I SA/Sz 440/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uznając, że omyłkowe wycofanie działek z wniosku o płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne powinno być traktowane jako oczywisty błąd podlegający korekcie.
Skarżący A. P. złożył wniosek o płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne, a następnie omyłkowo wycofał część wniosku dotyczącą konkretnych działek. Organ administracji uznał to za niedopuszczalne wycofanie, nie traktując go jako oczywistej pomyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję organu, stwierdzając, że błąd ten powinien być uznany za oczywisty i możliwy do skorygowania, zgodnie z przepisami UE.
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika ARiMR w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Skarżący złożył wniosek o płatność, a następnie dokonał zmian, w tym omyłkowo wycofał część wniosku dotyczącą działek nr 8 i 292. Organ I instancji umorzył postępowanie w tym zakresie, a organ II instancji utrzymał tę decyzję, uznając, że wycofanie nie było oczywistą pomyłką, zwłaszcza że skarżący składał kolejne zmiany do wniosku i nie deklarował ponownie wycofanych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił obie decyzje. Sąd uznał, że wycofanie części wniosku powinno być traktowane jako oczywista omyłka, którą można było skorygować, zgodnie z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014. Sąd podkreślił, że organ zidentyfikował niespójności we wniosku i wezwał skarżącego do wyjaśnień, a jego reakcja świadczyła o dobrej wierze. Sąd wskazał, że oczywisty błąd charakteryzuje się łatwością wykrycia i może obejmować niespójności między wnioskiem a załącznikami. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając naruszenie art. 105 § 2 k.p.a. przez organ, który nieprawidłowo umorzył postępowanie w części dotyczącej wycofanych działek. Sąd zasądził również koszty postępowania od organu na rzecz skarżącego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, omyłkowe wycofanie części wniosku powinno być traktowane jako oczywista pomyłka, którą można było skorygować, zgodnie z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji miał obowiązek rozpoznać niespójności we wniosku skarżącego jako oczywistą omyłkę, zwłaszcza że skarżący zareagował terminowo na wezwanie organu, co świadczyło o jego dobrej wierze. Łatwość wykrycia błędu i jego potencjalne wyjaśnienie przez organ przemawiały za uznaniem go za oczywisty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. art. 4
Reguluje możliwość korygowania i poprawiania wniosków o przyznanie pomocy w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów, pod warunkiem działania beneficjenta w dobrej wierze.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. art. 14b
Określa stosowanie rozporządzenia 809/2014 do wniosków złożonych w związku ze środkami wdrażanymi na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
ustawa PROW art. 26 § 1 i 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
ustawa PROW art. 29 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
ustawa PROW art. 32 § 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
rozporządzenie PROW § 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa PROW art. 27 § 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
ustawa PROW art. 27 § 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Omyłkowe wycofanie działek z wniosku o płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne powinno być traktowane jako oczywista pomyłka podlegająca korekcie. Organ administracji miał obowiązek rozpoznać niespójności we wniosku jako oczywistą omyłkę i umożliwić jej korektę.
Odrzucone argumenty
Organ administracji uznał, że wycofanie części wniosku nie było oczywistą pomyłką i nie podlegało korekcie.
Godne uwagi sformułowania
Oczywisty błąd uznany przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach. Samo oświadczenie strony o realizacji zobowiązania na wycofanych z wniosku działkach nie świadczy o wystąpieniu oczywistego błędu.
Skład orzekający
Alicja Polańska
przewodniczący
Elżbieta Dziel
sprawozdawca
Jolanta Kwiecińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'oczywistej pomyłki' we wnioskach o płatności rolne i obowiązki organów w zakresie jej weryfikacji i korekty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych i rozporządzeń UE w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów dotyczących błędów we wnioskach administracyjnych i jak sądowa kontrola może korygować błędne decyzje organów, co jest istotne dla rolników ubiegających się o środki unijne.
“Omyłka we wniosku o unijne dopłaty? Sąd wyjaśnia, kiedy można ją naprawić.”
Sektor
rolnictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Sz 440/25 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-11-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-08-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Alicja Polańska /przewodniczący/ Elżbieta Dziel /sprawozdawca/ Jolanta Kwiecińska Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Inne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt c, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 107 § 3, art. 105 § 2, art. 7, art. 77 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 4 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Dz.U.UE.L 2022 nr 183 poz 23 art. 14b Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z dnia 11 lutego 2025 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej A. P. kwotę [...](dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dyrektor ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu P. (Kierownik ARiMR) z 11 lutego 2025 r. nr [...] w sprawie przyznania A. P. (wnioskodawca, skarżący) płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2022. Jak podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – k.p.a.), w związku art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 1 oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2298 – ustawa PROW) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, z ze zm. – rozporządzenie PROW). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, 30 czerwca 2024 r., poprzez aplikację e-WniosekPlus, skarżący złożył został wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, w którym ubiegał się o przyznanie płatności w ramach Wariantu: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 40,23 ha. Zmianą z 1 lipca 2024 r. skarżący wycofał z płatności w ramach Wariantu: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne powierzchnię 5,02 ha - deklarowaną na działce ewidencyjnej 8 (powierzchnia 2,43 ha) oraz 292 (powierzchnia 2,19 ha). Kolejne zmiany były składane odpowiednio w dniach: 15 lipca, 16 lipca (złożono 2 zmiany) oraz 16 września 2024 r. - nie zadeklarowano w nich ponownie wycofanych 1 lipca 2024 r. działek. Następnie 13 listopada 2024 r. do skarżącego zostało wystosowane wezwanie nr [...] do złożenia dokumentów i wyjaśnień w zakresie działki [...] W odpowiedzi skarżący złożył oświadczenie, w którym potwierdził, że na działce [...] jest realizowany program rolnośrodowiskowy oraz prosi o uwzględnienie tych działek do płatności. Jednocześnie skarżący złożył wydruk wniosku z 30 czerwca 2024 r. i wniósł o jego uwzględnienie. Kierownik ARiMR wydał wymienioną decyzję z 11 lutego 2025 r. w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przyznał płatność w ramach Wariantu: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości [...] zł. Na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. organ umorzył jednocześnie postępowanie w zakresie przyznania płatności w części dotyczącej powierzchni wycofanej (działki 8 oraz 292). W treści wniesionego odwołania skarżący wskazał, że zmianą z 1 lipca 2024 r. przez pomyłkę wycofał działki [...] Dyrektor ARiMR uznał, że wycofanie części wniosku nie może zostać uznane za oczywistą pomyłkę. Istnieje bowiem różnica pomiędzy oczywistym błędem wniosku podlegającym korekcie w każdym czasie, a błędem wniosku, który nie może już być skorygowany po wykryciu przez organ lub powiadomieniu o kontroli. Skarżący składał w sumie siedem zmian do wniosku, a błędne wycofanie rozumiane przez skarżącego jako błąd oczywisty miało wystąpić w drugiej zmianie do wniosku, tj. 1 lipca 2024 r. W ocenie organu II instancji nie był to jednak błąd oczywisty, z uwagi na okoliczność, iż składając kolejne pięć zmian do wniosku strona nie deklarowała pierwotnie wycofanych działek, oświadczając jednocześnie prawidłowość danych we wniosku. Samo oświadczenie strony o realizacji zobowiązania na wycofanych z wniosku działkach nie świadczy o wystąpieniu oczywistego błędu, tym bardziej, że po 1 lipca 2024 r. skarżący sukcesywnie nie uwzględniał w swojej deklaracji tego obszaru, którego dodanie nie jest już możliwe po wyznaczonym do tego terminie. Ponadto postępowanie w sprawie przyznania płatności jest wszczynane na wniosek strony i to ona określa zakres swojego żądania. Jeżeli natomiast rolnik chce złożyć zmianę do wniosku lub wycofać cześć wniosku musi załogować się do aplikacji i w dalszej kolejności dokonać wielu czynności. Stąd trudno mówić w tym przypadku o nieświadomości dokonywanych zmian i wycofań. Wnioskodawca zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy, w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem: a) przepisów Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, tj. § 24 ust. , 4 poprzez jego niezastosowanie; b) naruszenie przepisów ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 - 2027 z dnia 08 lutego 2023 r., tj. art. 60 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; c) przepisów Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, w szczególności art. 4; d) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego; e) naruszenie art. 8 k.p.a., tj. brak przeprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez przyjęcie przez organ, iż w sprawie nie wystąpił błąd oczywisty, podczas gdy błędne wycofanie przez skarżącego działek we wniosku z 1 lipca 2024 r. o numerach [...] z płatności rolnośrodowiskowej było oczywistym błędem, który mógł zostać zauważony podczas kontroli administracyjnej przez organ; f) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Według skarżącego zmiana do wniosku dokonana 1 lipca 2024 r., podczas której nastąpiło omyłkowe wycofanie działek o nr [...] z płatności rolnośrodowiskowej, winna zostać rozpatrzona przez organ w kategorii oczywistego błędu (rozbieżność, niespójność pomiędzy treścią wniosku a dołączonym do niego dokumentem w postaci planu działalności rolnośrodowiskowej, który to błąd mógł zostać wykryty przez organ w trakcie kontroli dokumentów, tj. kontroli administracyjnej), a nadto który został poprawiony w przepisanym prawie terminie, tj. do dnia wydania decyzji w sprawie. Oświadczenie w zakresie działek o nr [...] zostało złożone przez skarżącego 21 listopada 2024 r., tj. niezwłocznie po poinformowaniu go przez organ o powyższej nieprawidłowości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Kierownika ARiMR i przyznanie pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem. Do skargi załączono interpretacje Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 czerwca 2023 r i z 22 lipca 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a na skutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wycofanie przez skarżącego w zmianie z 1 lipca 2024 r. do wniosku z 30 czerwca 2024 r. z płatności w ramach Wariantu: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne powierzchni deklarowanej na działkach ewidencyjnych 8 oraz 292 należało traktować w kategorii oczywistej omyłki, którą można było skorygować w każdym czasie. Stosownie do art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L 2014.227.69 ze zm. – rozporządzenie 809/2014), wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. Rozporządzenie 809/2014 co prawda utraciło moc ze skutkiem od 1 stycznia 2023 r., jednak stosuje się je nadal do wniosków o płatność złożonych w związku ze środkami wsparcia wdrażanymi na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 (art. 14 b rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej - Dz.U.UE.L.2022.183.23 ze zm.). Ustawa PROW wskazuje natomiast w art. 1 ust. 1 pkt a, iż określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanego dalej "programem", określonym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia. Do rozporządzenia 1305/2013 wprost odwołuje się również § 2 rozporządzenia PROW. Stąd też uznać należy, że art. 4 rozporządzenia 809/2014 miał zastosowanie w sprawie. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że organ I instancji zidentyfikował niespójności we wniosku skarżącego przed wydaniem decyzji z 11 lutego 2025 r. W piśmie z 13 listopada 2024 r. nr 0310-0000013009/24 organ wskazał, że: - działka nr [...], na której w sprawie za rok 2022 położone są działki C5, a w sprawie z roku 2023 położone są działki rolne AA z deklaracją wariantu 5.4 - 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne nie istnieje w kontrolowanej sprawie, - działka nr [...], na której w sprawie za rok 2022 położone są działki C5, a w sprawie z roku 2023 położone są działki rolne AA z deklaracją wariantu 5.4 - 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne nie istnieje w kontrolowanej sprawie, - powierzchnia realizacji WRK1420: Wariant 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne jest różna od powierzchni realizacji tego wariantu w sprawie pierwszorocznej, - liczba zadeklarowanych powierzchni (działek rolnych) oraz suma ich powierzchni zadeklarowanych w ramach wariantu 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne w kontrolowanej sprawie, jest różna od liczby działek z tym wariantem w rejestrze zobowiązań. Organ wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień i dokumentów i jednocześnie pouczył, że ich niezłożenie w zakreślonym terminie będzie miało wpływ na ustalenie wysokości należnej płatności. W odpowiedzi skarżący złożył oświadczenie, w którym potwierdził, że na działce [...] jest realizowany program rolnośrodowiskowy oraz prosi o uwzględnienie tych działek do płatności. Jednocześnie złożył wydruk wniosku z 30 czerwca 2024 r. i prosił o jego uwzględnienie. Z powyższego wynika, ze organ był w pełni świadomy niespójności we wniosku skarżącego i podjął kroki celem ich wyjaśnienia. Co więcej, zidentyfikowane nieścisłości zostały wyjaśnione przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. W tej sytuacji nie istniały według sądu przeszkody, aby na podstawie ogólnej oceny przypadku nie było możliwe stwierdzenie zaistnienia w sprawie oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ. Terminowa reakcja skarżącego na wezwanie organu z 13 listopada 2024 r. świadczy również o tym, że beneficjent działał w dobrej wierze. Analizując normę z art. 4 rozporządzenia 809/204 wskazać należy, że kategoria oczywistych błędy o jakich mowa w tym przepisie dotyczy błędów, które mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku oraz w dokumentach uzupełniających. O zakwalifikowaniu danego błędu jako błędu oczywistego decyduje przede wszystkim łatwość jego wykrycia. Za oczywisty błąd można uznać również niespójność, sprzeczność czy przeoczenie i nie można go odnosić wyłącznie do omyłek pisarskich czy rachunkowych. Błąd jest oczywisty nie tylko, jeśli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami uzupełniającymi wynika on z weryfikacji samego wniosku przez organ. Stwierdzenie oczywistego błędu najczęściej bowiem wiąże się z porównaniem dokumentu nim obarczonego z dokumentem wolnym od błędu. Słusznie przy tym skarżący zwrócił uwagę na sprzeczność zmienionego wniosku z załącznikiem w postaci planu działalności rolnośrodowiskowej, który nie uległ zmianie. Co prawda to beneficjent identyfikuje i zgłasza powierzchnię działki oraz jej lokalizację do konkretnej płatności, a organ nie ma obowiązku dbania o interesy ekonomiczne strony. Jednak właśnie z uwagi na to związanie organ winien wyjaśnić w razie wątpliwości zakres wniosku. Skoro zaś w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie doszło zarówno do zidentyfikowania niespójności, jak i jej wyjaśnienia, to organ miał obowiązek wziąć ten stan pod uwagę, wydając decyzję w sprawie. W przeciwnym razie rygor nadany wezwaniu z 13 listopada 2024 r. stanowiłby pusty zwrot retoryczny, ponieważ wyjaśnienie niespójności i tak nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Podobny pogląd wyrażony został już w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim 31 lipca 2019 r. I SA/Go 389/19). Należy jednocześnie podkreślić, że w przypadku oczywistego błędu nie będą miały zastosowania ograniczenia czasowe, o których mowa w art. 60 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 , na które powołuje się organ i które to odwołanie zakwestionował skarżący. Z powyższych względów sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia art. 105 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że zmiana wniosku w części dotyczącej powierzchni działek [...] nakazywała umorzenie postępowania we wskazanym zakresie, o które to umorzenie miała wystąpiła strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. W sprawie nie doszło natomiast do zarzucanego naruszenia art. 7 oraz 77 k.p.a. Przepisem, który określa obowiązki organu w postępowaniu o przyznanie pomocy jest bowiem art. 27 ust. ustawy PROW. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Stosownie natomiast do art. 27 ust. 2 ustawy PROW to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z powyższego wynika zatem, że w postępowaniach w zakresie przyznania spornych płatności k.p.a. jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży codo zasady na stronie, tj. rolniku składającym wniosek. Należy jednocześnie podkreślić, co ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, że nie zwalnia to organów od przestrzegania określonych zasad postępowania. Przede wszystkim jest to zasada praworządności, która ma szeroki zakres znaczeniowy. Oznacza dokonywanie wykładni norm zgodnej nie tylko z literalnym brzmieniem ale przede wszystkim celem danej normy i jej funkcji w systemie prawa, uwzględnianie w procesie stosowania prawa zasad niedyskryminacji oraz proporcjonalności. Niewątpliwie również organ winien realizować zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Ponownie rozpoznając sprawę, organ weźmie pod uwagę stanowisko przedstawione przez sąd w niniejszym wyroku. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Organ winien zastosować przy tym treść art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Słusznie bowiem zwrócił uwagę skarżący, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zbyt ogólnikowe. Organ odwoławczy co prawda odniósł się do kluczowego w sprawie zagadnienia oczywistej omyłki, jednak uczynił to w oderwaniu od przytoczenia treści jakichkolwiek przepisów, które w opinii organu regulują powyższe zagadnienie. Organ wskazał jedynie, że "nie zaistniała sytuacja uzasadniająca odwołanie się do regulacji art. 4 rozporządzenia 809/2014". Wobec stawianych w skardze zarzutów odwołujących się do zapisów dotyczących oczywistego błędu we wniosku zawartych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 734 ze zm.) z uzasadnienia decyzji winno również jasno wynikać, w sposób poddający się kontroli sądu administracyjnego, dlaczego organ stosuje raczej przepisy rozporządzenia PROW z dnia 18 marca 2015 r. oraz ustawy PROW przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2024. Mając na uwadze powyższe, sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a., który statuuje zasadę odpowiedzialności organu za wynik postępowania sądowoadministracyjnego. Koszty te wynikają z uiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę