I SA/Sz 446/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie oddalił skargę podatnika, uznając, że strata wynikająca z kradzieży środków przez pracownika nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów z powodu braku należytej staranności w nadzorze.
Podatnik (osoba fizyczna C. P.) ubiegał się o zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów straty w wysokości ponad 500 tys. zł, wynikającej z kradzieży środków pieniężnych przez pracownicę z rachunku bankowego spółki. Pracownica miała dostęp do rachunku i samodzielnie wykonywała przelewy, a także manipulowała dokumentami księgowymi. Organ podatkowy odmówił zaliczenia straty do kosztów, wskazując na brak należytej staranności w nadzorze nad pracownicą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Sprawa dotyczyła wniosku podatnika (C. P.) o zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów straty w wysokości ponad 500 tys. zł, która powstała w wyniku kradzieży środków pieniężnych przez pracownicę z rachunku bankowego spółki. Pracownica, zatrudniona na stanowisku koordynatora biura, miała dostęp do rachunku bankowego i samodzielnie wykonywała przelewy, a także dostarczała do księgowości zmanipulowane dokumenty finansowe. Spółka odkryła kradzież po weryfikacji dokumentów i rachunków bankowych, zgłaszając sprawę organom ścigania. Podatnik argumentował, że dochował należytej staranności, stosując wyrywkowe kontrole przelewów i współpracując z zewnętrznym biurem księgowym. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe, wskazując na brak należytej staranności w nadzorze nad pracownicą i niewłaściwe udokumentowanie straty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę podatnika, podzielając argumentację organu. Sąd podkreślił, że kluczowe dla zaliczenia straty do kosztów uzyskania przychodów jest wykazanie przez podatnika dochowania należytej staranności w zapobieganiu stracie oraz właściwe jej udokumentowanie. W ocenie Sądu, powierzenie nowozatrudnionej pracownicy dostępu do rachunku bankowego i możliwości samodzielnego wykonywania przelewów, przy jedynie wyrywkowych kontrolach, nie stanowiło dochowania należytej staranności, zwłaszcza że proceder trwał przez wiele miesięcy i dotyczył znacznej kwoty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, strata ta nie może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podatnik nie dochował należytej staranności w zapobieganiu stracie, powierzając nowozatrudnionej pracownicy dostęp do rachunku bankowego i możliwość samodzielnego wykonywania przelewów bez odpowiedniego nadzoru. Długotrwały charakter procederu kradzieży i znaczna kwota utraconych środków wskazują na brak wystarczających działań zabezpieczających ze strony spółki. Dodatkowo, sprawa nie została jeszcze definitywnie udokumentowana przez organy ścigania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Kluczowe jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego z przychodem lub jego zabezpieczeniem, definitywność, poniesienie przez podatnika, związek z działalnością gospodarczą, właściwe udokumentowanie i brak wyłączenia z kosztów.
Pomocnicze
O.p. art. 14b § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 23 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wymienia koszty, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak należytej staranności w nadzorze nad pracownikiem wykonującym przelewy. Niewłaściwe udokumentowanie straty. Ryzyko związane z działalnością gospodarczą obciąża podatnika. Powierzenie odpowiedzialnych zadań finansowych nowozatrudnionej osobie bez odpowiedniego nadzoru.
Odrzucone argumenty
Strata wynikająca z kradzieży pracownika powinna być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Podatnik dochował należytej staranności w zapobieganiu stracie. Zdarzenie miało charakter losowy i niezależny od działań podatnika.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, że dochowano należytej staranności w zapobieganiu wskazanej stracie przy odpowiedniej kontroli i nadzorze ze strony Spółki nad Pracownicą można było uniknąć przywłaszczenia środków pieniężnych nie można tworzyć abstrakcyjnego wzorca owej staranności, nawet wobec osób prowadzących zawodowo działalność gospodarczą, który można by określić jako 'meta-staranność'
Skład orzekający
Wiesława Achrymowicz
przewodniczący
Elżbieta Dziel
członek
Jolanta Kwiecińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów strat wynikających z kradzieży pracowniczych, gdy podatnik nie dochował należytej staranności w nadzorze."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stopnia dochowania należytej staranności przez podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest odpowiednie zabezpieczenie majątku firmy i nadzór nad pracownikami, nawet w kontekście interpretacji podatkowych. Pokazuje praktyczne konsekwencje zaniedbań w zarządzaniu.
“Kradzież w firmie: czy strata to koszt uzyskania przychodu? Sąd wyjaśnia, kiedy zaniedbanie kosztuje fortunę.”
Dane finansowe
WPS: 500 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 446/25 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-11-26 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-08-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Elżbieta Dziel Jolanta Kwiecińska /sprawozdawca/ Wiesława Achrymowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek dochodowy od osób fizycznych Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 111 art. 14b par 3, art. 14c, Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2025 poz 163 art. 22 ust. 1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi C. P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę. Uzasadnienie C. P. (dalej: "Strona", "Skarżący") złożył wniosek z 10 kwietnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczył możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów straty powstałej w związku z kradzieżą środków pieniężnych przez pracownika z rachunku bankowego. Powyższy wniosek został uzupełniony - w odpowiedzi na wezwanie organu - pismem z 15 maja 2025 r. W treści wniosku wskazano Spółka G. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA JAWNA (dalej: "Spółka"), nie jest płatnikiem podatku dochodowego CIT. Posiada trzech wspólników: - osobę fizyczną C. P., opodatkowanego podatkiem liniowym PIT36L; - Spółkę G. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ - płatnika CIT oraz - G. GMBH również płatnika CIT. Spółka prowadzi działalność związaną z sprzedażą produktów galanteryjnych. W dniu 5 marca 2024 r. zatrudniła pracownicę na stanowisko koordynator biura. P. P. (dalej: "Pracownica") została zatrudniona przez Spółkę 5 marca 2024 r. początkowo na okres próby, następnie - 29 kwietnia 2024 r. - została zawarta umowa o pracę na czas określony do 4 listopada 2024 r. Trzecia i ostatnia umowa o pracę została zawarta z Pracownicą 28 października 2024 r. Była to umowa na czas określony do 31 grudnia 2024 r. Strony zawarty również aneks do umowy o pracę 2 września 2024 r. Do jej obowiązków należało m. in. przygotowywanie i wysyłanie faktur, dokonywanie płatności, kontakt z biurem rachunkowym. Pracownica posiadała również dostęp do rachunku bankowego spółki i mogła samodzielnie wykonywać przelewy. Odpowiadała również za dostarczanie dokumentów finansowych do księgowości. W dniu 13 grudnia ze względu na zachowanie Pracownicy - w tym m.in. niechęć do nowo zatrudnionej osoby, Spółka podjęła decyzję o zwolnieniu Pracownicy z dalszego obowiązku świadczenia pracy. Tego samego dnia zostało to jej zakomunikowane. W drugiej połowie grudnia 2024 r. Spółka powzięła wątpliwości co do prawidłowości rozliczeń i zaczęła weryfikować dokumenty księgowe oraz rachunki bankowe. Podczas sprawdzania rachunków bankowych podejrzenie pokrzywdzonej wzbudziła duża liczba przelewów wykonywanych na rzecz M. i na rzecz M. S.A. w W.. Przelewy te były tym bardziej dziwne, że występowały różne rachunki bankowe tych kontrahentów, jak również te same rachunki bankowe były przypisane do tych dwóch kontrahentów. Po sprawdzeniu przelewów wykonanych na wątpliwe rachunki bankowe okazało się że: a) w okresie od 16.09.2024 r. do 19.11.2024 r. na rachunek bankowy o nr [...] łącznie została przelana kwota [...]zł; b) w okresie od 16.09.2024 r. do 30.11.2024 r. na rachunek bankowy o nr [...] łącznie została przelana kwota [...]zł; c) w okresie od 11.03.2024 r. do 31.10.2024 r. na rachunek bankowy o nr [...] łącznie została przelana kwota [...]zł. Co daje łączną kwotę [...]zł. Spółka zwróciła się do dostawców z zapytaniem, czy rachunki bankowe, na które wykonywane były przelewy należą do tego kontrahenta. Dostawca odpowiedział, że nie są to ich rachunki bankowe. Dodatkowo spółka sprawdziła rachunki na tzw. białej liście. Przedmiotowe rachunki bankowe nie są przypisane do żadnego podmiotu. Spółka nie posiada żadnych faktur potwierdzających zasadność wykonania przelewów opisanych w tytułach w przedmiotowych przelewach. Spółka zwróciła się do swojego biura księgowego o przekazanie informacji, jakie faktury nie zostały dostarczone przez Pracownicę do biura księgowego. W odpowiedzi na prośbę spółka otrzymała wydruk wyciągu bankowego z oznaczonymi przelewami, co do których brakuje faktur od kontrahentów. Na zestawieniu dostarczonym przez biuro księgowe brakuje przelewów wykonanych na rachunki bankowe, które nie należą do wskazanych dostawców a są jako takie opisane. Co istotne na wydrukach, Pracownica dostarczała do księgowości zmienione były: saldo z początkowe, suma uznań, suma obciążeń, saldo końcowe. Dodatkowo Pracownica usunęła część wiadomość mail ze służbowej skrzynki. W rezultacie Spółka jest stratna [...] zł. Do odpowiednich organów spółka złożyła odpowiednie zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Uzupełnienie stanu faktycznego W odpowiedzi na pytanie: a) czy Spółka dochowała należytej staranności w zabezpieczeniu majątku, tj. czy wdrożone były odpowiednie środki ochrony takie jak procedury wewnętrzne, systemy kontroli, monitoring lub inne mechanizmy zapobiegawcze Strona wskazała: - wspólnik zarządzający spółką dokonywał wyrywkowych kontroli wykonywanych przelewów i pytał o konkretne przelewy na spotkaniach, - zewnętrzne biuro księgowe, które w tamtym okresie obsługiwało spółkę, miało obowiązek przekazywać co miesiąc listę braków, tj. listę przelewów, które nie znajdują potwierdzenia w dokumentach źródłowych, - pracownik wykonujący przelewy miał swój indywidualny login i hasło. Pomimo powyższych zabezpieczeń, doszło do nieautoryzowanego działania Pracownicy, które zostało zgłoszone organom ścigania jak tylko spółka to odkryła. b) Czy zdarzenie zostało należycie udokumentowane, tj. czy sporządzono zgłoszenie na policję, protokół z kontroli wewnętrznej lub pozyskano inne dokumenty potwierdzające fakt kradzieży i jej okoliczności? Prowadzone jest postępowanie przez Prokuraturę Rejonową S. - [...] w S., sygn. akt [...] W załączniku skan sprawy. c) Czy strata została uznana za definitywną, tzn. czy spółka może wykazać, że nie istnieje możliwość odzyskania utraconych środków i czy uzyskała w tym zakresie rozstrzygnięcie organów ścigania? Spółka nie uzyskała rozstrzygnięcia organu ścigania w zakresie możliwości odzyskania środków. Z uwagi na wielkość szkody oraz znane spółce okoliczności dotyczący braku możliwości majątkowych i zarobkowych sprawcy przestępstwa, w tym postępowania egzekucyjne prowadzone przeciwko sprawcy, naprawienie szkody jest znacznie utrudnione, jak nie nawet niemożliwe. Strona zadała następujące pytanie: "Czy opisaną stratę pieniężną powstałą w wyniku przestępstwa podatnik osoba fizyczna C. P., opodatkowany podatkiem liniowym PIT36L, może ująć w kosztach uzyskania przychodu zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ?" Przedstawiając swoje stanowisko w sprawie (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku) Strona wskazała, że stratę pieniężną powstałą w wyniku przestępstwa, którego Pan (Spółka) padł ofiarą, może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Strona wskazała, że Spółka podpisała umowę z biurem księgowym. Biuro księgowe miało zapewnić kompleksową obsługę księgową. Biuro księgowe otrzymywało od spółki: - faktury, noty księgowe i inne dokumenty potwierdzające poniesione koszty, - wyciągi z rachunków bankowych wersji edytowanej i papierowej. Wspólnik uprawniony do reprezentacji spółki wielokrotnie prosił biuro księgowe o przekazywanie mu informacji o płatnościach, co do których brak jest dokumentów źródłowych. Spółka nie zawsze otrzymywała listę brakujących dokumentów. Tym samym skoro profesjonalne biuro księgowe nie przekazało takiej listy dorozumianym było, że nie stwierdziło ono braku jakichkolwiek dokumentów. Co istotne w jednym z wyciągów z rachunków bankowych, które otrzymało biuro księgowe od Pracownicy była rozbieżność pomiędzy wersją edytowalna a papierową, tj. przelewy, które były w wersji edytowalnej zostały usunięte z wersji papierowej. Biuro księgowe nie dochodziło skąd wynika ta rozbieżność i nie poinformowało o tym osób decyzyjnych w spółce. Spółka dowiedziała się o tym dopiero w styczniu 2025 r., kiedy - na swoją wyraźną prośbę - otrzymała zestawienia od biura księgowego. W styczniu 2025 r. okazało się, że wyciągi z rachunków bankowych spółki dostarczane do biura księgowego były przerabiane przez osobę, która odpowiadała za dostarczenie dokumentów do księgowości. Z tych wyciągów usunięte zostały przelewy dotyczące przywłaszczonych środków. Oprócz zlecenia księgowości przekazywania listy brakujących faktury, wspólnik uprawniony do reprezentacji spółki kontrolował dokonywane płatności poprzez losowe sprawdzenie przelewów, tj. wspólnik prosił pracowników o wyjaśnienie losowo wybranych przelewów. Taka weryfikacja miała miejsce w czasie spotkań osobistych lub w ramach wymiany korespondencji. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w skali miesiąca w spółce wykonywanych jest ok. 200 przelewów. Taka liczba przelewów uniemożliwia weryfikację każdego przelewu. Dodatkowo każdy pracownik wykonujący przelew ma indywidualny login do bankowości internetowej, co umożliwia weryfikację przez kogo został wykonany przelew. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 16 czerwca 2025 r. wydał interpretację indywidualną nr 0114-KDWP.4011.2.2025.2.MG, w której stwierdził, że stanowisko, jakie przedstawiła Strona jest nieprawidłowe. Uzasadniając swój pogląd, organ wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2025 r.163 t.j. ze zm.; dalej: "u.p.d.o.f.") Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania. W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki: - został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika, - jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona, - pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, - poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, - został właściwie udokumentowany, - nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów. Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w stosownych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo - skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów. Art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f., zawiera enumeratywną listę włączeń z kosztów uzyskania przychodów, co oznacza, że każdy koszt dający się zakwalifikować do którejkolwiek z pozycji wymienionej na tej liście nie będzie mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, nawet jeśli był poniesiony w celu osiągnięcia przychodów. Jednocześnie podkreślić należy, że nieujęcie danego wydatku w katalogu kosztów niepotrącalnych, wymienionych w art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f., nie oznacza automatycznie, że inne koszty w nim niewymienione, tymi kosztami mogą być. W takim przypadku należy bowiem badać, czy dany koszt poniesiony został w celu uzyskania przychodu (zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu). Podatnik, zaliczając dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów, winien więc wykazać jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz to, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub że wydatek ten jest związany z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym. W tym celu każdorazowo wymagana jest ocena istnienia związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodów lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania. Jak wskazał Organ interpretacyjny przedmiotem wątpliwości Strony jest kwestia ustalenia, czy w świetle przedstawionego opisu sprawy poniesiona przez Stronę strata w postaci utraty środków pieniężnych powstała w wyniku kradzieży środków pieniężnych z rachunku bankowego przez Pracownicę, stanowi koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Jak dalej wskazał organ wśród wymienionych w tzw. negatywnym katalogu kosztów ujętym w art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. nie wyszczególniono strat w środkach obrotowych. Oznacza to, że co do zasady straty te, jako związane z prowadzoną działalnością, mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów. Zaliczenie strat w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów powinno być jednak każdorazowo oceniane w aspekcie: - całokształtu prowadzonej przez podatnika działalności, - okoliczności, które spowodowały powstanie straty, - udokumentowania straty, - podjętych przez podatnika działań zabezpieczających. Organ uznał, że przyjmuje się, iż dla celów podatkowych, tylko kradzież powstałą na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia przez racjonalnie działający podmiot, można uznać za zdarzenie losowe, które uzasadnia zaliczenie powstałej straty w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Jeżeli więc faktycznie poniesiono stratę - mimo prowadzenia racjonalnych działań w ramach działalności gospodarczej lub strata ta poniesiona została w wyniku zdarzeń losowych, chociaż starannie zabezpieczono się przed jej powstaniem, ponadto poniesienie straty było właściwie udokumentowane i nie miało związku z nadużyciami, niegospodarnością lub zaniedbaniem podatnika (brak nadzoru i odpowiedzialności - strata może być uznana za koszty uzyskania przychodu. Przy czym kradzież ta nie może być skutkiem działań lub zaniedbań podatnika, np. niewłaściwego zabezpieczenia składników majątkowych. Ocena, czy podatnik dochował należytej staranności przy zabezpieczeniu składników majątkowych ma charakter indywidualny i jest uzależnioną od konkretnych faktów i okoliczności towarzyszących powstałej stracie. Powyższe oznacza, że jeżeli strata w środkach obrotowych jest normalnym następstwem prowadzonej działalności w danej branży, a podatnikowi nie będzie można przypisać winy przy jej powstaniu, jeśli jednocześnie podatnik zachował należną staranność, przeciwdziałając ewentualnemu wystąpieniu uszczerbku w swoim majątku, to powstałą stratę będzie mógł zaliczyć ją do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto, aby zaliczyć poniesioną stratę do kosztów uzyskania przychodów niezbędne jest spełnienie warunku formalnego, tj. właściwe udokumentowanie poniesionego kosztu. Zaistnienie szkody powinno być uprawdopodobnione przez właściwe organy, np. Policję (umorzenie dochodzenia), 1 komornika sądowego (postanowienie), itp. Jak dalej wskazał Organ z opisu sprawy wynika, że Strona jest wspólnikiem spółki opodatkowanym podatkiem liniowym. Spółka prowadzi działalność związaną ze sprzedażą produktów galanteryjnych. 5 marca 2024 r. Spółka zatrudniła Pracownicę na stanowisko koordynator biura. Do obowiązków pracownicy należało m.in. przygotowywanie i wysyłanie faktur, dokonywanie płatności, kontakt z biurem rachunkowym. Ponadto Pracownica posiadała dostęp do rachunku bankowego spółki i mogła samodzielnie wykonywać przelewy. Odpowiadała również za dostarczanie dokumentów finansowych do księgowości. W drugiej połowie grudnia 2024 r. firma powzięła wątpliwości co do prawidłowości rozliczeń i zaczęła weryfikować dokumenty księgowe oraz rachunki bankowe. Podczas sprawdzania rachunków bankowych podejrzenie Spółki wzbudziła duża liczba przelewów wykonywanych na rzecz M. i na rzecz M. S.A. w W.. Przelewy te były tym bardziej dziwne, że występowały różne rachunki bankowe tych kontrahentów, jak również te same rachunki bankowe były przypisane do tych dwóch kontrahentów. Po sprawdzeniu przelewów wykonanych na wątpliwe rachunki bankowe okazało się, że w okresie od 11 marca 2024 r. do 30 listopada 2024 r. łącznie została przelana kwota [...]zł. Spółka wskazuje, że w celu dochowania należytej staranności wspólnik zarządzający spółką dokonywał wyrywkowych kontroli wykonywanych przelewów i pytał o konkretne przelewy na spotkaniach. Zewnętrzne biuro księgowe, które w tamtym okresie obsługiwało spółkę, miało obowiązek przekazywać co miesiąc listę braków, tj. listę przelewów, które nie znajdują potwierdzenia w dokumentach źródłowych. Ponadto Pracownica wykonująca przelewy miała swój indywidualny login i hasło. Spółka złożyła do odpowiednich organów spółka złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Na tę chwilę prowadzone jest postępowanie przez Prokuraturę Rejonową S. - [...] w S.. W opisie sprawy Strona wskazała, że Spółka na ten moment nie uzyskała rozstrzygnięcia organu ścigania w zakresie możliwości odzyskania środków. Jednakże z uwagi na wielkość szkody oraz znane Spółce okoliczności dotyczący braku możliwości majątkowych i zarobkowych sprawcy przestępstwa, w tym postępowania egzekucyjne prowadzone przeciwko sprawcy, naprawienie szkody jest znacznie utrudnione, jak nie nawet niemożliwe. Wobec tak przedstawionej treści wniosku i uzupełnienia, Organ stwierdził, że opisane zdarzenie ni może być uznane za zdarzenie losowe, niezależne od dochowania należytej staranności w zapobieganiu powstania straty. Prowadząc działalność gospodarczą Strona ponosi ryzyko z nią związane, a w celu jego wyeliminowania Strona winna podjąć wszelkie niezbędne działania zabezpieczające przed powstaniem straty, zwłaszcza w przypadku obrotu mieniem o znacznej wartości. W przedmiotowej sprawie nie można uznać, że dochowano należytej staranności, skoro nowo zatrudniony pracownik mógł bez nadzoru wykonywać przelewy bankowe. Opisane działania nie potwierdzają, że sprawowano należytą kontrolę i nadzór nad Pracownicą, która dopuściła się przywłaszczenia środków pieniężnych. Określając należytą staranność, należy mieć na uwadze staranność ogólnie wymaganą w stosunkach danego rodzaju, chodzi tu o pewien wzorzec zachowania w zakresie zaangażowania i dbałości w wykonaniu pewnych czynności. Jest to zatem pewne obiektywne minimum, którego można, a wręcz należy oczekiwać od przeciętnego człowieka. Ocena należytej staranności w zakresie prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej musi tym bardziej uwzględniać zawodowy charakter tej działalności. W tym przypadku, zawodowy charakter działalności określa obiektywny wzorzec wymaganej staranności. Podkreślić równocześnie należy, że uczestniczące w obrocie gospodarczym podmioty prowadzące działalność gospodarczą na własne ryzyko, nie mogą wynikających z niego konsekwencji "przerzucać" na Skarb Państwa. Ciężar właściwego rozporządzania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunkach bankowych spoczywał na Stronie, a samo zaistnienie sytuacji opisanej we wniosku, nie uprawnia do zaliczenia powstałej straty do kosztów uzyskania przychodów. Zaistniałe niedobory w środkach pieniężnych powstały przez niedostateczne wypełnianie funkcji kontrolnych i nadzoru nad działaniami nieuczciwego pracownika. Należy zauważyć, że przy odpowiedniej kontroli i nadzorze ze strony Spółki nad Pracownicą można było uniknąć przywłaszczenia środków pieniężnych. Proceder przelewania środków pieniężnych trwał bowiem jakiś czas - kwota wyprowadzonych środków opiewa na przeszło 500 tys. zł. Przez ten okres czasu przedsiębiorca działający w sposób racjonalny i z należytą starannością, powinien być w stanie wykryć ubytek środków pieniężnych powstały w wyniku naruszeń, których dopuścił się pracownik. Ponadto zaistnienie szkody powinno być uprawdopodobnione przez właściwe organy ścigania, np. policję, co jest jednakże możliwe dopiero po zakończeniu postępowania (w przypadku niewykrycia sprawcy, dokumentem tym będzie postanowienie o umorzeniu śledztwa). Niemniej jednak zaznaczyć należy, że to na Stronie ciąży obowiązek wykazania, że dochowała należytej staranności, o której mowa we wniosku, jak również podjęła wszelkie możliwe w określonych okolicznościach czynności w celu odzyskania utraconych środków, oraz że dysponuje stosownymi dokumentami potwierdzającymi spełnienie ww. okoliczności. Wykazanie ww. okoliczności jest warunkiem koniecznym dla uznania straty za koszt uzyskania przychodu. Mając na uwadze całokształt okoliczności przedstawionych we wniosku - poniesiona przez Stronę strata w majątku obrotowym powstała w wyniku kradzieży środków pieniężnych z rachunku bankowego przez Pracownicę, z uwagi na powyższe nie może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. W związku z tym, Organ uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Strona, zaskarżyła ww. interpretację indywidualną wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. naruszenie art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez dopuszczenie się błędnej wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego poprzez uznanie, że opisane zdarzenie nie może być uznane za zdarzenie losowe, niezależne od dochowania staranności w zapobieganiu straty, ponieważ w ocenie organu Skarżący nie dochował należytej staranności w zabezpieczeniu środków, a samo zaistnienie kradzieży środków z rachunku bankowego nie uprawnia do zaliczenia powstałej straty do kosztów uzyskania przychodów, gdy w rzeczywistości wnioskodawca dochował należytej staranności w zapobieganiu straty. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j., dalej: "P.p.s.a.") podlegała indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego z 21 maja 2024 r., w której Organ interpretacyjny stwierdził, że stanowisko Skarżącego w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe. Zgodnie z art. 57a P.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza że Sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (por. A. Kabat, Komentarz do art. 57a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.). Podkreślenia również wymaga, że postępowanie w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego polega na tym, że właściwy organ interpretujący ocenia tylko i wyłącznie stan faktyczny/zdarzenie przyszłe przedstawione przez wnioskodawcę oraz wyrażoną przez niego ocenę prawną - art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2025.111 t.j.; dalej: "O.p."). Zakres oceny stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, wyznaczony jest przez treść zadanego przez wnioskodawcę pytania. Sąd szczególnie podkreśla, że organ dokonujący interpretacji nie może więc wykraczać poza granice, które wyznaczają: treść zadanego pytania i okoliczności stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przytoczone we wniosku. Interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny (art. 14c § 1 O.p.). Z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i art. 14c O.p.) wynika zatem, że organ interpretacyjny, a następnie także sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega bowiem przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej. W związku z powyższym, co Sąd szczególnie podkreśla, uzupełnienie stanu faktycznego w uzasadnieniu zarzutów skargi nie może być brane pod uwagę przez Sąd przy kontroli zaskarżonej interpretacji - jednakże może ewentualnie mieć wpływ na prawidłowość przyszłych rozliczeń podatkowych wnioskodawcy pomimo uzyskania negatywnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Zarzut skargi dotyczył naruszenia przez Organ przepisu prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez dopuszczenie błędnej wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego poprzez uznanie, że opisane zdarzenie nie może być uznane za zdarzenie losowe, niezależne od dochowania staranności w zapobieganiu straty, ponieważ w ocenie organu Skarżący nie dochował należytej staranności w zabezpieczeniu środków. Istota sporu między stronami sprowadza się do odmiennej oceny przez organ i Skarżącego możliwości uznania za koszty uzyskania przychodu straty z tytułu przywłaszczonych przez Pracownicę Spółki środków pieniężnych. W ocenie Organu kwota ta nie może być zakwalifikowana do kosztów uzyskania przychodów jako strata w środkach obrotowych ze względu na brak spełnienia warunku w postaci braku nadzoru nad pracownikiem, jej uprawdopodobnienia i właściwego udokumentowania. Zaistnienie szkody, zdaniem Organu, powinno być uprawdopodobnione przez właściwe organy ścigania, np. policję, co jest jednakże możliwe dopiero po zakończeniu postępowania (w przypadku niewykrycia sprawcy, dokumentem tym będzie postanowienie o umorzeniu śledztwa). Organ uznał, w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, przy odpowiedniej kontroli i nadzorze ze strony Spółki nad Pracownicą można było uniknąć przywłaszczenia środków pieniężnych, albowiem proceder przelewania środków pieniężnych trwał jakiś czas a kwota wyprowadzonych środków opiewa na przeszło 500 tys. zł. Przez ten okres czasu, w ocenie Organu, przedsiębiorca działający w sposób racjonalny i z należytą starannością, powinien być w stanie wykryć ubytek środków pieniężnych powstały w wyniku naruszeń, których dopuściła się Pracownica. Zdaniem Skarżącego, warunki do uznania ww. straty za koszt uzyskania przychodu zostały spełnione, bowiem całokształt przedstawionych okoliczności świadczy de facto o tym, że poniesiona przez Spółkę strata jest rzeczywista oraz udokumentowana, powstała w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a przy tym powstała wskutek nadzwyczajnego zdarzenia, niezależnego od Spółki w okolicznościach zachowania przez Spółkę należytej staranności w celu jej zapobieżenia. W powyższym sporze Sąd, co do zasady, przyznał rację Organowi interpretacyjnemu. Przechodząc zatem do oceny zarzutów skargi Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Przepis ten stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Zgodzić należy się z Organem interpretacyjnym co do tego, że stosownie do treści cytowanego przepisu oraz utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa sądów, kosztem uzyskania przychodów jest każdy wydatek, który spełnia łącznie następujące warunki: - został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika, - jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona, - pozostaje w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika, - poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, - został właściwie udokumentowany, - nie został wyłączony z katalogu wydatków nie uznawanych za koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. Tym samym o kwalifikacji podatkowej danego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu decyduje przede wszystkim istnienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodów lub realną szansą powstania przychodów, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania. Kosztami podatkowymi mogą być wydatki zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio związane z uzyskiwanym przychodem oraz koszty związane z całokształtem działalności podatnika, pod warunkiem istnienia i wykazania związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Każdorazowy wydatek podatnika powinien jednak podlegać indywidualnej analizie w celu oceny istnienia wspomnianego związku. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy cytowana ustawa wyraźnie wskazuje przynależność danego wydatku (por. wyrok WSA w Łodzi z 6 lipca 2022 r., I SA/Łd 284/22). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych zarówno ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych jak i ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają szczegółowych regulacji dotyczących zaliczania do kosztów uzyskania przychodów materiałów, towarów, surowców czy też wartości pieniężnych utraconych w wyniku kradzieży czy wyłudzenia. Straty środków pieniężnych powstałe w wyniku kradzieży czy wyłudzenia nie zostały wymienione w katalogu wyłączeni z kosztów uzyskania przychodów, określonym zarówno w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. jak i art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. Wśród kosztów wymienionych w tzw. negatywnym katalogu kosztów, ujętym zarówno w art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. jak i art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p., nie wyszczególniono strat w środkach obrotowych. Oznacza to, że co do zasady straty te, jako związane z prowadzoną działalnością, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów. Zaliczenie strat w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów powinno być jednak każdorazowo oceniane, jak zasadnie wskazał Organ interpretacyjny w zaskarżonej interpretacji, w aspekcie: - całokształtu prowadzonej przez podatnika działalności, - okoliczności, które spowodowały powstanie straty, - udokumentowania straty, - podjętych przez podatnika działań zabezpieczających. Możliwość zaliczenia tego rodzaju strat do kosztów uzyskania przychodów powinna być uzależniona m.in. od tego, czy przy zachowaniu należytej staranności racjonalnie działający podmiot gospodarczy (podatnik) mógłby zapobiec tym stratom w normalnych warunkach działalności gospodarczej. Ten warunek - jak stwierdził Organ w zaskarżonej interpretacji - nie został przez Spółkę spełniony. W związku z brakiem w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych definicji zarówno straty, jak i środków obrotowych, należy posiłkować się w tym zakresie wykładnią językową. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w takiej sytuacji naturalną koleją rzeczy jest podejmowanie prób wyjaśnienia sposobu i zakresu rozumienia pojęcia "straty" w ujęciu słownikowym, a więc w znaczeniu, w jakim występuje ono w języku polskim. Jako że jednak podłoże i przyczyna powstawania strat mogą mieć bardzo zróżnicowany charakter, z tego względu z dużą ostrożnością należy podchodzić do wykorzystania ogólnych definicji słownikowych, jako miarodajnego i przesądzającego kryterium rozumienia tego określenia. Dodać też trzeba, że słownikowe wyjaśnienie znaczenia danego wyrazu w języku potocznym siłą rzeczy musi być syntetycznym, kierunkowym jedynie, opisem danej rzeczy, zdarzenia, czy też zjawiska, ujmującym zwykle ich najczęściej spotykaną, typową formę. Drugim istotnym źródłem wskazań, zarówno co do sposobu rozumienia pojęcia "straty", jak i koniecznych warunków, jakie muszą zostać spełnione, aby strata mogła być uznana za koszt uzyskania przychodów jest orzecznictwo sądów administracyjnych. (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2024 r., II FSK 487/21). Strata w języku potocznym oznacza ubytek, poniesioną szkodę, to co się przestało posiadać. Na ogół stratą jest zniszczenie, uszkodzenie, utracenie towarów lub maszyn i urządzeń czy tez środków pieniężnych w wyniku pożaru, powodzi lub kradzieży, czyli jest ona następstwem zdarzeń losowych i nie wynika z celowego działania podatnika. Przyjmuje się zatem, że dla celów podatkowych tylko stratę powstałą na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych (nie do uniknięcia przez racjonalnie działający podmiot) można uznać za zdarzenie, które uzasadnia zaliczenie powstałej straty w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Należy podkreślić, że jedynie straty w środkach obrotowych powstałe w trakcie normalnego, racjonalnego działania podatnika, ze szczególnym uwzględnieniem dochowania należytej staranności w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu. Każdy przypadek straty w środkach obrotowych, należy rozpatrywać zatem indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie i oceniać pod kątem całokształtu działalności prowadzonej przez podatnika. Natomiast jednym z warunków uznania straty w środkach obrotowych za koszt uzyskania przychodów jest nie tylko zachowanie należytej staranności przez podatnika w zapobieżeniu straty ale i właściwe udokumentowanie straty. Również ten warunek jak de facto stwierdził Organ w zaskarżonej interpretacji - nie został przez Spółkę spełniony, albowiem zaistnienie szkody powinno być uprawdopodobnione przez właściwe organy ścigania, np. policję, co jest jednakże możliwe dopiero po zakończeniu postępowania (w przypadku niewykrycia sprawcy, dokumentem tym będzie postanowienie o umorzeniu śledztwa). W istocie Organ prezentuje stanowisko, że omawiana strata może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, gdy postępowanie prowadzone przez organy ścigania zostanie zakończone. W powyższym kontekście obok kwestii dotyczących samego rozumienia pojęcia strat na gruncie przepisów o podatkach dochodowych, jako bardzo ważne, wręcz decydujące dla uznania określonych strat za koszty uzyskania przychodów, jawi się kryterium "należytej staranności" ze strony prowadzącego działalność gospodarczą podatnika. Stosowanie tego kryterium w zakresie kosztów uzyskania przychodów jest powszechnie akceptowane. Rzecz jednak w tym, podobnie jak w przypadku definicyjnego ujmowania strat, aby kryterium to nie było traktowane w sposób sztywny, stereotypowy i rutynowy, polegający na zastosowaniu utartych schematów, lecz w najbardziej możliwym stopniu w sposób zindywidualizowany z uwzględnieniem wszystkich uwarunkowań oraz realnych możliwości i środków będących w dyspozycji podatnika. Jak bowiem trafnie akcentuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych nie można też tworzyć abstrakcyjnego wzorca owej staranności, nawet wobec osób prowadzących zawodowo działalność gospodarczą, który można by określić jako "meta-staranność", czyli wyższy poziom staranności w ponadstandardowym wydaniu, oceniany już ex-post, czyli po zaistnieniu określonego zdarzenia, któremu "niestaranny" podatnik nie zapobiegł (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2024 r., II FSK 487/21). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, Organ interpretacyjny prawidłowo zastosował powyższe podejście przez pryzmat stanu faktycznego wskazanego we wniosku Skarżącego. Jak bowiem wynikało z wniosku Skarżącego strata wynikał z działania Pracownicy, która 5 marca 2024 r. zatrudniona została na stanowisku koordynator biura na okres próbny, 29 kwietnia 2024 r. na czas określony do 4 listopada 2024 r. zaś 28 października 2024 r. po raz kolejny na czas określony do 31 grudnia 2024 r. i która posiadała dostęp do rachunku bankowego Spółki i mogła samodzielnie wykonywać przelewy. Do obowiązków Pracownicy należało m. in. przygotowywanie i wysyłanie faktur, dokonywanie płatności, kontakt z biurem rachunkowym oraz dostarczanie dokumentów finansowych do księgowości. W dniu 13 grudnia 2024 r. Spółka podjęła – z uwagi na zachowanie Pracownicy decyzję o zwolnieniu jej z dalszego obowiązku świadczenia pracy, co w tym samym dniu zostało jej przekazane. W drugiej połowie grudnia 2024 r. Spółka powzięła wątpliwości co do prawidłowości rozliczeń i zaczęła je weryfikować. Dokonała weryfikacji dokumentów księgowych, rachunków bankowych, wyjaśnień ze wskazanymi dostawcami, sprawdzenia rachunków użytych do przewłaszczenia środków pieniężnych Spółki na tzw. białej liście, zwróciła się do swojego biura księgowego o przekazanie informacji, jakie faktury nie zostały dostarczone przez Pracownicę do biura księgowego oraz uzyskała od ww. biura wydruk wyciągu bankowego z oznaczonymi przelewami, co do których brakuje faktur od kontrahentów. W wyniku powyższych działań Spółka powzięła wiedzę, że w okresie trwającym od 11 marca 2024 r. do 30 listopada 2024 r. Pracownica dokonała przelewów środków pieniężnych należących do Spółki w łącznej kwocie [...]zł na trzy różne rachunki bankowe, które nie należały do kontrahentów Spółki. Przy czym jak wynikało ze stanu faktycznego wniosku Pracownica dostarczała do księgowości dokumenty finansowe Spółki, w których zmienione były: saldo z początkowe, suma uznań, suma obciążeń, saldo końcowe i dodatkowo Pracownica usunęła część wiadomość mail ze służbowej skrzynki. W uzupełnieniu wniosku Skarżący wskazał, że wspólnik zarządzający spółką dokonywał wyrywkowych kontroli wykonywanych przelewów i pytał o konkretne przelewy na spotkaniach; zewnętrzne biuro księgowe, które w tamtym okresie obsługiwało spółkę, miało obowiązek przekazywać co miesiąc listę braków, tj. listę przelewów, które nie znajdują potwierdzenia w dokumentach źródłowych; pracownik wykonujący przelewy miał swój indywidualny login i hasło. Mając na uwadze ww. okoliczności faktyczne wniosku zasadnie, w ocenie Sądu, wskazał Organ, że w przedmiotowej sprawie opisane działania nie potwierdzają, że sprawowano należytą kontrolę i nadzór nad Pracownicą, która dopuściła się przywłaszczenia środków pieniężnych a tym samym, że nie można uznać, że dochowano należytej staranności w zapobieżeniu wskazanej stracie. Jak bowiem trafnie wskazał Organ przy odpowiedniej kontroli i nadzorze ze strony Spółki nad Pracownicą można było uniknąć przywłaszczenia środków pieniężnych, albowiem po pierwsze proceder przelewania środków pieniężnych trwał przez długi okres czasu (9 miesięcy) po drugie zaś kwota wyprowadzonych środków pieniężnych była znacząca (przeszło 500 tys. zł). Ponadto, oceniając zachowanie należytej staranności przez Spółkę w zakresie nadzoru nad Pracownicą i tym samym zapobieżeniu wskazanej stracie w kwocie [...]zł, również trafnie uznał Organ, że o braku tej staranności świadczy fakt powierzenia jej - jako nowozatrudnionemu pracownikowi - prawa do wykonywania przelewów bankowych bez nadzoru ze strony Spółki. W tym kontekście Sąd zauważa, że stanowisko Organu okazuje się zasadne – jak bowiem wynika ze stanu faktycznego wniosku nieuprawnione przelewy z rachunku Spółki były dokonywane przez Pracownicę już od 11 marca 2024 r. zaś zatrudniona ona została na okres próbny 5 marca 2024 r., co w praktyce oznacza, że już od początku jej zatrudnienia – w okresie próbnym – miały miejsce wskazane przez Skarżącego nieprawidłowości. Dodatkowo nowozatrudniona Pracownica odpowiedzialna była za dostarczanie dokumentów finansowych do biura rachunkowego Spółki, co oznacza, że w jej gestii pozostawione zostały sprawy finansowe dotyczące Spółki. Ponadto, jak wynika ze stanu faktycznego wniosku, kontrola działalności Pracownicy ze strony Spółki była dokonywana jedynie wyrywko przez wspólnika zarządzającego. Takiego działania ze strony Spółki nie sposób uznać, w ocenie Sądu, jak tego oczekuje Skarżąca, za zachowanie należytej staranności w celu zapobieżenia powstania straty. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, przyjęty przez Organ na tle ww. stanu faktycznego wniosku miernik staranności nie stanowi wskazywanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego "meta-staranności", czyli wyższego poziomu staranności w ponadstandardowym wydaniu. Sąd zauważa, że wprawdzie we wniosku wskazano również na obowiązki biura rachunkowego Spółki, jednakże – mając na uwadze długi okres trwania wskazanych nieprawidłowości, znaczącą kwotę wskazanej straty, i jedynie wyrywkową kontrolę nad nowozatrudnionym pracownikiem ze strony Spółki, któremu powierzono odpowiedzialne zadania mające znaczący wpływ na finanse Spółki (samodzielne dysponowanie środkami finansowymi oraz odpowiedzialność za dokumentację finansową spółki i jej przekazywanie do biura rachunkowego) nie sposób uznać stanowiska Organu w powyższym zakresie za nieprawidłowe. A zatem zasadne okazało się stanowisko Organu, że w okolicznościach faktycznych wniosku przedsiębiorca działający w sposób racjonalny i z należytą starannością, powinien być w stanie wykryć ubytek środków pieniężnych powstały w wyniku naruszeń, których dopuściła się Pracownica. Sąd zauważa, że już powyższe stanowi o prawidłowości zaskarżonej interpretacji w zakresie uznania przez Organ stanowiska Skarżącej za nieprawidłowe, tj. z uwagi na powyższe nie może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., strata wskazana we wniosku Skarżącego. Odnosząc się z kolei do właściwego udokumentowania ww. straty, który to warunek Organ również uznał za niespełniony, Sąd wskazuje, że brak jest konkretnego przepisu wskazującego, że jedynym dowodem uprawdopodabniającym zaistnienie straty jest postanowienie o umorzeniu postępowania przed organami ścigania. Jednakże niewątpliwie warunkiem uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów jest jego definitywność czyli jego rzeczywiste i bezzwrotne poniesienie przez podatnika, co podatnik powinien wykazać. Mając na uwadze powyższe przepisy, Sąd uznał, że Organ zasadnie przyjął, nie pomijając istotnych elementów stanu faktycznego wniosku, że na tle przedstawionego stanu faktycznego, stanowisko Skarżącego w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów straty pieniężnej powstałej w wyniku przestępstwa - jest nieprawidłowe. Organ – jak trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę - sformułował czytelną ocenę zagadnienia będącego przedmiotem wątpliwości Skarżącego, ustosunkowując się w sposób wyczerpujący do przedstawionych argumentów, analizując przedstawiony przez Skarżącego we wniosku temat w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów u.p.d.o.f. jak i przedstawił jasny pogląd, w jaki sposób należy interpretować art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. na tle opisanego przez Skarżącego stanu faktycznego. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 u.p.d.o.f. za niezasadne. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Wszystkie powołane wyżej orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI