I SA/SZ 461/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-01-29
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności rolneśrodki unijnePROWARiMRGISortofotomapakontrola administracyjnamaksymalny kwalifikowalny obszartrwałe użytki zielone

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę rolnika na decyzję o przyznaniu niższej niż zadeklarowana płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, uznając prawidłowość kontroli administracyjnej opartej na danych GIS i ortofotomapach.

Rolnik złożył skargę na decyzję o przyznaniu niższej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, twierdząc, że powierzchnia została zaniżona z powodu błędów w pomiarach administracyjnych. Organy ARiMR i WSA uznały, że kontrola oparta na systemie GIS i ortofotomapach jest wystarczająca i dokładniejsza niż pomiary terenowe. Sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość decyzji o pomniejszeniu płatności z powodu przekroczenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika T. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, który utrzymał w mocy decyzję o przyznaniu niższej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2023 r. Rolnik zadeklarował określoną powierzchnię, jednak organy stwierdziły, że przekracza ona maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO) dla trwałych użytków zielonych, co skutkowało pomniejszeniem płatności. Rolnik zarzucał błędy w pomiarach administracyjnych i domagał się kontroli terenowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że kontrola administracyjna oparta na systemie GIS i ortofotomapach jest wystarczająca i dokładniejsza niż pomiary terenowe. Wyjaśniono, że system LPIS, wykorzystujący ortofotomapy, jest podstawowym narzędziem do oceny kwalifikowalności powierzchni. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek korzystać z tych narzędzi, a pomiary na ortofotomapie nie obarczone są błędem tolerancji, co czyni je bardziej precyzyjnymi niż pomiary GPS. Stwierdzono, że powierzchnia zadeklarowana przez rolnika była wyższa od kwalifikującej się do płatności, a pomniejszenie było zasadne zgodnie z przepisami UE i krajowymi, w tym rozporządzeniem nr 640/2014 dotyczącym różnic między powierzchnią zadeklarowaną a zatwierdzoną. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a przepisy prawa były jasne i nie wymagały dodatkowej interpretacji. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Kontrola administracyjna oparta na danych GIS i ortofotomapach jest wystarczająca i dokładniejsza niż pomiary terenowe, a organy mają obowiązek z niej korzystać.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że system GIS i ortofotomapy stanowią precyzyjne narzędzie do pomiaru powierzchni i oceny użytkowania gruntów, a ich wykorzystanie przez organy ARiMR jest zgodne z prawem i obowiązkowe. Kontrola terenowa nie jest konieczna, gdy kontrola administracyjna jest wystarczająca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

rozporządzenie RŚK § § 2, § 15

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Określa warunki przyznawania płatności i sposób ustalania jej wysokości, uwzględniając maksymalny kwalifikowalny obszar.

rozporządzenie nr 1306/2013 art. 70

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008

Dotyczy systemu identyfikacji działek rolnych (EPIS) opartego na GIS i ortoobrazach.

rozporządzenie nr 640/2014 art. 19 ust. 1, art. 5 ust. 2

Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

Określa zasady pomniejszania pomocy w przypadku przekroczenia zatwierdzonego obszaru oraz zasady identyfikacji działek rolnych i maksymalnego kwalifikowalnego obszaru.

ustawa o KSEPRO art. 2, art. 4 pkt 3a, art. 9a ust. 1 pkt 1 lit a, art. 9a ust. 2

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

Reguluje tworzenie i prowadzenie krajowego systemu ewidencji, w tym systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) i wykorzystywanych materiałów kartograficznych.

Pomocnicze

rozporządzenie nr 1305/2013 art. 28 ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005

Definiuje rolnika i zarządcę uprawnionego do płatności.

P.p.s.a. art. 145 §1, art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny oraz skutki oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kontrola administracyjna oparta na danych GIS i ortofotomapach jest wystarczająca i dokładniejsza niż pomiary terenowe. Organy ARiMR mają obowiązek korzystać z dostępnych narzędzi informatycznych do weryfikacji wniosków. Pomniejszenie płatności jest zasadne, gdy zadeklarowana powierzchnia przekracza maksymalny kwalifikowalny obszar.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędnego ustalenia powierzchni z powodu wadliwości pomiarów administracyjnych ('zza biurka'). Żądanie przeprowadzenia kontroli terenowej w celu dokładnego pomiaru działek.

Godne uwagi sformułowania

pomiar został wykonany na podstawie ortofotomapy będącej elementem systemu LPIS i stanowiącej podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni pomiar ten jest bardziej dokładny niż pomiar wykonany w terenie za pomocą GPS organ ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek z niego korzystać

Skład orzekający

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Dziel

sędzia

Bolesław Stachura

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania kontroli administracyjnej opartej na GIS i ortofotomapach w sprawach o płatności rolne, a także zasady ustalania maksymalnego kwalifikowalnego obszaru."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach PROW i stosowania narzędzi GIS w ARiMR.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla rolników ubiegających się o płatności unijne i pokazuje znaczenie nowoczesnych technologii (GIS, ortofotomapy) w administracji rolnej.

Rolnik przegrał sprawę o płatność rolną. Sąd uznał, że pomiary z satelity są lepsze niż te z terenu.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 461/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 415
§ 2, § 15,
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 70,
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 19 ust. 1,
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487 art. 28 ust. 2,
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005
Dz.U. 2023 poz 885
art. 2
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant referent - stażysta Anna Koester po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2023 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") decyzją z [...] czerwca 2024 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Ś. (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR", "organ I instancji") z [...] stycznia 2024 r. o nr [...] w sprawie przyznania T. S. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014 – 2020 na rok 2023.
Powyższe decyzje zapadły na podstawie m.in.: § 2, § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej zwanego: "rozporządzeniem RŚK"; Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.), art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 352/78 (WE) Nr 165/94, (WE) Nr 2799/98, (WE) Nr 814/2000, (WE) Nr 1290/2005 i (WE) Nr 485/2008 (Dz. Urz. E 347 z 20 grudnia 2013 r., s. 549), art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE E 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48).
Stan sprawy przedstawia się następująco:
T. S. (dalej: "rolnik", "strona", "skarżący") 9 maja 2023 r., poprzez aplikację e-WniosekPlus, złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2023, w którym zadeklarował powierzchnię [...] ha w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże.
[...] stycznia 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 za rok 2023 w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu decyzji, wskazano na pomniejszenie powierzchni działek rolnych do powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru trwałych użytków zielonych, które były mniejsze w przypadku działki rolnej A o [...] ha (z [...] ha na [...] ha) oraz działki rolnej B o [...] ha (z [...] ha na [...] ha). Wskazano, że różnica w powierzchni wynosząca łącznie [...] ha, stanowiła przedeklarowanie powierzchni o więcej niż 3% w stosunku do powierzchni deklarowanej, co stanowiło o pomniejszeniu płatności o podwójną stwierdzoną różnicę, tj. [...] ha. Płatność została przyznana do powierzchni [...] ha.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji, nie zgadzając się z ustaleniami powierzchni oraz wskazując, że pomiary działek dokonywane metodą foto przy biurku obarczone są dużym błędem w przypadku jej działek, gdzie występują liczne zadrzewienia, a co za tym idzie liczne zacienienia. W ocenie strony, aby pomiary były rzetelne należy dokonać pomiarów działek na miejscu w jej gospodarstwie.
Dyrektor ARiMR decyzją z [...] czerwca 2024 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy powołał przepisy stanowiące materialnoprawną podstawę wydanej decyzji oraz wskazał, że płatność mogła zostać przyznana jedynie do powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) trwałych użytków zielonych. Wskazał , że w przypadku deklarowanej działki rolnej A - [...] ha (dz. ew. nr [...] - [...] ha, nr [...] - [...] ha i nr [...] - [...] ha) MKO była mniejsza aniżeli zadeklarowana we wniosku w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] o [...] ha, co dało łączną powierzchnię kwalifikującą się do płatności [...] ha. W przypadku działki rolnej B - [...] ha (dz. ew. nr [...] - [...] ha i [...] - [...] ha) MKO była mniejsza aniżeli zadeklarowana we wniosku w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] o [...] ha i nr [...] o [...] ha, co dało łączną powierzchnię kwalifikującą się do płatności [...] ha.
Wyjaśnił także, że powierzchnia referencyjna ww. działek została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013, zgodnie z którym System Identyfikacji Działek Rolnych (EPIS) ustanawiany jest w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne, korzystając przy tym z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.
W celu potwierdzenia właściwej identyfikacji działki rolnej w przestrzeni i dokładniejszego określenia i sprawdzenia powierzchni uprawnionej do dopłat z deklaracją rolnika, z wyłączeniem gruntów niespełniających warunków dobrej kultury rolnej, obowiązkowe jest wykorzystanie materiałów kartograficznych, czyli map oraz ortofotomap w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Technologia, która umożliwia wykorzystanie map oraz ortofotomap w postaci elektronicznej do kontroli wniosków powierzchniowych nazywa się technologią systemów informacji geograficznej (GIS).
Dyrektor ARiMR wyjaśnił również, że System Identyfikacji Działek Rolnych jest jednym z elementów systemu zintegrowanego jest wymieniony w rozporządzeniu 1306/2013.
W ocenie organu odwoławczego, stosownie do art. 5 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 640/2014, nie można zakwalifikować do płatności powierzchni przekraczających maksymalny obszar kwalifikowany (powierzchnia MKO) na danej działce ewidencyjnej (o powyższym stanowi również § 15 ust. 3 rozporządzenia RSK).
Następnie, organ odwoławczy, dokonując analizy wyznaczonych przez stronę granic działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych na załącznikach graficznych oraz informacji zawartych w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli, stwierdził, że zasadnym było pomniejszenie ww. działek do powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru stanowiącego trwały użytek zielony. Wskazano, że oceny powierzchni trwałych użytków zielonych dokonano na podstawie aktualnej ortofotomapy obrazującej stan faktyczny na gruncie w dacie 7 maja 2023 r. Na ortofotomapie widoczne są obszary, którym jednoznacznie można przypisać kwalifikację do płatności, tj. trwałe użytki zielone, a nie jak na przykład w przypadku działki nr [...] zwarty obszar zadrzewień zlokalizowany w centralnej części działki. Powierzchnia zakwalifikowana do płatności jako trwały użytek zielony, nie została pomniejszona o obszary zacienione, a już na pewno nie o licznie występujące zadrzewienia. Jak wynika z aktualnej ortofotomapy, pojedyncze zadrzewienia nie zostały wykluczone z płatności mimo licznego ich występowania. Bezzasadne w tej sytuacji, jest przeprowadzanie czynności kontrolnych w terenie, gdyż widoczne na ortofotomapie z roku 2023 trwałe wyłączenia oraz obszary nieużytkowane jako trwałe użytki zielone, nie mogą być zakwalifikowane do powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru.
Zdaniem organu odwoławczego, tym samym zasadnie ustalono łączną powierzchnię przedeklarowania wynoszącą [...] ha, w tym działki ewidencyjnej nr [...] o [...] ha, działki ewidencyjnej nr [...] o [...] ha i nr [...] o [...] ha. Wskazano, że powierzchnia zadeklarowana przez rolnika we wniosku wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w wyniku prowadzonego postępowania wyniosła [...] ha (różnica [...] ha). Dyrektor ARiMR wyjaśnił dalej, że obowiązujące przepisy prawa uniemożliwiają rozstrzygnięcie w sposób odmienny lub zgodny z żądaniem producenta wynikającym z odwołania.
Organ odwoławczy w decyzji przestawił szczegółowe wyliczenia płatności, wskazując, że po pomniejszeniu kwota ta wynosi [...] zł.
Na koniec Dyrektor ARiMR stwierdził, że rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w przedmiotowej sprawie zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy, zaś w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zdaniem skarżącego powierzchnia działek rolnych do płatności została zaniżona, gdyż pomiary powierzchni przy biurku obarczone są błędem. Należy zatem dokonać pomiaru działek na miejscu. Skarżący wnosi aby Sąd rozstrzygnął, czy Agencja ma prawo w uzasadnionych przypadkach odmówić dokonania dokładnych pomiarów na miejscu w siedzibie gospodarstwa rolnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził naruszenia prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które w myśl postanowień art.145 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej w skrócie jako: "P.p.s.a."), obligowałoby Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Spór w sprawie dotyczy zasadności zakwestionowania przez organy gruntów zgłoszonych przez skarżącego do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2023 r. o powierzchni [...] ha w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże i przyznania płatności do powierzchni [...] ha, w związku ze stwierdzeniem, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru jest mniejsza, niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku (dla działki rolnej A o [...] ha, dla działki rolnej B o [...] ha).
Ramy prawne w sprawie wyznaczają następujące przepisy unijne i krajowe:
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia RŚK płatność rolno- środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013, str. 487, ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013"), jeżeli:
został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014, str. 1, ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", przez 5 lat – w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1-7 lub przez rok - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 lub 9;
spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
W myśl § 15 ust. 1 rozporządzenia RŚK wysokość płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za:
1) hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 lub
2) sztukę zwierzęcia i liczby zwierząt, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7
- po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia (§ 15 ust. 2).
Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia RŚK, przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o płatności, a powierzchnią uprawnioną do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia nr 640/2014. Według art. 19 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru zatwierdzonego.
Skarżący w odwołaniu, jak i w skardze, zarzuca błędne ustalenia faktyczne polegające na nie dokonaniu pomiaru powierzchni w terenie w gospodarstwie rolnym,
i przyjęcie zaniżonej powierzchni do płatności na podstawie kontroli administracyjnej przeprowadzonej "przy biurku", obarczonej błędem.
Po analizie akt sprawy, Sąd stwierdził, że ustalenia faktyczne organów w zakresie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru były prawidłowe. Sąd uznał w efekcie tego, że organy prawidłowo przyjęły, że powierzchnia zadeklarowana przez skarżącego była wyższa od kwalifikującej się do płatności.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organy wystarczająco wyjaśniły, że przeprowadzając kontrolę administracyjną wniosku skarżącego organ ocenił dostępne dane GIS, to jest: poprawność wyznaczenia wektorowych granic odniesienia dla działki ewidencyjnej w powiązaniu z obrazem ortofotomapy, mając na uwadze widoczne granice użytkowania, analizę powierzchni sąsiednich działek ewidencyjnych, oraz poprawność wyznaczenia pól zagospodarowania na ortofotomapie. Pomiar został wykonany na podstawie ortofotomapy będącej elementem systemu LPIS i stanowiącej podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni, powstałej ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Trafnie też organ wskazał, że ortofotomapy cyfrowe stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów, to jest stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. W przypadku pomiaru na ortofotomapie nie występuje błąd tolerancji pomiaru, skutkiem czego pomiar ten jest bardziej dokładny niż pomiar wykonany w terenie za pomocą GPS. Ortofotomapy działek ewidencyjnych prezentują w sposób rzeczywisty
i czytelny stan pokrycia oraz zagospodarowania terenu. Przy tym, wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne.
Istotne jest, że rzeczywiste powierzchnie działek rolnych, które należy podać we wniosku, nie zawsze pokrywają się z powierzchnią użytków gruntowych, uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków. Badanie zgodności wskazanych we wniosku powierzchni działek rolnych następuje poprzez kontrolę administracyjną, która może, ale nie musi, być uzupełniona o kontrolę na miejscu. Jak wskazano też
w zaskarżonej decyzji, przy ustalaniu maksymalnej powierzchni kwalifikowanej odlicza się powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi, z wyjątkiem dróg technologicznych
i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze.
Powyższa ocena znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać należy, że stosownie do art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 państwa członkowskie dopilnowują, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów środków obszarowych, o których mowa w art. 28-31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Stosownie do art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności
z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013).
Jak stanowi art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014, kontrole administracyjne,
o których mowa w art. 74 rozporządzenia nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrola administracyjna dotyczy każdego złożonego wniosku i jest obligatoryjna. Polega ona na obowiązkowym zweryfikowaniu z urzędu przez organ zgodności między działkami zadeklarowanymi a działkami referencyjnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3378/15).
Na mocy art. 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2021 r. poz. 699 ze zm.) to Agencja Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa tworzy i prowadzi krajowy system ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "systemem". W skład systemu prowadzonego przez Agencję wchodzi między innymi system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013 (art. 4 pkt 3a ustawy).
Dodatkowo wyjaśnić także należy, że system identyfikacji działek rolnych zawiera, między innymi: 1) wektorowe granice oraz powierzchnię: a) maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 640/2014 oraz identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów
i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego
i kartograficznego (art. 9a ust. 1 pkt 1 lit a oraz pkt 2 powołanej ustawy). W świetle art. 9a ust. 2 tej ustawy do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się w szczególności: 1) ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego; 2) dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego; 3) dane z wniosków
o przyznanie płatności; 4) wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w rozporządzeniu nr 640/2014 i rozporządzeniu nr 809/2014.
Ponownie wskazać należy, że ustalenie powierzchni działek poprzez kontrolę administracyjną polega na wykorzystaniu bazy danych zgromadzonych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) zawierających materiały kartograficzne (mapy
i ortofotomapy) oraz przy wykorzystaniu geograficznego systemu informacji (GIS) zawierającego bazy danych referencyjnych dla ocen kwalifikowalności wniosków. Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest określona uprawa. W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie MKO, które stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej,
a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności.
W świetle powyższych rozważań, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi oraz argumenty skarżącego, dotyczące nieprzeprowadzenia kontroli na miejscu w celu pomiaru działek zgłoszonych do płatności oraz wadliwości przeprowadzonej kontroli "zza biurka", gdyż ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji zostały poczynione
w toku prawidłowej kontroli administracyjnej wniosku przeprowadzonej przez uprawniony (ale i zobowiązany) do tego organ, opartej o właściwe przepisy i z pomocą narzędzi informatycznych (bazę danych ARiMR). Wyposażony przez prawodawcę (unijnego
i krajowego) w odpowiednie, wysokospecjalistyczne i kosztowne narzędzia weryfikacji prawidłowości wniosków o płatność, organ ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek z niego korzystać.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, dokonanie ponownego pomiaru wszystkich działek, poprzez skierowanie sprawy do kontroli na miejscu byłoby niezasadne. Głównym celem takiej kontroli byłaby bowiem weryfikacja powierzchni według stanu w roku 2023, za który toczy się postępowanie administracyjne.
Skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej do płatności przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu (zob. wyrok NSA z 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1069/08, lex nr 561829).
Reasumując, zdaniem Sądu, organy obu instancji wydały w tej sprawie decyzje zgodne z prawem zarówno procesowym, jak i materialnym. W toku postępowania organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zgodnie z zasadą zaufania oraz informowania stron.
W ocenie Sądu, organy zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, oraz dokonały jego oceny w sposób nie naruszający zasady swobodnej oceny dowodów. Zapewniły również skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania, umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. W wydanych decyzjach wyjaśniono stronie zasadność przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy, a także wskazano na przepisy prawa, które miały zastosowanie i które były podstawą wydania rozstrzygnięcia.
Organ dokładnie ustalił stan faktyczny w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych zgłoszonych do płatności, powołał dowody, na których się oparł ustalając inną, niż zadeklarowana powierzchnię uprawnioną do płatności, oraz wyjaśnił przyczyny, dla których nie uwzględnił wniosków dowodowych strony. W uzasadnieniu prawnym organy omówiły przepisy stanowiące prawną podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawiły dokładnie sposób ich zastosowania, wraz ze stosownymi wyliczeniami obrazującymi kolejno elementy mające wpływ na ustaloną ostatecznie wysokość płatności. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz organu I instancji spełniają wszystkie wymagania prawne.
Sąd wskazuje, że zgodnie z przysługującymi mu kompetencjami, rozpoznając niniejszą sprawę dokonał wykładni przepisów, w oparciu o które orzekały organy.
W ocenie Sądu przepisy te – co wynika z powyższych rozważań - są jasne, precyzyjne
i ich zastosowanie nie wymagało przeprowadzenia żadnych dodatkowych zabiegów interpretacyjnych dla podjęcia rozstrzygnięcia.
Sąd uznał, że podniesione przez skarżącego zarzuty i argumenty, stanowiące próbę polemiki z ustaleniami organu, są niezasadne.
Na koniec podkreślić należy także, że skarżący, składając wniosek potwierdza znajomość zasad przyznawania płatności i pod groźbą odpowiedzialności karnej składa wymagane oświadczenia jako zgodne ze stanem faktycznym. Przy wypełnianiu wniosku każdy wnioskodawca powinien zachować szczególną staranność, a w razie potrzeby zasięgnąć porady nie tylko w instytucjach wspierających rolników, ale może także wystąpić o udzielenie stosownych informacji przez pracowników Agencji, którzy, m.in. na żądanie rolnika, mogą udostępnić ortofotomapy, ułatwiające wypełnienie wniosku w zakresie prawidłowego wskazania powierzchni działek użytkowanych rolniczo.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI