I SA/Sz 402/25

I SA/Sz 402/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Jolanta Kwiecińska /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 1784
par 17 ust. 1aa
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Dz.U. 2023 poz 2298
art. 27 ust,1, ust. 2, ust. 3
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na  rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej na 2024 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Sz 402/25
U Z A S A D N I E N I E
Zaskar�on� decyzj� z 19 maja 20205 r. nr 9016-2025-000275-65110 Dyrektor Oddzia�u Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: " Organ odwo�awczy", "Dyrektor ARiMR), utrzyma� w mocy decyzj� Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...]
z siedzib� w [...] (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego", "Organ I instancji")
z 20 lutego 2025 r. nr 0302-2025-001388 w sprawie odmowy M. J. (dalej: "Strona", "Skar��cy") przyznania p�atno�ci ekologicznej (PROW 2014-2020) i kwoty przeznaczonej na refundacje koszt�w transakcyjnych na rok 2024.
Podstaw� prawn� decyzji Dyrektora ARiMR stanowi�y: art. 138 � 1 pkt 1) ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post�powania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "K.p.a.") w zwi�zku z art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy
z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszar�w wiejskich z udzia�em �rodk�w Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszar�w Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszar�w Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2298, dalej: "u.w.r.o.w.") � 2, � 16, � 17 ust. 1aa rozporz�dzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczeg�owych warunk�w i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach dzia�ania "Rolnictwo ekologiczne" obj�tego Programem Rozwoju Obszar�w Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2018, poz. 1784, z p�n.zm., dalej: "rozporz�dzenie ekologiczne").
Stan sprawy przedstawia si� nast�puj�co.
Dnia 10 czerwca 2024 r., poprzez aplikacj� e-WniosekPlus, zosta� z�o�ony wniosek Strony o przyznanie p�atno�ci na 2024 r., w kt�rym ubiegano si� o przyznanie p�atno�ci ekologicznej w ramach Wariantu: 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji na powierzchni 18,45 ha oraz o refundacj� koszt�w transakcyjnych na 2024 r.
Dnia 20 lutego 2025 r. Kierownik Biura Powiatowego wyda� decyzj� nr 0302-2025-001388 o odmowie przyznania Stronie p�atno�ci ekologicznej na 2024 r. do dzia�ek rolnych zadeklarowanych w Wariancie: 1.1. Uprawy rolnicze okresie konwersji oraz kwoty przeznaczonej na refundacje koszt�w transakcyjnych na 2024 r.
Organ I instancji wskaza� w uzasadnieniu decyzji r�nice stwierdzone mi�dzy powierzchni� deklarowan� do p�atno�ci (18,45 ha) a powierzchni� stwierdzon�
(12,71 ha). Z p�atno�ci zosta�a wykluczona zosta�a bowiem dzia�ka rolna C
o powierzchni 5,74 ha z deklaracj�: Mieszanka uprawa wielogatunkowa, w sk�ad kt�rej wchodz� gorczyca bia�a oraz trawy w siewie czystym z przeznaczeniem na materia� siewny uprawa roczna.
Decyzja zosta�a skutecznie dor�czona Stronie 21 lutego 2025 r.
W dniu 7 marca 2025 r. Strona z�o�y�a odwo�anie od powy�szej decyzji, wnosz�c
o jej uchylenie i przyznanie p�atno�ci w zakresie obj�tym wnioskiem. Zaskar�onej decyzji Strona zarzuci�a naruszenie przepis�w art. 10a ust. 1 i 1a ustawy z dnia 9 maja 2008 r.
o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a.,
art. 9 K.p.a., art. 77 � 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 � 3 K.p.a.
Strona nie zgodzi�a si� z ustaleniami Organu I instancji w zakresie deklarowanej uprawy na dzia�ce rolnej C o pow. 5,74 ha, jako upraw wielogatunkowa w plonie g��wnym � trawy w siewie czystym z przeznaczeniem na materia� siewny. Strona wskaza�a,
�e deklaracja na dzia�ce rolnej C - Mieszanka uprawa wielogatunkowa, w sk�ad kt�rej wchodz� gorczyca bia�a oraz trawy w siewie czystym z przeznaczeniem na materia� siewny uprawa roczna by�a pomy�k� oczywist� b�d� wynikiem b��du systemowego. Wskaza�a ponadto, �e w rzeczywisto�ci na dzia�ce znajdowa�a si� uprawa gorczycy bia�ej z wsiewk� trawy z przeznaczeniem na materia� siewny w ro�linie ochronnej, a nie uprawa wielogatunkowa.
Strona zarzuci�a Organowi I instancji, �e mimo wiedzy i� w latach poprzednich deklarowana by�a na spornej dzia�ce mieszanka wieloletnia, mimo kolizji w deklaracji
nie wezwa� Strony do wyja�nie�.
Dyrektor ARiMR, po rozpatrzeniu odwo�ania, w decyzji z 19 maja 20205 r.
o nr jw. orzek� o utrzymaniu w mocy zaskar�onej decyzji Organu I instancji.
Uzasadniaj�c powy�sze Organ odwo�awczy na wst�pie przytoczy� tre�� przepis�w prawa reguluj�cych warunki przyznania p�atno�ci ekologicznej, a wi�c m.in.: � 2, � 9
ust. 1, a tak�e � 17 ust. 1a rozporz�dzenia ekologicznego, dotycz�cy deklarowanych
do p�atno�ci upraw wielogatunkowych, okre�laj�cy uprawy lub gatunki ro�lin uprawnych uprawiane w ramach takiej uprawy wielogatunkowej oraz upraw, kt�re nie spe�niaj� definicji uprawy wielogatunkowej.
Nast�pnie odnosz�c si� do ustale� Organu I instancji wskaza�, �e z ustale�
tych wynika�o, �e dla dzia�ki rolnej A na powierzchni 12,71 ha Strona zadeklarowa�a upraw� gorczycy bia�ej, a na dzia�ce rolnej C na powierzchni 5,74 ha "Mieszank� upraw� wielogatunkow�", w sk�ad, kt�rej wchodz� gorczyca bia�a oraz trawy w siewie czystym
z przeznaczeniem na materia� siewny uprawa roczna". Wobec powy�szego ustalono,
�e dla dzia�ki rolnej C wskazano upraw� nieodpowiedniej ro�liny jako sk�adnika uprawy wielogatunkowej w plonie g��wnym - trawy w siewie czystym z przeznaczeniem
na materia� siewny uprawa roczna.
Organ odwo�awczy wskaza� dalej, �e jak wynika z przytoczonych przepis�w rozporz�dzenia ekologicznego, deklaracja takiej ro�liny w ramach uprawy wielogatunkowej niedotowanej w ramach wariantu 1.1 jest niedozwolona. W zwi�zku
z czym, w ocenie Dyrektora ARiMR, Organ I instancji s�usznie wykluczy� dzia�k� roln�
C o powierzchni 5,74 ha z p�atno�ci. Wed�ug Organu odwo�awczego, powierzchnia deklarowana, na jakiej realizowany jest pakiet wynosi�a 18,45 ha, za� powierzchnia stwierdzona wynios�a wi�c 12,71 ha.
Odnosz�c si� do zarzutu Strony braku wezwania do wyja�nie� na etapie post�powania prowadzonego przez Kierownika Powiatowego, Organ odwo�awczy zwr�ci� uwag�, �e w przypadku realizacji zobowi�zania w ramach Wariantu: 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji, nie ma obowi�zku deklaracji corocznie tej samej uprawy
w ramach podj�tego zobowi�zania, istnieje mo�liwo�� zmiany zgodnie
z rozporz�dzeniem, a wi�c w przypadku odmiennej deklaracji uprawy w stosunku do roku nie by�o takiego wskazania i konieczno�ci. Ponadto Dyrektor ARiMR stwierdzi�,
�e nie mo�e odnie�� si� do zarzutu, �e omy�kowa deklaracja by�a spowodowana b��dem aplikacji, gdy� Strona nie opisa�a ani nie przedstawi�a dowod�w �wiadcz�cym
o tym na czym ewentualny b��d aplikacji mia�by polega�.
Organ odwo�awczy wskaza� r�wnie� dalej, odwo�uj�c si� do pogl�d�w orzecznictwa, �e odpowiedzialno�� za tre�� merytoryczn� wniosku ponosi producent rolny, m.in. tak�e za skutki zg�oszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy.
Zdaniem Dyrektora ARiMR, w sprawie niezaprzeczalnym jest jednak fakt,
�e Jednostka Certyfikuj�ca potwierdzi�a na wykazie przekazanym do ARiMR
15 pa�dziernika 2024 r., �e na dzia�ce rolnej C o powierzchni 5,74 ha prowadzona
jest uprawa: Mieszanka uprawa wielogatunkowa, w sk�ad kt�rej wchodz� gorczyca bia�a oraz trawy w siewie czystym z przeznaczeniem na materia� siewny uprawa roczna,
a nie jak wskazuje Strona uprawa wieloletnia.
W konsekwencji, w ocenie Organu odwo�awczego, nie ulega wi�c w�tpliwo�ci,
�e Organ I instancji w spos�b wyczerpuj�cy wyja�ni� i rozpatrzy� ca�y materia� dowodowy i na jego podstawie odm�wi� przyznania p�atno�ci.
Na koniec, Dyrektor ARiMR przedstawi� wyliczenie procentowej r�nicy mi�dzy powierzchni� dzia�ek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach Wariantu: 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji a powierzchni� stwierdzon�, wed�ug podanego wzoru, stwierdzaj�c, �e r�nica wynios�a 45,16%.
Powy�sze, w ocenie Organu odwo�awczego, zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporz�dzenia (UE) nr 640/2014 uzasadnia odmow� przyznania p�atno��,
gdy� wyliczona r�nica przekracza 20 % powierzchni stwierdzonej. Wobec powy�szego zdaniem Organu odwo�awczego zasadnie odm�wiono r�wnie� przyznania kwoty
na refundacje koszt�w transakcyjnych, o kt�rych mowa w � 16 ust. 1 rozporz�dzenia ekologicznego.
Skar��cy wywi�d� skarg� na powy�sz� decyzj� Dyrektora ARiMR z 19 maja
2025 r. nr 9016-2025-000275-65110, wnosz�c o jej uchylenie w ca�o�ci oraz o zas�dzenie na rzecz skar��cego od Organu odwo�awczego zwrotu koszt�w post�powania s�dowego.
Skar��cy zaskar�onej decyzji zarzuci� naruszenie:
1) przepis�w post�powania, kt�re mia�o istotny wp�yw na tre�� zaskar�onej decyzji,
a mianowicie art. 7, art. 77 � 1 oraz art. 80 K.p.a. wyra�aj�ce
si� w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materia�u dowodowego oraz zaniechaniu d��enia do ustalenia zgodnego z prawda stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia ca�ego materia�u dowodowego zgodnie z zasadami logiki i dobrej praktyki rolniczej, skutkuj�c� niezasadnym uznaniem przez Organ, �e na terenie dzia�ki C znajduje si� uprawa, kt�ra nie mo�e by� obj�ta przedmiotem wsparcia, a w rzeczywisto�ci znajduje si� tam uprawa spe�niaj�ca wymogi;
2) przepisu � 17 ust. 1a w zw. z ust. 1aa rozporz�dzenia ekologicznego, polegaj�ce
na uznaniu przez Organ, �e na terenie dzia�ki rolnej C znajduje
si� uprawa wykluczona z dop�at, gdy� w rzeczywisto�ci na tym terenie znajdowa�a si� uprawa kwalifikuj�ca si� do tej formy wsparcia.
W uzasadnieniu skargi skar��cy podni�s�, �e wbrew twierdzeniom Organu odwo�awczego na terenie wykluczonej dzia�ki C nie znajdowa�a si� �adna uprawa, kt�ra zosta�a wymieniona jako wykluczona z dop�at. W ocenie Skar��cego, na terenie dzia�ki C znajdowa�a si� uprawa gorczycy bia�ej wraz z trawami w siewie czystym
z przeznaczeniem na materia� siewny, b�d�ca upraw� roczn�. Wykluczenie z p�atno�ci uprawy trawy dotyczy za� mieszanki wieloletnich traw, a nie traw na materia� siewny.
Dyrektor ARiMR w odpowiedzi na skarg� wni�s� o jej oddalenie.
Wojew�dzki S�d Administracyjny w Szczecinie z w a � y �, co nast�puje.
Stosownie do art. 1 � 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju s�d�w administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.) oraz art. 3 � 2 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j.; dalej: "P.p.s.a."), s�dy administracyjne kontroluj� prawid�owo�� zaskar�onych akt�w administracyjnych, w tym decyzji ostatecznych, przy uwzgl�dnieniu kryterium ich zgodno�ci z prawem, tj. prawid�owo�ci zastosowania przez organy administracji publicznej przepis�w obowi�zuj�cego prawa oraz trafno�ci jego wyk�adni. W zwi�zku z tym, aby wyeliminowa� z obrotu prawnego akt administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, �e dosz�o w nim do naruszenia b�d� przepisu prawa materialnego
w stopniu maj�cym wp�yw na wynik sprawy, b�d� przepisu post�powania w stopniu mog�cym mie� istotny wp�yw na rozstrzygni�cie, albo te� przepisu prawa daj�ce podstaw� do wznowienia post�powania, a tak�e ustalenie, �e decyzja lub postanowienie organu dotkni�te s� wad� niewa�no�ci (art. 145 � 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 P.p.s.a.). Z kolei, w razie nieuwzgl�dnienia skargi w ca�o�ci albo w cz�ci s�d oddala skarg� odpowiednio w ca�o�ci albo w cz�ci (art. 151 P.p.s.a.). S�d wskazuje r�wnie�, �e zgodnie z przepisem art. 135 P.p.s.a. s�d stosuje przewidziane ustaw� �rodki w celu usuni�cia naruszenia prawa w stosunku do akt�w lub czynno�ci wydanych lub podj�tych we wszystkich post�powaniach prowadzonych w granicach sprawy, kt�rej dotyczy skarga, je�eli jest
to niezb�dne dla ko�cowego jej za�atwienia.
Orzekaj�c, s�d nie jest zwi�zany zarzutami i wnioskami skargi oraz powo�an� podstaw�, a rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy (art. 134 � 1 P.p.s.a.).
Dokonuj�c kontroli legalno�ci zaskar�onej decyzji w oparciu o powy�sze kryteria S�d uzna�, �e skarga zas�uguje na uwzgl�dnienie.
Sp�r w sprawie dotyczy� zasadno�ci odmowy Skar��cemu p�atno�ci ekologicznej w ramach Wariantu: 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji na powierzchni 18,45 ha oraz o refundacji koszt�w transakcyjnych na 2024 r.
Organ uzna� bowiem � powo�uj�c brzmienie przepisu � 17 ust. 1a rozporz�dzenia ekologicznego, �e Skar��cy zadeklarowa� na dzia�ce rolnej C o pow. 5,74 ha upraw� nieodpowiedniej ro�liny jako sk�adnika uprawy wielogatunkowej w plonie g��wnym
� trawy w siewie czystym z przeznaczeniem na materia� siewny uprawa roczna, kt�rej deklaracja w ramach uprawy wielogatunkowej niedotowanej w ramach wariantu 1.1.
jest niedozwolona. Tym samym konieczne by�o wykluczenie dzia�ki rolnej C z p�atno�ci, co skutkowa�o ustaleniem powierzchni stwierdzonej 12,71 ha, a wyliczona przez Organ r�nica pomi�dzy powierzchni� dzia�ek rolnych zadeklarowanych kwalifikowalnych
w ramach Wariantu: 1.1. a powierzchni� stwierdzon� wynios�a 45,16%. W ocenie Organu, powo�uj�cego si� na art. 19 ust. 1 rozporz�dzenia (UE) nr 640/2014,
w przypadku r�nicy pomi�dzy powierzchni� zadeklarowan� do p�atno�ci a stwierdzon� przekraczaj�cej 20 % powierzchni stwierdzonej nie przyznaje si� �adnej p�atno�ci. Ponadto wobec powy�szego, z powo�aniem � 16 ust. 1 rozporz�dzenia ekologicznego, Organ odm�wi� Skar��cemu r�wnie� przyznania kwoty na refundacj� koszt�w transakcyjnych za 2024 r.
Z kolei, zgodnie ze stanowiskiem Skar��cego, w tym prezentowanym w toku post�powania administracyjnego, brak by�o podstaw do odmowy przyznania
mu wnioskowanych p�atno�ci, albowiem Organ nie zrekonstruowa� w sprawie
jej zupe�nego stanu faktycznego w odniesieniu do faktycznej uprawy znajduj�cej
si� na dzia�ce rolnej C o pow. pow. 5,74 ha. Jak bowiem wynika�o z akt sprawy Skar��cy ju� w odwo�aniu od decyzji Organu I instancji wskazywa�, �e dosz�o w tym zakresie
do oczywistej omy�ki czy te� b��du systemowego, kt�ry m�g� powsta� podczas deklarowania uprawy na dzia�ce rolnej C w systemie e-wniosek plus. Skar��cy wskazywa�, �e Organ posiada� wiedz�, �e w poprzednich latach na dzia�ce tej znajdowa�a si� w�a�ciwa upraw wieloletnia � a zatem w przypadku kolizji pomi�dzy tre�ci� wniosku a znanym Organowi z urz�du realizowanemu przez Skar��cego programowi wieloletniemu Organ winien wezwa� Skar��cego do z�o�enia wyja�nie� � czego zaniecha�. W rzeczywisto�� � jak wskazano w odwo�aniu i skardze � na ww. dzia�ce rolnej znajdowa�a si� uprawa gorczycy bia�ej z wsiewk� trawy z przeznaczeniem na materia� siewny w ro�linie ochronnej/uprawa roczna. Ponadto, w ocenie Skar��cego, Organ naruszy� przepis � 17 ust. 1a w zw. z art. 1aa rozporz�dzenia ekologicznego. Na pytanie S�du � w toku rozprawy 5 listopada 2025 r. pe�nomocnik Skar��cego wyja�ni�,
�e przedstawiciel jednostki certyfikuj�cej ustali� upraw� na dzia�ce rolnej C na podstawie z�o�onego wniosku, w kt�rym by�a b��dnie zadeklarowana uprawa.
Maj�c na uwadze powy�sz� istot� sporu S�d w pierwszej kolejno�ci wskazuje,
�e zgodnie z przepisem art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2025.1363 t.j.; dalej: "ustawa o ARiMR") je�eli przepisy ustawy lub przepisy odr�bne nie stanowi� inaczej, do post�powa�
w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje si� przepisy Kodeksu post�powania administracyjnego, z wy��czeniem art. 7, art. 9, art. 10,
art. 75 � 1, art. 77 � 1, art. 79a oraz art. 81.
Jak z kolei stanowi przepis art. 10a ust. 1a ustawy o ARiMR W post�powaniach,
o kt�rych mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na stra�y praworz�dno�ci;
2) jest obowi�zany w spos�b wyczerpuj�cy rozpatrzy� ca�y materia� dowodowy;
3) udziela stronom, na ich ��danie, niezb�dnych poucze� co do okoliczno�ci faktycznych i prawnych, kt�re mog� mie� wp�yw na ustalenie ich praw i obowi�zk�w b�d�cych przedmiotem post�powania;
4) zapewnia stronom, na ich ��danie, czynny udzia� w ka�dym stadium post�powania i na ich ��danie, przed wydaniem decyzji, umo�liwia im wypowiedzenie
si� co do zebranych dowod�w i materia��w oraz zg�oszonych ��da�.
Jak z kolei stanowi art. 10a ust. 1b ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestnicz�ce w post�powaniach, o kt�rych mowa w ust. 1, s� obowi�zane przedstawia� dowody oraz dawa� wyja�nienia co do okoliczno�ci sprawy zgodnie z prawd� i bez zatajania czegokolwiek. Ci�ar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, kt�ra z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Stosownie z kolei do art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszar�w wiejskich z udzia�em �rodk�w Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszar�w Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszar�w Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U.2023.2298; dalej: "ustawa PROW") z zastrze�eniem zasad i warunk�w okre�lonych w przepisach, o kt�rych mowa w art. 1 pkt 1, do post�powa� w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje si� przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks post�powania administracyjnego
(Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), zwanej dalej "Kodeksem post�powania administracyjnego", chyba �e ustawa stanowi inaczej.
Zgodnie z ar. 27 ust. 1 ustawy PROW w post�powaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed kt�rym toczy si� post�powanie:
1) stoi na stra�y praworz�dno�ci;
2) jest obowi�zany w spos�b wyczerpuj�cy rozpatrzy� ca�y materia� dowodowy;
3) udziela stronom, na ich ��danie, niezb�dnych poucze� co do okoliczno�ci faktycznych i prawnych, kt�re mog� mie� wp�yw na ustalenie ich praw i obowi�zk�w b�d�cych przedmiotem post�powania;
4) zapewnia stronom, na ich ��danie, czynny udzia� w ka�dym stadium post�powania i na ich ��danie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umo�liwia
im wypowiedzenie si� co do zebranych dowod�w i materia��w oraz zg�oszonych ��da�; przepis�w art. 79a oraz art. 81 Kodeksu post�powania administracyjnego nie stosuje si�.
Jak stanowi za� art. 27 ust. 2 ustawy PROW strony oraz inne osoby uczestnicz�ce w post�powaniu, o kt�rym mowa w ust. 1, s� obowi�zane przedstawia� dowody oraz dawa� wyja�nienia co do okoliczno�ci sprawy zgodnie z prawd� i bez zatajania czegokolwiek; ci�ar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, kt�ra z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W my�l zatem tak art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR jak i art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o PROW zasadniczo w post�powaniu organy ARiMR nie stosuj� tych przepis�w k.p.a., kt�re nak�adaj� na nie obowi�zek podejmowania z urz�du wszelkich czynno�ci niezb�dnych do dok�adnego wyja�nienia sprawy. W post�powaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest, co do zasady, stronie, co nie wy��cza jednak obowi�zku organ�w wszechstronnej oceny zgromadzonego materia�u dowodowego na mocy art. 80 K.p.a. Organ ARiMR zobowi�zany jest zgodnie z tre�ci� art. 107 � 3 K.p.a. wskaza� adresatowi decyzji fakty, kt�re uzna� za udowodnione i dowody, na kt�rych si� opar�,
co oczywi�cie zawiera tak�e obowi�zek przedstawienia tych dowod�w stronie, a tak�e s�dowi administracyjnemu, na wypadek uruchomienia kontroli s�dowoadministracyjnej przez stron�.
S�d podkre�la r�wnie�, �e w orzecznictwie s�d�w administracyjnych zasadnie wskazuje si� ponadto, �e � co do zasady - w post�powaniu prowadzonym na podstawie przepis�w ustawy o PROW, obowi�zek organu zosta� ograniczony jedynie
do wyczerpuj�cego rozpatrzenia ca�ego materia�u dowodowego wskazanego przez stron�. Inicjatywa dowodowa obci��a zatem, co do zasady - stron� post�powania.
Takie ukszta�towanie ci�aru dowodu podyktowane jest tak�e tym, �e post�powanie toczy si� z inicjatywy strony ubiegaj�cej si� o przyznanie okre�lonego uprawnienia.
W interesie strony jest zatem wykazanie przes�anek uzasadniaj�cych uwzgl�dnienie wniosku, w my�l art. 27 ust. 2 ustawy PROW (wyrok NSA z 10 stycznia 2025 r.,
I GSK 1211/21). Przy czym S�d w sk�adzie rozpoznaj�cym przedmiotow� spraw�,
co do zasady, zgadza si� r�wnie� z prezentowanym w orzecznictwie s�d�w administracyjnych pogl�dem, �e �wietle art. 27 ust. 2 ustawy PROW - aktywno�� wnioskuj�cego o pomoc finansow� nie mo�e sprowadza� si� tylko do negowania dokonanych przez organ prowadz�cy post�powanie ustale� (por. wyrok NSA z 24 maja 2024 r., I GSK 1387/20).
A zatem to na osobie ubiegaj�cej si� o przyznanie p�atno�ci ci��y obowi�zek,
by udzielane informacje by�y zgodne z rzeczywisto�ci�. Za rzetelno�� danych we wniosku o przyznanie p�atno�ci, odpowiada wyst�puj�ca o nie strona. Rozpatrywanie
przez organ wniosk�w o przyznanie p�atno�ci odbywa si� zatem w systemie bazuj�cym z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych we wniosku o przyznanie p�atno�ci lecz, co S�d szczeg�lnie podkre�la, z drugiej strony r�wnie�
na odpowiedzialno�ci Organu ARiMR za ich rzetelno��, weryfikowan� przy stosowaniu r�nych metod i �rodk�w kontroli, kt�rymi ARiMR dysponuje (por. wyrok WSA
w Olsztynie z 10 wrze�nia 2025 r., I SA/Ol 300/25).
W ocenie S�du powy�ej wskazana odpowiedzialno�� Organ�w ARiMR
za rzetelno�� informacji zawartych we wnioskach producent�w rolnych nie dotyczy tylko tych sytuacji, kt�re zagra�aj� wydatkowaniem �rodk�w publicznych niezgodnie
z ich celem lecz r�wnie� i tych sytuacji gdy Organ powinien, lub na podstawie posiadanych informacji mo�e powzi�� w�tpliwo��, co do zgodno�ci danych zawartych
we wniosku ze stanem faktycznym skutkuj�cych odmow� przyznania wnioskowanej p�atno�ci, pomimo faktycznego spe�niania przez producenta rolnego warunk�w
do jej przyznania.
Powy�sza odpowiedzialno�� Organu nabiera, w ocenie S�du, szczeg�lnego znaczenia w sytuacjach gdy zachodzi mo�liwo�� zaistnienia rozbie�no�ci pomi�dzy stanem faktycznym na dzia�kach rolnych zg�oszonych do p�atno�ci a tre�ci� wniosku,
tj. gdy ze stanu faktycznego wynika kwalifikowalno�� do p�atno�ci ca�o�ci dzia�ek rolnych za� tre�� wniosku o p�atno�� wskazuje na brak kwalifikowalno�ci do p�atno�ci cz�ci dzia�ek rolnych, co � bez weryfikacji przez Organ informacji zawartych we wniosku - skutkuje pozbawieniem producenta rolnego p�atno�ci za ostatni rok podj�tego i de facto wykonanego r�wnie� w latach poprzednich zobowi�zania wieloletniego. Powy�sze z kolei skutkowa� mo�e r�wnie� konieczno�ci� zwrotu przez producenta rolnego przyznanych
i wyp�aconych w ramach tego programu p�atno�ci r�wnie� za lata poprzednie, pomimo zrealizowania wieloletniego zobowi�zania. Obowi�zek Organu ARiMR w zakresie weryfikacji rzetelno�� zawartych we wniosku o p�atno�� informacji w powy�szej sytuacji, aktualizuje si� w szczeg�lno�ci w sytuacjach gdy sam producent rolny zg�asza Organom ARiMR w najwcze�niejszym mo�liwym terminie wyst�pienie rozbie�no�ci pomi�dzy tre�ci� wniosku a stanem faktycznym wskazuj�c na oczywist� omy�k� przy wype�nianiu wniosku b�d� b��d systemu elektronicznego, za po�rednictwem kt�rego z�o�ony zosta� wniosek o p�atno��.
Wprawdzie S�d nie kwestionuje, �e � co do zasady - obowi�zki organ�w ARiMR w zakresie rekonstrukcji stanu faktycznego podlegaj� powy�ej ju� wskazanym ograniczeniom, jednak�e w ocenie S�du, ograniczenia te � jak ju� powy�ej wskazano - nie zwalniaj� organ�w ARiMR od obowi�zku rzetelnej weryfikacji informacji zawartych
we wniosku, w tym ze stanem faktycznym. W szczeg�lno�ci w tych sytuacjach kt�re mog� budzi� w�tpliwo�ci, producent rolny informuje Organy ARiMR
o ww. rozbie�no�ciach powsta�ych na skutek oczywistej omy�ki lub b��dy systemowego
a brak rzetelnej weryfikacji zg�aszanych przez producenta rolnego rozbie�no�ci mo�e prowadzi� do pozbawienia go p�atno�ci za de facto zrealizowane wieloletnie zobowi�zanie w ramach p�atno�ci ekologicznej.
W ocenie S�du taka w�a�nie sytuacja mia�a miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak bowiem wynika z akt sprawy, Skar��cy dopiero z decyzji Organu I instancji powzi�� wiedz�, �e w z�o�onym wniosku dosz�o do rozbie�no�ci w zakresie charakteru rzeczywistej uprawy na zadeklarowanej do p�atno�ci dzia�ce rolnej C o pow. 5,74 ha
a tre�ci� wniosku. Skar��cy zatem we wniesionym odwo�aniu od decyzji Organu I instancji wskaza� Organom ARiMR na nieprawid�owo�ci w zakresie danych, kt�rymi dysponowa� Organ w rozpoznawanej sprawie w odniesieniu do uprawy na dzia�ce rolnej C. Skar��cy wskaza� przy tym, �e powy�sza rozbie�no�� musia�a by� skutkiem b�d� oczywistej omy�ki przy wype�nianiu wniosku b�d� te� b��du systemowego, kt�ry m�g� powsta� podczas deklarowania uprawy na dzia�ce rolnej C w systemie e-wniosek plus. Skar��cy wskaza� (w odwo�aniu i skardze), �e w rzeczywisto�� na ww. dzia�ce rolnej C znajdowa�a si� uprawa gorczycy bia�ej z wsiewk� trawy z przeznaczeniem na materia� siewny w ro�linie ochronnej/uprawa roczna, kt�ra kwalifikowa� si� do wnioskowanej p�atno�ci. Skar��cy akcentowa� r�wnie�, �e Organ posiada� wiedz�, �e r�wnie� w latach poprzednich na dzia�ce tej znajdowa�a si� w�a�ciwa upraw wieloletnia � a zatem
w przypadku kolizji pomi�dzy tre�ci� wniosku a znanym Organowi z urz�du realizowanemu przez Skar��cego programowi wieloletniemu Organ winien wezwa� Skar��cego do z�o�enia wyja�nie� � czego zaniecha�. Ponadto S�d wskazuje,
�e na pytanie S�du � w toku rozprawy 5 listopada 2025 r. pe�nomocnik Skar��cego wyja�ni�, �e przedstawiciel jednostki certyfikuj�cej ustali� upraw� na dzia�ce rolnej C
na podstawie z�o�onego wniosku, w kt�rym � zgodnie z powy�szym stanowiskiem Skar��cego - by�a b��dnie zadeklarowana uprawa.
Pomimo powy�szych zastrze�e� zg�oszonych przez Skar��cego Organ odwo�awczy nie podj��, w ocenie S�du, wystarczaj�cych czynno�ci w zakresie realizacji ci���cego na nim obowi�zku weryfikacji informacji zawartych we wniosku Skar��cego
ze stanem faktycznym opieraj�c si� de facto jedynie na informacji przekazanej ARiMR przez jednostk� certyfikuj�c�, kt�ra zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca
2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz.U.2023.1235 t.j.) przekazuje G��wnemu Inspektorowi oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa, za po�rednictwem �rodk�w komunikacji elektronicznej, w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, wykazy producent�w, o kt�rych mowa
w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producent�w, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosk�w o przyznanie p�atno�ci
(Dz. U. z 2023 r. poz. 885), kt�rzy spe�nili okre�lone wymagania dotycz�ce produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotycz�cymi rolnictwa ekologicznego w zakresie:
1) produkcji ro�linnej, do dnia:
a) 15 pa�dziernika ka�dego roku - w przypadku producent�w, wzgl�dem kt�rych jednostka certyfikuj�ca stwierdzi�a spe�nienie tych wymaga� do dnia 1 pa�dziernika danego roku,
b) 30 listopada ka�dego roku - w przypadku producent�w innych ni� wskazani
w lit. a, wzgl�dem kt�rych jednostka certyfikuj�ca stwierdzi�a spe�nienie tych wymaga� do dnia 15 listopada danego roku;
2) produkcji zwierz�cej, do dnia:
a) 15 pa�dziernika ka�dego roku - w przypadku producent�w, wzgl�dem kt�rych jednostka certyfikuj�ca stwierdzi�a spe�nienie tych wymaga� do dnia 1 pa�dziernika danego roku,
b) 30 listopada ka�dego roku - w przypadku producent�w innych ni� wskazani
w lit. a, wzgl�dem kt�rych jednostka certyfikuj�ca stwierdzi�a spe�nienie tych wymaga� do dnia 15 listopada danego roku.
Cho�, zgodnie z powy�szym, co do zasady, odpowiedzialno�� za tre�� merytoryczn� wniosku ponosi producent rolny m.in. za skutki zg�oszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy za� ci�ar wykazania spe�nienia przes�anek, od kt�rych uzale�nione jest uprawnienie do p�atno�ci obci��a rolnika, kt�ry wnioskowa�
o przyznanie p�atno�ci to jednak Organy ARiMR zobowi�zane s� do realnej i wnikliwej weryfikacji informacji podanych we wniosku w sytuacji gdy zachodzi w tym zakresie mo�liwo�� zasadniczej dla rozstrzygni�cia organu rozbie�no�ci a Organy te maj� o tym fakcie wiedz�.
Organy w rozpoznawanej sprawie, w ocenie S�du, nie dokona�y dostatecznej weryfikacji rzetelno�ci informacji zawartych we wniosku Skar��cego wobec zg�oszonych przez Skar��cego zasadniczych rozbie�no�ci pomi�dzy tre�ci� wniosku a stanem faktycznych, kt�re wynika�y � jak wskazywa� Skar��cy - z oczywistej omy�ki lub b��du systemu i skutkowa� mog�y nie tylko pozbawieniem Skar��cego bie��cej p�atno�ci ekologicznej ale i mo�liwo�ci� zwrotu p�atno�ci za lata poprzednie pomimo realizacji przyj�tego zobowi�zania wieloletniego. W takich okoliczno�ciach � maj�c na uwadze tre�� odwo�ania Skar��cego i przepis art. 27 ust. 1 ustawy PROW (organ stoi na stra�y praworz�dno�ci; w spos�b wyczerpuj�cy rozpatruje ca�y materia� dowodowy; udziela stronom, na ich ��danie, niezb�dnych poucze� co do okoliczno�ci faktycznych
i prawnych, kt�re mog� mie� wp�yw na ustalenie ich praw i obowi�zk�w b�d�cych przedmiotem post�powania) - w ocenie S�du, organy powinny podj�� dzia�ania maj�ce na celu wyja�nienie/weryfikacj� zaistnia�ej ww. rozbie�no�ci z poszanowaniem przepis�w dotycz�cych prowadzonego post�powania. W szczeg�lno�ci Organ powinien wskaza� Skar��cemu, �e jego dotychczasowe wyja�nienia w sprawie Organ uznaje
za niewystarczaj�ce i tym samym realnie umo�liwi� Skar��cemu realizacj� ci���cych
na nim ww. przez S�d obowi�zk�w w zakresie wykazania stanu faktycznego, w tym
w szczeg�lno�ci w zakresie:
- uprawy znajduj�cej si� na zadeklarowanej do p�atno�ci dzia�ce rolnej C,
- przyczyn powstania rozbie�no�ci pomi�dzy tre�ci� wniosku a rzeczywistym rodzajem uprawy na dzia�ce rolnej C.
Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 2 ustawy PROW to strony oraz inne osoby uczestnicz�ce w post�powaniu, o kt�rym mowa w ust. 1, s� obowi�zane przedstawia� dowody oraz dawa� wyja�nienia co do okoliczno�ci sprawy zgodnie z prawd�
i bez zatajania czegokolwiek; ci�ar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, kt�ra
z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Wszelkie z�o�one przez Skar��cego w toku postepowania o�wiadczenia oraz ewentualnie z�o�one dodatkowo dowody Organ odwo�awczy winien oceni� zgodnie
z art. 80 k.p.a. oraz ar. 27 ust. 1 ustawy PROW maj�c jednak uprzednio na wzgl�dzie zasad� dwuinstancyjno�ci post�powania wyra�on� w art. 15 K.p.a.
Dopiero tak dokonana przez Organy ARiMR weryfikacja tre�ci wniosku Skar��cego stanowi�a b�dzie realizacj� odpowiedzialno�ci Organu ARiMR za rzetelno�� informacji zawartych we wniosku i realizacj� zasady, zgodnie z kt�r� organ stoi na stra�y praworz�dno�ci.
Tym samym S�d uzna�, �e zaskar�ona decyzja narusza przepisy post�powania, tj. art. 27 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy PROW, art. 80 K.p.a., w stopniu kt�ry niew�tpliwie m�g� wp�yn�� na wynik sprawy.
Maj�c na uwadze powy�sze okoliczno�ci S�d uzna� za przedwczesne odnoszenie si� do zarzutu skargi w zakresie naruszenia przepis�w prawa materialnego.
Maj�c powy�sze na uwadze S�d, na podstawie art. 145 � 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uznaj�c, �e naruszenie przepis�w post�powania mog�o mie� istotny wp�yw na wynik sprawy, orzek� - zgodnie z wnioskiem Skar��cego - o uchyleniu zaskar�onej decyzji.
O kosztach post�powania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a w zwi�zku z art. 205 � 1 P.p.s.a. Na kwot� zas�dzonych koszt�w post�powania s�dowego sk�ada si� wpis od skargi.
Wszystkie wyroki s�d�w administracyjnych powo�ane w przedmiotowym uzasadnieniu dost�pne s� na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.