I SA/Sz 406/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-10-19
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowy od osób prawnychpomoc publicznakoszty energiiprogram rządowywyłączenie z przychodówświadczenie nieodpłatneinterpretacja indywidualnaustawa o CIT

WSA w Szczecinie oddalił skargę spółki akcyjnej na interpretację indywidualną dotyczącą wyłączenia z przychodów podatkowych pomocy publicznej związanej ze wzrostem cen energii.

Spółka F S.A. wniosła skargę na interpretację indywidualną Dyrektora KIS, kwestionując uznanie otrzymanej pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów energii za przychód podatkowy. Spółka argumentowała, że pomoc ta powinna być wyłączona z przychodów na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT. Organ interpretacyjny uznał jednak, że środki pieniężne nie są świadczeniem nieodpłatnym w rozumieniu tego przepisu. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu, uznając, że otrzymane środki pieniężne stanowią przychód podatkowy zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.

Sprawa dotyczyła skargi F Spółki Akcyjnej na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka otrzymała pomoc pieniężną w związku ze wzrostem cen gazu i energii elektrycznej w ramach programu rządowego. Wnioskodawca stał na stanowisku, że otrzymana pomoc powinna być wyłączona z przychodów podatkowych na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT, który wyłącza z przychodów wartości nieodpłatnych świadczeń finansowanych ze środków budżetu państwa w ramach programów rządowych. Dyrektor KIS uznał jednak, że otrzymane środki pieniężne nie są nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu tego przepisu, a stanowią przychód podatkowy zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organu. Sąd podkreślił, że choć pomoc była finansowana ze środków publicznych, to otrzymane środki pieniężne nie mogą być traktowane jako nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT. Sąd wskazał, że pieniądze są odrębną kategorią przychodów (art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT) i nie mogą być jednocześnie kwalifikowane jako nieodpłatne świadczenia (art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT). W związku z tym, sąd oddalił skargę spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, otrzymane środki pieniężne stanowią przychód podatkowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że otrzymane środki pieniężne, mimo że pochodzą ze środków publicznych i są wypłacane w ramach programu rządowego, nie mogą być traktowane jako nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT. Pieniądze są odrębną kategorią przychodów (art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT) i nie mogą być jednocześnie kwalifikowane jako nieodpłatne świadczenia (art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.p. art. 12 § 4 pkt 14

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis ten wyłącza z przychodów wartości rzeczy, praw i innych świadczeń otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, finansowanych ze środków publicznych w ramach programów rządowych. Sąd uznał, że środki pieniężne nie są świadczeniem nieodpłatnym w rozumieniu tego przepisu.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 12 § 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis ten stanowi, że otrzymane pieniądze i wartości pieniężne stanowią przychód podatkowy.

u.p.d.o.p. art. 12 § 1 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis ten dotyczy wartości otrzymanych rzeczy lub praw, a także innych świadczeń w naturze, w tym nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych.

Ustawa o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024

Ustawa wprowadzająca możliwość przyjmowania programów pomocowych dla przedsiębiorców.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa właściwość sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 57a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogranicza podstawy skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny prawidłowo zakwalifikował otrzymane środki pieniężne jako przychód podatkowy, ponieważ pieniądze stanowią odrębną kategorię przychodów w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. i nie mogą być jednocześnie traktowane jako nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p.

Odrzucone argumenty

Pomoc pieniężna otrzymana w ramach programu rządowego, finansowana ze środków publicznych, powinna być wyłączona z przychodów podatkowych na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p., ponieważ stanowi nieodpłatne świadczenie.

Godne uwagi sformułowania

środki pieniężne nie mogą stanowić nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w tym przepisie nieodpłatne świadczenia stanowią bowiem odrębną od środków pieniężnych kategorię przychodów otrzymane pieniądze stanowią przychód podatkowy w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.

Skład orzekający

Jolanta Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Bolesław Stachura

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji pomocy publicznej jako przychodu podatkowego w CIT, w szczególności w kontekście programów pomocowych związanych z kryzysem energetycznym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów związanych z programem pomocowym dla sektorów energochłonnych. Interpretacja art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. w odniesieniu do środków pieniężnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z pomocą publiczną w kontekście kryzysu energetycznego, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Czy pomoc państwa na pokrycie kosztów energii to przychód, od którego trzeba zapłacić podatek? WSA rozwiewa wątpliwości.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 406/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2587
art. 12 ust. 4 pkt 4, 14,
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi F Spółka Akcyjna z siedzibą w S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 23 czerwca 2023 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.187.2023.1.MK w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z [...] lipca 2023 r. F. Spółka Akcyjna z siedzibą w S.
(dalej: "Strona" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. skargę na wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Organ") interpretację indywidualną z [...] czerwca 2023 r., nr [...], w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.
Zaskarżona interpretacja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Pismem z [...] kwietnia 2023 r. Strona zwróciła się do Organu z wnioskiem
o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych.
1. We wniosku o wydanie interpretacji Strona przedstawiła następujący stan faktyczny:
F. Spółka akcyjna jest spółką prawa handlowego z siedzibą w S. wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...] Spółka jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terenie Polski. W marcu 2023 r. Spółka otrzymała nieodpłatnie pomoc pieniężną udzielaną w związku ze wzrostem cen gazu, która jest wypłacana w ramach Programu rządowego pod nazwą "Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r." Program ten został przyjęty uchwałą nr 1/2023 Rady Ministrów z 3 stycznia 2023 r.(RM-06111-269-22). Podstawą prawną dla wskazanego programu jest także ustawa z 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022- 2024 (Dz.U.2022.2088, dalej: "ustawa o zasadach realizacji"). Pomoc jest udzielana określonym grupom przedsiębiorców, którzy ponoszą dodatkowe koszty wynikające ze wzrostu cen energii elektrycznej i gazu ziemnego w latach 2022- 2024. Zgodnie
z przepisami ustawy podstawą udzielenia pomocy jest umowa o udzielenie pomocy zawarta przez operatora programu, działającego w imieniu ministra właściwego
do spraw gospodarki, z przedsiębiorcą. Operator programu jest podmiotem udzielającym pomocy publicznej w rozumieniu ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U.2021.743 t.j ze zm.), w odniesieniu do pomocy udzielanej na podstawie programu rządowego. Operatorem programu został Narodowy i Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Program finansowany jest ze środków Funduszu Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji, o którym mowa
w ustawie z 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych (Dz.U.2023.296 t.j. ze zm.). Pomoc jest udzielana w formie bezzwrotnej (wypłacana zaliczkowo).
2. W tak przedstawionym stanie faktycznym Strona zadała Organowi interpretacyjnemu pytanie i przedstawił własne stanowisko w sprawie:
Czy pomoc otrzymana przez Spółkę, o której jest mowa we wniosku, jest wyłączona
z przychodów podatnika na zasadzie art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy z dnia 15 lutego
1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U.2022.2587 ze zm.; dalej: "u.p.d.o.p.")?
W ocenie Skarżącej, zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. do przychodów (podatkowych) nie zalicza się wartości otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartości innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń finansowanych lub współfinansowanych ze środków budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego, ze środków agencji rządowych, agencji wykonawczych lub ze środków pochodzących od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, w ramach rządowych programów. W sytuacji wskazanej pomocy: - podmiot otrzymuje nieodpłatnie rzeczy (pieniądze); - otrzymanie tych pieniędzy następuje w ramach rządowego programu; - świadczenia te są finansowane ze środków Funduszu [...]. Ze stosownych przepisów dotyczących Funduszu [...] wynika, że Fundusz może otrzymywać wpłaty z budżetu państwa z przeznaczeniem na realizację programu rządowego, o którym mowa w ustawie
z 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców
w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024. Powyższe oznacza,
że pomoc, o której mowa, w istocie jest finansowana ze środków budżetu państwa
za pośrednictwem Funduszu Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji. To zaś oznacza możliwość zastosowania wyłączenia z przychodów podatkowych kwoty pomocy, o której mowa we wniosku, na zasadzie art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p.
3. W zaskarżonej interpretacji z [...] czerwca 2023 r. Organ stwierdził,
że stanowisko Strony w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.
Organ wskazał, że Strona otrzymała środki finansowe jako pomoc publiczną
z uwagi na konieczność łagodzenia negatywnych skutków nagłego wzrostu cen energii elektrycznej i gazu ziemnego, natomiast art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p., odnosi się do wartości otrzymanych nieodpłatnie (lub częściowo odpłatnie) rzeczy lub prawa, a także innych nieodpłatnych (lub częściowo odpłatnych) świadczeń finansowych. Zatem, otrzymane pieniądze w formie ww. pomocy publicznej nie mogą stanowić nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w tym przepisie. Nieodpłatne świadczenia stanowią bowiem odrębną od środków pieniężnych kategorię przychodów wymienionych w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Tym samym Organ uznał, że otrzymane przez Stronę pieniądze stanowiące Pomoc dla sektorów energochłonnych związaną z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r., nie mogą zostać objęte dyspozycją
art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. W związku z powyższym, otrzymaną kwotę środków pieniężnych Strona zobowiązana będzie uznać za przychód podatkowy w rozumieniu
art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.
4. Strona zaskarżyła ww. interpretację skargą wniesioną do tutejszego Sądu wnosząc o jej uchylenie i zobowiązanie Organu do wydania interpretacji indywidualnej zgodnie z wnioskiem Strony oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych.
Zaskarżonej interpretacji Strona zarzuciła naruszenie:
- art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p poprzez dokonanie niewłaściwej wykładni
tego przepisu mającej wpływ na treść interpretacji indywidualnej poprzez stwierdzenie, iż przepis ten odnosi się do art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. wobec czego środki pieniężne nie mogą stanowić nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p., podczas gdy przepis art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. nie zawiera w ogóle odwołania do innej jednostki redakcyjnej, a jego prawidłowa wykładnia zarówno językowa jak i pozajęzykowa powinny prowadzić do wniosku, iż otrzymane środki pieniężne mogą stanowić nieodpłatne świadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. przy spełnieniu warunków wskazanych w tym przepisie.
5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 t.j.; dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jednakże na mocy art. 57a tej ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi. Sąd nie może zatem podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (por. A. Kabat, Komentarz do art. 57a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.).
Podkreślenia również wymaga, że postępowanie w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego polega na tym, że właściwy organ interpretujący ocenia tylko i wyłącznie stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę oraz wyrażoną przez niego ocenę prawną (art. 14b § 3 O.p.). W sprawach tego rodzaju, organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, ograniczając się jedynie do analizy okoliczności podanych we wniosku. Zakres oceny stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, wyznaczony jest przez treść zadanego przez wnioskodawcę pytania. Organ dokonujący interpretacji nie może więc wykraczać poza granice, które wyznaczają: treść zadanego pytania i okoliczności stanu faktycznego przytoczone we wniosku. Rozpoznając skargę na interpretację prawa podatkowego, sąd administracyjny kontroluje poprawność merytoryczną dokonanej interpretacji oraz prawidłowość prowadzonego w tej sprawie postępowania interpretacyjnego, a więc zgodność z prawem samej czynności według stanu prawnego z daty jej dokonania oraz legalność postępowania poprzedzającego jej wydanie.
W doktrynie prawa podatkowego zauważa się, że na gruncie Ordynacji podatkowej treść interpretacji indywidualnej stanowi wynik oceny możliwości zastosowania materialnego prawa podatkowego w odniesieniu do stanu faktycznego i stanowiska prawnego przedstawionych przez wnioskodawcę, połączonej z wykładnią operatywną prawa w tym obszarze, jeżeli ustalenie treści i znaczenia jego regulacji, jako budzących uzasadnione wątpliwości, jest niezbędne. Interpretacja ta nie rozstrzyga bowiem o subsumpcji stanu faktycznego przedstawionego we wniosku pod adekwatne przepisy materialnego prawa podatkowego, ale ocenia i przedstawia tylko uzasadnioną możliwość zastosowania (do niego) przepisów prawa, w razie potrzeby połączoną z ich wykładnią (J. Brolik - Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, LexisNexis Warszawa 2013, s. 84). Interpretacja przepisów prawa podatkowego nie stanowi przy tym indywidualnego aktu administracyjnego, lecz jest jedynie informacją co do określonej możliwości pojmowania materialnego prawa podatkowego oraz związanej z tym wykładni tego prawa. Występując z wnioskiem o wydanie interpretacji zainteresowany w istocie zwraca się do organu podatkowego z pytaniem
o informację co do sposobu wykładni, rozumienia prawa w określonej, przedstawionej we wniosku, sytuacji.
W niniejszej sprawie mając na uwadze treść złożonej skargi, będącej przedmiotem rozpoznania w przedmiotowym postępowaniu, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie jest uzasadniona, bowiem stanowisko zajęte w zaskarżonej interpretacji nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a sama interpretacja odpowiada przepisom prawa.
Spór w sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy otrzymane przez Skarżącą
środki pieniężne stanowiące nieodpłatną pomoc pieniężną udzielaną w związku
ze wzrostem cen gazu, która jest wypłacana w ramach Programu rządowego pod nazwą "Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r.", który to program został przyjęty uchwałą nr 1/2023 Rady Ministrów z 3 stycznia 2023 r.(RM-06111-269-22), a którego podstawą prawną jest także ustawa z 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022- 2024 (Dz.U. 2022.2088, dalej: "ustawa o zasadach realizacji") - stanowią nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. i skutkiem tego – nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Zdaniem Skarżącej, powyższych kwot nie sposób zaliczyć do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych z uwagi
na wyłącznie wynikające z art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. Jak bowiem wskazuje Skarżąca powyższy przepis stanowi lex specialis w odniesieniu do art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. a ponadto nie zawiera do niego odniesienia. Skutkuje to brakiem podstaw do dokonywania wykładni przepisu art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. w powiązaniu z wykładnią innych jednostek redakcyjnych, w tym w szczególności art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Skarżąca podkreśla ponadto, że przepis art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. posiada szerszy zakres znaczeniowy niż art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. i nie wyklucza środków pieniężnych jako nieodpłatnych świadczeń. Skarżąca uznaje również, że środki pieniężne bez wątpienia mogą stanowić świadczenie nieodpłatne, pod warunkiem, że nie zostały przekazane podatnikowi
w ramach jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego, a podatnik nie jest zobowiązany
do świadczenia czegokolwiek ani obecnie, ani w przyszłości.
Z kolei wedle Organu ww. wartości te jako wartości pieniężne nie stanowią "nieodpłatnych świadczeń" w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p., lecz należy
je kwalifikować jako przychody podlegające opodatkowaniu zgodnie z art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p.
W powyższym sporze Sąd uznał, że rację ma Organ interpretacyjny.
Na wstępie wskazać zatem należy, że ustawie z 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 (Dz.U. z 2022 poz. 2088), wprowadzono możliwość przyjęcia przez Radę Ministrów programów pomocowych, mających na celu udzielenie wsparcia finansowego określonym grupom przedsiębiorców, w przypadku których prowadzenie działalności gospodarczej jest zagrożone z uwagi na dynamiczny wzrost kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, wynikających z obecnej dynamicznej sytuacji na rynku energii.
Podstawą przyjmowania programów pomocowych przez Radę Ministrów jest opublikowany w marcu 2022 r. komunikat Komisji Europejskiej "Tymczasowe kryzysowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji Rosji wobec Ukrainy" (dalej: "Komunikat Komisji" lub "Tymczasowe Ramy Kryzysowe"), w którym dopuszczona została możliwość udzielania przez państwa członkowskie Unii Europejskiej pomocy publicznej z tytułu zakłóceń w działalności gospodarki Unii Europejskiej (UE). Pomoc ta ma służyć przede wszystkim zapewnieniu płynności i dostępu do finansowania dla przedsiębiorstw zmagających się z wyzwaniami obecnego kryzysu, przy jednoczesnym zachowaniu warunków działania na jednolitym rynku UE. Wsparcie może być udzielone na pokrycie zwiększonych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej związanych ze wzrostem cen energii elektrycznej oraz gazu ziemnego.
Na podstawie ww. ustawy, uchwałą z 3 stycznia 2023 roku (nr 1/2023) Rada Ministrów przyjęła program rządowy pod nazwą "Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r." Operator programu (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej), działając w imieniu ministra właściwego do spraw gospodarki, na podstawie oceny wniosku zawiera umowę z przedsiębiorstwem, na mocy której, zostaje udzielona pomoc publiczna. Umowa określa przeznaczenie pomocy, jej wysokość, warunki udzielenia pomocy, termin i sposób jej rozliczenia (w tym zobowiązanie przedsiębiorcy do zwrotu pomocy w przypadku gdy pomoc przyznana zostałaby w wysokości wyższej niż należna), a także tryb kontroli. Wypłata pomocy jest dokonywana na rachunek bankowy wskazany we wniosku składanym do Operatora Programu.
Jak zasadnie wskazał Organ udzielona w ramach programu pomoc
ma rekompensować koszty związane ze wzrostem cen zakupu energii elektrycznej lub gazu w 2022 r., ponad poziom 150% średniorocznej ceny z 2021 r. Ustawa wprowadzająca powyższe rozwiązanie nie określa przepisów szczególnych wyłączających/zwalniających z opodatkowania otrzymanej pomocy.
Podstawowym zagadnieniem w sprawie jest zatem ocena prawna, czy wartość ww. otrzymanej przez Skarżącą nieodpłatnie pomocy pieniężnej udzielonej w związku ze wzrostem cen gazu, która została wypłacona Skarżącej w ramach Programu rządowego pod nazwą "[...] r." stanowi wartości pieniężne, czy też wartość nieodpłatnych świadczeń.
W ocenie Sądu z powyższych przepisów wynika wprost, że wypłacona Skarżącej rekompensata finansowa to wartości pieniężne, co wynika również ze stanu faktycznego wniosku, uzyskana na wniosek Skarżącej, obliczona według odpowiednich przepisów.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. do przychodów nie zalicza się wartości otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartości innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń finansowanych lub współfinansowanych ze środków budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego, ze środków agencji rządowych, agencji wykonawczych lub ze środków pochodzących od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, w ramach rządowych programów.
Przepis ten ustala zatem dwa łączne warunki wyłączenia z przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych: 1) wartości rzeczy lub praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie oraz wartości innych świadczeń otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, 2) finansowane lub współfinansowane ze środków publicznych.
Skarżąca argumentowała, że środki pieniężne przyznane Jej nieodpłatnie tytułem ww. pomocy pieniężnej nie stanowią przychodu podatkowego, ponieważ pochodzą ze środków budżetu państwa wypłacanych w ramach programu rządowego, co spełnia drugi warunek z art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. Stanowisko to jest zasadne a ponadto nie było kwestionowane przez Organ.
Dyspozycja art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. zawiera także ww. warunek
co do charakteru otrzymanych wartości. Jak wskazuje przepis art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. są to rzeczy, prawa i inne świadczenia otrzymane nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, których wartość podlega wyłączeniu z przychodów podatkowych. Tymczasem otrzymane przez Skarżącą środki, jak wprost wynika z wniosku Skarżącej jak i ww. przepisów, niewątpliwie stanowią wartość pieniężną, zatem nie mogą stanowić świadczenia nieodpłatnego (świadczenia otrzymanego nieodpłatnie) w rozumieniu przepisu art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p.
Sąd za błędne uznaje stanowisko Skarżącej, że wykładnia przepisu art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. nie może być dokonywana w oparciu o reguły wykładni systemowej, w tym wewnętrznej, albowiem nie istnieją jakiekolwiek podstawy prawne, które uzasadniałyby wyłączenie ww. przepisu z podstawowych reguł wykładni prawa.
Wskazać zatem należy, że wprawdzie podstawową metodą interpretacji tekstu prawnego jest wykładnia gramatyczna, pozostałym zaś metodom wykładni, w tym wykładni systemowej i funkcjonalnej, a także historycznej, przypisuje się subsydiarny charakter oraz, że wykładnia językowa jest punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni prawa i zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym. Sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny zwracają jednak uwagę, że w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować pozostałych reguł wykładni, w tym celowościowej (funkcjonalnej) czy systemowej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu.
Mając na uwadze powyższe reguły wykładni odwołać należy się zatem nie tylko do literalnej wykładni spornego przepisu art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p., lecz należy kontynuować wykładnię nawet po uzyskaniu jednoznaczności językowej, tj. należy dokonać kompleksowej wykładni jego tekstu rozważając również jego aspekty systemowe.
Wobec powyższego – odnosząc się do pozostałych przepisów u.p.d.o.p. podkreślić należy, co zasadnie uczynił Organ, że ustawa ta nie zawiera legalnej definicji przychodu. Jednakże w tym akcie prawnym ustawodawca zawarł otwarty i przykładowy katalog przychodów. Jak bowiem stanowi art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.d.o.p. przychodami z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności:
1) otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe;
2) wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń
w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.
W ocenie Sądu, brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że wyłączenie
z przychodów kategorii wymienionych w ust. 3 i 4 powyższego przepisu a także w art. 14 u.p.d.o.p., w tym w spornym art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p., skutkuje koniecznością uznania, że kreują one nowe kategorie przychodów na tle u.p.d.o.p. – niezależne od wyliczenia zawartego w art. 12 ust. 1 tej ustawy. Brak jest również jakichkolwiek podstaw do uznania, że wykładnia ww. przepisów – w tym spornego art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.do.p. - nie mogła zostać dokonana w oparciu o metody wykładni systemowej, w tym przepis art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., w którym ustawodawca jednoznacznie przewidział, że otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe stanowią odrębną kategorię przychodów.
Skoro zatem ustawodawca wprost zakwalifikował w ww. przepisie otrzymane pieniądze i wartości pieniężne jako samoistną, odrębną od pozostałych kategorię przychodów to tym samym brak jest podstaw do uznania, że otrzymane przez podatników pieniądze i wartości pieniężne można równocześnie zakwalifikować do pozostałych kategorii przychodu, w tym świadczeń nieodpłatnych w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p.
Tym samym Sąd uznał za zasadne stanowisko Organu, zgodnie z którym nieodpłatne świadczenia stanowią odrębną od środków pieniężnych kategorię przychodów wymienionych w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Zasadnie więc uznał Organ, że otrzymane przez Skarżącą pieniądze stanowiące pomoc dla sektorów energochłonnych związaną z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r., nie mogą zostać objęte dyspozycją art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p., jako że nie mogą stanowić nieodpłatnych świadczeń, o których stanowi ten przepis w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. W związku z powyższym, zasadnym jest również stanowisko Organu, że otrzymaną kwotę środków pieniężnych Skarżąca zobowiązana będzie uznać za przychód podatkowy w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.
Sąd wskazuje ponadto, że ww. otrzymane przez Skarżącą pieniądze stanowiły bezzwrotną pomoc (nie zostały przekazane jedynie do korzystania) dla sektorów energochłonnych związaną z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r. - tym samym Sąd uznał, że powołane przez Skarżącą w uzasadnieniu zarzutów skargi orzecznictwo sądów administracyjnych nie potwierdza zasadności stanowiska Skarżącej.
Z tych względów Sąd na postawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI