I SA/Sz 407/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-11-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacjefinanse publicznerozliczenie dotacjizadania publicznefundacjawykorzystanie środkówniezgodność z przeznaczeniempostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o zwrocie dotacji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące rozliczenia środków publicznych.

Fundacja zaskarżyła decyzje o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Organy uznały, że część środków została wydatkowana poza terminem i przeznaczeniem, powołując się na przepisy ustawy o finansach publicznych. Fundacja argumentowała, że środki zostały przeznaczone na cel umowy, a warunki umowy były niemożliwe do spełnienia. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące zakresu rzeczowego zadania publicznego i kalkulacji kosztów, a także naruszyły zasady postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi fundacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Organy uznały, że fundacja wydała część środków na zakup trofeów przed datą rozpoczęcia zadania oraz przekroczyła limit kosztów noclegów. Fundacja podniosła zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, argumentując, że środki zostały przeznaczone na cel umowy, a warunki umowy były niemożliwe do spełnienia ze względu na dynamikę realizacji zadania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Wskazał, że organy wybiórczo powołały się na przepisy, nie analizując uproszczonego charakteru oferty fundacji i pozostawiając poza uwagą zakres rzeczowy zadania publicznego. Sąd podkreślił, że umowa dotyczyła dofinansowania realizacji zadania publicznego, a nie tylko wydatków wymienionych w szacunkowej kalkulacji. Organy miały obowiązek przeanalizować wszystkie wydatki w kontekście rzeczowego zakresu zadania. Sąd stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o finansach publicznych i ustawy o działalności pożytku publicznego, a także naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie wykazując podstaw faktycznych do uznania dotacji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zostały poniesione przed otrzymaniem środków, jednakże należy ocenić je w kontekście całego zakresu rzeczowego zadania publicznego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że choć wydatek poniesiony przed otrzymaniem dotacji nie może być z niej sfinansowany, to należy ocenić go w kontekście realizacji pełnego zakresu rzeczowego zadania publicznego, a nie tylko szacunkowej kalkulacji kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.f.p. art. 251 § ust.3-5

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § ust.1-2

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § ust.1 pkt.1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały ten przepis w kontekście rozliczenia dotacji.

P.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt.1 lit. a oraz lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.f.p. art. 151 § ust.2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Określa wymogi umowy dot dotacji, w tym szczegółowy opis zadania, termin wykonania, wysokość dotacji, tryb płatności, termin wykorzystania, kontrolę, rozliczenie i zwrot niewykorzystanej części.

u.f.p. art. 221 § ust.3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Określa wymogi umowy o powierzenie realizacji zadania publicznego, podobne do umowy o wsparcie.

P.p.s.a. art. 106 § ust.3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie był uprawniony do prowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, które mogłyby zastąpić czynności organów.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnia orzeczenie o kosztach postępowania sądowego.

u.d.p.p. art. 14 § ust.1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Określa elementy oferty realizacji zadania publicznego.

u.d.p.p. art. 16 § ust.1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Określa zobowiązania organizacji pozarządowej przyjmującej zlecenie realizacji zadania publicznego.

u.d.p.p. art. 16 § ust.1a

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Dotyczy umowy o zadanie realizowane w sposób określony w art. 16a.

k.p.a. art. 107 § ust.1 pkt.6 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd wskazał na naruszenie standardów prowadzenia postępowania określonych w tym przepisie.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd wskazał na naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd wskazał na naruszenie zasady podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 8 § ust.1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd wskazał na naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 75 § ust.1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd wskazał na naruszenie zasady dopuszczania dowodów.

k.p.a. art. 77 § ust.1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd wskazał na naruszenie zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78 § ust.1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd wskazał na naruszenie zasady umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd wskazał na naruszenie zasady oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące rozliczenia dotacji, nie uwzględniając pełnego zakresu rzeczowego zadania publicznego. Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę wyjaśniania stanu faktycznego i prawnego oraz zasadę czynnego udziału strony. Warunki umowy dotyczące terminów wydatkowania środków były niemożliwe do spełnienia i sprzeczne z celem dofinansowania.

Godne uwagi sformułowania

organy wybiórczo i nieadekwatnie powołały się na przepisy nie analizując, na czym polegał uproszczony charakter tej oferty czym innym jest bowiem szczegółowy zakres rzeczowy zadania publicznego, a czym innym szacunkowa kalkulacja kosztów organy miały obowiązek przeanalizować wszystkie wydatki, które zostały poniesione przez fundację w ramach realizacji rzeczowego zakresu zadania publicznego stanowisko organów w tej mierze nosi znamiona dowolności, arbitralności organy błędnie zinterpretowały i zastosowały art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1 u.d.p.p. w związku z postanowieniami umowy naruszyły standardy prowadzenia postępowania określone przede wszystkim w art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego Nie wykazały bowiem podstaw faktycznych do rozpoznania dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Skład orzekający

Anna Sokołowska

przewodniczący

Jolanta Kwiecińska

członek

Wiesława Achrymowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozliczania dotacji celowych, rozróżnienie między zakresem rzeczowym zadania a kalkulacją kosztów, oraz zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawach finansowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji fundacji i umowy o dofinansowanie, ale jego zasady interpretacyjne mogą być stosowane w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą błędnie interpretować przepisy dotyczące dotacji, a sąd administracyjny koryguje ich działania, podkreślając znaczenie prawidłowego postępowania i analizy faktycznej.

Sąd administracyjny: Organy błędnie rozliczyły dotację fundacji, naruszając kluczowe zasady postępowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 407/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Jolanta Kwiecińska
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1483
art. 251 ust.3-5, art.252 ust.1-2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2024 poz 935
art.145 par.1 pkt.1 lit. a oraz lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 28 kwietnia 2025 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (organ) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. (organ I instancji) z [...] kwietnia 2025 r. orzekającą o obowiązku S. F. B. F. w S. (fundacja) zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości [...] zł z odsetkami.
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ powtórzył za organem I instancji, że fundacja uzyskała dotację celową w kwocie [...]zł na podstawie umowy z [...] lipca 2024 r. Umowa dotyczyła realizacji przez fundację zadania publicznego w postaci Ogólnopolskiego Turnieju Morskiego w brydżu sportowym w dniach [...] Wypłata fundacji środków finansowych nastąpiła w terminie 14 dni od zawarcia umowy.
Zakwestionowana kwota dotacji została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Część środków została wydatkowana poza terminem określonym w § 2 ust. 1 umowy: - faktura [...] z [...] lipca 2024 r. na zakup trofeów szklanych, wystawiona i opłacona przed datą rozpoczęcia zadania; - faktura [...] wystawiona w [...] sierpnia 2024 r. obejmująca usługi noclegowe w dniach 14-18 sierpnia 2024 r., gdy należało uwzględnić wyłącznie kwotę [...]zł za usługę noclegową w terminie 16-17 sierpnia 2024 r.
Organ motywował, że fundacja pismem z [...] czerwca 2024 r. złożyła ofertę na realizację zadania - Ogólnopolski [...] w brydżu sportowym. W opisie oferty wymieniła termin realizacji zadania - [...] sierpnia 2024 r. jako początek realizacji zadania oraz [...] sierpnia 2024 r. jako termin zakończenia zadania. W szacunkowej kalkulacji kosztów realizacji zadania ujęła kwotę [...]zł, w tym koszt pucharów, medali, statuetek pamiątkowych – [...] zł oraz koszt opłat za hotel dla przyjezdnych - [...] zł. Fundacja zobowiązała się do wykonania zadania na warunkach określonych w umowie i w złożonej ofercie (§ 1 ust. 2). Termin realizacji zadania publicznego ustalono na 16-17 sierpnia 2024 r. (§ 2 ust. 1), zaś termin poniesienia wydatków pochodzących z dotacji na 16-31 sierpnia 2024 r. (§ 2 ust. 2 pkt 1).
Organ nawiązał do art. 16 ust. 1, ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U.2025.1338 - u.d.p.p.), do rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu do Spraw Pożytku Publicznego w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań (Dz.U.2018.2057 - rozporządzenie z 24 października 2018 r.).
Zdaniem organu, fundacja już w dacie podpisania umowy [...] lipca 2024 r. miała świadomość, że nie mogła rozliczyć z dotacji wydatków poniesionych [...] lipca 2024 r. Kwestia ilości i terminów noclegów również była możliwa do przewidzenia i odpowiedniego zaplanowania. Ponadto fundacja samodzielnie skonstruowała ofertę i wskazała jedynie dwa dni na realizację zadania. Oferta fundacji, w tym termin realizacji zadania, została powielona w umowie zawartej [...] lipca 2024 r.
Fundację poinformowano w pismach z [...] grudnia 2024 r. oraz z [...] grudnia 2024 r. o braku możliwości zawarcia aneksu do umowy z [...] lipca 2024 r.
Następnie organ powołał się na art. 251 ust 3 - ust. 5, art. 252 ust. 1, ust. 2, ust. 5, ust. 6 ustawy o finansach publicznych (Dz.U.2025.1483 - u.f.p.) i stwierdził, że wydatki poniesione przez fundację [...] lipca 2024 r. oraz 14-15 i [...] sierpnia 2024 r. nie podlegały dotowaniu zgodnie z umową i w tym zakresie przyznaną dotację należało uznać za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
Na zakończenie organ zaznaczył, że organ I instancji z korzyścią dla fundacji przyjął, że odsetki podlegały naliczeniu za czas przewidziany dla zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.
Fundacja złożyła skargę na powyższą decyzję organu.
Zarzuciła "rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:
1) art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie art. 251 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych jako podstawa prawna decyzji, tymczasem środki przeznaczone na realizacje wskazanego w umowie zadania, zostały w całości przeznaczone na ten cel, nie zostały zatem pozostawione jako niewykorzystane do okresu rozliczeniowego;
2) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, w szczególności przez ogólne i niepoparte dowodami rozpatrzenie istoty sprawy, polegające na pominięciu przez organ okoliczności próby wyjaśnienia sposobu wystawienia spornych faktur;
3) art. 7 k.p.a. poprzez ignorowanie przez organ wniosku strony o czynnościach niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do prawidłowego załatwienia sprawy, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywateli, co wiązało się z nieuwzględnieniem przez organ celu zawarcia stosunku prawnego Skarżącego z Organem, a w konsekwencji z niepodejmowaniem działań do polubownego załatwienia sprawy;
4) art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów, w szczególności dowodu z zeznania świadków i dowodów z dokumentów wymienionych w załączniku do niniejszej skargi;
5) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Skarżącemu czynnego udziału w toku postępowania oraz braku możliwości wypowiedzenia się w sprawie, w szczególności co do zebranego materiału dowodowego;
6) art. 114-115 k.p.a. w związku z art 13 § 1-2 k.p.a. poprzez pozostawienie bez rozpoznania wniosku zmierzającego do zawarcia ugody między skarżącym a organem w sprawie, w szczególności braku dążenia przez Organ do polubownego załatwienia sprawy."
W następstwie formułowanych zarzutów fundacja wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji organu wraz z decyzją organu I instancji z [...] kwietnia 2025 r., ewentualnie o uchylenie tych decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Ponadto na podstawie art. 106 § 3, art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm. - P.p.s.a.) fundacja domagała się dopuszczenia dowodów:
- z przesłuchania świadków: prezesa zarządu - C. R., skarbnika - J. A., wiceprezesa zarządu - Z. S.;
- z dokumentów dołączonych do skargi.
W uzasadnieniu swojego stanowiska fundacja podkreśliła, że otrzymała [...] zł przelewem dopiero [...] sierpnia 2024 r., zaledwie cztery dni przed terminem imprezy. Fundacji postawiono w umowie warunek niemożliwy do spełnienia - dokonania wielu zakupów, na wielką imprezę, jedynie w ciągu 16-17 sierpnia 2024 r. (piątek-sobota). Gdyby więc nie zapobiegliwość zarządu fundacji i dokonywanie niektórych niezbędnych zakupów z bezpiecznym wyprzedzeniem ze środków własnych fundacji i z tych od fundatorów, to cała impreza byłaby poważnie zagrożona. Fundacja puchary zakupiła ze środków własnych. Dopiero po uzyskaniu dotacji "zrefinansowała dokonane przez siebie wydatki, możliwie ściśle powiązane z hipotetycznym preliminarzem, tym z umowy o dotację na cele turnieju brydżowego."
Fundacja całość środków przeznaczyła na osiągnięcie celu umowy - zorganizowanie imprezy brydżowej i przedstawiła na to dowody organowi I instancji. Dowody te zostały jednak całkowicie pominięte. Na potrzeby zawarcia umowy o dofinansowanie przedstawiła wyraźnie szacunkowy, więc jedynie orientacyjny projekt wydatków, który - jak to bywa w życiu - wymagał korekt przy realizacji zadania, ale przy zachowaniu pierwotnego przeznaczenia (celu) dotacji.
Jak tłumaczyła fundacja, "W niniejszej sprawie, dwaj brydżyści - seniorzy (w wieku ok. 80 lat), członkowie jury d'appel (koleżeńskiego, brydżowego, sądu apelacyjnego), mogli pozostać w hotelu dodatkowo od niedzieli do wtorku, na dwa noclegi za te [...] zł, kwestionowane przez Prezydenta S., ze względu na konieczność bezspornego zatwierdzenia (specjalistyczną weryfikacją) ostatecznej kolejności zawodników, na liście uczestników i zwycięzców turnieju. Wydatek ten pojawiłby się nagle, ale z naturalnych względów jako zrozumiały, konieczny i mieszczący się w zwyczajach organizatorów brydża sportowego: w Polsce, w Europie, i w USA. Trudno zrozumieć, dlaczego tylko w S. miałoby być inaczej. Ponadto te [...] zł i tak pochodziło ze środków własnych Fundacji, a ujęto je jedynie na wspólnej, dla wygodnych rozliczeń, fakturze."
W ocenie fundacji, "Mamy tu zatem do czynienia wyłącznie z samowolą (pod pozorem zadbania o praworządność), i ze złą wolą urzędników Prezydenta S., oraz z działaniem na szkodę Fundacji, bez wskazania przepisu, który by w ogóle wykluczał możliwość zareagowania na inny, niż zakładany, np. w ww. prowizorium, faktyczny bieg spraw. Ponadto należy zauważyć, że prowizorium, o którym tu mowa, zostało narzucone Fundacji."
Wnioskowani świadkowe mieli potwierdzić, że "warunki z tzw. prowizorium budżetowego były warunkami niemożliwymi do spełnienia, ze względu na dynamikę faktów: pojawienia się, przy realizacji zadania (turnieju) nowych, obiektywnych okoliczności, którym - dla dobra sprawy - należało po prostu zaradzić."
Fundacja zaznaczyła, że "Miasto S. zasłynęło, w całym kraju, efektowną, zorganizowaną w Hali N. A., prestiżową imprezą brydżową, na 100 uczestników (prasa, radio, TV, pozytywne recenzje w branży, i wśród szczecinian)." Wszystkie pieniądze - właśnie na tę imprezę przeznaczone - wydatkowano. Zadanie publiczne zostało wykonane bez szkody dla stron umowy. Organy przemilczały komplet faktur i rachunków na kwotę [...]zł, znacznie przewyższającą kwotę [...]zł z tytułu dotacji. W ten sposób fundacja udokumentowała wydanie kwoty [...]zł wyłącznie na cele określone w umowie - na turniej brydżowy.
W przekonaniu fundacji, stanowisko organów prowadzi do bezprawnego uszczuplenia i tak już skromnego jej majątku, a tym samym uniemożliwia realizację celów statutowych w postaci rozwoju sportu brydżowego w S..
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga fundacji zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja organu oraz decyzja organu I instancji z [...] kwietnia 2025 r. nie są zgodne z prawem.
Przede wszystkim należy zauważyć, że organy wybiórczo i nieadekwatnie powołały się na przepisy u.d.p.p.
W myśl art. 14 ust. 1 u.d.p.p. oferta realizacji zadania publicznego złożona w trybie otwartego konkursu ofert albo w trybach, o których mowa w art. 11a-11c, zawiera w szczególności:
1) szczegółowy zakres rzeczowy zadania publicznego proponowanego do realizacji;
2) termin i miejsce realizacji zadania publicznego;
3) kalkulację przewidywanych kosztów realizacji zadania publicznego;
4) informację o wcześniejszej działalności organizacji pozarządowej lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 składających ofertę w zakresie, którego dotyczy zadanie publiczne;
5) informację o posiadanych zasobach rzeczowych i kadrowych zapewniających wykonanie zadania publicznego oraz o planowanej wysokości środków finansowych na realizację danego zadania pochodzących z innych źródeł;
6) deklarację o zamiarze odpłatnego lub nieodpłatnego wykonania zadania publicznego.
Tymczasem organy nawiązały do uproszczonej oferty realizacji zadania publicznego bez analizy, na czym polegał uproszczony charakter tej oferty w świetle u.d.p.p. i rozporządzenia z 24 października 2018 r., a w szczególności na ile taka oferta pozostawiała fundacji możliwość modyfikacji wydatkowania dofinansowania w stosunku do szacunkowej kalkulacji kosztów, ale w przedmiotowych granicach realizacji zadeklarowanego w niej zadania publicznego - skoro była to oferta uproszczona.
Następnie według art. 16 ust. 1, ust. 1a u.d.p.p. organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybach, o których mowa w art. 11 ust. 2, zobowiązują się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych w umowie odpowiednio o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz przepisów niniejszej ustawy, a organ administracji publicznej zobowiązuje się do przekazania dotacji na realizację zadania (art. 16 ust. 1).
Umowa, o której mowa w ust. 1, dotycząca zadania realizowanego w sposób, o którym mowa w art. 16a, określa zasady i tryb przeprowadzenia konkursu na realizatorów projektów, w tym warunki i kryteria ich wyboru, oraz zasady i sposób monitorowania i oceny realizowanych przez nich projektów (art. 16 ust. 1a).
Jak stanowi art. 151 ust. 2 u.f.p., umowa, o której mowa w ust. 1, powinna określać:
1) szczegółowy opis zadania, w tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i termin jego wykonania;
2) wysokość udzielonej dotacji i tryb płatności;
3) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego;
4) tryb kontroli wykonywania zadania;
5) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji;
6) termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż 15 dni od określonego w umowie dnia wykonania zadania, a w przypadku zadania realizowanego za granicą - 30 dni od określonego w umowie dnia jego wykonania.
Stosownie zaś do art. 221 ust. 3 u.f.p., umowa, o której mowa w ust. 2, powinna określać:
1) szczegółowy opis zadania, w tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i termin jego wykonania;
2) wysokość dotacji udzielanej podmiotowi wykonującemu zadanie i tryb płatności;
3) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego;
4) tryb kontroli wykonywania zadania;
5) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji;
6) termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż terminy zwrotu dotacji określone w niniejszym dziale.
Z perspektywy przytoczonego stanu prawnego kluczowe znaczenie ma stwierdzenie, że umowa z fundacją miała określać szczegółowy zakres rzeczowy zadania publicznego i kalkulacje przewidywanych kosztów realizacji zadania.
Umowa z [...] lipca 2024 r nie zawiera szczegółowego zakresu rzeczowego zadania publicznego proponowanego przez fundację do realizacji poza nazwą - Ogólnopolski [...] w brydżu sportowym. Analizowana umowa nawiązuje w tej mierze do oferty, a w niej fundacja opisała przedmiotowy zakres organizowanego turnieju jako: zabezpieczenie miejsca rozgrywek, zakup nagród rzeczowych i upominków, pucharów, zapewnienie obsady sędziowskiej, obsługi technicznej, medialnej, gastronomicznej, przygotowanie transmisji internetowej, ufundowanie atrakcyjnych nagród.
Wobec tego nie ulega wątpliwości, że omawiane dofinansowanie miało charakter ściśle celowy. Jednocześnie zakres rzeczowy zadania publicznego objętego umową o dofinansowanie z [...] lipca 2024 r. był istotnie szerszy niż pozycje wymienione w szacunkowej kalkulacji kosztów realizacji zadania publicznego opisanej w uproszczonej ofercie fundacji, która objęła: puchary, medale, statuetki, wynagrodzenia 3 sędziów, transport stołów i sprzętu sportowego, opłaty za hotel dla przyjezdnych i nagrody rzeczowe - w sumie [...] zł.
W konsekwencji, wbrew stanowisku organów, umowa z [...] lipca 2024 r. - jeśli kierować się jej treścią - dotyczyła dofinansowania realizacji zadania publicznego, którego zakres rzeczowy został opisany w uproszczonej ofercie, a nie tylko wydatków wymienionych w szacunkowej kalkulacji kosztów realizacji zadania publicznego. W świetle przytoczonego stanu prawnego - art. 14 ust. 1 pkt 1, pkt 3, art. 16 ust. 1 u.d.p.p., art. 151 ust. 2 pkt 1, art. 221 ust. 3 pkt 1 u.f.p. - czym innym jest bowiem szczegółowy zakres rzeczowy zadania publicznego, a czym innym szacunkowa kalkulacja kosztów realizacji tego zadania publicznego.
Innymi słowy, po przeprowadzeniu przez organy prawidłowego postępowania wyjaśniającego, może okazać się, że w ramach realizacji zadania publicznego, zgodnie z jego rzeczowym zakresem opisanym przez fundację w uproszczonej ofercie, poniosła ona wydatki także inne niż opisane w szacunkowej kalkulacji kosztów realizacji zadania publicznego, a które będą zasługiwały na uwzględnienie przy rozliczeniu dofinansowania jako przeznaczone na realizację zadania publicznego objętego ofertą fundacji. Wbrew sugestiom organów, omawiana umowa z [...] lipca 2024 r. nie ograniczała dofinansowania - celu jego przeznaczenia - tylko do wydatków wymienionych w szacunkowej kalkulacji kosztów realizacji zadania publicznego, ale obejmowała finansowe wsparcie realizacji przez fundację zadania publicznego o podanej nazwie i o zakresie rzeczowym opisanym w ofercie.
Oznacza to, że - z punktu widzenia prawa i umowy z [...] lipca 2024 r. - organy miały obowiązek przeanalizować wszystkie wydatki, które zostały poniesione przez fundację w ramach realizacji rzeczowego zakresu zadania publicznego i właśnie z perspektywy rzeczowego zakresu zadania publicznego ocenić, czy kwota dofinansowania [...] zł została wydana przez fundację zgodnie z przeznaczeniem. Dotychczas organy w sposób dowolny, arbitralny tego nie uczyniły.
W konsekwencji, chociaż fundacja niewątpliwie wydatku poniesionego [...] lipca 2024 r. (por. k. 65, 80 akt przedstawionych przez organ) w rzeczywistości nie mogła sfinansować z dotacji otrzymanej później, to jednak jedynie tej treści konstatacja - co do zasady - nie wyklucza prawidłowego, celowego rozdysponowania przez fundację otrzymanego wsparcia przy uwzględnieniu kosztów realizacji pełnego zakresu rzeczowego zadania publicznego opisanego w uproszczonej ofercie i przyjętego w umowie z [...] lipca 2024 r., co jak dotąd organy pozostawiły poza zakresem swojej uwagi.
Trzeba zauważyć, że umowa z [...] lipca 2024 r. zakreślała czas na dokonanie wydatków ze środków pochodzących z dotacji od 16 do [...] sierpnia 2024 r., a więc zasadniczo już po realizacji zadania publicznego w dniach 16-17 sierpnia 2024 r. (podobnie jak w odniesieniu do innych środków finansowych). Organy nie wyjaśniły przy tym daty poniesienia poszczególnych wydatków związanych z realizacją pełnego zakresu rzeczowego zadania publicznego - według fundacji rzędu [...] zł. W żaden sposób nie odniosły się też do równie ważnej kwestii, na ile przyjęte w umowie daty poniesienia wydatków pozostawały w zgodzie z celem dofinansowania, a na ile wykluczały realizację tego celu; na ile postanowienia umowy sprzeczne z jej celem, realnie wykluczające jej realizację, mogły być prawnie skuteczne. Rzecz wymagała od organów rzetelnego i wszechstronnego omówienia z punktu widzenia faktów i prawa.
Odnosząc się do kwestii noclegów, organy miały za zadanie wyjaśnić, na ile noclegi 14-15 i [...] sierpnia 2024 r. wiązały się z przygotowaniem, organizacją i przeprowadzaniem turnieju, z prawidłową realizacją zadania publicznego objętego umową z [...] lipca 2024 r. i opisanego w uproszczonej ofercie w pełnym rzeczowym zakresie. Racjonalnie rzecz biorąc - nie sposób z góry wykluczyć sytuację, w której wszystkie noclegi uwzględnione przez fundację w rozliczeniu dotacji były konieczne dla realizacji zadania w dniach 16-17 sierpnia 2024 r. Innymi słowy, bez których nie można byłoby tego zadania zrealizować. Aktualne stanowisko organów w tej mierze nosi znamiona dowolności, arbitralności.
Fakt poniesienia tej kategorii wydatków w terminie zakreślonym w umowie z [...] lipca 2024 r. nie był przez organy podważany (por. k. 63, 64 akt przedstawionych przez organ).
Na zakończenie rozważań prawnych - w kontekście rozpatrywanego sporu fundacji z organami - wymaga podkreślenia, że zakres rzeczowy zadania publicznego przedstawiony w ofercie fundacji i niezakwestionowany przez organy w sposób niewątpliwy wymagał czynności przygotowawczych i czynności zamykających turniej, bez których nie sposób byłoby mówić o prawidłowej, efektywnej realizacji zadania publicznego. Dotychczas organy przemilczały ten aspekt sprawy. Warto przy tym odnotować, że fundacja w uproszczonej ofercie deklarowała termin turnieju, ale nie termin ponoszenia wydatków. Z kolei w umowie z [...] lipca 2024 r. organ I instancji jako warunek dofinansowania wyznaczył fundacji termin poniesienia wydatków w trakcie i po turnieju bez jakiegokolwiek wyjaśnienia, jakimi kierował się przy tym przesłankami faktycznymi i prawnymi, na ile takie rozwiązanie było zgodne z celem dofinasowania, obiektywnie umożliwiało realizację zadania publicznego w pełnym rzeczowym zakresie, a w konsekwencji mogło stanowić legalną przesłankę rozliczenia dotacji.
W podsumowaniu sąd ocenia, że organy błędnie zinterpretowały i zastosowały art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1 u.d.p.p. w związku z postanowieniami umowy z [...] lipca 2024 r. oraz naruszyły standardy prowadzenia postępowania określone przede wszystkim w art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 ze zm. - K.p.a.) - w sposób przekładający się na wynik sprawy. Nie wykazały bowiem podstaw faktycznych do rozpoznania dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
W dalszym postępowaniu organy uwzględnią stanowisko prawne sądu.
Wbrew oczekiwaniom fundacji, spór o rozliczenie dotacji, jej przeznaczenie, a więc o zachowanie ustawowego reżimu finansów publicznych, podlega rozstrzygnięciu decyzją według art. 60, art. 61 ust. 1 - ust. 5 i art. 252 ust. 1 ust. 5 u.f.p.
Stosownie do art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm. - P.p.s.a.) sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wobec tego sąd nie był uprawniony do prowadzenia dowodów z zeznań świadków. Natomiast prowadzenie dowodów z dokumentów w realiach kontrolowanego postępowania prowadziłoby do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia istoty sprawy za organy, do czego sąd również nie jest uprawniony. Rzetelne, wyczerpujące wyjaśnienie podstawy faktycznej oraz adekwatne zastosowanie przepisów prawa materialnego należy do obowiązków organu, w realizacji których sąd nie zastępuje organów (por. art. 3 § 1 P.p.s.a.).
Z powodów omówionych wyżej zaskarżona decyzja organu i decyzja organu I instancji z [...] kwietnia 2025 r. podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm. - P.p.s.a.).
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego (100 zł) uzasadnia art. 200 P.p.s.a. Obejmują one wpis od skargi (100 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI