I SA/Sz 442/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-11-14
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnenależności celnepodatek VATzarzutyupomnieniefikcja doręczeniazgłoszenie celnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności celnych.

Skarżąca J. S. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu jej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku zapłaty należności celnych, błędu co do zobowiązanego oraz braku doręczenia upomnienia. Sąd administracyjny uznał, że obowiązek zapłaty wynika ze zgłoszenia celnego, dane zobowiązanej są prawidłowe, a upomnienie zostało skutecznie doręczone z zastosowaniem fikcji doręczenia. W konsekwencji sąd oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z 13 grudnia 2023 r., dotyczącego należności celnych i podatku VAT zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym z 9 października 2023 r. Skarżąca podniosła zarzuty nieistnienia obowiązku, błędu co do zobowiązanego oraz braku doręczenia upomnienia. Organy administracji uznały, że obowiązek zapłaty wynika bezpośrednio ze zgłoszenia celnego, które jest prawnie skuteczne, a skarżąca nie wykazała, że dotyczy ono mienia przesiedlenia. Zarzut błędu co do zobowiązanego został oddalony, ponieważ dane w tytule wykonawczym były tożsame z danymi w zgłoszeniu celnym. Zarzut braku doręczenia upomnienia również uznano za bezzasadny, gdyż upomnienie zostało wysłane na prawidłowy adres i mimo zastosowania fikcji doręczenia (nieodebranie przesyłki z placówki pocztowej) nie zostało odebrane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, podzielił stanowisko organów administracji, uznając wszystkie zarzuty za nieuzasadnione i oddalając skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne i rozpatrywanie zarzutów odbyło się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek zapłaty wynika bezpośrednio ze zgłoszenia celnego, które jest prawnie skuteczne, a brak wykazania mienia przesiedlenia uzasadnia jego istnienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgłoszenie celne jest prawnie skuteczne, a obowiązek zapłaty podatku VAT istnieje, ponieważ skarżąca nie wykazała, że zgłoszenie dotyczy mienia przesiedlenia, co byłoby podstawą do zwolnienia z należności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 34

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 35 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 42 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

unijny kodeks celny art. 173

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zapłaty należności celnych i podatku VAT wynika ze zgłoszenia celnego. Dane zobowiązanej w tytule wykonawczym są zgodne z danymi w zgłoszeniu celnym. Upomnienie zostało skutecznie doręczone z zastosowaniem fikcji doręczenia.

Odrzucone argumenty

Nieistnienie obowiązku zapłaty należności celnych i podatku VAT. Błąd co do zobowiązanego. Brak uprzedniego doręczenia upomnienia.

Godne uwagi sformułowania

nieistnienie obowiązku oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał zarzut błędu co do zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, do której prowadzi się egzekucję przesyłkę za doręczoną z wykorzystaniem tzw. fikcji doręczenia

Skład orzekający

Anna Sokołowska

przewodniczący

Elżbieta Dziel

sprawozdawca

Jolanta Kwiecińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności kwestii nieistnienia obowiązku, błędu co do zobowiązanego oraz fikcji doręczenia upomnienia w kontekście należności celnych i podatku VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia celnego i zastosowania fikcji doręczenia. Interpretacja błędu co do zobowiązanego ma charakter formalny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rutynowych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, ale zawiera praktyczne przykłady zastosowania fikcji doręczenia i interpretacji zarzutów, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i podatkowym.

Fikcja doręczenia upomnienia kluczem do egzekucji należności celnych – co musisz wiedzieć?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 442/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Jolanta Kwiecińska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 i 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (zwany dalej: "organem odwoławczym") zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z 23 maja 2024 r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z 15 kwietnia 2024 r., znak: [...] wydanego wobec J. S. (zwanej dalej: zobowiązaną, skarżącą) w sprawie zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego
z 13 grudnia 2023 r. nr [...]
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Zobowiązana 9 października 2023 r. złożyła zgłoszenie celne o nr [...] Zgłoszenie to obejmowało należności celne w wysokości
[...] zł oraz podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł. Z uwagi
na nieuregulowanie zobowiązania, wierzyciel - Naczelnik Trzeciego Urzędu
Skarbowego w S. skierował do wyżej wymienionej upomnienie z 14 listopada 2023 r. przypominające o obowiązku uiszczenia m.in.: podatku od towarów i usług wynikającego ze zgłoszenia celnego pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel uznał, że zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – zwanej dalej: k.p.a.) upomnienie zostało skutecznie doręczone zobowiązanej. W związku
z brakiem wpłaty, wierzyciel 13 grudnia 2023 r. wystawił tytuł wykonawczy o numerze [...], który przekazał celem realizacji do właściwego organu egzekucyjnego.
W piśmie z 3 stycznia 2024 r. zobowiązana wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Powołała się na art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. – zwanej dalej: u.p.e.a.).
Organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. ) pismem z 13 lutego 2024 r. przekazał ww. pismo do wierzyciela, celem rozpatrzenia. Zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, postanowieniem z 13 lutego 2024 r., znak [...] zawiesił, prowadzone wobec zobowiązanej, postępowanie egzekucyjne.
Wierzyciel pismem z 6 marca 2024 r. wezwał zobowiązaną do sprecyzowania wniesionych zarzutów, informując jednocześnie, że jeżeli zobowiązana nie odpowie
na wezwanie w wyznaczonym terminie, to rozpozna wniesione zarzuty w oparciu
o art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. W odpowiedzi z 22 marca 2024 r. zobowiązana uzupełniła zarzuty i wskazała, że: "(...) nie istnieje ten obowiązek z mojej strony zobowiązania
do zapłaty należności z tytułu podatku od towarów i usług w imporcie, bo na terenie RP nie prowadzę żadnej działalności gospodarczej (...)". Zobowiązana zauważyła, że nie otrzymała żadnego upomnienia, jeśli było wymagane.
Wierzyciel postanowieniem znak [...] z 15 kwietnia 2024 r. oddalił w całości zarzut:
- nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.);
- błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.);
- braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, jeżeli było wymagane
(art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.).
Organ odwoławczy po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z 23 maja
2024 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że nieistnienie obowiązku oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał. Dalej wskazał, że obowiązek zapłaty wynika ze zgłoszenia celnego z 9 października 2023 r., w którym zobowiązana zadeklarowała
[...] zł podatku od towarów i usług. W zgłoszeniu tym nie wykazała, że dotyczy
on mienia przesiedlenia.
Organ powołał się na pismo Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w G. z 22 marca 2024 r. i stwierdził, że obowiązek objęty zaskarżonym tytułem wykonawczym wynika w tej sprawie bezpośrednio ze zgłoszenia celnego, które jest prawnie skuteczne. Zatem obowiązek ten istnieje i podlega wykonaniu. Tym samym, organ odwoławczy nie stwierdził żadnych okoliczności, których wystąpienie potwierdzałoby nieistnienie obowiązku zapłaty należności przywozowych wynikających ze zgłoszenia celnego i podtrzymał stanowisko wierzyciela, który słusznie oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.
Odnosząc się do zarzutu błędu co do zobowiązanego, opartego
na art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., organ stwierdził, że dane osobowe zawarte w tytule wykonawczym z 13 grudnia 2023 r. są tożsame z danymi znajdującymi się w zgłoszeniu celnym, z którego wynikał obowiązek wskazany w tym tytule wykonawczym. Dane
te potwierdzały, że istotnie J. S. jest zobowiązana do wykonania obowiązku dochodzonego w tym postępowaniu egzekucyjnym.
Organ zauważył, że wierzyciel w swoim rozstrzygnięciu przedstawił okoliczności powstania zobowiązania, choć kwestia ta nie stanowiła przesłanki w ramach badania zarzutu opartego na podstawie art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., tj. błędu co do zobowiązanego. Pozostaje to jednak bez wpływu na wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie, z uwagi
na prawidłową ocenę zarzutu błędu co do zobowiązanego zawartą w sentencji zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wierzyciela, który oddalił zarzut błędu co do zobowiązanego.
Co do kolejnego zarzutu, organ wskazał, że zgodnie z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., podstawą zarzutu może być okoliczność braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli doręczenie tego upomnienia było wymagane. Z uwagi na brak wywiązania się z zapłaty wynikającej ze zgłoszenia celnego w terminie płatności, wierzyciel skierował do zobowiązanej upomnienie. W aktach znajduje się zwrot koperty zawierającej ww. upomnienie z 14 listopada 2023 r. Adres widoczny na kopercie to:
ul. [...], [...]. Koperta została prawidłowo wypełniona, opieczętowana i podpisana przez doręczyciela P. S.A.
Z adnotacji na kopercie jednoznacznie wynikało, że z powodu niemożności doręczenia pisma do rąk własnych adresata lub pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjąłby się oddania pisma, doręczyciel operatora pocztowego pozostawił przesyłkę w placówce pocztowej 17 listopada 2023 r. Zawiadomienie o tym fakcie doręczyciel pozostawił w skrzynce pocztowej zobowiązanej (pierwsze awizo).
Z uwagi na brak odebrania listu w terminie 7 dni, doręczyciel pozostawił powtórne awizo 27 listopada 2023 r. Po drugim awizowaniu zobowiązana nie odebrała przesyłki
ze wskazanej placówki pocztowej. W konsekwencji koperta wróciła do organu
z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie", z datą 4 grudnia 2023 r.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że kwestie doręczenia korespondencji
nie zostały określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
dlatego zgodnie z art. 18 u.p.e.a stosuje się regulacje zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego, tj. art. 40 § 1 i § 2, art. 42 § 3 i art. 44 k.p.a. Warunkiem uznania przesyłki za doręczoną z wykorzystaniem tzw. fikcji doręczenia (w myśl art. 44 k.p.a.), jest skierowanie jej na właściwy adres. Organ I instancji dokonał weryfikacji adresu zobowiązanej. W aktach sprawy znajduje się wydruk z rejestru CRP KEP (Centralny Rejestr Podmiotów - Krajowa Ewidencja Podatników). W toku postępowania organ odwoławczy zbadał historię wpisów w tym rejestrze.
W dniu 14 listopada 2023 r. wierzyciel skierował do zobowiązanej upomnienie
na adres ul. [...], [...], tj. na jedyny zgłoszony w CRP KEP adres, obowiązujący w okresie wysyłki upomnienia. Zatem nie było wątpliwości,
że korespondencja została skierowana na prawidłowy adres. W konsekwencji organ odwoławczy utrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, który oddalił zarzut oparty
o przepis art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.
We wniesionej skardze na postanowienie organu odwoławczego z 23 maja
2024 r. zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego. Skarżąca podniosła, że podczas wykonywania fotokopii w siedzibie organu 18 czerwca 2024 r., stwierdziła, że zgłoszenia dokonała osoba jej nieznana, zgłoszenie SAD jest na prawidłowe dane, a nadawcą towaru był Ł. P. N.. Ze zgłoszenia SAD wynikało, że zgłoszenia dokonała osobiście skarżąca, co nie było prawdą, ponieważ nigdy nie miała dostępu do systemu zgłoszenia SAD. Mogą to robić tylko uprawnione firmy i jej partner Ł. P. N., który zlecił spedycję tego mienia drogą morską.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - zwanej dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na mocy przytoczonych przepisów niniejszą sprawę sąd rozpoznał w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego
z 13 grudnia 2023 r. obejmującego należności wynikające ze zgłoszenia celnego
z 9 października 2023 r., w którym skarżąca zadeklarowała m.in. [...] zł podatku
od towarów i usług. Skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej
na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienia obowiązku), art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. (błędu co do zobowiązanego) art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. (brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane).
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów, ustawodawca enumeratywnie wymienił w art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów uregulował
w art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia
do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Specyfiką tej instytucji jest to, że w ramach postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów, organ nie rozpatruje sprawy pod względem merytorycznym, ani też nie może dokonywać oceny decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zarzutów wskazanych przez zgłaszającego te zarzuty. Organ
w postępowaniu wszczętym wniesionymi zarzutami jest nimi związany i zarzuty
te ograniczają zakres orzekania. Celem zarzutów jest ochrona strony postępowania egzekucyjnego przed niezasadnym lub niezgodnym z prawem wszczęciem
i prowadzeniem egzekucji. Postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów i zajęcia stanowiska w ich przedmiocie służy merytorycznemu ich załatwieniu w tym postępowaniu.
W pierwszej kolejności sąd odniesie się do zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, którego podstawą jest nieistnienie obowiązku. Należy się co do tej kwestii zgodzić z organem, że nieistnienie obowiązku oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz nie nastąpiło jej skuteczne doręczenie albo decyzję taką następnie uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie. W orzecznictwie wskazuje się, że przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych (wyrok WSA w Białymstoku z 18 września 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 125/24).
W rozpoznawanej sprawie bez wątpienia z taką sytuacją nie mamy do czynienia,
albowiem obowiązek zapłaty wynika ze zgłoszenia celnego z 9 października 2023 r.,
w którym skarżąca zadeklarowała [...] zł z tytułu podatku od towarów i usług. Przy czym zaznaczyć trzeba, że w zgłoszeniu tym skarżąca nie wykazała, że dotyczy ono mienia przesiedlenia, co uzasadniałoby zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia tych należności. Prawidłowość powyższych ustaleń została potwierdzona przez Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w G., który w piśmie z 22 marca 2024 r. wskazał, że zgłoszony przez skarżącą towar (rzeczy używane) nie został objęty mieniem przesiedlenia i w związku z tym ciąży na skarżącej obowiązek z tytułu podatku
od towarów i usług.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 173 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia
9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny, skarżąca mogła po przyjęciu zgłoszenia celnego, je sprostować. Jednakże z dostępnych danych wynikało,
że strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Wobec powyższego zasadnie organ stwierdził, że obowiązek objęty zaskarżonym tytułem wykonawczym wynika w tej sprawie bezpośrednio ze zgłoszenia celnego, które jest prawnie skuteczne. Zatem obowiązek ten istnieje i podlega wykonaniu. Tym samym, prawidłowo organ uznał, że nie wystąpiły okoliczności, które potwierdziłyby słuszność stanowiska skarżącej w zakresie nieistnienia obowiązku. W konsekwencji uprawnione było oddalenie przez organy zarzutu nieistnienia obowiązku.
Także kolejny zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, a dotyczący błędu
co do zobowiązanej, który to zarzut skarżąca wywodzi z tego, że tytuł wykonawczy obejmuje podatek od towarów i usług, jaki nie może jej dotyczyć, ponieważ jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej nie podlega podatkowi od towarów
i usług.
W doktrynie wskazuje się, że przez błąd co do zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju. Po pierwsze: chodzi o sytuację, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali
za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli
o prawie zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji. (...) Po drugie, chodzi
o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę
do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (P. M. Przybysz (w:) Postępowanie egzekucyjne
w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 33).
Zatem słusznie podał organ odwoławczy, że zarzut błędu co do zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, do której prowadzi się egzekucję. Następuje to przez porównanie danych osoby (podmiotu) wskazanej w tytule wykonawczym
z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę
do wystawienia tytułu wykonawczego.
Dane osobowe zawarte w tytule wykonawczym z 13 grudnia 2023 r. są tożsame
z danymi znajdującymi się w ww. zgłoszeniu celnym, z którego wynika obowiązek wskazany w tym tytule wykonawczym. Dane te potwierdzają, że skarżąca jest zobowiązana do wykonania obowiązku dochodzonego w tym postępowaniu egzekucyjnym. Wobec powyższego, zasadnie organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wierzyciela, który oddalił zarzut błędu co do zobowiązanej.
Jako bezpodstawny należy także ocenić ostatni zarzut wniesiony na podstawie
art. art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., tyczący się braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, jeżeli doręczenie tego upomnienia było wymagane. Wyjaśnić trzeba,
że na mocy art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero
po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Upomnienie jest dokumentem urzędowym, którego przesłanie do zobowiązanego poprzedza wszczęcie egzekucji administracyjnej. Pismo to kieruje się do zobowiązanego w celu przypomnienia o konieczności wykonania obowiązku. Upomnienie zmierza
do nakłonienia do dobrowolnego wykonania istniejącego już obowiązku poprzez poinformowanie zobowiązanego o następstwach jego niezrealizowania.
W kontrolowanej sprawie z uwagi na brak uiszczenia zapłaty wynikającej
ze zgłoszenia celnego w terminie płatności, wierzyciel skierował do skarżącej upomnienie z 14 listopada 2023 r. – do akt załączono kopertę zawierającą ww. upomnienie. Adres zamieszczony na kopercie to: ul. [...], [...]. Koperta została prawidłowo wypełniona, opieczętowana i podpisana przez listonosza.
Z adnotacji umieszczonej na kopercie jasno wynika, że z powodu braku możliwości doręczenia pisma do rąk własnych adresata lub pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjąłby się oddania pisma, doręczyciel operatora pocztowego pozostawił przesyłkę w placówce pocztowej w dniu 17 listopada 2023 r. Zawiadomienie o tym fakcie (pierwsze awizo) doręczyciel pozostawił w skrzynce pocztowej skarżącej.
Z powodu nieodebrania listu w terminie 7 dni, doręczyciel pozostawił powtórne awizo
w dniu 27 listopada 2023 r. Z uwagi na nieodebranie przez skarżącą korespondencji, przesyłkę zwrócono do wierzyciela z adnotacją "ZWROT nie podjęto w terminie" w dniu 4 grudnia 2023 r.
Podkreślić trzeba, że organ odwoławczy prawidłowo uznał przesyłkę za doręczoną z wykorzystaniem tzw. fikcji doręczenia (w myśl art. 44 k.p.a.). Organy wykazały się rzetelnością w ustalaniu i w zweryfikowaniu właściwego adresu w oparciu o wydruk
z rejestru CRP KEP. W toku postępowania organ odwoławczy dokładnie zbadał historię wpisów w tym rejestrze i szczegółowo ją opisał w zaskarżonym postanowieniu. W wyniku przeprowadzonej analizy wpisów zamieszczonych w rejestrze, doszedł do przekonania, że wierzyciel skierował do skarżącej upomnienie na jedyny zgłoszony w CRP KEP adres, obowiązujący w czasie wysyłki upomnienia. Zatem nie ma wątpliwości,
że korespondencja została skierowana na prawidłowy adres. W związku z powyższym słusznie utrzymał w mocy stanowisko organu pierwszej instancji, który oddalił podniesiony zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.
Rekapitulując, w ocenie sądu kontrolowanym postanowieniem słusznie organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, na mocy którego
za nieuzasadnione uznano zarzuty dotyczące: nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, błędu co do zobowiązanej oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia. Według sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestnika do organów. Materiał zgromadzony w sprawie był kompletny, uwzględniał bowiem wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczność, że zaskarżone orzeczenie nie spełnia oczekiwań skarżącej nie stanowi automatycznie o jego wadliwości. Skarżąca nie przedstawiła żadnych merytorycznych argumentów ani dowodów, które mogłyby wpłynąć na zmianę zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa, wskazując
w szczególności na brzmienie art. 33 u.p.e.a.
Mając powyższe na uwadze sąd stwierdził, że skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw, a w sprawie brak jest uchybień mogących powodować uchylenie zaskarżonego aktu z innych powodów. Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić
Powołane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI