I SA/Sz 43/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że otrzymane od ubezpieczyciela odszkodowanie za karę, która nie stanowiła kosztu uzyskania przychodu, powinno być rozpatrywane w kontekście art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT, a nie jako przychód podatkowy.
Spółka zapytała, czy odszkodowanie od ubezpieczyciela i zwrot od podmiotu współodpowiedzialnego za karę, która nie stanowiła kosztu uzyskania przychodu, są przychodem podatkowym. Dyrektor KIS uznał odszkodowanie od ubezpieczyciela za przychód, ale zwrot od podmiotu współodpowiedzialnego za nie. WSA uchylił interpretację, wskazując na potrzebę precyzyjnego określenia tytułów wypłaty odszkodowania i zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT, a nie art. 12 ust. 1 pkt 1.
Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka zapytała, czy otrzymane od ubezpieczyciela odszkodowanie, stanowiące zwrot części kary, która nie została zaliczona do kosztów uzyskania przychodu (na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT), stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Spółka argumentowała, że takie odszkodowanie, podobnie jak zwrot od podmiotu współodpowiedzialnego za szkodę, nie powinno być traktowane jako przychód, ponieważ stanowi jedynie rekompensatę wydatku, który nie był kosztem uzyskania przychodu, a tym samym nie powiększa majątku podatnika w sposób definitywny. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) wydał interpretację, w której uznał odszkodowanie od ubezpieczyciela za przychód podatkowy (na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT), argumentując, że jest to świadczenie z umowy ubezpieczenia, a nie zwrot wydatku w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT. Natomiast zwrot od podmiotu współodpowiedzialnego uznał za prawidłowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd wskazał, że Dyrektor KIS nie wezwał spółki do uzupełnienia wniosku o precyzyjne wskazanie tytułów wypłaty odszkodowania, co jest kluczowe dla zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 22 w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT. Sąd podkreślił, że art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT powinien być interpretowany ściśle, a sama kara umowna lub odszkodowanie nie zawsze wyklucza możliwość zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów, jeśli nie dotyczą wad towarów, robót czy usług. Sąd uznał, że interpretacja organu była zbyt ogólnikowa i nie uwzględniała w pełni argumentacji spółki oraz orzecznictwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd uchylił interpretację organu, wskazując, że odszkodowanie takie może nie być przychodem podatkowym, jeśli spełnia warunki art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT, a organ nieprawidłowo zakwalifikował je jako przychód na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ interpretacyjny nieprawidłowo zakwalifikował odszkodowanie od ubezpieczyciela jako przychód podatkowy. Wskazał na potrzebę precyzyjnego określenia tytułu wypłaty kary i odszkodowania oraz zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT, który wyłącza z przychodów zwrócone wydatki niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Organ powinien był wezwać do uzupełnienia wniosku w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.p. art. 12 § 4 pkt 6a
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.
u.p.d.o.p. art. 16 § 1 pkt 22
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 12 § 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przychody podlegające opodatkowaniu.
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty uzyskania przychodów.
P.p.s.a. art. 146 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądem oceny prawnej i wskazań sądu przy ponownym wydawaniu interpretacji.
O.p. art. 14b § 3
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego przez wnioskodawcę.
O.p. art. 169
Ordynacja podatkowa
Wezwanie do uzupełnienia wniosku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odszkodowanie od ubezpieczyciela za karę, która nie stanowiła kosztu uzyskania przychodu, nie powinno być traktowane jako przychód podatkowy, gdyż stanowi zwrot wydatku niezaliczony do kosztów uzyskania przychodów (art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p.). Organ interpretacyjny powinien wezwać do uzupełnienia wniosku o precyzyjne wskazanie tytułów wypłaty odszkodowania, co jest kluczowe dla zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p.
Odrzucone argumenty
Stanowisko Dyrektora KIS, że odszkodowanie od ubezpieczyciela stanowi przychód podatkowy na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., bez uwzględnienia art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p.
Godne uwagi sformułowania
Błędem jest kwalifikowanie do art.16 ust.1 pkt 22 u.p.d.o.p. wszelkich kar umownych i odszkodowań, zamiast jak wynika z tego przepisu, kar umownych i odszkodowań ze ściśle określonych tytułów. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., stanowiący wyjątek od zasady określonej w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., winien być interpretowany ściśle.
Skład orzekający
Ewa Wojtysiak
sprawozdawca
Jolanta Kwiecińska
przewodniczący
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji odszkodowań od ubezpieczycieli i zwrotów od podmiotów trzecich jako przychód lub wydatek niezaliczony do kosztów uzyskania przychodów w podatku CIT, w kontekście kar umownych i odszkodowań z tytułu wad."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kara nie stanowiła kosztu uzyskania przychodu. Konieczność precyzyjnego określenia tytułu wypłaty odszkodowania i kary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla firm ponoszących kary umowne i otrzymujących odszkodowania, z praktycznymi implikacjami dla rozliczeń podatkowych.
“Czy odszkodowanie za karę to przychód? WSA wyjaśnia kluczowe zasady CIT.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 43/22 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2022-04-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-01-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Ewa Wojtysiak /sprawozdawca/ Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/ Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Sygn. powiązane II FSK 825/22 - Wyrok NSA z 2025-03-07 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną intepretację indywidualną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1800 art. 12 ust.4 pkt 6a, art.16 ust.1 pkt.22 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Dz.U. 2022 poz 329 art. 146 par.1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej B. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E "B. O." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej: "Spółka", "Wnioskodawca" lub "Skarżąca") wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 r., zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie ustalenia, czy: - otrzymane od Ubezpieczyciela odszkodowanie stanowiące zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu na gruncie ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2021 r., poz.1800 ze zm. - dalej w skrócie "u.p.d.o.p."); - otrzymany od podmiotu z Grupy współodpowiedzialnego za powstanie szkody zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, odpowiadający części wartości kary niepokrytej ewentualnym odszkodowaniem, stanowi dla Spółki przychód podlegający opodatkowaniu na gruncie u.p.d.o.p. Opisując stan faktyczny Spółka wskazała, że jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, posiadającą siedzibę na terytorium R. oraz jest zarejestrowanym podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: "CIT"), podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca należy do międzynarodowej grupy kapitałowej (dalej: "Grupa"), specjalizującej się w dostarczaniu rozwiązań grzewczych. Jedynym udziałowcem Spółki jest AB (dalej: "AB" lub "Usługodawca"), podmiot będący rezydentem podatkowym w [...]. Wnioskodawca oraz OB są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji i sprzedaży (...). W związku z prowadzoną działalnością, zdarzają się i mogą zdarzyć się w przyszłości sytuacje, w których Spółka jest zobowiązana do zapłaty kar umownych lub innych obciążeń o charakterze odszkodowań wynikających z uchybień w realizacji dostawy przez Spółkę na rzecz klientów (dalej: "Kary"). W przypadku uznania roszczenia klienta za zasadne, Spółka dokonuje wypłaty Kary bezpośrednio na rzecz klienta. W tym zakresie, klient wystawia na Spółkę notę obciążeniową/noty obciążeniowe. Spółka traktuje wypłacone Kary jako niestanowiące kosztu uzyskania przychodu na gruncie art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Wnioskodawca wskazał, że wypłacane przez Spółkę kary i pozostałe obciążenia umowne związane z reklamacjami oraz innymi roszczeniami klientów Spółki są każdorazowo analizowane przez Spółkę z perspektywy możliwości uznania ich za koszty uzyskania przychodów Spółki na gruncie art. 15 u.p.d.o.p., w tym zwłaszcza biorąc pod uwagę charakter danej płatności, przyczyny jej naliczenia oraz czy wynika ona z okoliczności zawinionych przez Spółkę. Wniosek odnosi się przy tym wyłącznie do kar oraz obciążeń należnych klientom Wnioskodawcy, które na gruncie regulacji u.p.d.o.p., w tym w szczególności art. 16 ust. 1 pkt 22 tej ustawy, zostały przez Spółkę uznane za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Odpowiedzialność cywilna powstała w związku z produktami Grupy, w tym Wnioskodawcy oraz AB, jest przedmiotem umów ubezpieczenia zawartych na poziomie Grupy, przy czym może się zdarzyć, że niektóre z umów ubezpieczenia dedykowane są wyłącznie zobowiązaniom powstałym w związku z dostarczeniem produktów i/lub usług do jednego, wskazanego w nich kontrahenta. Na podstawie ww. umów ubezpieczenia, w przypadku powstania zobowiązania do zapłaty Kary na rzecz klienta przez Spółkę, wartość wypłaconego przez Wnioskodawcę roszczenia może zostać mu zwrócona, w całości bądź części, w drodze odszkodowania wypłaconego przez ubezpieczyciela (dalej: "Ubezpieczyciel"). Wypłata odszkodowania, którego zasadność zostaje potwierdzona przeprowadzeniem odpowiednich procedur przez Ubezpieczyciela dokonywana jest bezpośrednio na rachunek bankowy Wnioskodawcy. W praktyce wartość wypłaconego odszkodowania pokrywa najczęściej wyłącznie część wypłaconej Kary umownej. Z uwagi na model współpracy realizowany w Grupie, zdarzają się i mogą zdarzyć się w przyszłości przypadki, w których inny podmiot z Grupy, w tym zwłaszcza AB, współuczestniczy w powstaniu szkody (wady) zgłoszonej przez klienta. Przykładowo, powyższe może dotyczyć sytuacji, gdy podmiot z Grupy jest producentem określonego komponentu, wyrobu lub jego części, który był przedmiotem dostawy dokonanej przez Spółkę. W takiej sytuacji, zapłaty Kary na rzecz klienta dokonuje w całości Spółka jako bezpośredni dostawca i po otrzymaniu ewentualnego zwrotu części wypłaconej Kary w drodze odszkodowania, Spółka następnie obciąża podmiot współodpowiedzialny poniesionymi kosztami Kary, niepokrytymi otrzymanym odszkodowaniem, w odpowiedniej proporcji. Obciążenie następuje w drodze noty debetowej wystawionej przez Spółkę wskazującej odpowiedni tytuł obciążenia, tj. obciążenie w związku z udziałem w szkodzie wyrządzonej klientowi. Na podstawie ww. noty, podmiot współuczestniczący w szkodzie dokonuje zwrotu na rzecz Spółki odpowiedniej części Kary zapłaconej przez Spółkę na rzecz Klienta, która nie została pokryta odszkodowaniem wypłaconym przez Ubezpieczyciela. Wartość otrzymanego zwrotu nie przewyższa zatem nigdy wartości wypłaconej Kary pomniejszonej o ewentualne otrzymane odszkodowanie. W kontekście powyższego, wątpliwości Spółki dotyczą w szczególności następującego stanu faktycznego (zaistniałego zdarzenia). Spółka została obciążona przez kontrahenta dodatkowymi kosztami wynikającymi z uchybień w realizacji dostawy przez Spółkę, obejmującymi koszty poniesione przez kontrahenta na skutek wystąpienia opóźnień w dostarczaniu wyrobów przez Spółkę. Spółka traktuje wypłacone roszczenie jako niestanowiące kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu u.p.d.o.p. (zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p.). Jak wskazano powyżej, roszczenia powstałe w związku z dostarczeniem produktów na rzecz kontrahenta są przedmiotem umowy ubezpieczenia obowiązującej w Grupie. Z tytułu ww. umowy ubezpieczenia, Spółce zostało wypłacone odszkodowanie przez Ubezpieczyciela pokrywające część wypłaconej kary. W odniesieniu do pozostałej część wypłaconej kary, nieobjętej zwrotem od ubezpieczyciela, Spółka przeniosła część tej pozostałej wartości na rzecz AB - jako podmiotu współuczestniczącego w powstaniu szkody - w drodze noty obciążeniowej. Nota księgowa wystawiona przez Spółkę na rzecz OBR (winno być: "AB") zawiera w szczególności następujące elementy: informację o przyczynie obciążenia AB poprzez wskazanie, że "Obie firmy OBR oraz AB brały udział w szkodach wyrządzonych kontrahentowi (nazwa Kontrahenta - przyp. Wnioskodawcy). Ze względu na dużą złożoność problemów związanych z (...) wyprodukowanymi i dostarczonymi przez OBR oraz wzajemną odpowiedzialnością obu firm Wnioskodawca obciąża AB kwotą według poniższej kalkulacji"; kalkulację kwoty zwrotu należnego od AB zawierającą: - listę konkretnych pozycji (numery not obciążających i odpowiednie wartości) na podstawie których Spółka wypłaciła karę na rzecz kontrahenta wraz z wskazaniem łącznej wartość tego obciążenia; - wartość otrzymanego zwrotu od Ubezpieczyciela; - wartość pozostałej kwoty Kary, niepokrytej otrzymanym odszkodowaniem; - wartość zwrotu należnego od AB. Na tle tak opisanego stanu faktycznego, Spółka sformułowała następujące pytania: 1) czy otrzymane od Ubezpieczyciela odszkodowanie stanowiące zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem Kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu na gruncie u.p.d.o.p.? 2) czy otrzymany od podmiotu z Grupy współodpowiedzialnego za powstanie szkody zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem Kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, odpowiadający części wartości Kary niepokrytej ewentualnym Odszkodowaniem, stanowi dla Spółki przychód podlegający opodatkowaniu na gruncie u.p.d.o.p.? Odnosząc się do pytania pierwszego, Spółka wskazała, że otrzymane od Ubezpieczyciela odszkodowanie stanowiące zwrot całości bądź części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem Kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, nie będzie stanowiło przychodu podatkowego dla Spółki na gruncie u.p.d.o.p. W zakresie pytania drugiego, Spółka wskazała, że otrzymany od podmiotu z Grupy współodpowiedzialnego za powstanie szkody zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem Kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, odpowiadający części wartości Kary niepokrytej ewentualnym Odszkodowaniem, nie będzie stanowił przychodu podatkowego dla Spółki na gruncie u.p.d.o.p. Uzasadniając swoje stanowisko Spółka wskazała, że ustawodawca nie wprowadził do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ogólnej definicji przychodu podatkowego. Treść art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., ustanawia jedynie przykładowe przysporzenia zaliczane do kategorii przychodów. Tym samym, przychód podatkowy stanowi każde świadczenie, które powiększa aktywa podatnika w sposób trwały (definitywny), a zatem które skutkuje uzyskaniem realnej korzyści przez podatnika. Jednocześnie, w u.p.d.o.p. przewidziane zostały wyjątki, do których wprost odwołuje się regulacja art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. poprzez zwrot "z zastrzeżeniem", w przypadku których przychód podatkowy nie powstaje. Kategorie przysporzeń, które z mocy u.p.d.o.p., nie są zaliczane do przychodów i tym samym, nie powinny być uwzględniane w kalkulacji podstawy opodatkowania, wymienia art. 12 ust. 4 u.p.d.o.p. Stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Spółka wskazała, że z powyższego przepisu wynika zatem, że do przychodów nie zalicza się "innych wydatków", które kumulatywnie spełniają poniższe warunki: (i) nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, (ii) zostały zwrócone podatnikowi. Spółka podkreśliła przy tym, że przytoczony przepis odnosi się wyłącznie do poniesionych i zwróconych podatnikowi wydatków niezaliczonych z mocy u.p.d.o.p., do kosztów uzyskania przychodów. Rozważając więc możliwość zastosowania przywołanego przepisu, należy zatem w pierwszej kolejności określić, czy dane wydatki (podlegające zwrotowi) stanowią koszty uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Spółka podkreśliła, że aby dany wydatek mógł być zaliczony do kategorii "innych wydatków", wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów o których mowa w powołanym przepisie, wydatek poniesiony powinien być odpowiednikiem wydatku zwróconego. Tak więc "wydatek zwrócony" należy rozumieć jako ten sam, a nie taki sam wydatek, który został poniesiony. "Zwróconym innym wydatkiem" nie będzie zatem uzyskana przez podatnika kwota, która tylko odpowiada wartości poniesionego wydatku. Powyższa przesłanka, zgodnie z orzecznictwem Sądów Administracyjnych, powinna przy tym być rozumiana w taki sposób, że "zwrot rzeczy, wydatków jest zatem pojmowany jako zwrot tej samej rzeczy, ale także jako zrekompensowanie równowartości jej odpowiadającej. Powyższe pozwala uznać, że wydatek zwrócony to ten sam wydatek, jaki podatnik poniósł, także wtedy, gdy został on zrekompensowany przez ubezpieczyciela." (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 listopada 2019 r. o sygn. III SA/Wa 792/19). W ocenie Spółki, kary będące przedmiotem wniosku, tj. poniesiona na rzecz kontrahenta oraz potencjalne inne kary, które mogą powstać w przyszłości, mieszczą się w dyspozycji art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., którego treść powołała. Spółka podkreśliła przy tym, że każda zapłacona kara umowna oraz odszkodowanie jest przedmiotem indywidualnej oceny w aspekcie całokształtu prowadzonej działalności gospodarczej, okoliczności których była następstwem oraz formy udokumentowania, natomiast wniosek dotyczy wyłącznie Kar, które podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodu na gruncie art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. Tym samym, w ocenie Spółki, pierwszy warunek zastosowania regulacji art. art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., tj. brak zaliczenia poniesionych wydatków będących przedmiotem zwrotu do kosztów uzyskania przychodów, został spełniony. W zakresie natomiast drugiej z przesłanek, wskazującej na fakt otrzymania zwrotu wydatku, w ocenie Wnioskodawcy nie ulega wątpliwości, że zarówno otrzymanie odszkodowania od Ubezpieczyciela, jak również zwrot od podmiotu z Grupy współuczestniczącego w powstaniu szkody, wskazane w opisie stanu faktycznego, wypełniają tą przesłankę. Każdorazowo bowiem otrzymanie takich zwrotów jest funkcjonalnie tym samym wydatkiem (a nie jedynie takim samym wydatkiem), który został uprzednio poniesiony przez Wnioskodawcę na zapłatę Kary. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zarówno odpowiedzialność Spółki względem klientów, jak i otrzymanie odszkodowania od Ubezpieczyciela oraz roszczenie regresowe wobec podmiotów powiązanych współodpowiedzialnych za szkodę będą opierać się na tożsamym zdarzeniu faktycznym, tj. wystąpieniu szkody u klienta. Tym samym, ubezpieczenie uzyskane od Ubezpieczyciela, jak również zwrot całości lub części (niepokrytej odszkodowaniem) kary od podmiotu współodpowiedzialnego za powstanie szkody stanowi zwrot wydatków poniesionych przez Spółkę na rzecz klientów, przy czym wydatek zwrócony jest odpowiednikiem odpowiednich części wydatku poniesionego przez Spółkę, który u Wnioskodawcy w całości nie stanowił kosztu uzyskania przychodu. Konsekwentnie, skoro w opisanym stanie faktycznym, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., kwoty wynikające z not obciążeniowych Wystawionych na rzecz Wnioskodawcy przez klienta nie mogą zostać zaliczone w ciężar kosztów podatkowych, to w tej części, kwoty otrzymane przez Wnioskodawcę z tytułu odszkodowania oraz not obciążeniowych, zapłaconych przez podmiot z Grupy współuczestniczący w powstaniu szkody, jako zwrot innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., nie będzie stanowił przychodu Wnioskodawcy. Końcowo, Spółka wskazała, że w opisanym stanie faktycznym zarówno Ubezpieczyciel wypłacając odszkodowanie na rzecz Wnioskodawcy, jak i podmiot z Grupy współuczestniczący w szkodzie obciążony częścią zapłaconej Kary, dokonują zwrotu wydatków, jakie Wnioskodawca ponosi w celu odtworzenia Stanu sprzed zajścia zdarzenia skutkującego koniecznością zapłaty Kary. W konsekwencji, na skutek wypłaty odszkodowania, Spółka nie uzyskuje zatem żadnego przysporzenia majątkowego. Spółka wskazała, że w stanowiskach organów podatkowych i orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika lub zmniejsza jego zobowiązania w sposób trwały. Tymczasem, uzyskiwanych przez Spółkę środków pieniężnych z tytułu odszkodowania wypłaconego przez Ubezpieczyciela oraz zwrotu od podmiotu z Grupy współuczestniczącego w szkodzie, nie można uznać za rzeczywiste, definitywne i bezwarunkowe przysporzenie. Spółka jest bowiem zobowiązana do wypłaty środków w tej samej wysokości innemu podmiotowi. Nie ma przy tym znaczenia kolejność przepływów pieniężnych. W obu przypadkach bilans ekonomiczny jest bowiem neutralny - w części objętej zwrotem nie zwiększają się aktywa ani pasywa Spółki. Brak definitywności przysporzenia mającego charakter zwrotu jest również podkreślany w orzecznictwie sądowym (wyrok NSA z 8 stycznia 2019 r. o sygn. II FSK 3612/16). W ocenie Spółki, przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której podatnik nie mógłby zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kar zapłaconych na rzecz swoich klientów, a zarazem musiałby zaliczyć do przychodu otrzymane od Ubezpieczyciela odszkodowanie oraz otrzymany od podmiotu współuczestniczącego w szkodzie zwrot części wypłaconej kary, które w praktyce w całości przekazał już klientom i które mają za celu rekompensatę szkody pokrytej uprzednio klientom. W rezultacie zatem skutki podatkowe wskazywałyby na uzyskanie przez Spółkę przysporzenia majątkowego, które w analizowanym stanie faktycznym nie powstaje. Odszkodowania wypłacone Spółce, jak i częściowy zwrot otrzymany od podmiotu współuczestniczącego w szkodzie, w związku z wypłaceniem przez Spółkę kar na rzecz klientów mają bowiem charakter kompensaty poniesionego przez Spółkę i w żaden sposób niezrekompensowanego uszczerbku. Zarówno natomiast otrzymane odszkodowanie, jak i częściowy zwrot poniesionej Kary, nie skutkują powstaniem realnej korzyści dla Spółki. Końcowo Spółka wskazała, że Jej stanowisko potwierdzają organy podatkowe w interpretacjach indywidualnych wydawanych na tle analogicznych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych. Spółka odwołała się przy tym, do interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 1 marca 2018 r. (znak: 0111-KDIB1-2.4010.483.2017.l.ANK), z dnia 9 maja 2018r. (znak: 0111-KDIB1-3.4010.95.2018.1.PC), z dnia 16 stycznia 2019r. (znak: 0111-KDIB2-3.4010.376.2018.1.MK). Ponadto, jak wskazała Spółka, stanowisko Jej jest zgodne ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Sądów Administracyjnych, powołując przykładowo, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 listopada 2019 r. sygn. III SA/Wa 792/19 oraz wyrok NSA z 21 sierpnia 2019 r. sygn. II FSK 3067/17. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał w dniu [...] listopada 2021 r. interpretację indywidualną nr [...], w której uznał stanowisko Spółki, w zakresie ustalenia, czy: - otrzymane od Ubezpieczyciela odszkodowanie stanowiące zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem Kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu na gruncie u.p.d.o.p.- za nieprawidłowe, - otrzymany od podmiotu z Grupy współodpowiedzialnego za powstanie szkody zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem Kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, odpowiadający części wartości Kary niepokrytej ewentualnym Odszkodowaniem, stanowi dla Spółki przychód podlegający opodatkowaniu na gruncie u.p.d.o.p.- za prawidłowe. Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, Organ interpretacyjny podzielił stanowisko Spółki, że u.p.d.o.p., nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii. Na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. można stwierdzić, że co do zasady przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, powiększająca jego aktywa, mająca definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną - przychód powstaje zatem z momentem jego faktycznego uzyskania przez podatnika, czyli wpływu, bezpośrednio do majątku podatnika względnie na jego rachunek, wymienionych środków, skutkującego powstaniem po stronie podatnika możliwości dysponowania tymi środkami. Ponadto, wyjątek od reguły, zgodnie z którą przychodem podatnika są przysporzenia faktycznie przez niego uzyskane wprowadza art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p. Stosownie do tego przepisu, za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Organ interpretacyjny wskazał, że literalna wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że do przychodów podatkowych zalicza się takie przychody, które w danym momencie są trwałe, definitywne i bezwarunkowe. Do przychodów podatkowych podatnik winien zaliczyć tylko takie przychody, które są mu należne. W piśmiennictwie i judykaturze przychód podatkowy identyfikowany jest z trwałym przysporzeniem majątkowym zwiększającym wartość aktywów (zob. P. Małecki, M. Mazurkiewicz, CIT. Podatki i rachunkowość - Komentarz do art. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. LEX 2014). Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1248/11. Co do zasady więc, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika lub zmniejsza jego zobowiązania w sposób trwały, a nie tymczasowy. Owa definitywność w zakresie środków pieniężnych definiowana powinna być przez pryzmat możliwości swobodnego nimi dysponowania. W ocenie Organu interpretacyjnego, przysporzenie w postaci otrzymania przez podatnika środków pieniężnych zostać może uznane za przychód w podatku dochodowym od osób prawnych, o ile łącznie zostaną spełnione poniższe warunki: - przysporzenie to ma charakter definitywny, powodujący w sposób trwały zwiększenie wartości aktywów podatnika lub też zmniejszenie wysokości jego zobowiązań oraz podatnik może rozporządzać otrzymanymi środkami jak własnymi. Przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, powiększająca jego aktywa, o ile nie została wyłączona z przychodów podatkowych, na podstawie art. 12 ust. 4 u.p.d.o.p. Organ interpretacyjny wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Organ podkreślił przy tym, że cytowany przepis odnosi się wyłącznie do poniesionych i zwróconych podatnikowi wydatków niezaliczonych z mocy art. 16 tej ustawy do kosztów uzyskania przychodów. Aby dany wydatek mógł być zaliczony do kategorii "innych wydatków", o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., konieczne jest, by "wydatek ten nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów" w rozumieniu przepisu art. 16 tej ustawy oraz by wydatek został wcześniej przez podatnika poniesiony, a następnie zwrócony podatnikowi. Przy czym wydatek poniesiony powinien być odpowiednikiem wydatku zwróconego. Tak więc "wydatek zwrócony" to ten sam, a nie taki sam wydatek, który został poniesiony. Organ interpretacyjny wskazał, że biorąc pod uwagę wyłączenia ustawowe wymienione w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p., brak jest w nich wykluczenia z kosztów uzależnionego od zawarcia umowy ubezpieczenia. Natomiast zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Opisując stan faktyczny przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Organ interpretacyjny wskazał, że zgodnie z cyt. powyżej art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Organ zauważył, że kwota pieniężna, jaką Wnioskodawca otrzymuje od Ubezpieczyciela, nie może być uznana za pożytek, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., ponieważ stanowi ona odszkodowanie będące wykonaniem świadczenia z umowy ubezpieczenia, a nie zwrot wydatków poniesionych przez Wnioskodawcę niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Wobec tego w stosunku do otrzymanego od ubezpieczyciela odszkodowania nie został spełniony jeden z warunków art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., o których mowa powyżej, dlatego też nie znajdzie zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., a otrzymane od Ubezpieczyciela odszkodowanie w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., stanowić będzie przychód podatkowy. Organ interpretacyjny wskazał, że wypłacone odszkodowanie zaliczane do przychodów, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., jest powiązane z kosztami ubezpieczenia Wnioskodawcy na wypadek konieczności zapłacenia odszkodowania/kary umownej, nie podlegającymi wyłączeniu z kosztów podatkowych, a nie z zapłaceniem tego odszkodowania/kary umownej. Fakt, że zgodnie z umową zawartą z Ubezpieczycielem, wysokość odszkodowania może stanowić równowartość kwoty zapłaconego odszkodowania na rzecz klientów, pozostaje bez znaczenia dla kwalifikacji odszkodowania otrzymanego od Ubezpieczyciela, jako przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Odszkodowania otrzymanego od Ubezpieczyciela nie można utożsamiać ze zwrotem zapłaconego odszkodowania na rzecz kontrahenta, gdyż takim zwrotem nie jest. Wynika bowiem z umowy ubezpieczenia zawartej przez Wnioskodawcę z Ubezpieczycielem, a zatem z innego tytułu. W ocenie Organu interpretacyjnego, w związku z powyższym, kwotę otrzymywaną przez Wnioskodawcę z tytułu odszkodowania od Ubezpieczyciela, będącego wykonaniem świadczenia z umowy ubezpieczenia, należy traktować jako przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Natomiast otrzymany od podmiotu z Grupy współodpowiedzialnego za powstanie szkody, zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, odpowiadający części wartości kary niepokrytej odszkodowaniem, nie będzie stanowił przychodu podatkowego dla Spółki. W tej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. Zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem kary umownej od podmiotu z Grupy (współodpowiedzialnego za powstanie szkody) będzie opierał się bowiem na tym samym stanie faktycznym (szkody u klienta), a wydatek zwrócony jest odpowiednikiem wydatku poniesionego przez Wnioskodawcę. Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidulanych i wyroków sądów administracyjnych Organ interpretacyjny wskazał, że nie są one wiążące dla organu podatkowego. Orzeczenia te i rozstrzygnięcia dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw, osadzonych w określonych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych i tylko w tych sprawach wydane rozstrzygnięcia są wiążące. Organ dodał przy tym, że Jego stanowisko zostało potwierdzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 470/21. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą interpretację indywidualną z dnia [...].11.2021 r., Skarżąca zarzuciła jej naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., poprzez błędne uznanie, że w odniesieniu do otrzymanego przez Spółkę odszkodowania stanowiącego zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, nie znajdzie zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., a otrzymane od ubezpieczyciela odszkodowanie w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., stanowić będzie przychód podatkowy; 2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj., w szczególności: a. art. 14c § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. - dalej w skrócie "O.p.") przez naruszenie obowiązku wyczerpującego uzasadnienia prawnego stanowiska Organu; b. art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. w zw. z art. 14n § 4 pkt 2 O.p. przez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sprawie wydania interpretacji w sposób budzący zaufanie do Organu; c. art. 120 w zw. z art. 14h O.p. przez zajęcie stanowiska nieznajdującego podstawy prawnej, pozostającego w sprzeczności z przepisami prawa. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w związku z zarzutami dotyczącymi uznania odszkodowania stanowiącego zwrot całości lub części kary niestanowiącej kosztu uzyskania przychodu Spółki za przychód podlegający opodatkowaniu na gruncie u.p.d.o.p. (pytanie 1 zaskarżonej interpretacji) oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskrzonej interpretacji indywidualnej. Rozpoznając sprawę na posiedzeniu jawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Skargę należało uwzględnić, jednak z przyczyn innych niż wskazanych w skardze. W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego jest postępowaniem szczególnym, jego bowiem przedmiotem jest dokonanie wykładni przepisów wywołujących w wątpliwości interpretacyjne wnioskodawcy (tutaj: przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. z 2021 r., poz.1800 ze zm. - dalej w skrócie "u.p.d.o.p.", w szczególności art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 4 pkt 6a.), przedstawionych we wniosku do wyjaśnienia w trybie przepisów Rozdziału 1a Działu I ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z późn.zm. – zwanej w skrócie "O.p."). W postępowaniu interpretacyjnym przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe, przyporządkowane mu pytanie oraz własne stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego, wyznaczają organowi granice takiej interpretacji i w tych też granicach przeprowadzana jest kontrola sądu administracyjnego zaskarżonego aktu interpretacji pod względem jego zgodności z prawem. Spór interpretacyjny w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w szczególności art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 4 pkt 6a, w kontekście pytania sformułowanego na tle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, a mianowicie, czy otrzymane od Ubezpieczyciela odszkodowanie stanowiące zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu na gruncie wyżej wskazanej ustawy "u.p.d.o.p. Organ interpretacyjny, dokonując zatem oceny spornej materii prawnej, winien więc kierować się przesłankami wynikającymi z przepisów prawa materialnego w ramach okoliczności faktycznych przedstawionych we wniosku. W pierwszej kolejności należy przytoczyć przepisy znajdujące zastosowanie w spornej materii. Zgodnie z art. 16 ust.1 pkt 22 u.p.d.o.p., nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Przepis zaś art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. do przychodów nie zalicza zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Jak wynika ze stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, wypłacane przez Spółkę kary i pozostałe obciążenia umowne związane z reklamacjami oraz innymi roszczeniami klientów Spółki, są każdorazowo analizowane przez Spółkę z perspektywy możliwości uznania ich za koszty uzyskania przychodów Spółki na gruncie art. 15 u.p.d.o.p., w tym zwłaszcza biorąc pod uwagę charakter danej płatności, przyczyny jej naliczenia oraz, czy wynika ona z okoliczności zawinionych przez Spółkę. Wniosek – jak wskazała Spółka - odnosi się wyłącznie do kar oraz obciążeń należnych klientom Wnioskodawcy, które na gruncie regulacji u.p.d.o.p., w tym w szczególności art. 16 ust. 1 pkt 22 tej ustawy, zostały przez Spółkę uznane za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Skoro z wniosku wynika, że Spółka każdorazowo analizuje wypłacane kary i pozostałe obciążenia umowne, które na gruncie art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. zostały uznane za niestanowiące koszty uzyskania przychodów Spółki, to takie wypłacone przez ubezpieczyciela odszkodowanie może stanowić przychód opodatkowany, jednak pod warunkiem, że są to kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Jednak we wniosku nie wskazano konkretnych tytułów wypłaty odszkodowania, co w efekcie uniemożliwiło pełną weryfikację zaskarżonego stanowiska Organu. Oceny kwalifikacji prawnej wydatku jako kosztu uzyskania przychodu należy dokonywać z uwzględnieniem konkretnych okoliczności faktycznych istotnych na gruncie przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, tutaj w szczególności art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 09 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1330/19, słusznie wskazał, że: "Błędem jest kwalifikowanie do art.16 ust.1 pkt 22 u.p.d.o.p. wszelkich kar umownych i odszkodowań, zamiast jak wynika z tego przepisu, kar umownych i odszkodowań ze ściśle określonych tytułów.". NSA, odnosząc się do art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., zwrócił przy tym uwagę na przepis art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., zgodnie z którym, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów z wyjątkiem kosztów taksatywnie wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Zatem, za koszty uzyskania przychodu należy uważać takie wydatki, których poniesienie przez podatnika było spowodowane racjonalnym dążeniem i obiektywną możliwością osiągnięcia przychodu (lub zachowania albo zabezpieczenia tego źródła) i które nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2009 r., II FSK 234/08 oraz uchwały składu siedmiu sędziów NSA: z 24 stycznia 2011 r., II FPS 6/10, a także z 25 czerwca 2012 r., II FPS 2/12). W katalogu wyłączeń wydatków, które nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu, w art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. znalazły się kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. stanowi więc wyjątek od wyrażonej w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. zasady ogólnej dotyczącej zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji należy przyjąć, że art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p., stanowiący wyjątek od zasady określonej w art. 15 ust. 1u.p.d.o.p., winien być interpretowany ściśle, tj. powinien być rozumiany jako przepis wyłączający możność uznania za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań wskazanych expressis verbis w art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. NSA podniósł przy tym, że piśmiennictwie podkreśla się, że przepis ten dotyczy zdarzeń gospodarczych spowodowanych wadliwością towarów lub robót albo usług będących przedmiotem działalności gospodarczej. Wada jest w tym przypadku podstawową przyczyną eliminacji poniesionych kosztów z kosztów podatkowych. Jednak błędem jest kwalifikowanie do zakresu przedmiotowego art.16 ust.1 pkt 22 u.p.d.o.p. wszelkich kar umownych i odszkodowań, gdyż jak wynika z tego przepisu, w jego zakres wchodzą wyłącznie kary umowne i odszkodowania ze ściśle określonych tytułów. Jak wskazał NSA, przyjęcie poglądu, że kara umowna lub odszkodowanie ze swej istoty nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów, czyniłoby regulację zawartą w art. 16 ust.1 pkt 22 u.p.d.o.p. zbędną. Od kary umownej z tytułu wadliwie wykonanej usługi należy odróżnić także częściowe jej niewykonanie, które nie mieści się w dyspozycji przepisu art.16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. i podobnie jak niewykonanie umowy lub odstąpienie od niej powinno być kwalifikowane w kontekście art.15 ust.1 u.p.d.o.p. (zob. szerzej: B. Dauter [w:] S. Babiarz, L. Błystak, B. Dauter, A. Gomułowicz, R. Pęk, K. Winiarski, A. Wrzesińska – Nowacka, Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, Wrocław 2013, s. 683 – 689). Sam Organ, odnosząc się do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku w zaskarżonej interpretacji, w istocie wyraził abstrakcyjny pogląd w kontekście art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., bowiem bez poparcia racjami prawnymi na gruncie prawa podatkowego. Wskazał mianowicie, że: "kwota pieniężna jaką Wnioskodawca otrzymuje od ubezpieczyciela nie może być uznana za pożytek, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p,., ponieważ stanowi ona odszkodowanie będące wykonaniem świadczenia z umowy ubezpieczenia, a nie zwrot wydatków poniesionych przez Wnioskodawcę niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Wobec tego w stosunku do otrzymanego od ubezpieczyciela odszkodowania nie został spełniony jeden z warunków art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., dlatego też nie znajdzie zastosowania ten przepis, a otrzymane od Ubezpieczyciela odszkodowanie, w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., stanowić będzie przychód podatkowy. Analizując stan faktyczny/zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku, należy dostrzec trudność w zakwalifikowaniu do przychodu podatkowego otrzymanego od Ubezpieczyciela odszkodowania, stanowiącego zwrot całości lub części kwoty wypłaconej na rzecz kontrahenta tytułem kary, niestanowiącej dla Spółki kosztu uzyskania przychodu, gdyż stan sprawy został przedstawiony w sposób ogólnikowy. Brak jest bowiem precyzyjnego wskazania tytułów wypłaty odszkodowania, które to okoliczności są istotne w aspekcie przepisów art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. w związku z art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., które wymagają dokonania ścisłej oceny zdarzeń stanowiących przedmiot interpretacji i wyrażenia precyzyjnego stanowiska wyłącznie w stosunku do nich. Pozwoli to bowiem na wyznaczenie granic ochrony interpretacyjnej. Postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego charakteryzuje się tym, że organ nie czyni żadnych własnych ustaleń stanu faktycznego. Opiera się wyłącznie na opisie przedstawionym przez składającego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. W szczególności organ nie sprawdza wiarygodności przedstawionego opisu, przeciwnie - jest nim związany. Nie może zatem domniemać czy rozważać i oceniać żadnych innych okoliczności faktycznych, oprócz tych, które zostały wskazane we wniosku. Zgodnie z art. 14b § 3 O.p., to wnioskodawca ma obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Organ interpretacyjny ma jednak możliwość wpływania na przedstawiony we wniosku stan faktyczny w kontekście prawa materialnego znajdującego zastosowanie w sprawie. Otóż, w sytuacji uznania wskazanych okoliczności faktycznych za niewystarczające do zajęcia jednoznacznego stanowiska, organ interpretacyjny jest uprawniony wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 169 w zw. z art. 14h O.p. Podstawą uchylenia przez Sąd zaskarżonej interpretacji przepisów prawa podatkowego był właśnie brak wystarczająco precyzyjnego wskazania we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, który nie pozwalał na dokonanie pełnej i jednoznacznej oceny prawnej stanowiska Wnioskodawcy na gruncie przepisów prawa podatkowego, które wywoływały u Podatnika wątpliwości interpretacyjne. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie, Organ interpretacyjny nie miał możliwości pełnego odniesienia się do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku w kontekście przesłanek ustawowych wymaganych przepisami prawa materialnego. Jednak w realiach niniejszej sprawy Organ interpretacyjny nie dostrzegł takiej konieczności i nie wezwał Skarżącej do sprecyzowania i wyczerpującego przedstawienia zdarzeń gospodarczych generujących otrzymane od Ubezpieczyciela odszkodowania, czyli, z jakich konkretnie tytułów są wypłacane te odszkodowania. Okoliczności te mają istotne znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sporu interpretacyjnego, w szczególności w kontekście art. 16 ust 1 pkt 22 u.p.d.o.p. w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. Wskazanie tych okoliczności rzutuje na ostateczną ocenę prawną co do zaliczenia w zakres przychodu podatkowego odszkodowania wypłaconego przez Ubezpieczyciela, nie stanowiącego dla Spółki kosztu uzyskania przychodów. Zatem, Organ interpretacyjny, by udzielić jednoznacznej odpowiedzi (interpretacji indywidualnej), powinien rozważyć możliwość wezwania Wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku w powyższym zakresie na podstawie art. 169 w zw. z art. 14h O.p., mając na uwadze kontekst materialnoprawny sporu interpretacyjnego na tle przepisów wywołujących w wątpliwości interpretacyjne wnioskodawcy, tj. przepisów "u.p.d.o.p., w szczególności art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 4 pkt 6a. Dopiero wyjaśnienie tych okoliczności pozwoli na dokonanie pełnej oceny stanowiska Wnioskodawcy, która dopiero wówczas będzie mogła pełnić funkcję ochronną podatnika. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę, i działając na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Organ interpretacyjny – będąc związanym sądową oceną prawną sprawy i wskazaniami Sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a. - ponownie wydając interpretację weźmie pod uwagę stan faktyczny/zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku oraz istotę sporu interpretacyjnego na gruncie przepisów prawa podatkowego, które wywołują u Podatnika wątpliwości interpretacyjne. O zwrocie kosztów postępowania sądowego od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej w łącznej kwocie [...]zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 4 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1687). Kwota ta obejmuje uiszczony stały wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika procesowego (doradcy podatkowego) tytułem zastępstwa procesowego w niniejszym postepowaniu sądowym ([...] zł) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa ([...] zł). Powołane wyżej orzeczenia dostępne są pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI