7
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106i § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106i § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106i § ust. 3 pkt 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106i § ust. 7
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106i § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
k.c. art. 659 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 669 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 353 § ą
Kodeks cywilny
o.p. art. 14c § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Otrzymanie zaliczki na poczet czynszu najmu przed wykonaniem usługi nie rodzi obowiązku podatkowego w VAT. Otrzymanie zaliczki na poczet czynszu najmu przed wykonaniem usługi nie obliguje do wystawienia faktury zaliczkowej.
Odrzucone argumenty
Termin płatności zaliczki w umowie najmu kreuje obowiązek podatkowy w VAT. Termin płatności zaliczki w umowie najmu obliguje do wystawienia faktury zaliczkowej.
Godne uwagi sformułowania
Zastrzeżenie to oznacza, że poprzedzająca go część przepisu nie ma zastosowania do zaliczki na poczet świadczenia z tytułu najmu. Wobec tego otrzymanie zaliczki na poczet należności z tytułu usługi najmu nie rodzi obowiązku podatkowego. W tym przypadku podatnik nie ma zatem obowiązku wystawienia faktury.
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
sprawozdawca
Jolanta Kwiecińska
przewodniczący
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego i obowiązku wystawienia faktury w przypadku zaliczek na poczet usług najmu, szczególnie w kontekście wyłączenia z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczek na poczet usług najmu, gdzie obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia w obrocie gospodarczym – rozliczania zaliczek w VAT przy umowach najmu, z interpretacją kluczowych przepisów, która może być korzystna dla podatników.
“Zaliczka na najem a VAT: Kiedy powstaje obowiązek podatkowy i czy trzeba wystawić fakturę?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Sz 465/22 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2022-10-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-07-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/ Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/ Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 42/23 - Wyrok NSA z 2025-12-18 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną intepretację indywidualną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 685 art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 19a ust. 1, 5, 7 i 8, art. 106b ust. 1, art. 106i ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 4, ust. 7 i 8 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Dz.U. 2022 poz 329 art. 146 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] października 2022 r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej N. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie N. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. (dalej "spółka", "skarżąca") złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji w zakresie podatku od towarów i usług. We wniosku podała, że jest spółką prawa handlowego ze 100% udziałem Gminy M.. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Na mocy uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki w sprawie połączenia z 12 listopada 2019 r. oraz uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. - spółka przejęła P. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, a tym samym stała się stroną zawartych przez ten podmiot umów, w tym umów najmu. Przedmiotem działalności spółki jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz wszelkie prace towarzyszące wznoszeniu i zarządzaniu nieruchomościami. Wskutek przejęcia podmiotu P. Spółka z o.o. – spółka stała się stroną, m.in. umów najmu dotyczących lokali handlowych wraz z częścią gruntu przynależną do tego lokalu zgodnie z projektem wykonawczym. Umowy zostały zawarte pod warunkiem realizacji inwestycji pn. "[...]". W ramach tej inwestycji mają powstać m.in. lokale usługowe o funkcji handlowej stanowiące przedmiot tych umów najmu. Umowy mają jednolitą treść, a elementami różnicującymi są jedynie oznaczenie nieruchomości, wysokość czynszu dzierżawnego i procentowe wartości zaliczek na poczet czynszu. Umowy zostały zawarte na okres 30 lat od dnia wydania przedmiotu najmu. Zgodnie z treścią umów za używanie przedmiotu najmu najemca uiszczać będzie czynsz w wysokości stanowiącej iloczyn powierzchni użytkowej przedmiotu najmu oraz stawki ustalonej przez strony kwoty netto za 1m2 w stosunku rocznym. Na poczet czynszu należnego w pierwszym okresie rozliczeniowym i w latach kolejnych wynajmujący zaliczać będzie 1/30 zaliczki wpłaconej przez najemcę zgodnie z umową. Warunkiem skuteczności danej umowy jest dokonanie przez najemcę zaliczki na poczet czynszu najmu za cały czas jej trwania w określonej w umowie wysokości netto plus podatek VAT w obowiązującej 23% stawce w całości lub w transzach. Do części umów najmu najemcy dokonali wpłaty zaliczek, w całości lub w części. Do części umów najmu nie dokonano w ogóle zapłaty zaliczek. Uzupełniając wniosek zgodnie z wezwaniem organu spółka wskazała, że: 1. umowy najmu przewidują terminy płatności zaliczek na poczet czynszu dzierżawy (powinno być najmu- dopisek Sądu) i są określane odmiennie w zależności od konkretnej umowy. Najczęściej określane są konkretną datą np. 31.12.2019 r. W umowach znajdują się także zapisy dotyczące rozliczania wpłaconych zaliczek z wymagalnym czynszem najmu; 2. w razie otrzymania zaliczki na poczet czynszu, wpłata taka została udokumentowana fakturą. W razie bezskutecznego upływu terminu oznaczonego na wpłatę zaliczki, termin jest przez strony przesuwany w oparciu o czynione ustalenia. Spółka zadała pytania: 1. czy obowiązek podatkowy w odniesieniu do zastrzeżonej w umowie najmu- zaliczki na poczet czynszu powstaje z dniem upływu terminu płatności zaliczki, zastrzeżonego w tej umowie najmu? 2. czy wnioskodawca obowiązany jest do wystawienia faktury dokumentującej wpłatę zaliczki na poczet czynszu najmu z upływem terminu wskazanego w umowie najmu, chociażby zaliczka nie została otrzymana? Odnośnie ad.1 – spółka podała, że ewentualne otrzymanie przez nią zaliczki na poczet świadczenia usług najmu, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685, dalej "u.p.t.u."), nie rodzi powstania obowiązku podatkowego, podobnie jak fakt zastrzeżenia w umowie terminu do jej wpłaty. Terminem, w którym powstaje obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usług najmu zgodnie z ww. przepisem jest moment wystawienia faktury z tytułu czynszu najmu. W realiach sprawy będzie to moment wskazany w umowie jako termin wymagalności należności czynszowych, z którym powiązany jest obowiązek rozliczenia wpłaconych zaliczek z bieżącym i wymagalnym czynszem najmu. Według spółki, samo zastrzeżenie w umowie najmu terminów na wpłatę zaliczek na poczet czynszu dzierżawnego nie kreuje obowiązku podatkowego i nie obliguje spółki do wystawienia faktury zaliczkowej. Zdaniem spółki, obowiązek podatkowy w odniesieniu do zastrzeżonej w umowie najmu zaliczki na poczet czynszu powstaje na zasadach wynikających z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit.b u.p.t.u. z chwilą wystawienia faktury dotyczącej czynszu najmu, a w razie jej niewystawienia lub wystawienia z opóźnieniem – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia tej faktury, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności. Odnośnie ad.2 – spółka podała, że w jej ocenie, nie jest zobowiązana do wystawienia faktury dotyczącej zastrzeżonej w umowie zaliczki mimo upływu terminu do jej wpłaty, niezależnie od tego, czy faktycznie otrzymała zaliczkę na poczet czynszu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał w dniu 17 maja 2022 r. interpretację indywidualną nr [...], w której uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Organ przytoczył stan faktyczny oraz art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 19a ust. 1 i ust. 5 pkt 4, art. 19a ust. 7 i ust. 8 , art. 106b ust. 1, art. 106i ust. 1 i ust. 2, art. 106i ust. 3 pkt 4, ust. 7 i ust. 8 u.p.t.u., art. 659 § 1 K.c., art. 669 § 1,94 K.c., art. 669 § 1 K.c., art. 353ą K.c. Organ podał, że o tym kiedy ma być rozliczony podatek należny z tytułu świadczenia przez spółkę usług najmu decyduje moment wystawienia faktury, jednak nieprzekraczalnym momentem jest termin płatności ustalony pomiędzy stronami. W celu stwierdzenia, kiedy w opisanej sprawie powstanie obowiązek podatkowy, należy przede wszystkim określić, czy wystawione zostały faktury dokumentujące wpłatę na poczet usługi najmu lub przypadku ich braku, czy upłynął termin płatności. Organ wskazał, że w analizowanej sprawie obowiązek podatkowy powstaje w momencie wystawienia faktury dokumentującej wpłatę na poczet usługi najmu, a jeżeli faktura nie została wystawiona, to z chwilą upływu terminu wystawienia faktury, a gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u. Mając na uwadze stanowisko spółki w zakresie pytania oznaczonego we wniosku jako nr 1 - zgodnie z którym zastrzeżony w umowie stron termin na zapłatę zaliczki na poczet czynszu nie kreuje obowiązku podatkowego – organ uznał je za nieprawidłowe. Organ podał, że w myśl art. 106i ust. 3 pkt 4 u.p.t.u., w przypadku świadczenia usługi dzierżawy, faktury wystawia się nie później niż z upływem terminu płatności. Z okoliczności sprawy wynikało, że zawarte umowy najmu przewidują terminy płatności zaliczek na poczet czynszu. Zatem, skoro strony ustaliły termin płatności zaliczek z tytułu usługi najmu, to na podstawie art. 106i ust. 3 pkt 4 u.p.t.u. – spółka powinna wystawić fakturę nie później niż z upływem terminu płatności, jednakże zachowaniem zasad, o których mowa w art. 106i ust. 7 i ust. 8 u.p.t.u. Zdaniem organu, spółka zobowiązana jest do wystawienia faktury dokumentującej zaliczkę związaną z usługą najmu z upływem terminu wskazanego w umowie najmu, chociażby zaliczka nie została otrzymana. W związku z tym, organ uznał stanowisko spółki w zakresie pytania nr 2 za nieprawidłowe. Spółka złożyła skargę na ww. interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie oraz zobowiązanie organu do wydania aktu potwierdzającego jako prawidłowe stanowisko strony, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła organowi naruszenie: 1. art.14c § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej "o.p., przez nienależyte rozpoznanie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w związku z pominięciem, że zastrzeżone w umowach najmu terminy dotyczą obowiązku wpłaty zaliczki, a nie dotyczą jeszcze świadczenia właściwego, jakim jest usługa najmu, wobec czego nie mogą kreować obowiązku podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług. Rozliczenie wpłaconych zaliczek z należnością za usługę nastąpi bowiem dopiero w chwili wyświadczenia właściwej usługi najmu; 2. art. 19a ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 106i ust. 3 pkt 4 oraz art. 106b ust. 1 pkt 4 lit.b u.p.t.u., przez błędną jego wykładnię w związku z przyjęciem, że powołane regulacje znajdują zastosowanie w odniesieniu do zaliczek otrzymanych na poczet niewyświadczonych jeszcze usług najmu. Konsekwencją powyższego było wadliwe uznanie, że w odniesieniu do zaliczek na poczet najmu obowiązek podatkowy powstaje w terminie określonym w umowie na wpłatę zaliczki, podczas gdy w ocenie wnioskodawcy winien on być odnoszony do terminu zapłaty czynszu najmu, a nie zaliczki na jego poczet. W konsekwencji organ wadliwie uznał, że konieczność wystawienia faktury i rozliczenia podatku należnego powstaje w następujących terminach: - z chwilą upływu terminu płatności określonego w umowie na wpłatę zaliczki na poczet czynszu najmu, chociażby zaliczka nie została faktycznie otrzymana oraz - z chwilą faktycznej zapłaty zaliczki na poczet czynszu najmu; 3. art. 106b ust. 1 pkt 4 lit.b u.p.t.u., przez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie w odniesieniu do wpłaty zaliczki na poczet usługi najmu, podczas gdy przepis ten wyraźnie stanowi, że w przypadku czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u., nie znajduje zastosowania obowiązek podatnika do wystawienia faktury dokumentującej otrzymanie całości lub części zapłaty na poczet danego świadczenia; 4. art. 19a ust. 8 pkt 2 u.p.t.u., przez jego niezastosowanie skutkujące pominięciem w wydanej interpretacji indywidualnej regulacji prawa materialnego wyłączającej powstanie obowiązku podatkowego w stosunku do otrzymanych i dokumentowanych fakturami zaliczek na poczet czynszu najmu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z wnioskiem skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy w związku z zawartą umową najmu wpłata na rzecz skarżącej na poczet czynszu przed wykonaniem usługi w terminie wskazanym w umowie kwoty określonej w umowie jako zaliczka, spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz wygeneruje konieczność wystawienia faktury zaliczkowej. Według skarżącej określenie w umowie najmu terminu zapłaty zaliczki oraz dokonanie jej zapłaty (lub jej niedokonanie w określonym w umowie terminie) nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług, a także obowiązku wystawienia faktury. W ocenie organu, obowiązek podatkowy powstaje w terminie określonym w umowie najmu dla zapłaty zaliczki niezależnie czy zaliczka została zapłacona czy też nie, zaś spółka zobowiązana jest do wystawienia faktury zaliczkowej. Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają: 1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju; 2) eksport towarów; 3) import towarów na terytorium kraju; 4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju; 5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. W myśl art. 8 ust. 1 u.p.t.u., przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Zgodnie z art. 19a ust. 1 u.p.t.u., obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. W art. 19a ust. 5 u.p.t.u., ustawodawca w sposób szczególny uregulował powstanie obowiązku podatkowego dla niektórych usług. Stosownie do art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u., obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu: a) dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego, b) świadczenia usług: - telekomunikacyjnych, - wymienionych w poz. 24-37, 50 i 51 załącznika nr 3 do ustawy, - najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze, - ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia, -stałej obsługi prawnej i biurowej, - dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego - z wyjątkiem usług, do których stosuje się art. 28b, stanowiących import usług. Na podstawie art. 19a ust. 7 u.p.t.u., w przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności. W myśl art. 19a ust. 8 u.p.t.u., jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem: 1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b; 2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4. Zgodnie z treścią art. 106b ust. 1 u.p.t.u., podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą: 1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem; 2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a; 3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1; 4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy: a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4, c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b. Na podstawie art. 106i ust. 1 u.p.t.u., fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-9. Stosownie do art. 106i ust. 2 u.p.t.u., jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano całość lub część zapłaty od nabywcy. W myśl art. 106i ust. 3 pkt 4 u.p.t.u., fakturę wystawia się nie później niż z upływem terminu płatności - w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4. Natomiast, zgodnie z art. 106i ust. 7 u.p.t.u., faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 60. dnia przed: 1) dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi; 2) otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty. Z art. 106i ust. 8 u.p.t.u. wynika, że przepis ust. 7 pkt 1 nie dotyczy wystawiania faktur w zakresie dostawy i świadczenia usług, o których mowa w art. 19a ust. 3, 4 i ust. 5 pkt 4, jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy. Podkreślić należy, że zasadą na gruncie podatku od towarów jest powstanie obowiązku podatkowego z chwilą dokonania dostawy lub wykonania usługi (art. 19a ust. 1 u.p.t.u.). Jeden z wyjątków od tej zasady dotyczy świadczenia usług najmu, bo w tym przypadku obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury (art. 19a ust 5 pkt 4 lit.b u.p.t.u.). W niniejszej sprawie wniosek o interpretację dotyczył sytuacji, w której skarżąca otrzymała zaliczkę na poczet czynszu najmu, to rozważenia wymagał art. 19a ust. 8 u.p.t.u., jako że odnosi się do momentu powstania obowiązku podatkowego związanego z otrzymaniem zaliczki. Zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko, że związanie momentu powstania obowiązku podatkowego z otrzymaniem zaliczki, w odniesieniu do otrzymanej kwoty, co wynika z tego przepisu, nie dotyczy zaliczki na poczet należności z tytułu umowy najmu. Wynika to wprost z końcowej części przepisu, słów "... z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4", który to fragment dotyczy m.in. świadczenia usług najmu. Zacytowany zwrot "z zastrzeżeniem" oznacza, że poprzedzająca go część przepisu nie ma zastosowania do zaliczki na poczet świadczenia z tytułu najmu. Wobec tego otrzymanie zaliczki na poczet należności z tytułu usługi najmu nie rodzi obowiązku podatkowego. W ocenie Sądu, otrzymanie zaliczki nie rodzi też obowiązku wystawienia faktury. Zgodnie bowiem z art. 106b ust. 1 pkt 4 u.p.t.u., podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, ale z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy, między innymi, czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u., a zatem również świadczenia usługi najmu. W zaskarżonej interpretacji organ uważa, że w sprawie zastosowanie ma art. 19a ust. 7 u.p.t.u., a w konsekwencji tego również przepis art. 106i ust. 3 pkt 4 u.p.t.u. W ocenie Sądu, jest to stanowisko błędne. Zgodnie ze stanem fatycznym przedstawionym we wniosku, kwota otrzymana przez skarżącą jest zaliczką otrzymaną przed wykonaniem usługi (tak określa to strona we wniosku) . Nie można zapominać, że organ jest związany stanowiskiem strony zawartym we wniosku o interpretację. W sprawie znajduje zatem zastosowanie art. 19a ust. 8 u.p.t.u., jako przepis odnoszący się do tego rodzaju zapłaty. Dotyczy on bowiem otrzymania całości lub części zapłaty przed wykonaniem usługi. Przepis art. 19a ust. 7 dotyczy natomiast zapłaty z tytułu świadczenia usługi najmu, a więc sytuacji, kiedy usługa została wykonana lub jest wykonywana, jak w przypadku usługi o charakterze ciągłym, jak najem. To, że strony umowy określiły termin uiszczenia zaliczki w zawartej między nimi umowie - nie pozwala na stosowanie w sprawie art. 19a ust. 7 u.p.t.u., ponieważ fakt ten nie zmienia charakteru zapłaty, nadal jest to zaliczka i nadal mamy do czynienia z otrzymaniem zapłaty przed wykonaniem usługi. Rozumowanie organu, zgodnie z którym określenie terminu uiszczenia zaliczki powoduje konieczność zastosowania art. 19a ust. 7 u.p.t.u., prowadzi do zniwelowania różnic między tymi przepisami i wzajemnego przenikania się ich zakresów przedmiotowych. Ponadto art. 19a ust. 8 u.p.t.u. w takiej sytuacji byłby przepisem martwym, gdyż zazwyczaj w umowach jest tak, że przyjmując konieczność zapłaty zaliczki, strony umowy określają termin jej zapłaty. Analogicznie, przepis art. 106i ust. 3 pkt 4 u.p.t.u. dotyczy obowiązku wystawiania faktury z upływem terminu płatności – w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u. Dotyczy zatem płatności realizowanych z tytułu wykonania (wykonywania) umowy najmu, gdyż do zaliczek otrzymanych na poczet tych należności zastosowanie znajduje art. 106b ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. Dotyczy on bowiem obowiązku wystawienia faktury dokumentującej otrzymanie całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności rodzących obowiązek wstawienia faktury. Nakłada na podatnika taki obowiązek, ale z wyjątkiem, między innymi, czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u. W tym przypadku podatnik nie ma zatem obowiązku wystawienia faktury (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2018 r. o sygn. akt I FSK 1842/16). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z w zw. z § 14 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na rzecz skarżącej zasądzono od organu kwotę [...]zł, na którą składa się wpis w wysokości [...] zł, [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę