I SA/Sz 427/05

I SA/Sz 427/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Marian Jaździński /przewodniczący sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
II OSK 861/07 - Wyrok NSA z 2008-07-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 63 poz 639
art. 1 ust. 1, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 11, art. 12 ust. 1 i 2, art. 16, art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i  opłacie depozytowej.
Dz.U. 2001 nr 62 poz 628
art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 3 pkt 9, art. 14, art. 21, art. 26, art. 27
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi "T." S.A. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2003 r. o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się m. in. na przepis art. 17 ustawy z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm.), Marszałek Województwa orzekł o ustaleniu Spółce Akcyjnej T. z siedzibą w S. wysokość opłaty produktowej za rok 2003 na kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż na podstawie zapisów znajdujących się w komputerowej bazie danych podmiotów wnoszących opłaty produktowe ustalono, że T. S.A. złożyła sprawozdanie OŚ-OP1 o należnej wysokości opłaty produktowej za 2003 r., wnosząc zarazem w dniu [...] r. z tytułu opłaty produktowej kwotę [...]. W wyniku weryfikacji tego sprawozdania ustalono wysokość powyższej opłaty na kwotę [...] zł. Uwzględniając wysokość dokonanej wpłaty oraz weryfikując sprawozdanie OŚ-OP1 o należnej wysokości opłaty produktowej za rok 2003, ustalono kwotę nadpłaconej opłaty w wysokości [...] zł, którą zwrócono wpłacającemu w dniu [...] r.
Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji, iż do Departamentu Rolnictwa, Rozwoju Wsi i Środowiska Urzędu Marszałkowskiego wpłynęło pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska z dnia [...] r., zawierające sprawozdanie z kontroli przeprowadzonej przez ten organ w Spółce Akcyjnej T. z siedzibą w S., w którym wskazano, że na dzień przeprowadzenia kontroli Spółka ta nie posiadała dokumentów potwierdzających recykling opakowań z papieru i tektury na łączną ilość [...] Mg, jakie do dokumenty wymagane są przepisem art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm.).
Na podstawie wyników z przeprowadzonej kontroli wszczęto postępowanie administracyjne, w którego toku w/w Spółka w dniu [...] r. przesłała korektę sprawozdania OS-OP1 wraz z wyjaśnieniami. Złożone przez Spółkę wyjaśnienia oraz zweryfikowana korekta sprawozdania OŚ-OP1 za rok 2003 były podstawą do ustalenia opłaty produktowej za ten rok w wysokości [...] zł.
Wskazano dalej w tymże uzasadnieniu, że w toku wszczętego postępowania Spółka Akcyjna pismem z dnia [...] r. złożyła wyjaśnienia na temat dokumentów będących w jej posiadaniu, a potwierdzających dokonanie recyklingu opakowań z papieru i tektury przez końcowego recyklera, tj. Fabrykę Tektury "N." Spółkę z o.o. z siedzibą w N. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono też, iż na wniosek Fabryki Tektury "N." Spółki z o.o. zmieniona została wydana tej Spółce przez Starostę decyzja z dnia [...] r. zezwalająca na zbieranie i unieszkodliwianie odpadów - zmiana ta zawarta została w decyzji z dnia [...] r. i obejmowała pozwolenie na zbieranie i odzysk odpadów.
W toku tego postępowania zwrócono się do Starostwa Powiatowego, które wydało wskazane wyżej decyzje dla Fabryki Tektury "N." Spółki z o.o., o nadesłanie dokumentów mających wpływ na zmianę poprzedniej i wydanie nowej decyzji na zbieranie i odzysk. W odpowiedzi uzyskano kserokopię następujących dokumentów:
1/ wniosek Fabryki Tektury "N." Spółki z o.o. z siedzibą w N. o zmianę decyzji;
2/ decyzję z dnia [...] r., Nr [...] dla Fabryki Tektury na zbieranie i odzysk odpadów innych niż niebezpieczne;
3/ wniosek Fabryki Tektury "N." Spółki z o.o. z siedzibą w N. o wydanie opinii potwierdzającej, iż w fabryce prowadzony jest od czasu jej powstania proces związany z recyklingiem odpadów opakowaniowych z papieru i tektury;
4/ odpowiedź Wydziału Środowiska Starostwa Powiatowego w sprawie interpretacji przepisów dotyczących gospodarki odpadami w zakresie prowadzenia procesów recyklingu, odzysku i unieszkodliwiania.
Zażądano również od Spółki Akcyjnej nadesłania dokumentów uzupełniających materiały postępowania takich jak: karty przekazania odpadów oraz przynależnych jej faktur VAT, potwierdzających wykonanie usługi recyklingu przez Fabrykę Tektury "N." Spółka z o.o. z siedzibą w N. Po analizie tychże dokumentów, przy uwzględnieniu całego zebranego materiału dowodowego, przekazano ten materiał do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska celem zajęcia ostatecznego stanowiska w sprawie. Organ ten podtrzymał jednak swoje stanowisko zawarte w wystąpieniu pokontrolnym przesłanym w dniu [...] r. do Urzędu Marszałkowskiego, stwierdzając, że T. S.A. z siedzibą w S. nie posiadała na dzień przeprowadzenia kontroli dokumentów potwierdzających recykling opakowań z papieru i tektury na łączną ilość [...] Mg.
Wynika dalej z uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji Marszałka Województwa, że uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, w tym również stanowisko Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, organ ten uznał, iż T. S.A. nie wywiązała się z obowiązku nałożonego na nią z mocy art. 12 ust. 2 i art. 16 ustawy z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm.), co uzasadnia wymierzenie temu podmiotowi opłaty produktowej zgodnie z art. 17 tej ustawy, z zastosowaniem stawek zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11.09.2001 r. w sprawie stawek opłat produktowych (Dz. U. Nr 116, poz. 1235) oraz rocznych poziomów odzysku i recyklingu zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2001 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. Nr 69, poz. 719).
Od powyższej decyzji Spółka Akcyjna T. z siedzibą w S. wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia w całości i zarzucając, że wydana ona została na skutek błędnej interpretacji ustawy z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm.). W odwołaniu podniesiono, że zakwestionowana ilość odpadów została w rzeczywistości poddana recyklingowi w Fabryce Tektury "N.", co wynika ze stosowanej w tym zakładzie technologii produkcji. Wskazano też, iż zawarte w decyzji Starosty o określenie o zezwoleniu dla tejże Fabryki na zbieranie i unieszkodliwianie odpadów wynikało z błędnego odczytania i rozumienia pojęć i określeń zawartych w ustawie o odpadach i po ujawnieniu tego błędu został on natychmiast naprawiony w drodze zmiany decyzji.
Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 12 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm.), przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2001 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. Nr 69, poz. 719), § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11.09.2001 r. w sprawie stawek opłat produktowych (Dz. U. Nr 116, poz. 1235) oraz art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.) orzekło o częściowym uchyleniu zaskarżonej odwołaniem decyzji i Spółce Akcyjnej T. z siedzibą w S. określiło wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2003 na kwotę [...] zł, utrzymując te decyzję w mocy w pozostałym zakresie.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał na wstępie na unormowanie zawarte w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej, według której przedsiębiorca, o jakim mowa jest w art. 1 tej ustawy, ma obowiązek zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych i do dnia 31.12.2007 r. osiągnięcia docelowego poziomu odzysku i recyklingu wyszczególnionych w załączniku nr 1 odpadów w wysokości określonej w załączniku nr 4. Przypomniał jednocześnie, że w rozporządzeniu powołanym w części wstępnej decyzji określone zostały roczne poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych, z których wynika, że w przypadku objętym zaskarżoną decyzją roczny, obowiązujący w roku 2003, poziom odzysku i recyklingu opakowań z papieru i tektury wynosi 38%. W myśl art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, obowiązek powyższy może być realizowany przez przedsiębiorcę samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku. Sposób dokumentowania wykonania tego obowiązku podaje art. 11 ustawy. Jego rozliczenie następuje, w myśl art. 12 ust. 1 ustawy, na koniec roku kalendarzowego. W przypadku nie osiągnięcia wymaganego poziomu odzysku lub recyklingu przedsiębiorca lub organizacja odzysku zobowiązani są do ponoszenia opłaty produktowej (art. 12 ust. 2), której sposób obliczenia opłaty określa ust. 3 tegoż artykułu.
Wskazano dalej w tymże uzasadnieniu, że zgodnie z art. 15 ust. 1 wskazanej ustawy przedsiębiorca i organizacja, o których mowa w art. 12 ust. 2 (obowiązani do wpłacenia opłaty produktowej) są obowiązani do złożenia marszałkowi województwa sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej, z podziałem na poszczególne rodzaje opakowań i określeniem odpowiednio ich masy lub ilości, w terminie do dnia 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, którego opłata dotyczy. W razie stwierdzenia, że przedsiębiorca lub organizacja, pomimo ciążącego obowiązku, nie dokonała wpłaty opłaty produktowej lub dokonała wpłaty w wysokości niższej od należnej, marszałek województwa wydaje, myśl art. 17 ust. 1 ustawy, decyzję, w której określa wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi od następnego dnia po upływie terminu płatności.
Organ odwoławczy stwierdził dalej w uzasadnieniu, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż odwołująca się Spółka przedłożyła sprawozdanie OŚ-OP1 o wysokości należnej opłaty produktowej za rok 2003 i wpłaciła tytułem tej opłaty kwotę [...] zł (po korekcie i zwrocie nadpłaty). Jednakże Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadzając kontrolę w dniu [...] r. ustalił, iż Spółka nie posiada pełnego udokumentowania, potwierdzającego wykonanie recyklingu odpadów opakowaniowych z papieru i tektury w łącznej ilości [...] Mg, w tym: [...] Mg odpadów przekazanych - za pośrednictwem "S." E.B. z L. - Fabryce Tektury "N." w N., która zgodnie z decyzją Starosty prowadzi unieszkodliwianie między innymi opakowań z papieru i tektury, a nie posiada zezwolenia w zakresie prowadzenia odzysku oraz [...] Mg odpadów przekazanych - za pośrednictwem T. Spółki z o.o. z siedzibą w S. - firmie R. w M., która nie posiada zezwolenia na prowadzenie odzysku.
Wskazując na powyższe okoliczności faktyczne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło jednocześnie uwagę na to, że zgodnie z art. 4 ust. 3 omawianej ustawy przedsiębiorca lub organizacja wykonanie poszczególnych czynności związanych z odzyskiem i recyklingiem może zlecić osobom trzecim. Przepis ten wprawdzie nie precyzuje tego, kim mogą być te "osoby trzecie", jednakże biorąc pod uwagę zapis art. 1 ust. 4 ustawy, iż w sprawach dotyczących gospodarowania odpadami opakowaniowymi i odpadami poużytkowymi nieuregulowanych ustawą, stosuje się przepisy o odpadach, osoby te muszą spełniać wymagania określone w ustawie z dnia 27.04.2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.). Wynika stąd, iż przed zleceniem wykonania recyklingu odpadów opakowaniowych skarżąca Spółka powinna była sprawdzić, czy wykonawca, któremu zleca wykonanie tej czynności, spełnia wymagania określone ustawą o odpadach. Bowiem jedynie w tym przypadku można uznać za skuteczne przekazanie mu odpadów do recyklingu. Określone w ustawie o odpadach wymagania dotyczą zasad gospodarowania odpadami oraz obowiązków posiadaczy odpadów, w szczególności obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów (art. 26 ust. 1). Tymczasem z materiału dowodowego wynika, iż należąca do E.B. firma "S." z L. oraz T. z o.o. z siedzibą w S. nie dokonywali samodzielnie recyklingu, nie posiadali pozwolenia na prowadzenie tej działalności i byli jedynie pośrednikami w przekazywaniu odpadów opakowaniowych odpowiednio do Fabryki Tektury "N." Spółki z o.o. z siedzibą w N. oraz do firmy "R." w M. Obie ostatnie firmy nie posiadały pozwolenia na prowadzenie odzysku (w tym recyklingu). Wprawdzie Fabryka Tektury "N." posiadała decyzję Starosty z dnia [...] r., jednakże decyzja ta dotyczyła zbierania i unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne, a nie ich odzysku.
Wskazując na powyższe fakty organ odwoławczy uznał za stosowne wskazać iż pojęcia "odzysku", "recyklingu" oraz "unieszkodliwiania" zostały jednoznacznie zdefiniowane w art. 3 ust. 3 pkt 9, 14 i 21 ustawy o odpadach, wobec powyższego nie można uznać, co sugeruje się w odwołaniu, za błąd pisarski umieszczenie we wskazanej decyzji słowa "unieszkodliwianie" zamiast słowa "odzysk". Przepisy ustawy o odpadach, jak również powołanej we wstępie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców, nie różnicują określonych w nich wymagań nałożonych na posiadaczy odpadów, na ważniejsze lub mniej ważne, wszystkie powinny być spełnione przez posiadacza odpadów. Nie można zatem, zdaniem organu odwoławczego, podzielić stanowiska odwołującej się Spółki, iż spełnienie przez posiadacza odpadów wymogów formalnych ma drugorzędne znaczenie. Dodatkowo organ odwoławczy uznał za konieczne wskazać, iż Spółka nie wykazała należytej staranności przy dokumentowaniu przekazywania odpadów. Karty przekazania odpadów oraz faktury VAT wystawiane były przez Fabrykę Tektury "N." na pośrednika, który następnie wystawił fakturę łączną na skarżącą Spółkę, dotyczącą, jak się później okazało, innego okresu czasu. Na podstawie przedłożonych kart przekazania odpadów nie można jednoznacznie stwierdzić, że odpady przekazane przez pośrednika do Fabryki Tektury "N." pochodziły od skarżącej Spółki, bowiem łączna ilość odpadów przekazana przez pośrednika znacznie przekracza ilość odpadów odebranych od skarżącej Spółki, co wskazuje na to, że pośrednik przekazywał również odpady pochodzące z innego źródła. O braku staranności świadczy także fakt, iż dopiero po kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, tj. po 8 miesiącach od daty wystawienia faktury ([...] r.), wystawiono notę korygującą fakturę z dnia [...] r., dotyczącą daty jej wystawienia oraz daty wykonania usługi recyklingu. Obowiązek prowadzenia przedmiotowej ewidencji, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy spoczywa na przedsiębiorcy i organizacji, podkreśliło na koniec swego wywodu Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dodając jednocześnie, iż organem właściwym do oceny przestrzegania przepisów o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej jest, zgodnie z art. 3 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 982 ze zm.), wojewódzki inspektor ochrony środowiska. W rozpatrywanej sprawie Inspektor Ochrony Środowiska zakwestionował wykonanie recyklingu podanej ilości odpadów i ponownie, po zapoznaniu się z zebranymi przez organ pierwszej instancji dowodami, w piśmie z dnia [...] r. swoje stanowisko podtrzymał. W tej sytuacji organ pierwszej instancji zasadnie uznał, iż skarżąca Spółka nie udokumentowała przeprowadzenia recyklingu [...] Mg odpadów opakowaniowych z papieru i tektury i o tę ilość pomniejszył wielkość odpadów faktycznie poddanych recyklingowi, wyszczególnionych w sprawozdaniu OŚ-OP1 w poz. 3 kol. 10. Wobec powyższego osiągnięta przez Spółkę wielkość recyklingu opakowań z papieru i tektury wynosi [...]%, a zatem jest niższa o [...]% od poziomu recyklingu określonego na 2003 r. w cytowanym wcześniej rozporządzeniu (38 %). Wnosząc opłatę produktową za 2003 r. w kwocie [...] zł (po weryfikacji) skarżąca Spółka tego faktu nie uwzględniła.
Organ odwoławczy wskazał na zakończenie uzasadnienia swej decyzji, iż w przypadku stwierdzenia, że przedsiębiorca lub organizacja, pomimo ciążącego na nich obowiązku, nie dokonali wpłaty opłaty produktowej lub dokonali wpłaty w wysokości niższej od należnej, marszałek województwa, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi od następnego dnia po upływie terminu płatności. Wynika z powyższego, ze ustawa nie daje podstawy do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty produktowej, jak uczynił to organ pierwszej instancji w zaskarżonej odwołaniem decyzji. Z tego też powodu zachodziła konieczność, mimo prawidłowego ustalenia wysokości opłaty i kwoty pozostającej do wpłacenia, uchylenia w części zaskarżonej decyzję i określenia przedmiotowej zaległości.
Na koniec przedstawiono też sposób wyliczenia kwoty zaległości w opłacie produktowej należnej od odwołującej się Spółki za rok 2003.
Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została do sądu administracyjnego przez pełnomocnika Spółki Akcyjnej T. z siedzibą w S. z powodu jej niezgodności z prawem.
Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości skarżący zarzuca, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm.), oraz z naruszeniem przepisu art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegającym na błędnym ustaleniu, że Spółka nie wykonała i nie udokumentowała przeprowadzenie recyklingu [...] Mg odpadów opakowaniowych z papieru i tektury w sytuacji, gdy bezspornym jest, iż odpady te przekazane zostały Fabryce Tektury "N.", gdzie poddano je recyklingowi.
Z uzasadnienia skargi wynika, iż kwestionuje ona dokonaną przez organy administracyjne wykładnię przepisów ustawy z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i depozytowej w takim zakresie, w jakim organy te przyjmują, iż wysokość opłaty produktowej zależna jest nie tyle od rzeczywistego osiągnięcia wymaganego poziomu odzysku i recyklingu, lecz od tego, czy przedstawione zostały odpowiednie dokumenty, co sprzeczne jest z celami ustawy. Wskazuje ona przy tym na fakt, że zgromadzone odpady przekazane zostały przez skarżącą podmiotowi, który w rzeczywistości dokonał ich recyklingu. Podkreśla, iż zamieszczenie w pozwoleniu udzielonemu temuż podmiotowi wzmianki, że dotyczy ono "unieszkodliwiania", a nie odzysku w drodze recyklingu, stanowiło wynik oczywistej omyłki pisarskiej organu pozwolenie to udzielającego, która usunięta została w stosownej decyzji wydanej niezwłocznie po jej ujawnieniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podkreślił, że decyzja Starosty z dnia [...] r., określająca uprawnienie Fabryki Tektury "N." do prowadzenia działalności polegającej na odzysku odpadów, jest decyzją mającą charakter konstytutywny, która skutek prawny wywołuje z chwilą jej uprawomocnienia się, nie ma zaś charakteru, jak to wywodzi skarga, aktu prostującego oczywiste omyłki pisarskie, wydana została bowiem z powołaniem się na przepis art. 155 K.p.a., a nie art. 113 K.p.a. Dopiero z momentem uprawomocnienia się tej decyzji zakres działalności tego podmiotu gospodarczego rozszerzony został na odzyskiwanie odpadów, któremu przekazane mogą być odpady do recyklingu. Przekazanie odpadów celem ich odzysku podmiotowi nieuprawnionemu do prowadzenia takiej działalności jest jednoznaczne z niedopełnieniem obowiązku zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych przez przedsiębiorcę zobowiązanego do tego na podstawie przepisów ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skargę uznać należało za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, nie zachodzą bowiem warunki do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) funkcją sądów administracyjnych jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości głównie przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest zasadniczo pod względem jej zgodności z prawem. Z kolei z przepisu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż kontrola działalności administracji publicznej ze strony sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wskazane tam akty i czynności (lub ich brak), w tym przede wszystkim na decyzje administracyjne. Kontrola legalności tych aktów i czynności odbywa się przez pryzmat norm prawnych obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu czy podjęcia zaskarżonej czynności oraz przy uwzględnieniu występującego w tejże dacie stanu faktycznego sprawy.
Określając obowiązki importerów oraz wytwórców produktów, zwanych przez siebie dalej "przedsiębiorcami", związane z wprowadzeniem na rynek krajowy m. in. produktów w określonych tą ustawą opakowaniach, a także określając zasady ustalania i pobierania m.in. opłaty produktowej (art. 1 ust. 1), ustawa z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639 ze zm.) nałożyła na przedsiębiorców obowiązek zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych, nakazując im osiągnięcie w ramach tego obowiązku, na przestrzeni wskazanego okresu, określonego poziomu tego odzysku i recyklingu (art. 3). W celu zapewnienia realizacji tego obowiązku ze strony przedsiębiorcy działającego samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji odzysku (art. 4 ust. 1), która na podstawie umowy przejmuje obowiązki obciążające przedsiębiorcę, wskazana ustawa nakłada na te podmioty obowiązek składania rocznego sprawozdania. I tak, sprawozdanie roczne organizacji odzysku obok informacji o jej nazwie, siedzibie i adresie oraz wykazie przedsiębiorców, w imieniu których działa, winno zawierać przede wszystkim informacje o masie lub ilości określonych opakowań, w których przedsiębiorcy wymienieni w tymże wykazie wprowadzili na rynek krajowy produkty, informacje o masie lub ilości odzyskanych i poddanych recyklingowi odpadów opakowaniowych, z podziałem na poszczególne ich rodzaje oraz informacje o osiągniętych poziomach odzysku i recyklingu z takim samym podziałem (art. 10 ust. 2). Z obowiązkiem składania rocznego sprawozdania omawiana ustawa wiąże też obowiązek prowadzenia przez organizację odzysku dodatkowej ewidencji, obejmującej wymagane w sprawozdaniu informacje (art. 11 ust. 1). Stanowi ona też w art. 11 ust. 1b (w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.), że masę lub ilość odpadów poddanych odzyskowi lub recyklingowi ustala się na podstawie potwierdzenia przejęcia odpadu, dokonanego na karcie przekazania odpadu, przez posiadacza dokonującego odzysku lub recyklingu tego odpadu zgodnie z warunkami określonym w przepisach o odpadach oraz na podstawie faktury dokumentującej rozliczenia związane z tym przejęciem.
Jak wynika to z treści art. 12 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, rozliczenie obowiązku, o którym stanowi przepis jej art. 3, następuje na koniec roku kalendarzowego, a działający samodzielnie przedsiębiorca albo organizacja odzysku, którzy nie wykonali tego obowiązku, są obowiązani do wpłacenia opłaty produktowej, obliczonej oddzielnie w przypadku nie osiągnięcia wymaganego poziomu odzysku lub recyklingu. Obowiązek wpłacenia opłaty produktowej, obliczonej w sposób określony w art. 12, powstaje na koniec roku kalendarzowego, sama zaś opłata podlega wpłacie na odrębny rachunek bankowy i urzędu marszałkowskiego do dnia 31 marca roku następnego (art. 16). W razie stwierdzenia, że przedsiębiorca lub organizacja odzysku, pomimo ciążącego na nich obowiązku, nie dokonali wpłaty opłaty produktowej lub dokonali wpłaty w wysokości niższej od należnej, marszałek województwa obowiązany jest wydać decyzję, w której określa wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej (art. 17 ust. 1).
Jakkolwiek przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest decyzja ostateczna określająca skarżącej Spółce Akcyjnej wysokość zaległości w opłacie produktowej za rok 2003, zaś u jej podstaw legło ustalenie, że deklarowana przez nią wysokość tej opłaty została zaniżona w stosunku do wielkości osiągniętego przez nią poziomu odzysku (recyklingu), to w istocie występujący w tej sprawie spór sprowadza się do oceny tego, czy deklarowany w rocznym sprawozdaniu poziom odzysku (recyklingu) odpadów opakowaniowych znajduje należyte udokumentowanie w prowadzonej przez skarżącą dodatkowej ewidencji, o jakiej stanowi przepis art. 11 ust. 1 omawianej ustawy.
W związku z taką istotą tego sporu wskazać należy, iż stosownie do obowiązującego w roku kalendarzowym 2003 przepisu art. 11 ust. 1b w/w ustawy, poddanie odpadów odzyskowi lub recyklingowi wymaga jego udokumentowania m. in. w drodze potwierdzenia przejęcia odpadów przez podmiot (posiadacza) dokonującego ich odzysku lub recyklingu zgodnie z warunkami określonymi w przepisach o odpadach, a więc określonymi przede wszystkim w ustawie z dnia 27.04.2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.), której przedmiotem jest, jak to wynika z jej art. 1 ust. 1, określenie zasad postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zasad zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także zasad odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Określając w rozdziale 4 obowiązki posiadaczy odpadów, ustawa ta nakłada też na posiadacza prowadzącego działalność w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów obowiązek uzyskania uprzedniego zezwolenia na prowadzenie tej działalności, które wydawane jest na wniosek samego posiadacza w drodze decyzji właściwego organu (z reguły starosty) po zasięgnięciu opinii właściwego organu samorządu gminnego (art. 26 i 27). Wynika z powyższego unormowania, że skutecznym z punktu widzenia przepisu art. 11 ust. 1b ustawy o obowiązkach przedsiębiorców /.../ jest takie przekazanie ze strony organizacji odzysku odpadów, które potwierdzone jest przez takiego odbiorcę, który legitymuje się pozwoleniem na odzyskiwanie (recykling) odpadów, a nie pozwoleniem wyłącznie na ich unieszkodliwianie.
Warto w tym miejscu zauważyć, że o ile pod pojęciem odzysku wskazana ustawa o odpadach, a w ślad za nią także omawiana ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami /.../, rozumie wszelkie działania polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części lub prowadzące do odzyskania z odpadów określonych substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania, zaś pod pojęciem recyklingu - taki odzysk, który polega na powtórnym przetwarzaniu substancji lub materiałów zawartych w odpadach w procesie produkcyjnym w celu uzyskania substancji lub materiału o przeznaczeniu pierwotnym lub o innym przeznaczeniu, o tyle pod pojęciem unieszkodliwiania pierwsza z tych ustaw rozumie poddanie odpadów określonym procesom przekształceń biologicznych, fizycznych lub chemicznych w celu doprowadzenia ich do stanu, który nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska (art. 3 ust. 3 pkt 9, 14 i 21 ustawy o odpadach).
Poza sporem pozostaje w rozpatrywanej sprawie, że odbiór odpadów opakowaniowych posiadanych przez skarżącą Spółkę Akcyjną w roku 2003 potwierdzony został przez podmiot gospodarczy nie posiadający zezwolenia na prowadzenie w tymże okresie działalności polegającej na odzysku (recyklingu) tychże odpadów, zaś sama okoliczność, że działalność taką w tymże okresie podmiot ten faktycznie prowadził, nie pozwala uznać, w świetle obowiązku wynikającego z art. 10 ust. 2 i art. 11 ust.1 i 1b ustawy o obowiązkach przedsiębiorców /.../, że skarżąca wykazała się takim poziomem odzysku, jaki został przez nią samą zadeklarowany w rocznym sprawozdaniu. Oceny takiej nie może zmienić fakt, iż w roku kalendarzowym 2004 odbiorca tychże odpadów uzyskał wymagane prawem pozwolenie na ich odzysk (recykling), wydana bowiem w dniu [...] r. decyzja Starosty zmieniająca dotychczasowe pozwolenie na unieszkodliwianie odpadów na pozwolenie dotyczące ich odzysku, nie ma charakteru aktu działającego wstecz.
Tak więc, stanowisko organów obu instancji w kwestii braku osiągnięcia przez skarżącą Spółkę Akcyjną takiego poziomu odzysku odpadów opakowaniowych, który uzasadniałby zadeklarowaną przez nią wysokość opłaty produktowej, uznać należy za odpowiadające zarówno ustalonym w toku postępowania administracyjnego faktom, jak i przepisom prawa regulującym obowiązki przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi.
Na koniec zauważyć należy, iż przedstawionej wyżej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie może podważać podniesiona na rozprawie przed sądem administracyjnym przez stronę skarżącą okoliczność, wydania przez Starostę postanowienia prostującego oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia [...] r., zezwalającej na zbieranie i unieszkodliwianie odpadów. Nie wdając się w tym miejscu w ocenę zasadności takiego postanowienia zauważyć należy, iż wydane ono zostało w dniu [...] r., a więc już po wydaniu zaskarżonej rozpatrywaną skargą decyzji ostatecznej, co oznacza, iż jako fakt późniejszy pozostaje bez wpływu na ocenę legalności tej decyzji.
Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego lub przepisom postępowania administracyjnego, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nie zasługującej na uwzględnienie.